Definitions containing the research ոյ : 10000 Results

Անշփոթ, ից

See full entry →

adj. adv.

without confusion;
unperplexed, not embarrassed;
tranquil.

NBHL (3)

Անշփոթ մնացին գոյացութիւնքն, կամ բնութիւնքն։ Անշփոթս զնոսա պահելով ի միմեանց. (Պրպմ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ժ՟Գ։)

Անշփոթ միութիւն։ Վասն անշփոթ եւ անայլայլելին գոլոյ. (Շ. թղթ.։)

Առ քեզ ունիմք բարեխօս զանարատն զանշփոյթն (զկոյս). (Գանձրն.։)


Անշփոթութիւն, ութեան

See full entry →

s.

imperturbability, calm.

NBHL (1)

Վասն զանշփոթութիւնն ցուցանելոյ ընդդէմ չարափառացն։ Զանշփոթութիւն միութեանցն առաւելուն ցուցանել. (Շ. թղթ.։)


Անշքանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become vile, to grow despicable;
to grow ugly, to fade.

NBHL (1)

Այսպէս փոքրկացոյց զանձն՝ անշքացեալ. (Իգն.։)


Անշքացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to disfigure, to deform, to spoil.

NBHL (2)

Անշքացոյց զանձն. (Իգն.։)

Զչքնաղ գեղեցկութիւն պատկերին իւրոյ անշքացուցեալ յաչս տեսողացն. (Ճ. ՟Ա.։)


Անշքութիւն, ութեան

See full entry →

s.

awkwardness, deformity, ugliness.

NBHL (1)

Զձաղանացն եւ զթքոյն, զանարգանացն, եւ զանշքութեանն. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Բ։)


Անշօշափելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

impalpable.

NBHL (1)

Ձեռք ոմանք զանշօշափելիսն շօշափեցին. այսինքն զանմատոյց, կամ զսրբազան իրս. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)


Անոլորտ

See full entry →

adj.

unbounded, unlimited, infinite.

NBHL (2)

Գիտասցես (զգործս աստուծոյ) անյայտս եւ անոլորտս մահկանացու ազգին. (Փիլ. այլաբ.։)

Զանոլորտ բնութիւնն ոլորտացոյց։ Անսահման եւ անոլորտ է բնութիւն աստուածութեանն յերկինս ի վեր, եւ յերկիր ի խոնարհ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա. եւ ՟Ը։)


Անոխակալ, ի, աց

See full entry →

adj.

without malice, not revengeful, not malignant.

NBHL (1)

Ընկա՛լ անոխակալ։ Ընդ ոչ բարկանալոյն՝ անոխակալ. (Նար. ՟Բ. ՟Խ՟Թ. եւ այլն։)


Անողորկ

See full entry →

adj.

unpolished, uneven, rough.

NBHL (1)

Ոչ ողորկ. անհարթ. խոշոր. անկազմ. անշուք. անպաճոյճ. որ կոկ չէ.


Անողորմ, ից

See full entry →

adj. adv.

unpitying, imcompassionate, inhuman, barbarous, cruel, brutal. cf. Անողորմաբար.

NBHL (2)

ἁνελεήμων, ἁνελεής, ἁνηλεής. immisericors, durus, crudelis. Ոյր չիք ողորմ կամ ողորմութիւն ի սրտի. անգութ. անգորով. անագորոյն. անկարեկից. անմարդի. խիստ. անաչառ. անխնայ. սաստիկ, (անձն, եւ գործ). մերհամէթսիզ, գալպի փեք.

Անողորմ բարուք։ Ի բերան անողորմ սրոյ. (Պիտ.։)


Անողորմաբար

See full entry →

adv.

cruelly, barbarously, atrociously;
— չարչարել, to tyrannize.

NBHL (1)

ԱՆՈՂՈՐՄ. ԱՆՈՂՈՐՄԱԲԱՐ. ἁνηλεῶς. immisericorditer, crudeliter. Առանց ողորմութեան, կամ ողորմելոյ, կամ ներելոյ. անխնայաբար.


