Definitions containing the research չ : 10000 results

Հարկատրութիւն, ութեան

s.

act of paying tribute;
thraldom, servitude.

· Calfa

NBHL (1)

Ծառայութեամբ եւ հարկատրութեամբ դրամոց։ Կորուսիչ արծաթոյն իբրեւ տեառն կայ ի հարկատրութեան. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Զ։ Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Զ։)


Հարկաւոր, աց

adj. s.

necessary, important, essential;
intimate;
ministering, serving;
necessaries.

· Calfa

NBHL (2)

ἁναγκαῖος necessarius. Ուր գոյ հարկ անհրաժեշտ, կամ բռնադատութիւն ինչ, կամ պէտք կարեաց. հարկեցուցիչ. կարեւոր. պիտանացու. անցաւոր. եւ Բնաւորական.

Ի կարելեաց են ինչ ինչ՝ որ հարկաւորք են։ Հարկաւորք՝ զորս ոչն է կար արգելուլ. (Նիւս. բն.։)


Հարկաւորաբար

adv.

cf. Հարկաւորապէս.

· Calfa

NBHL (4)

Ո՛չ կամաւորաբար, այլ հարկաւորաբար։ Պարտ եւ արժան է մեզ հարկաւորաբար կատարել. (Սարգ. ՟ա. պետր. ՟Թ։)

Զի՛ հարկաւորաբար սխալանս ինչ գործիցէ. (Մխ. դտ.։)

Որ ինչ հարկաւորաբար այժմ ինձ պիտոյ է. (Յհ. կթ.։)

Սուգ առին հարկաւորաբար։ Հարկաւորաբար գամ յայս։ Յորժամ զչար չառնիցեն, հարկաւորաբար զբարին առնիցեն։ Հարկաւորաբար մարգարէս զանհաս բնութիւնն աստուծոյ համեմատէ ընդ տկար արարածոց իւրոց. (Մխ. երեմ.։)


Հարկաւորեմ, եցի

va.

to necessitate, to oblige, to force.

· Calfa

NBHL (4)

Հարկաւորեմ զքեզ, կամ հարկաւորեաց զիս՝ գործել կամ առնել ինչ. (Սարգ.։ Աթ.։)

Աղաչեմ, մի՛ յաւելորդսն զմեզ հարկաւորել. (Խոր. ՟Բ. 61։)

Յառաջնորդէն եւ յեղբարցն հարկաւորեալ բռնադատեսցի։ Ի բնակչաց երկրին հարկաւորեալ ձեռնադրեցաւ եպիսկոպոս. (Յճխ. ՟Ի՟Գ։ Ճ. ՟Ա.։)

Յաղօթս կալով՝ հարկաւորի (կամ հարկաւորէ) զվաճառու ինչ յիշեցուցանել. (Կլիմաք.։)


Հարկաւորութիւն, ութեան

s.

necessity, want;
ministry, office, service;
servitude.

· Calfa

NBHL (4)

Ոչ հարկաւորութեամբ, այլ յօժարութեամբ. (Ոսկ. յհ.։)

Կոչեն զնա յեպիսկոպոսութիւն բազում աղաչանօք եւ հարկաւորութեամբ. (Սոկր.։)

Ոչ ոք նմա հրամանատու, եւ ոչ ընդ հարկաւորութեամբ կապեալ. (Մանդ. ՟Ժ՟Ա։)

Մի՛ անիրաւաբար վարիք առ հնազանդեալսդ՝ ծանր եւ դժուարակիր հարկաւորութեամբ, զոր ոչ կարեն բառնալ։ Սիրով եւ հարկաւորութեամբ հատուցանել։ Որ հոգիքդ էք հարկաւորութեան՝ սպասաւորիչք տեառն. (Շ. ընդհ.։ Իգն.։ Շար.։)


Հարկեմ, եցի

va.

cf. Հարկեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (12)

