Որ առաքէր ընդ ծով պատանդս, եւ թուղթս գրաձեւս, ի վերայ ջուրց մկանաց. (Ոսկ. ես.։)
Զօրախաղաց լիցուք ի վերայ խուժադուժ ազգաց. (Պտմ. աղեքս.։)
Չարչարանքն յորժամ ընդյերկարեսցին ի վերայ, յայնժամ բազմանայ վարձ հատուցման. (Եղիշ. ՟Է։)
Զի մի՛ ընդերկարեսցին փորձանքն ի վերայ տկարութեանս մերոյ. (Եփր. ՟ա. կոր.։)
Կացեալ ի վերայ ծնկաց իւրոց՝ թախծալից զղջմամբ, եւ արտասուօք դնէր աղերս ամենահաստիչ փրկչին. (Կաղանկտ.։)
Թէատրոնն յեռակլիա, որ է տեսարան շինեալ ի վերայ գլխոյ անդրւոյ միոյ. (Տօնակ.։)
Այլում տեղւոյ եւ ժամանակի թողեալ (զմնացորդ բանից)։ Թողու ի վերայ նոցա զամենայն շէնս (այսինքն շնորհէ)։ Ի նոսա թողլով զշէնս ամենայն։ Եպիփանու վճարեալ զկենցաղս՝ թողեալ լինի (այսինքն մնայ) աշակերտ մի անուն Հռոփանոս. (Խոր. ՟Ա. 3։ ՟Բ. 7։ ՟Գ. 53։)
Կարկառեա՛ ի վերայ իմ զամենամերձ աջ քո։ Մատն ամենամերձ. (Նար. ՟Լ՟Դ. ՟Խ՟Բ։)
Կարգէր զնա սենեկապետ, եւ ամենապետ հաւատարիմ ի վերայ ամենայն կենաց թագաւորին. (Մեսր. եր.։)
ԱՄԷՆԻՇԽԱՆ որ եւ ԱՄԵՆԻՇԽԱՆ. πάνταρχος, παντάρχης. omnibus imperans, omnium dominus Տէր եւ իշխան բոլորից Աստուած. եւ մարդ կարգեալ յԱստուծոյ իշխան ի վերայ բազմաց. ամենապետ.
Ի վերայ մարմնոյ միաւորութիւն՝ այլայլումն գործէ. (Նիւս. բն. ՟Գ։)
Անընթաց ոտիւքն թռուցեալ (նաւն) ի վերայ ծովուն. (Ագաթ.։)
Անկեաց կեանս ի վերայ հասուցանեն. (՟Գ. Մակ. ՟Գ. 15։)
Մերձեցի՛ր յիս ողորմութիւնդ անբաւ, մինչեւ է ժամանակ անողորմութեան հասեալի վերայ իմ. (Բենիկ.։)
Զանուանադրութիւն գրոց (ի վերայ գազանաց) բարուց իմանալ, եւ ոչ էութեան. (Լմբ. սղ.։)
Որ խնամէ զաշխարհ, կամ խնամ ունի ի վերայ աշխարհին. աշխարհաշէն.
Առբերիլ. ի վերայ գալ իւր կամ իրերաց. շրջաբերիլ. յետս դառնալ. պտըտիլ, դառնալ ի վրայ, կամ իրարու վրայ գալ.
Առաւելագոյն ողջախոհասցին։ Եւս առաւելագոյն յորդորեցից ի վերայ իմ զաստուածառաքն բարկութիւն. (Պիտ.։)
Պսակ աստեղեայ իջեալ յերկնից ի վերայ դագաղացն. (Հ=Յ. դեկտ. ՟Ի՟Ե.։)
Բարձեալ ի վերայ աստուածարեալ բազկաց իւրեանց զմարմինն ամենասուրբ. (Դիոն. թղթ. ՟Ժ՟Ա։)
Մարգարէացաւ ի վերայ ձեր. զոր եւ այժմդ արդիւնաւոէք։ Ի միտ առեալլ ըստ օրինակին արդիւնաւորեսջիք առ միմեանս։ Ոչ որ վարդապետեցան՝ են երանելիք, այլ որք արդիւնաւորեցին զվարդապետեալսն. (նանայ։)
Եւ եղիցես իբրեւ զկին մի սգացեալ ի վերայ բազմօրեայ մեռելոյ. (՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Դ. 2. (յն. աւուրս բազումս)։)
Բազմօրեայ լինիցիս, կամ եղիցիս ի վերայ երկրի։ Եւ ոչ լինիցիք բազմօրեայք ի վերայ երկրին. (Օրին. ՟Ի՟Բ. ՟Ի՟Է. լ։)
Բազմօրեայք լինիցիք, եւ աւուրք որդւոց ձերոց ի վերայ երկրին. (՟Ծ՟Ա. 21.) յն. բազմասցին աւուրք ձեր, եւ աւուրք որդւոց ձերոց։
cf. Քերովբիմ.