Անողոք

See full entry →

adj.

implacable, severe, inflexible, inexorable.

NBHL (2)

Կերչացն կոյաք անողոքելիք։ Անողոքելի պարսաւիչ. (Նար. ՟Կ՟Թ. ՟Ձ՟Ը։)

Անողոքելի տանջեալս. (անդ. ՟Հ՟Ա.) իմա՛, առանց կարելոյ ողոքել։


Անողոքելի

See full entry →

cf. Անողոք.

NBHL (2)

Կերչացն կոյաք անողոքելիք։ Անողոքելի պարսաւիչ. (Նար. ՟Կ՟Թ. ՟Ձ՟Ը։)

Անողոքելի տանջեալս. (անդ. ՟Հ՟Ա.) իմա՛, առանց կարելոյ ողոքել։


Անողջանալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

insanable, incurable.

NBHL (1)

Կամ Թողեալ առանց բուժելոյ զվէրս. վէրքը չըռնտցուցած, չգոցուած.


Անոպայ, ից

See full entry →

adj.

untoward, rude, rough, rustic;
uncivil, disobliging;
awkward, unbecoming.

NBHL (2)

Կա՛մ է Սոպռ. կոպիտ. խակաբարոյ. անմիտ. որպէս անեփ. աւ կամ որպէս ռմկ. Աներես, (զի յն. օ՛փս է երես) անամօթ, անշնորհ. վայրենի. Իսկ ըստ Հին բռ. անհաւան. բարեմոռաց.

Յանոպայ եւ յանմարդի վայրաց վարեցի, (Պտմ. աղեքս.) իբր անշէն, կամ ուր չերեւի երես մարդոյ։


Անոտն

See full entry →

adj. adv.

footless, apode;
baseless;
յանոտից, at the feet.

NBHL (2)

ἅπους. pedibus carens. Ոյր ոչ գոյ ոտն, կամ ոչ գոն ոտք. անկար ի քայլել. այագսըզ.

Իբրու ոչինչ տակաւին ոտից գոլով պիտոյից, յանոտս սոքա եւ գետնաշարժս առ երկրաւ ծնան. (Պղատ. տիմ.։)


Անորակ

See full entry →

adj.

without quality or accident.

NBHL (4)

ἅποιος (որ եւ անարար). carens qualitate, qualitatis expers. Ոյր չիք որակ. որ չէ երբեմն այսպիսի՝ եւ երբեմն այնպիսի, այլ միշտ նոյն եւ նոյնպիսի. անփոփոխ. անյեղլի. անմասն ի զգալի գունոյ եւ ի ձեւոյ.

Անորակ եւ անարարուած է աստուած։ Աննիւթ են շնորհքն աստուծոյ, եւ անորակք։ Խնդրել զանորակն եւ զանտեսակն. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. նխ. ՟բ.։)

Անորակ է աստուած, զի ոչ գոյն երեւի, եւ ոչ ձեւ. (Շ. բարձր.։)

Անորակի արփւոյն հատածք որակացեալ. (Անան. եկեղ.)


Անորդի, դւոյ, դեաց

See full entry →

adj.

childless, heirless;
steril, barren;
— մեռանել, to die without children.

NBHL (2)

Զմեռելոյ ուրուք անորդւոյ։ Ի վախճանել անորդւոյն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 23։)

Յետ վախճանելոյ անդրանկին անորդւոյ՝ առնուլ զկին նորա, եւ յարուցանել զաւակ եղբէրն. (Կիւրղ. թուոց.։ Յանորդի վախճանել. Եւս. քր. ՟Ա։)


Անորդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անզաւակութիւն.