Հարկել զնա՝ ասել։ Հարկես զիս ի դատ ընդ քեզ մտանել։ Հարկեաց զիս բերել։ Ոչ հարկեմ եւ ոչ բռնադատեմ. (Ոսկ. յհ.։ Մխ. երեմ.։ Ճ. ՟Բ.։ Բրսղ. մրկ.։)

Հարկիս ի բարութենէ, ստիպիս ի սիրոյ։ Ոչ հարկիս ի բարկութենէ. (Նար. ՟Ծ՟Ը. ՟Հ՟Զ։)

Բանալ հարկիս զամենաբաւական ձեռսդ, եւ լցուցանես։ Ի գորովոյ եւ ի գթոյ հարկիս նայել յամենեսեան։ Ի թագաւորաց ակն ոչ առնու, ի քահանայից ոչ հարկի։ Հարկիմք զգալի ձայնիւ աղօթել. (Խոսր.։)

Աստուծոյ՝ ո՛չ հարկեցեալն է սիրիելի, այլ որ յառաքինութենէն կատարի. (Բրս. յղ. չար.։)

Վարդապետն ձեր ո՞չ հարկիցի զդիդրաքմայն. (Երզն. մտթ.։)

Ասենե ձեզ, թէ ոչ հարկիցէք արքային բարբեալցւոց։ Մի՛ հարկիք արքային բաբելացւոց. (Երեմ. ՟Ի՟Ե. 9. 14. յն. գործել։)

Մասնաւորս ինչ հարկել հայոց ի հռովմայեցիսն։ Հարկեցան հռովմայեցւոց. (Յհ. կթ.։)

Ոչ եւս կայցեն նոքա ի հարկի օտարաց, այլ հարկեսցին տեառն աստուծոյ իւրեանց. յն. գործեսցեն. (Երեմ. ՟Լ. 9։)

Արարածն զարարիչն պատուէ, եւ ի նորա սպաս եւ ի պաշտօն հարկի. (Խոսր. պտրգ.։)

Յարարչէդ հաստատեալք, որում հարկելով հրամանի, եւ այլն. (Պիսիդ.։)

ՀԱՐԿԵԼ ՀԱՐԿԻԼ. ռմկ. ոճով. Պատուել ի կոչունս.

Ոչ ախորժելի թուէր նմա հարկել յումեքէ, եւ ծանրացուցանել զինքն կերակրովք. (Վրք. ոսկ. (որ լինի եւ իբրու բռնադատիլ։))


Հարկեցուցանեմ, ուցի

va.

to necessitate, to constrain, to force, to compel, to oblige;
to impose tributes, to render tributary;
cf. Հարկիմ.

· Calfa

NBHL (3)

Զիա՞րդ հարկեցուցանէք զիս։ կամ հարկեցուցին զնա եւ այլն, առնել ինչ, կամ զոհել. (Խոր. առ արծր.։ Մխ. երեմ.։ Ճ. ՟Բ.։)

Ոչ իշխանական ինչ հրամանաւ հարկեցուցանել զոք կարէր. (Արծր. ՟Է. 2։)

Թագաւորք եբրայեցւոցն զքահանայսն ոչ հարկեցուցանէին, այլ ազատս պահէին. (Երզն. մտթ.։)


Հարկիք, կեաց

s.

necessity;
yoke;
yoke of oxen.

· Calfa

NBHL (1)

Չի՛ք անդ արօր, չի՛ք մաճ ունել, եւ ո՛չ եզինս հարկեաց լծել. յն. եզինս լծել. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։)


Հարուած, ոց

s. fig. mus.

blow, knock, beating, striking, percussion;
bastinado;
slash, cut, wound;
bruise, contusion;
sore;
scourge, blow, chastening, tribulation, misfortune;
repulse, rout, defeat, overthrow, considerable loss;
—ք, — paean;
—ք եգիպտոսի, the plagues of Egypt;
օրհասաբար —, mortal blow;
—ս ածել, to give many blows, to cudgel, to chastise;
հարկանել ի —ս մեծամեծս, to make great slaughter, havoc, carnage, butchery.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսակ ինչ երդոյ՝ զոր կոչեն հարուածք. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)


Հարուածաբեկ լինիմ

vn. fig.

to be beaten most unmercifully;
to be harassed, vexed.