Զտապանակ ուխտին տեառն զօրութենէց, որ նստի ի քերովբէս։ Արար ի ներքս ի դաբիրն երկուս քերովբէս. բարձրութիւն միոյ ի տասն կանգնոյ։ Զամենայն որմս տանն շուրջանակի քանդակեալ գրեաց գրչաւ քերոբս եւ արմաւենիս։ ի վերայ խորշից նոցա ի մէջ առանցիցն՝ առիւծք եւ եզինք եւ քերոբք. (՟Ա. Թագ. ՟Դ. 4։ ՟Գ. Թագ. ՟Զ. եւ ՟Է։)
cf. Քերովբիմ.
Զտապանակ ուխտին տեառն զօրութենէց, որ նստի ի քերովբէս։ Արար ի ներքս ի դաբիրն երկուս քերովբէս. բարձրութիւն միոյ ի տասն կանգնոյ։ Զամենայն որմս տանն շուրջանակի քանդակեալ գրեաց գրչաւ քերոբս եւ արմաւենիս։ ի վերայ խորշից նոցա ի մէջ առանցիցն՝ առիւծք եւ եզինք եւ քերոբք. (՟Ա. Թագ. ՟Դ. 4։ ՟Գ. Թագ. ՟Զ. եւ ՟Է։)
cherub;
cherubim.
Զտապանակ ուխտին տեառն զօրութենէց, որ նստի ի քերովբէս։ Արար ի ներքս ի դաբիրն երկուս քերովբէս. բարձրութիւն միոյ ի տասն կանգնոյ։ Զամենայն որմս տանն շուրջանակի քանդակեալ գրեաց գրչաւ քերոբս եւ արմաւենիս։ ի վերայ խորշից նոցա ի մէջ առանցիցն՝ առիւծք եւ եզինք եւ քերոբք. (՟Ա. Թագ. ՟Դ. 4։ ՟Գ. Թագ. ՟Զ. եւ ՟Է։)
cherubic.
Որ ի վերայ քերովբէական աթոռոց բազմիս. (Պտրգ.։)
Որ ուտիցէ խմորեալ։ Մի՛ զենուցուս ի վերայ խմորելոյ զարիւն զոհից իմոց. (Ել. ՟Ժ՟Բ. 15։ ՟Լ՟Դ. 25։)
Յաղագս միայնակեցաց, այսինքն կամարարացն կարգի։ Ասէ զգայիոս կամարար. եւ է կամարարդ անուն ի վերայ միայնակեցաց. (Մաքս. ի դիոն.։)
Կարեձմեռն ձմերանի յամենայն կողմանց կայ ի վերայ նոցա. (Եփր. աղքատ.։)
Կափարիչն՝ ի վերայ կայր. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 17։)
Եդին կափարիչ զվէմն, յորոյվերայ զինաւ. (Ճ. ՟Բ.։)
այսինքն Ի հետէ, որոյ նախդիրն դնի ի վերայ նախընթաց բառից. ἁπό, ἁφ’ ἦς, ἁπ’ ἑκεινού ex quo, ab exinde, jam inde, ab ... usque. Զհետ կամ զկնի անցելոց եւ այսր. անդստին, ի սկզբանէ ցայժմ. անընդհատ ցայս վայր. անկից ետեւ, ինչուան հիմա .... cf. ՅԱՅՆՄ ՀԵՏԷ, cf. ՅԱՅՍՄ ՀԵՏԷ, cf. ՅՈՐՍ ՀԵՏԷ, cf. Ի ՎԱՂՈՒՑ ՀԵՏԷ.
