Definitions containing the research վերայ : 3205 Results

Գրաձեւ

See full entry →
NBHL (1)

Որ առաքէր ընդ ծով պատանդս, եւ թուղթս գրաձեւս, ի վերայ ջուրց մկանաց. (Ոսկ. ես.։)


Զօրախաղաց՞՞՞լինիմ

See full entry →
NBHL (1)

Զօրախաղաց լիցուք ի վերայ խուժադուժ ազգաց. (Պտմ. աղեքս.։)


Ընդերկարեմ, եցի

See full entry →
NBHL (2)

Չարչարանքն յորժամ ընդյերկարեսցին ի վերայ, յայնժամ բազմանայ վարձ հատուցման. (Եղիշ. ՟Է։)

Զի մի՛ ընդերկարեսցին փորձանքն ի վերայ տկարութեանս մերոյ. (Եփր. ՟ա. կոր.։)


Թախծալից

See full entry →
NBHL (1)

Կացեալ ի վերայ ծնկաց իւրոց՝ թախծալից զղջմամբ, եւ արտասուօք դնէր աղերս ամենահաստիչ փրկչին. (Կաղանկտ.։)


Թէատրոն, աց

See full entry →
NBHL (1)

Թէատրոնն յեռակլիա, որ է տեսարան շինեալ ի վերայ գլխոյ անդրւոյ միոյ. (Տօնակ.։)


Թողում, ղայ

See full entry →
NBHL (1)

Այլում տեղւոյ եւ ժամանակի թողեալ (զմնացորդ բանից)։ Թողու ի վերայ նոցա զամենայն շէնս (այսինքն շնորհէ)։ Ի նոսա թողլով զշէնս ամենայն։ Եպիփանու վճարեալ զկենցաղս՝ թողեալ լինի (այսինքն մնայ) աշակերտ մի անուն Հռոփանոս. (Խոր. ՟Ա. 3։ ՟Բ. 7։ ՟Գ. 53։)


Ամենամերձ

See full entry →
NBHL (1)

Կարկառեա՛ ի վերայ իմ զամենամերձ աջ քո։ Մատն ամենամերձ. (Նար. ՟Լ՟Դ. ՟Խ՟Բ։)


Ամենապետ

See full entry →
NBHL (1)

Կարգէր զնա սենեկապետ, եւ ամենապետ հաւատարիմ ի վերայ ամենայն կենաց թագաւորին. (Մեսր. եր.։)


Ամէնիշխան

See full entry →
NBHL (1)

ԱՄԷՆԻՇԽԱՆ որ եւ ԱՄԵՆԻՇԽԱՆ. πάνταρχος, παντάρχης. omnibus imperans, omnium dominus Տէր եւ իշխան բոլորից Աստուած. եւ մարդ կարգեալ յԱստուծոյ իշխան ի վերայ բազմաց. ամենապետ.


Այլայլումն, ման

See full entry →
NBHL (1)

Ի վերայ մարմնոյ միաւորութիւն՝ այլայլումն գործէ. (Նիւս. բն. ՟Գ։)


Անընթաց

See full entry →
NBHL (1)

Անընթաց ոտիւքն թռուցեալ (նաւն) ի վերայ ծովուն. (Ագաթ.։)


Անկեանք

See full entry →
NBHL (1)

Անկեաց կեանս ի վերայ հասուցանեն. (՟Գ. Մակ. ՟Գ. 15։)


Անողորմութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Մերձեցի՛ր յիս ողորմութիւնդ անբաւ, մինչեւ է ժամանակ անողորմութեան հասեալի վերայ իմ. (Բենիկ.։)


Անունադրութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Զանուանադրութիւն գրոց (ի վերայ գազանաց) բարուց իմանալ, եւ ոչ էութեան. (Լմբ. սղ.։)


Աշխարհախնամ

See full entry →
NBHL (1)

Որ խնամէ զաշխարհ, կամ խնամ ունի ի վերայ աշխարհին. աշխարհաշէն.


Առածիմ, եցայ, ածեալ

See full entry →
NBHL (1)

Առբերիլ. ի վերայ գալ իւր կամ իրերաց. շրջաբերիլ. յետս դառնալ. պտըտիլ, դառնալ ի վրայ, կամ իրարու վրայ գալ.