NBHL (2)

Անարգեն զծնունդս մարդոյ, եւ յարգեն զանորդութիւն. (Եղիշ. ՟Բ։)

Զանորդութիւն իւր լցուցանելով սառայ ի ձեռն նաժշտին, ոչ իրաւացոյց զառն տուն անորդութեամբ բառնալ թողուլ։ Քան զանորդութիւն եւ զանսէրութիւն ոգւոց ոչինչ ոք այլ չար գուցէ. եւ այս է անուսումնութիւն եւ անխրատութիւն. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. ել.։)


Անորիշ

See full entry →

adj.

inseparable, indivisible.

NBHL (5)

Անորիշ բաժանմամբ, համագոյ միութեամբ. (Շար.։)

Տարմացեալ է մարախոյն ազգ, եւ անորիշ ի միմեանց, եւ ոչ բնաւ զատանին. (Լմբ. յովէլ.։)

ԱՆՈՐԻՇ ԲԱՅ. ἁόριστον ῤήμα. indefinitum verbum. ըստ հայումս, ἁπαρέμφατος. infinitivus. Աներեւոյթն անդէմ, եւ անամանակ. այլ առ յոյնս է եւ յայտարար անցեալ ժամանակի անորոշակի՝ դիմաւոր կամ անդէմ.

Անցեալն ունի զանազանակս չորս, յարաձգական, յարակայ, գերակատար, անորիշ. որոց բաղազանութիւնք են երեք. ներկային ընդ յարաձգին, յարակային (ընդ անցելոյն) գերակատարին, անորոշին ընդ ապառնւոյն. (Թր. քեր.։)

Անորոշաբար. առանց որոշելոյ. խառն. առ հասարակ. եւ անընտրողաբար.


Անորոշ, ի, ից

See full entry →

adj. adv.

undetermined, indefinite, uncertain;
vague, indistinct, confused;
inarticulate;
contingent;
Անորոշաբար.

NBHL (3)

Նշանակք բարւոյ եւ չարի եւ անորոշի. զանազանի սեմն՝ բարւոյ, եւ քամն՝ չարի, եւ յաբեթն՝ անորոշի. (Փիլ. լին.։)

Անորոշիցն ոչ գոյ մակացութիւն. (Անյաղթ պորփ.։)

Բաղազանութիւն անորոշին ընդ ապառնւոյն. (Թր. քեր.։)


Անորոշաբար

See full entry →

adv.

indefinitely;
confusedly, indistinctly;
implicitly.

NBHL (3)

ἁδιορίστως, ἁορίστως. indistincte, indefinite, ἁδιαφόρως. indifferenter. Առանց որոշելոյ. անորիշ. անխտիր. հասարակաբար. անյայտաբար. եւ Անխորհրդաբար կամ անպատճառ.

Անորոշաբար արարչագործել զամենայն որդւոյ ըսն աստուծոյ (հօր). (Աթ. ՟Ը։)

Որդի անդստին ի բնութենէ հօրն անճառապէս եւ անորոշաբար։ Որ առ աստուծոյ եւ ընդ աստուծոյ է անորոշաբար, եւ ոչ արտաքոյ նորա. (Սարգ. ՟բ. պետ. յռջբ։ եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)


Անորոշութիւն, ութեան

See full entry →

s.

indecision, indetermination.

NBHL (1)

Քրիստոս՝ աստուծոյ զօրութիւն ելով հօր, անորոշութեամբ՝ զամենայն զոր ինչ գործէ հայր, զնոյն գործէ եւ որդի. (Աթ. ՟Ը։)


Անուաձեւ, ի

See full entry →

adj.

in the shape of a wheel.

NBHL (2)

τροχοειδής. rotae seu orbis speciemhabens, rotundus. Որ ունի զձեւ կամ զնմանութիւն ինչ անուոյ.