· Calfa

NBHL (1)

- լինել. Չարաչար հարուածիլ, հարուածովք խորտակիլ.


Հարում, րի

va.

to beat, to strike;
to drive in, to thrust, to push;
to toss, to shake, to agitate;
— զատամունս, to set the teeth on edge;
ձու —, to beat eggs.

· Calfa

NBHL (2)

Տո՛ւր աղեղամբ ինձ հըզօրին, հարուլ զսիրտ բելիարին։ Հըզօր տո՛ւր ինձ լինել ուժգին, եւ ի դիմի հարուլ չարին (այսինքն հարկանիլ). (Յիսուս որդի.։)

Եւ զնա հարու շլութեամբ աչաց. (Գանձ.։)


Հարումն, ման

s.

blow, beating.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ հարումն, եւ ոչ խոցումն սրոյ. (Մանդ. ՟Ժ՟Բ։)


Հարսանեակ, եկաց

s.

bridesman, one of the wedding-party.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՐՍԱՆԵԱԿ որ եւ ՀԱՐՍՆԵՂԲԱՅՐ. ռմկ. հարսանեւոր. Կոչնական հարսանեաց.


Հարսն, սին, սունք

s.

a newly married, bride, spouse;
betrothed, affianced bride;
daughter-in-law;
nymph;
larvae;
յաւերժ —, nymph;
—սունք լեռնայինք, oreads, mountain nymphs;
խօսիլ —, to betroth, to affiance.

· Calfa

NBHL (2)

Ձայն փեսայի եւ ձայն հարսին այլ ոչ եւս լուիցի ի քեզ։ Քոյր իմ հարսն։ Քօղաձիգ ծնգասէր հարսունք։ Ամենայն հարսանց եղեն արգելանք սգոյ սրսկապանք իւրեանց։ Սկեսուր ի հարսնէ, եւ հարսն ի սկեսրէ իւրմէ.եւ այլն։

Անուանելոցն հարսանց, զոր ոմանք լեռնայինս կոչեն. (Նոննոս.։)


Հարսնազգեաց

cf. Հարսնազգեստ.

· Calfa

NBHL (1)

Սեղեխք ախտիցն ապականեցին զհարսնազգեստ հոգիսն՝ որ ի մեզ։ Իմաստուն կուսանքն հարսնազգեստ զարդարեալ՝ արժանացան ի կոչումն փեսային. (Լծ. կոչ.։)


Հարսնազգեստ

adj.

dressed like a bride.

· Calfa

NBHL (1)

Սեղեխք ախտիցն ապականեցին զհարսնազգեստ հոգիսն՝ որ ի մեզ։ Իմաստուն կուսանքն հարսնազգեստ զարդարեալ՝ արժանացան ի կոչումն փեսային. (Լծ. կոչ.։)


Հարսնական, ի, աց

cf. Հարսանեկան.

· Calfa

NBHL (3)

Զհարսնական զարդն ոչ յարդարեցէք. (Ոսկ. ի ՟ժ. կուսանս.։)

Այն իսկ օրինացն, որ առ հարսնական երաժիշտս են, եւ ըմպել արբեցութեամբ ոչ վայել է. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)

Ո՞չ ամաչեցեալ պատկառեսցես ի հարսնական ջահից, եւ ոչ ի հարսնական պսակն հայեցեալ. (Փիլ. սամփս.։)


Հարսնապաճոյճ

adj.

arrayed, attired or dressed like a bride.

· Calfa

NBHL (2)

Պաճուճեալ զարդարեալ որպէս զհարսն, եւ որ ինչ հայի ի պաճուճանս հարսին.

Հարսնապաճոյճ զարդարեցաւ (եկեղեցի), խաւար չարին նըսեմացաւ. (Տաղ.։)


Հարսնարան, աց

s. fig.

marriage-place;
bride-chamber;
talamus, nuptial-bed;
Holy Church, etc.