Առաւելագոյն

See full entry →
NBHL (1)

Առաւելագոյն ողջախոհասցին։ Եւս առաւելագոյն յորդորեցից ի վերայ իմ զաստուածառաքն բարկութիւն. (Պիտ.։)


Աստեղեայ

See full entry →
NBHL (1)

Պսակ աստեղեայ իջեալ յերկնից ի վերայ դագաղացն. (Հ=Յ. դեկտ. ՟Ի՟Ե.։)


Աստուածարեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Բարձեալ ի վերայ աստուածարեալ բազկաց իւրեանց զմարմինն ամենասուրբ. (Դիոն. թղթ. ՟Ժ՟Ա։)


Արդիւնաւորեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Մարգարէացաւ ի վերայ ձեր. զոր եւ այժմդ արդիւնաւոէք։ Ի միտ առեալլ ըստ օրինակին արդիւնաւորեսջիք առ միմեանս։ Ոչ որ վարդապետեցան՝ են երանելիք, այլ որք արդիւնաւորեցին զվարդապետեալսն. (նանայ։)


Բազմօրեայ, էի, ից

See full entry →
NBHL (3)

Եւ եղիցես իբրեւ զկին մի սգացեալ ի վերայ բազմօրեայ մեռելոյ. (՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Դ. 2. (յն. աւուրս բազումս)։)

Բազմօրեայ լինիցիս, կամ եղիցիս ի վերայ երկրի։ Եւ ոչ լինիցիք բազմօրեայք ի վերայ երկրին. (Օրին. ՟Ի՟Բ. ՟Ի՟Է. լ։)

Բազմօրեայք լինիցիք, եւ աւուրք որդւոց ձերոց ի վերայ երկրին. (՟Ծ՟Ա. 21.) յն. բազմասցին աւուրք ձեր, եւ աւուրք որդւոց ձերոց։


Քերովբ, ից

See full entry →

cf. Քերովբիմ.

NBHL (1)

Զտապանակ ուխտին տեառն զօրութենէց, որ նստի ի քերովբէս։ Արար ի ներքս ի դաբիրն երկուս քերովբէս. բարձրութիւն միոյ ի տասն կանգնոյ։ Զամենայն որմս տանն շուրջանակի քանդակեալ գրեաց գրչաւ քերոբս եւ արմաւենիս։ ի վերայ խորշից նոցա ի մէջ առանցիցն՝ առիւծք եւ եզինք եւ քերոբք. (՟Ա. Թագ. ՟Դ. 4։ ՟Գ. Թագ. ՟Զ. եւ ՟Է։)


Քերովբէ, ից

See full entry →

cf. Քերովբիմ.

NBHL (1)

Զտապանակ ուխտին տեառն զօրութենէց, որ նստի ի քերովբէս։ Արար ի ներքս ի դաբիրն երկուս քերովբէս. բարձրութիւն միոյ ի տասն կանգնոյ։ Զամենայն որմս տանն շուրջանակի քանդակեալ գրեաց գրչաւ քերոբս եւ արմաւենիս։ ի վերայ խորշից նոցա ի մէջ առանցիցն՝ առիւծք եւ եզինք եւ քերոբք. (՟Ա. Թագ. ՟Դ. 4։ ՟Գ. Թագ. ՟Զ. եւ ՟Է։)


Քերովբիմ, աց

See full entry →

s. pl.

cherub;
cherubim.

NBHL (1)

Զտապանակ ուխտին տեառն զօրութենէց, որ նստի ի քերովբէս։ Արար ի ներքս ի դաբիրն երկուս քերովբէս. բարձրութիւն միոյ ի տասն կանգնոյ։ Զամենայն որմս տանն շուրջանակի քանդակեալ գրեաց գրչաւ քերոբս եւ արմաւենիս։ ի վերայ խորշից նոցա ի մէջ առանցիցն՝ առիւծք եւ եզինք եւ քերոբք. (՟Ա. Թագ. ՟Դ. 4։ ՟Գ. Թագ. ՟Զ. եւ ՟Է։)


Քերովբէական, ի, աց

See full entry →

adj.

cherubic.