Բոլորակ անուին գիգղա (կամ գեղգեղ) կոչի ի հեբրայեցւոց լեզուն. արդ յանուաձեւէն եւ ի շուրջ պարուրելոյն զթլփատութիւնն գաղգաղա կոչէ. եւ անտի եւ անուն տեղւոյն։ Բոլորակն անուաձեւ իբրեւ զգլուխ երեւէր. (Կիւրղ. յես. եւ Կիւրղ. թագ.։)


Անուանադիր

See full entry →

adj.

that gives a name to, that names.

NBHL (1)

Թէպէտեւ տկար է զօրութեամբ քան զբազումս յանասնոց օմարդն), այլ տեսչութեամբ աստուծոյ հրամանատար եւ անուանադիր է նոցա. (Վեցօր. ՟Զ։)


Անուանադրեմ, եցի

See full entry →

va.

to give a name to, to name.

NBHL (2)

Որոյ վահրամ անուանադրեալ. (Շ. վիպ.։)

Այսօր ի կարգ բնութեան մարդկան՝ մտեալ կոչիս անուամբ Յիսուս. անուանադրւղ բոլոր գոյից՝ առնուս անուն ի ծառայից. (Տաղ.։)


Անուանադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

nomenclature;
անուանադրութեամբ, cf. Յորջորջանօք.

NBHL (3)

Զյովսէփ հաղորդ արար անուանադրութեան որդւոյն. (Շ. մտթ.։)

Գոյութիւն ունին, եւ ոչ հանդիպեցան անուանադրութեան առ ի մէնջ. (Սահմ. ՟Է։)

Որպէս քացախ վիրի անօգուտ է. անուանադրութիւնս առնէ ստոյգ յայտ ածել զհին չարութիւնս, եւ զանօգտութենէ մերձակայիս. (Համամ առակ.։)


Անուանակիր

See full entry →

adj.

that bears the name of another.

NBHL (8)

գրի եւ ԱՆՈՒՆԱԿԻՐ. Կրօղ զնոյն անուն ուրուք. համանուն. անուանակից. հէմնամ, ատաշ.

Ասի եւ զտեղւոյ, որ կրէ զանուն աստուծոյ կամ մարդոյ.

Զանուանակիրն շինեաց աստուծոյ՝ տաճար։ Զնսեմանուն վայրսն կեդարու՝ զանուանակիր կոչմանն իսմայէլի. (Նար. խչ. եւ Նար. առաք.։)

Կրօղ զանուն աստուծոյ յինքեան՝ ի քարոզել կամ ի պատմել զփառս նորա.

Անօթ ընտրութեան անուանեալ, անուանակիր յաշխրահի իւրոյ սքանչելի անուանն առնէ. (Կորիւն.։)

(Լուսինն) անուանակիր եղեալ անորակին ըստ իմացագունին պատուով զհուր եւ զլոյս (յերեւիլն արիւնագոյն). (Անյաղթ բարձր.։)

Եւ Անուանի. մեծանուն. որոյ կայցէ անուն եւ յիշատակ. նամտար.

Ըստ հոյակապ անուանակիր հռչակութեանն. (Յհ. կթ.։)


Անուանակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj.

of the same name;
homonymous.

NBHL (4)

ὀμώνυμος. idem nomen habens, ἑπώνυμος. sui nominis. Կցոր նոյն անուան. համանուն. հէմնամ ատտաշ.

Անուանակցին իւրոյ մարիամու. (Արշ.։)

Ամենայն գիրք զողորմածն՝ աստուծոյ անուանակից ասեն. (Ոսկիփոր.։)

Զմովսիսի փոխանակէն յեսուայ՝ անուանակից գիրքն նշանակեն։ Իւր անուանակից թողոյր զգետն. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Անուանակոչեմ, եցի

See full entry →

va.

to name, to call.

NBHL (2)

(Ադամ) անուանակոչեաց զբոլոր կենդանիս։ Լեառն աստուծոյ անուանակոչէզսա բանն. (Զքր. կթ.։)

Պահապա՛ն ի զգուշութենէ յարթունն գոլոյ յիրաւի անուանակոչի. (Սարկ. քհ.։)


Անուանակոչութիւն, ութեան

See full entry →

s.

denomination;
nomenclature.