· Calfa

NBHL (2)

Աստուածային սքանչելեօքն զուարճացոյց զհարսնարանն՝ զջուրն ի գինի փոխարկելով. (Ճշ. ձ։ եւ Մաշտ.։)

Ոչ հարսնարանին խնճոյիւք, այլ փեսային անձկութեամբ մաշիմ. (Նար. ՟Ժ՟Բ։)


Հարսնեղբայր

cf. Հարսնածու.

· Calfa

NBHL (1)

Պօղոս զդանդաղեցաւ զհարսնեղբարցն եւ զփեսաւիրացն (յն. մի բառ) բանս խօսել. մանաւանդ ոչ իսկ զհարսնեղբարց եւ զփեսաւիրաց, այլ զհոգեւորաց մարդոց. (Ոսկ. եփես. ՟Ի։)


Հարսնութիւն, ութեան

s.

marriage, wedding;
wedlock;
ածել հարսնութեան, to marry, to wed, to espouse;
գնալ ումեք ի հարսնութեան, to be married.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ առն թագաւորի հաճոյ լինիցի ի հարսնութիւն, եւ չգտանիցէ հանդերձս արժանիս հարսնութեան յիւրմէ ուրոյն կազմել. (Ոսկ. ես.։)


Հարստակող

adj.

long-sided, heavy-flanked, robust, stout, vigorous.

· Calfa

NBHL (1)

Հարստակող գոլ զըմբիշ մարտիկն (ասեմք) փոխանակ հզօրի։ Զոյժն ոմանք կող կոչեն. յորմէ եւ զըմբիշ զմարտիկ հարստակող զուժգինն կոչեն. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լին.։ յորմէ եւ Վրդն. ծն.։)


Հարստահար, աց

adj.

oppressed;
oppressor.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ հարստահար լինել միայն մեզ ի միոջէն. (Նիւս. կուս.։)


Հարստահարեմ, եցի

va.

to oppress, to subdue by violence, to vex, to molest, to crush, to overburden, to surcharge, to extort, to maltreat;
— զիւր կամս, to persist doggedly, to be obstinately resolved, to be stubborn.

· Calfa

NBHL (3)

Ոչ թող առն հարստահարել զնոսա։ Ելին ի վերայ յուդայ, եւ հարստահարէին զնա. (՟Ա. Մնաց. ՟Ժ՟Զ. 21։ ՟Բ. Մնաց. ՟Ի՟Ա. 17։)

Հարստահարեալ ի խորհրդոցն՝ ոչ կարաց զանխլաբար ունել. (Զքր. կթ.։)

Նախանձն յարոյց զկորխ եւ զդադան ի վերայ մովսեսի, եւ ո՛չ թէ հարստահարեցան ի նմանէ. (Լմբ. ժղ.։)


Հարստահարութիւն, ութեան

s.

oppression, violence, vexation, exaction, extortion.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ սակաւ հարստահարութիւն արարեալ գլխոյ սմբատայ՝ առնու հարկս բազումս. (Արծր. ՟Ե. 2։)

Հարստահարութիւն խոկայ ընդդէմ արարչին. (Սահմ. ՟Ը։ Մագ. ՟Խ՟Ը։)


Հարստայեղց

adj.

very mighty;
very rich, opulent.

· Calfa

NBHL (1)

Հարուստ իրօք զեղեալ. երեւելի մարմնով, ուժով, ընչիւք. եւ կամ անցեալ ըստ չափ զեղխութեան.


Հարստանամ, ացայ

vn.

to become powerful, to be predominant, to domineer, to lord it, to rule over, to reign;
to get or grow rich, to prosper, to thrive;
to abound;
— զբարեպաշտութիւն, to be rich in piety, to be very pious.