Նստան առ նմա իբրեւ ի վերայ հողակուտի մեռելոց. (Իսիւք.։)
Տեսանել զդիսն հրաշատեսիկ տեսլեամբ ի վերայ կացեալս. (Խոր. ՟Ա. 25։)
Ճշմարտախօսել ի վերայ իւրաքանչիւր իրիք ուսեալ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
Արասցես նմա (աշտանակին) ճրագարանս եօթն, եւ դիցես զճրագարանսն ի վերայ աշտանակին. (Ել. ՟Ի՟Ե. 37։ ՟Լ՟Է. 23։ Թուոց. ՟Ը. 2. եւ այլն։)
Եւ նոքա լալով մաղկատէին ի վերայ մեր. (Հ. սեպտ. ՟Ի՟Է.։)
Եղիցի վկայութիւն ի վերայ ծածուկ եւ գեղեցիկ մտաց մատուցչին։ Ամենայն պատարագ կրկին դառնան առ մատուցիչն իւրեանց։ Սէր եւ գութ եւ աղօթք մատուցողացն. (Եփր. ել. Եփր. ղեւտ.։)
Խաչն կանգնեցաւ ի վերայ նախահօրն թաղման, եւ վերաբղխեալ մեզ անմահութիւն ի մշտնջենաբուղխ աղբերէն կենարար կողիցն. (Կիւրղ. խչ.։)
Ձկտեցոյց տարածեաց դատաւորն զհարցանելն իւր ի վերայ ամենեցուն, որպէս զի որսասցի ի նոսա զյանցուցիչն ամենեցուն. (Եփր. ծն.։)
Յառաջեցան (այսինքն կանխեցին՝) նիւթեցին ի վերայ նորա պատճառս նենգութեան. (Եւս. պտմ. ՟Զ. 90։)
ՅՈՐՍԱՅՍ ՅՈՐՍԱՅՍԵԱԼ (լծ. Երես. թ. եիւզ ). ὔπτιος supinus . Յերեսս ի վեր. ի վերայ թիկանց. տապաստ անկեալ՝ երես ի վեր. գետնատարած՝ ի վեր հայելով. պրկեալ կաշկանդեալ, անշարժ. անհոգ. յուլութեամբ. երեսն ի վեր՝ կռնըկի վրայ պառկած.
Նոյ ըմպէր գինի, կայր յորսայս ի վերայ անկողնոյ։ Բազում անգամ կամք յորսայս ի մահիճսն. (Ոսկ. ղկ. եւ Ոսկ. ի քանան.։)
Ասի եւ կր. ՅՕՐԱՆՋԻՄ. յոյր վերայ լինիցի յօրանչել կամ փչել.
Իբրեւ զառիւծ նազեսցի։ Ընդէ՞ր դու նազիս ի վերայ մեր լերամբքդ. (Թուոց. ՟Ի՟Գ. 24։ ՟Ա. Մակ. ՟Ժ. 70։)
Խրախ լինի ի վերայ միայնոյ իւրոյ հօրն, ցնծալով եւ նազելով եւ հրճուելով՝ աստուծոյ. (Փիլ. այլաբ.։)
Ելից զժամանակ պանդխտութեան նժդեհութեան իւրոյ ի վերայ երկրի. (Մաշտ.։)
Զչարաչար յարձակմունս նորա ի վերայ՝ սանձիւք ցասման քո նհանջեա՛ ընդ կրուկն. (Սարկ. աղ.։)
Միւս եւս այլ ամիս յաւելումք ի վերայ երկոտասան ամսոյն, որ կոչի նհանջեալ. զի յայն ամս քանզի պակաս գտանի թիւք ընթացից լուսնի քան զթիւս արեգական, այս այսպէս կազմեցաւ, զի նհանջեալ ամօք լիցի ... Նհանջեալ ամիսքն ձգեսցեն ածցեն զմեզ. (Շիր. զատիկ.։)
Որպէս բարձրաբարբառ փողով ի վերայ լերինն բարձու կացեալ՝ զաւետիս նօթճէին սիոնի. (Յհ. իմ. եկեղ.։)
Կամիմք ի կերակրոց եւ յըմպելեաց պարկեշտանալ, եւ խորհուրդք զորկրամոլութիւն ի վերայ յարուցանեն. (Խոսր.։)
Ուխտանենգութիւն սրբոյ աւետարանին եկեալ հասեալ ի վերայ նորա։ Ահա ընկա՛լ զայս ձաղսս՝ ասէր, զոր ետ բերել քեզ ուխտանենգութիւն սրբոյ աւետարանին. (Փարպ.։)
Պատուհասակոծ առնէր զդպիրսն իբրեւ զկաշառաբեկս։ իբրեւ յանցանէ աղքատն, յարուցեալ ի վերայ՝ պատուհասակոծ առնեն զնա. (՟Գ. Մակ. ՟Դ. 15։ Սիր. ՟Ծ՟Գ. 27։)
Ածից ջրհեղեղ ջրոյ ի վերայ երկրի։ Եւ եղեւ ջրհեղեղ ՟Զխ տիւ եւ ՟Զխ գիշեր։ Ծնան նոցա որդիք յետ ջրհեղեղին. (Ծն. ՟Զ. ՟Է. եւ այլն։)
Ձեռս վաղվաղակի դնէք ի վերայ տգիտաց. թողում ասել զսիմոնեանն ախտ ախտանալոյն, դատեսցին տուօղքն եւ առօղքն։ Թէ առեր մամոնայ եւ ձեռնագրեցեր զոք, զյուգայեան եւ զսիմոնեանն ախտացայք զախտ. (Խոսր.։)