NBHL (1)

Շինէ եկեղեցի մեծ՝ անուանակոչութեամբ սրբոյն գրիգորի. (Յհ. կթ.։ որպէս եւ Պիտ. ստէպ։ Անյաղթ պորփ.։ Շ. թղթ.։ ՃՃ.։)


Անուանակրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

act of bearing the same name, homonymy.

NBHL (1)

Ըստ անուանակրութեան սրբոյն գրիգորի. (Յհ. կթ.։)


Անուանակցիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to share the same name.

NBHL (1)

Աստուծոյ անուանակցիլ արժանի եղեալ. (Կոչ. ՟Է։)


Անուանակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անուանակրութիւն.

NBHL (1)

ὀμονυμία, συνωνυμία, προσηγορία. homonymia, nominis communitas. Անուանակիրն լինել. կցորդութիւն նոյն անուան. համանունութիւն.


Անուանարկ, աց

See full entry →

adj.

infamous, notorious;
shameful, scandalous, disgraceful, vile;
— առնել, to disgrace, to bring to shame, to dishonour.


Անուանեմ, եցի

See full entry →

va.

to name, to call, to denominate, to term.

NBHL (1)

Անուանեաց զանուն նոցա ադամ։ Ամենայն շնչոյ կենդանւոյ զի՛նչ եւ անուանեաց ադամ Յիսուս, որ անուանեցաւ քրիստոս. եւ այլն։


Անուանի, նեաց

See full entry →

adj.

renowed, famous, illustrious;
— լինել, to become illustrious.

NBHL (3)

ὁνομαστός, περιώνυμος, ἑπίκλητος. famosus, nominatissimus, inclytus, celebris, celeberrimus. որ եւ ԱՆՈՒԱՆԱՒՈՐ. Ունակ երեւելի անուան կամ համբաւոյ. մեծանուն. փառաւոր. հռչակաւոր. հոյակապ. նամավեր, նամտար. ատլը շանլը, մեշհուր. տե՛ս (Ծն. ՟Զ. 4։ Թուոց. ՟Ա. 16։ ՟Ի՟Զ. 9։ Ես. ՟Ծ՟Զ. 5։ Երեմ. ՟Գ. 19։ Եզեկ. ՟Լ՟Թ. 13։)

Մեծի եւ անուանւոյ զնոյն գործեալ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 14։)

Յընտրելոցն թիւ անուանիք։ Անուան անուանին ի կոյտս բազմաց. (Նար. առաք. եւ Նար. մծբ.։)


Անուղղայ, ից

See full entry →

adj.

incorrigible, perverse.

NBHL (1)

Պսակի արժանի զյոյժ լաւագոյնսն առնիցէք ի մարդկանէ, նովին ձեւով եւ զանուղղայսն պատժի. (Պիտ.։)


Անունակ

See full entry →

adj.

that does not contain, that has not;
poor, needy.

NBHL (1)

Զանունակս բարեաց հոգիս։ Զանունակն յանցմանց։ Անունակն նիւթոյ յանցանաց. (Նար. ՟Լ՟Զ եւ Նար. խչ. եւ Նար. մծբ.։)


Անունդրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

disobedience;
contumacy.

NBHL (3)

Տայր հանել ընդ սուր, եւ անունդ առնել միահաղոյն զտոհմսն ռշտունեաց եւ արծրունեաց. (Բուզ. ՟Գ. 18։)

cf. ԱՆՈՒԱՆԱԴՐՈՒԹԻՒՆ. Ուստի ԱՆՈՒՆԱԴՐՈՒԹԵԱՄԲ. φερωνύμως. Որպէս բերանունապէս՝ ըստ քերականաց՝ յիրէ անտի եւ ի գործոյն առնլով զանուն. արդեամբք ստուգաբանեալ.