· Calfa

NBHL (2)

Հարստացեալ փառաւորեալ է կոչմամբն աստուծոյ. (Յհ. կթ.։)

Ոչ ապականացու եւ այլայլելի բնութիւնս, այսինքն եղականքս հարստասցի էապէս զանփոփոխութիւն։ Ոչ մեք զնորայսն հարստացաք։ Զմէ՞ անպատշաճ ասես աստուծոյ զտնանկութիւնն, որով աշխարհ հարստանայ զբարեպաշտութիւնն. որով աղքատացաւ բանսարկուն հարստացեալն զմոլորութիւն. (Պրպմ. (ուր հյց. խնդ. է ոճ յն. որպէս թէ լինէր ըստ հյ. յարստանալ. իսկ յն. փարթամանալ))


Հարստացուցանեմ, ուցի

va.

to make potent or glorious;
to strengthen, to brace, to fortify;
to make rich, to enrich.

· Calfa

NBHL (1)

πλουτίζω dito, locupleto. Մեծացուցանել կամ ճոխացուցանել զօրութեամբ, փառօք, ընչիւք.


Հարստեմ, եցի

va.

to drive in, to thrust down, to push, to fix, to establish, to consolidate;
to tie tight.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞վ ետես կապեալ եւ հարստեալ զյովանակ զգնդակէ, եւ զնա ոչ խլեալ. (Ոսկ. ես.։)


Հարստութիւն, ութեան

s.

dynasty;
power, sway, rule, domination;
riches, wealth, opulence, fortune;
abundance.

· Calfa

NBHL (3)

Վասն չքաւորութեան, եւ հարստութեան. (Լմբ. իմ.։)

Ոչ մեծութիւն խոստանայ, եւ ոչ հարստութիւն տալ նոցա ըստ աշխարհիս. (Շ. մտթ.։)

Մամոնայ՝ հարստութիւն եւ մեծութիւն ընչիցն է. (Մեկն. ղկ.։)


Հարցական, ի, աց

adj.

interrogative;
magical;
— կէտ, note of interrogation.

· Calfa

NBHL (4)

ἑρωτηματικός interrogativus. Որ ինչ իցէ նշանակ հարցման. հարցուածոյ պայմանաւ առաջի եդեալ.

Հարցական է, որ հարցանելով կոչի՝ ըստ հարցման ասացեալ. ո՛րգոն, ո՞, ո՞րք. ո՞րքան. (Թր. քեր.։)

Կոչեաց նոյն ժամայն, ո՞ւր ես, հարցական. այսինքն հարցանելով. (Գանձ.։)

Դիւթականք ի նմին եւ հարցականք ներգործեալք, եւ այլն. (Նիւս. սքանչ.։)


Հարցանեմ, հարցի

va.

to ask, to inquire, to interrogate, to question;
— ի տեառնէ, to consult the Lord;
— զողջունէ ուրուք, to ask news of, or about some one;
— զումեքէ ի խաղաղութիւն, to salute with gentle words;
— զոք բանիւք բազմօք, to overload with questions.

· Calfa

NBHL (3)

Հարցի ցնա։ Հարցին ցնա։ Զի՞ հարցանես զիս. հա՛րց զայնոսիկ՝ որ լուանն։ Զտէր ամենակալ ոչ հարցիք։ Հարցանել զաստուած։ Հարցանել ի տեառնէ։ Հարցանէր նա նմա ի տեառնէ։ Հարցանել նովաւ յանէն։ Հարցցեն զճանապահէ։ Զի՞ հարցանես զանուանէ իմմէ։ Հարցին զողջունէ նորա։ Հարցանելով եհարց զմէնջ այրն։ Հարցցեն զքէն ի խաղաղութիւն։ Ոչ իմաստութեամբ հարցեր վասն այդոցիկ։ Հարցանելով հարցաւ յաբէլ եւ ի դան։ Իբրեւ հարցաւ ի փարիսեցւոց. եւ այլն։

Ընդունելութիւնն ոչ այնչափ լինի Հարցանող, որչափ Հարցող, ի, աց.