NBHL (1)

Որ ի վերայ քերովբէական աթոռոց բազմիս. (Պտրգ.։)


Խմորեալ

See full entry →
NBHL (1)

Որ ուտիցէ խմորեալ։ Մի՛ զենուցուս ի վերայ խմորելոյ զարիւն զոհից իմոց. (Ել. ՟Ժ՟Բ. 15։ ՟Լ՟Դ. 25։)


Կամարար, աց

See full entry →
NBHL (1)

Յաղագս միայնակեցաց, այսինքն կամարարացն կարգի։ Ասէ զգայիոս կամարար. եւ է կամարարդ անուն ի վերայ միայնակեցաց. (Մաքս. ի դիոն.։)


Կարէձմեռն

See full entry →
NBHL (1)

Կարեձմեռն ձմերանի յամենայն կողմանց կայ ի վերայ նոցա. (Եփր. աղքատ.։)


Կափարիչ, չի, չաց

See full entry →
NBHL (2)

Կափարիչն՝ ի վերայ կայր. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 17։)

Եդին կափարիչ զվէմն, յորոյվերայ զինաւ. (Ճ. ՟Բ.։)


Հետէ

See full entry →
NBHL (1)

այսինքն Ի հետէ, որոյ նախդիրն դնի ի վերայ նախընթաց բառից. ἁπό, ἁφ’ ἦς, ἁπ’ ἑκεινού ex quo, ab exinde, jam inde, ab ... usque. Զհետ կամ զկնի անցելոց եւ այսր. անդստին, ի սկզբանէ ցայժմ. անընդհատ ցայս վայր. անկից ետեւ, ինչուան հիմա .... cf. ՅԱՅՆՄ ՀԵՏԷ, cf. ՅԱՅՍՄ ՀԵՏԷ, cf. ՅՈՐՍ ՀԵՏԷ, cf. Ի ՎԱՂՈՒՑ ՀԵՏԷ.


Հողակոյտ, կուտից

See full entry →
NBHL (1)

Նստան առ նմա իբրեւ ի վերայ հողակուտի մեռելոց. (Իսիւք.։)


Հրաշատեսիկ

See full entry →
NBHL (1)

Տեսանել զդիսն հրաշատեսիկ տեսլեամբ ի վերայ կացեալս. (Խոր. ՟Ա. 25։)


Ճշմարտախօսեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Ճշմարտախօսել ի վերայ իւրաքանչիւր իրիք ուսեալ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Ճրագարան, աց

See full entry →
NBHL (1)

Արասցես նմա (աշտանակին) ճրագարանս եօթն, եւ դիցես զճրագարանսն ի վերայ աշտանակին. (Ել. ՟Ի՟Ե. 37։ ՟Լ՟Է. 23։ Թուոց. ՟Ը. 2. եւ այլն։)


Մաղկատեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Եւ նոքա լալով մաղկատէին ի վերայ մեր. (Հ. սեպտ. ՟Ի՟Է.։)


Մատուցիչ, չի, չաց

See full entry →
NBHL (1)

Եղիցի վկայութիւն ի վերայ ծածուկ եւ գեղեցիկ մտաց մատուցչին։ Ամենայն պատարագ կրկին դառնան առ մատուցիչն իւրեանց։ Սէր եւ գութ եւ աղօթք մատուցողացն. (Եփր. ել. Եփր. ղեւտ.։)


Մշտնջենաբուղխ

See full entry →
NBHL (1)

Խաչն կանգնեցաւ ի վերայ նախահօրն թաղման, եւ վերաբղխեալ մեզ անմահութիւն ի մշտնջենաբուղխ աղբերէն կենարար կողիցն. (Կիւրղ. խչ.։)


Յանցուցիչ

See full entry →
NBHL (1)

Ձկտեցոյց տարածեաց դատաւորն զհարցանելն իւր ի վերայ ամենեցուն, որպէս զի որսասցի ի նոսա զյանցուցիչն ամենեցուն. (Եփր. ծն.։)


Յառաջեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Յառաջեցան (այսինքն կանխեցին՝) նիւթեցին ի վերայ նորա պատճառս նենգութեան. (Եւս. պտմ. ՟Զ. 90։)


Յորսայսեալ կալ

See full entry →
NBHL (2)

ՅՈՐՍԱՅՍ ՅՈՐՍԱՅՍԵԱԼ (լծ. Երես. թ. եիւզ ). ὔπτιος supinus . Յերեսս ի վեր. ի վերայ թիկանց. տապաստ անկեալ՝ երես ի վեր. գետնատարած՝ ի վեր հայելով. պրկեալ կաշկանդեալ, անշարժ. անհոգ. յուլութեամբ. երեսն ի վեր՝ կռնըկի վրայ պառկած.