Յիսուս կոչեցաւ անունդրութեամբ վասն փրկութեանն (ըստ եբր), եւ բժշկութեանն (ըստ յն) եւ քաւութեանն մերոյ. (Կոչ. ՟Ժ։)


Անուշադիր

See full entry →

adj.

inattentive.


Անուշակ, աց

See full entry →

adj.

sweet, agreeable to the taste, savoury, delicate;
benign, gracious.

NBHL (3)

Անոյշ. քաղցր. ախորժ. հաճելի. զուարժալի. ցանկալի. լէզիզ, լադիֆ, հալավէթլի.

Յանուշակ արդեանց բուրումն ծխոյ. (Նար. մծբ.։)

Անուշակ ճաշակ հեշտալի բարեաց սեղանոյն. (Տօնակ.։)


Անուշահամ

See full entry →

adj.

sweet, savoury.

NBHL (1)

Անոյշ համով. համեղ. ախորժական. հաժելի. քաղցր. ազնիւ.


Անուշահոտ

See full entry →

adj.

sweet, odoriferous, delicate;
— առնել, to perfume, to scent.

NBHL (3)

εὑώδης, εὕοσμος. odoris suavis, boni odoris, fragrans, bene olens. Անոյշ հոտով. ունօղ կամ բուրօղ զհոտ անուշութեան. կիւզել գօգուլու, խօշպույ.

Իսկ ԱՆՈՒՇԱՀՈՏ, ոյ. իբր Անուշահոտութիւն.

Ի յայս անուշահոտոյս անմահանայի. (Ոսկիփոր.։)


Անուշահոտեմ, եցի

See full entry →

vn.

"cf. Անուշահոտ առնեմ."

NBHL (2)

Զմարդատունկ բուրաստանս անուշահոտացոյց. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ։)

Ոչ ի նիւթոյն անուշահոտեալ, այլ ի հոգւոյն սրբոյ. (Լմբ. ատ.։)


Անուշահոտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sweetness of smell, perfume.

NBHL (3)

εὑωδία, τὸ εὑωδές. suaveolentia, fragrantia. Անուշութիւն հոտոյ. հոտ անոյշ. եւ ունելն կամ բուրելն զհոտ անուշից. եւ իրք անուշահոտք (իրօք կամ նմանութեամբ).

Պահեցելոցս, ոչինչ նուազ եւ ոչ ծխեցելոց, լինի ինչ անուշահոտութիւն։ Ըստ հոտոյ՝ յանուշահոտութիւն գոլորշեաց. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. իմաստն.։)

Եւ Առնուլն զհոտ անոյշ, հոտոտելն զանոյշս.


Անուշարար

See full entry →

adj. s.

that makes sweet;
confectioner.

NBHL (2)

εὑωδίαζων. bene olens. Տուօղ զհամ եւ զհոտ անոյշ. ախորժ. հաճելի. զուարճացուցիչ.

Ոչ գոյր նոցա խախամոքք անուշարարք առանձինն, եւ ոչ հացարարք. (Եղիշ. ՟Ը։)


Անուշութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sweetness;
delicacy, exquisite flavour;
affability, cheerfulness.

NBHL (3)

γλυκύτης. dulcedo. Անոյշ որակ. քաղցրութիւն. համեղութիւն, (իրօք, կամ նմանութեամբ). չէզզէթ, հալավէթ.

Պտղոյն անուշութիւն. (Ագաթ.։)

Ազգի ազգի անուշութեամբ եւ ի գոյնագոյն ծաղիկս պսակեալք. յն. ազգի ազգի անուշահոտ ծաղկօք. (՟Գ։ մկ. ՟Է. 11։)


Անուշունք

See full entry →

s. pl.

perfumes, odours;
cf. Անոյշք.


Անուշօդ

See full entry →

adj.

mild weather.

NBHL (1)

Ուր օգն իցէ անոյշ. բարեխառն.