Տեսանէր զմիտս հարցողացն։ Ոչ բարկացաւ առ հարցողսն. (Ոսկ. յհ.։)


Հարցափորձ, ի

s.

interrogation, examination, question, inquiry, proceeding, inquisition;
ի հարցափորձ մուծանել, մատնել, cf. Հարցափորձեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Վկայք են չարեաց ծնողաց իւրեանց ի հարցափորձի. (Իմ. ՟Դ. 6։)


Հարցափորձեմ, եցի

va.

to interrogate, to question, to examine, to inquire.

· Calfa

NBHL (5)

Ոչինչ օգտեցաւ՝ յորոց հարցափորձեաց. (Կիւրղ. ղկ.։)

Զկուսական յղացումն ոչ հարցափորձել. (Աթ.։)

Զիս որ թէ բիւր հարցափորձիմ, բարեաց մասունք ոչ երեւին. (Յիսուս որդի.։)

Ո՞վ է դա. (հեգնէ հարցափորձելով. Լծ. կոչ.։)

Որք համագոյք են, ոչ ընդ միմեանս հարցափորձին գոյացութեամբ. վասն զի ո ոք ընդ միմեանս հարցափորձէ գոյացութեամբ զպետրոս եւ զպօղոս. (Դամասկ.։)


Հարցափորձութիւն, ութեան

s.

cf. Հարցափորձ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ժողովք իրաց ինչ հարձափորձութեան. (Ոսկ. ես.։)


Հարցաքննեմ, եցի

va.

to question, to examine.

· Calfa

NBHL (1)

Զայնպիսի ինչ կամէր հարցաքննել. (Նանայ.։)


Հարցաքննութիւն, ութեան

s.

examination;
interrogation.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում հարցաքննութիւնս արարեալ՝ ոչ կարաց խոտորեցուցանել ի քրիստոսի հաւատոցն. (Հ=Յ. օգոստ. ՟Ժ՟Դ.։)


Հարցնափառ

s.

certain short Armenian canticles or hymns so called.

· Calfa

NBHL (2)

ՀԱՐՑՆԱՓԱՌ որ եւ ՓՈՔՐ ՀԱՐՑ կոչի. Փառ, եւ փառեր հարցիցն. որ են ի հին ժամագիրս կամ յերգարանս որպէս համառօտ շարականք ի տեղի այժմու ընդարձակ հարցներոյն. զոր օրինակ.

Հարցնափառեր ապաշխարութեան։ Հայր երկնաւոր՝ որ առաքեցեր զմիածին որդիդ քո փրկիչ աշխահի.եւ այլն։


Հարցուկ, ցկաց

s.

soothsayer, conjurer;
sorceress;
այս —, spirit of divination, Pythoness.

· Calfa

NBHL (4)

ԱՅՍ ՀԱՐՑՈՒԿ, կամ ՀԱՐՑՈՒԿ ԴԵՒ. πνεῦμα Πύθωνος spiritus Apollinis. Դեւ պատգամախօս հանդիսացեալ ի պիւթոն կամ ի դեղփիս քաղաքի յանուն ապողոնի, կամ պիւթոն վիշապի սպանելոյ յապողոնէ. ըստ յն. կոչեցեալ ոգի պիւթոնի, կամ վիթովնիա. (իսկ յն. πυνθάνομαι է հարցանել. ուստի ի մեզ բառդ Հարցուկ։)

Զբաղաամ բէովրեան զհարցուկն։ Հարցուկք ոչ եղիցին ի քեզ։ Հարցուկք բարբառեցան աշխատութիւնս. (Յես. ՟Ժ՟Գ. 22։ Միխ. ՟Է. 11։ Զաք. ՟Ժ. 2։)

Կամ զվիթովնիա հարցուկ դիւին, որ եւ այլն. (Կոչ. ՟Ժ՟Ե։)

Զտէրունի շեշտաւորսն, զհենգն (կամ զհեգն), եւ զհարցուկ. (Արիստակ. գրչ.)


Հարցումն, ման

s.

cf. Հարցուած.