Նոյ ըմպէր գինի, կայր յորսայս ի վերայ անկողնոյ։ Բազում անգամ կամք յորսայս ի մահիճսն. (Ոսկ. ղկ. եւ Ոսկ. ի քանան.։)


Յօրանչեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Ասի եւ կր. ՅՕՐԱՆՋԻՄ. յոյր վերայ լինիցի յօրանչել կամ փչել.


Նազիմ, եցայ

See full entry →
NBHL (2)

Իբրեւ զառիւծ նազեսցի։ Ընդէ՞ր դու նազիս ի վերայ մեր լերամբքդ. (Թուոց. ՟Ի՟Գ. 24։ ՟Ա. Մակ. ՟Ժ. 70։)

Խրախ լինի ի վերայ միայնոյ իւրոյ հօրն, ցնծալով եւ նազելով եւ հրճուելով՝ աստուծոյ. (Փիլ. այլաբ.։)


Նժդեհութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Ելից զժամանակ պանդխտութեան նժդեհութեան իւրոյ ի վերայ երկրի. (Մաշտ.։)


Նհանջեմ, եցի

See full entry →
NBHL (2)

Զչարաչար յարձակմունս նորա ի վերայ՝ սանձիւք ցասման քո նհանջեա՛ ընդ կրուկն. (Սարկ. աղ.։)

Միւս եւս այլ ամիս յաւելումք ի վերայ երկոտասան ամսոյն, որ կոչի նհանջեալ. զի յայն ամս քանզի պակաս գտանի թիւք ընթացից լուսնի քան զթիւս արեգական, այս այսպէս կազմեցաւ, զի նհանջեալ ամօք լիցի ... Նհանջեալ ամիսքն ձգեսցեն ածցեն զմեզ. (Շիր. զատիկ.։)


Նօթճեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Որպէս բարձրաբարբառ փողով ի վերայ լերինն բարձու կացեալ՝ զաւետիս նօթճէին սիոնի. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Որկրամոլութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Կամիմք ի կերակրոց եւ յըմպելեաց պարկեշտանալ, եւ խորհուրդք զորկրամոլութիւն ի վերայ յարուցանեն. (Խոսր.։)


Ուխտանենգութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Ուխտանենգութիւն սրբոյ աւետարանին եկեալ հասեալ ի վերայ նորա։ Ահա ընկա՛լ զայս ձաղսս՝ ասէր, զոր ետ բերել քեզ ուխտանենգութիւն սրբոյ աւետարանին. (Փարպ.։)


Պատուհասակոծ

See full entry →
NBHL (1)

Պատուհասակոծ առնէր զդպիրսն իբրեւ զկաշառաբեկս։ իբրեւ յանցանէ աղքատն, յարուցեալ ի վերայ՝ պատուհասակոծ առնեն զնա. (՟Գ. Մակ. ՟Դ. 15։ Սիր. ՟Ծ՟Գ. 27։)


Ջրհեղեղ, աց

See full entry →
NBHL (1)

Ածից ջրհեղեղ ջրոյ ի վերայ երկրի։ Եւ եղեւ ջրհեղեղ ՟Զխ տիւ եւ ՟Զխ գիշեր։ Ծնան նոցա որդիք յետ ջրհեղեղին. (Ծն. ՟Զ. ՟Է. եւ այլն։)


Սիմոնական

See full entry →
NBHL (1)

Ձեռս վաղվաղակի դնէք ի վերայ տգիտաց. թողում ասել զսիմոնեանն ախտ ախտանալոյն, դատեսցին տուօղքն եւ առօղքն։ Թէ առեր մամոնայ եւ ձեռնագրեցեր զոք, զյուգայեան եւ զսիմոնեանն ախտացայք զախտ. (Խոսր.։)