· Calfa

NBHL (2)

Եթէ ի հարցումն բանի կոչիմ, կարկիմ։ Ի քահանայապետին հարցմանէ. (Նար. ՟Ի՟Գ. ՟Ղ՟Գ։)

Հարցումդ ոչ բաւականապէս երեւի ինձ արարեալ. (Բրս. հց.։)


Հացաբաշխ

adj.

bread-distributing.

· Calfa


Հացադեղ

s. bot. ammi, bishop's-weed.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՑԱԴԵՂ կամ ՀԱՑԻ ԴԵՂ. (որ վրիպակաւ գրի եւ Հասիդեղ. եւ շփոթի ընդ այլ խոտ՝ որ կոչի Հազի դեղ)։ ի բառս Գաղիանոսի, եւ ի Բժշկարան. եւ ի Հին բռ. վարի որպէս Համեմ, կամ հացհամեմ. որ եւ կոչի Ունդ նանխմի, այսինքն սերմն անանխոյ։ որպէս յն. ամոմի, կամ ամմի. ἅμμι, ἁμομίς եւ այլն.


Հացակից, կցի, կցաց

s.

messmate;
guest;
fellow-boarder, table-companion;
— լինել, to eat together.

· Calfa

NBHL (1)

Սեկոնդոս ասէ. կին չար՝ հացակից գազան. աթոռակից վիշապ. (Ոսկիփոր.։)


Հացակցութիւն, ութեան

s.

commensality, company at table.

· Calfa

NBHL (1)

Ի միաբանութիւն կոչեն եւ ի հացակցութիւն զանմեղ երիտասարդն. (Լմբ. առակ.։)


Հացահատ

adj.

abstaining from bread.

· Calfa

NBHL (1)

Որ հատեալ է, այսինքն հրաժարեալ ի հացէ. հաց չուտօղ.


Հացամոլ

adj.

abounding in bread or in corn, producing much corn.

· Calfa

NBHL (1)

Յամին երկրորդի զմնացեալն. թուի ինձ եթէ հացամոլ իմն լինելոց էր, զի այնչափ բերիցէ երկիրն, զի եւ երկրորդական եւս բաւական լինիցի. (Ոսկ. ես.։)


Հացարար, աց

s.

baker, bread-maker.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ հացարարք որոշեալ ի պէտս սպասու. (Եղիշ. ՟Ը։)


Հացարարութիւն, ութեան

s.

bread-making;
baker's trade.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ պատրաստելով հաց ըստ յարմարագոյն հացարարութեան օրինակին. (Նիւս. երգ.։)

Երկուս իրս հացարարութիւնն այն (եզեկիէլի ի պէսպէս նիւթոց) նշանակէր. (Նչ. եզեկ.։)


Հացիկ, ցկան

s.

roll, small loaf;
morsel of bread.

· Calfa

NBHL (3)

Աղքատին կամ դոյզն ինչ հաց. ... (ի յն. պարզապէս հաց ասի)

Կոչեա՛ դու զտնանկն, եւ տո՛ւր նմա զհացիկն։ Հանգիցէ եղբայրն ի հացիկն քո. (Եփր.։ պհ։ Վրք. հց. ՟Բ։)

Տղայք չորաբեկ հացիկ խնդրէին. (Յհ. կթ.։)


Հացկերոյթ, ութի

s.

cf. Հացկերութիւն.

· Calfa

NBHL (4)

ՀԱՑԿԵՐՈՅԹ ՀԱՑԿԵՐՈՒԹԻՒՆ. ἐστίασις epulatio, convivium. Հաց ուտելն, հացուտունք. կոչունք սեղանոյ. ճաշ. ընթրիք. խրախունք կոչնոց.

Զոմն իմաստասէր ի հացկերոյթ կոչեցին. (Խոսր.։)

Զո՞ կոչէ ի պատրաստեալ հացկերութիւնն. (Նիւս. երգ.։)

ՀԱՑԿԵՐՈՅԹ ա. δαιτυμών epulo, conviva. Հաց կերօղ. կոչնական.