of the same nature;
consanguineous;
fellow-man.
· Calfa
Բան մարմնակից եւ հաղորդ մեզ։ Որ եղեր մարմնակ մեր՝ բայց ի մեղաց. (Արշ.։ Ճշ.։)
Լինել հեթանոսաց ժառանգակիցս եւ մարմնակիցս եւ հաղորդս աւետեացն. (Եփես. ՟Գ. 6։)
Լինել հաղորդակիցս եւ մարմնակիցս եւ կցորդս անճառելեացն. (Յճխ. ՟Ժ՟Թ։)
to change into flesh;
to embody, to incarnate;
to figure, to impress with a form.
· Calfa
σαρκόω, σωματόω carnem reddo, incarno, corporo, incorporo. Մարմին կացուցանել ի սուրբ հաղորդութեան. առնել որպէս զմիս ուտելի։
cf. Մարմնաւորական.
· Calfa
Եթէ հոգեւորացն նոցա հաղորդ եղեն հեթանոսք, պարտին եւ մարմնաւորացն կցորդ լինել։ Զէն զինուորութեան մերոյ ոչ է մարմնաւոր։ Ցանկութիւն մարմնաւոր.եւ այլն։
corporeity;
incarnation;
humanity.
· Calfa
Ընդ հոգեւորութիւնն օրինաց՝ մարմնաւորութիւնն գրգանաց եւ բաբկութիւն հաղորդեալ էր. (Ոսկ. հռ.։)
of or belonging to war or battle, warlike;
warrior, combatant.
· Calfa
Մասն հոգւոյն՝ որ հաղորդեալ է արութեան եւ ցասման, մարտական գոլով. (Պղատ. տիմ.։)
account, calculation, computation, enumeration, numeration;
number;
catalogue, list;
roll-call, muster;
examination, inventory, statement, account;
esteem, respect, value, regard, station, degree;
presentation or rendering of accounts;
comparison;
lesson;
verse;
ի —, ի —ի, —, for, on account of;
ընդ մի —, same, same thing;
— առնուլ, պահանջել, to ask for an account of, to require one to account for;
— առնել, to find out an explication of, to examine;
to take or draw up an inventory of;
to take stock;
— տալ, to render an account;
to give a reason;
to be responsible, to account for;
— առնուլ ի մէջ ծառայից իւրոց, to make an account with his servants;
ի — ածել, արկանել, դնել, to count, to calculate, to compare;
մտանել ի —, to be reckoned, numbered, esteemed among;
ի —ի լինել, to be counted as, to pass for, to be reputed, esteemed;
ընդ մարդկան կալ ի — ի, to be taken for a man;
— դնել ընդ ումեք, to dispute;
հանել թիւ —ոյ, to draw or cast lots;
տուր զհամար տնտեսութեան քո, give an account of thy stewardship;
ոչ եղեւ ի —ի բան իմ, no attention was paid to my words;
չէ ինչ ի — ի, it is unimportant;
no matter;
թուով — ով էր ամենայն, all was counted;
—ովք թուոց կատարեալ, a clever arithmetician;
— առնուլ, to take lessons;
գիտել, ուսանել, ասել զ—ն, to know, to learn, to say or repeat one's lesson;
cf. Թիւ.
· Calfa
Աղեքսանդրացւոց քաղաքակից արժանիս առնել ի համարի. յն. արժանիս առնել, եւ հաղորդս քրմաց եւ այլն. (՟Գ. Մակ. ՟Գ. 14։)
looking-glass, mirror, speculum;
—ք, eyes;
visible, observable;
— կիզիչ, burning glass.
· Calfa
Զի՞նչ հաղորդութիւն է կուրի ընդ հայելւոյ. (Ոսկիփոր.։)
cf. Հանգունակատիպ.
· Calfa
Նմանակից. համանման. հաւասար. նոյն եւ նման. հաղորդ.
to prepare oneself, to get ready, to be in readiness, to set about, to fall to, to be about to, on the point of, going to;
to dress, to put on one's clothes, to clothe oneself;
— ի չու, to get ready or prepare for a journey;
—ձեալ էր դարձ առնել ի տուն, he was ready to return, or was on the point of returning home.
· Calfa
Որոյ իւրն է հանդերձեալքն։ Հայր հանդերձելոյ աշխարհին։ Գիտէր զնոցա եւ զհանդերձեալսն։ Մի՛ յայսմ աշխարհի, եւ մի ի հանդերձելումն։ Եթէ որ կանս, եթէ հանդերձեալքն։ Հանդերձեալ փառացն յայտնելոց հաղորդ.եւ այլն։
inventor.
· Calfa
Քահանայապետ՝ աստուածային այր, ամենայն աստուածայնոյ գիտութեան հանճարիչ։ Զկատարելագործսն՝ որպէս հանճարիչս կատարողականին հաղորդութեան. (Դիոն. եկեղ. եւ Դիոն. երկն.։)
sinning much
· Calfa
Խոստովանելոցն եւ հաղորդելոցն, թէպէտեւ ծանրամեղք իցեն, զերծանիլ ասէ. (Սարկ. լս.։)
knowing, known, manifest;
recognizable;
connoisseur, good judge of;
acquaintance;
friend;
indication, token, sign;
disciple, scholar;
—ս տալ, to make known, manifest, to disclose, to reveal;
to make acquaintance with;
—ս տալ զանձնէ, to make oneself known, to manifest or reveal oneself;
ի —ս գալ, to be known, manifest or revealed;
— լինել, to know, to be acquainted with;
—ք մեր, our acquaintances, friends, the people of our acquaintance.
· Calfa
Ծանօթս աստուծոյ եւ հաղորդս զամենեսեան առնել. (Ճ. ՟Ա.։)
knowledge;
notion;
information;
acquaintance, familiarity, friendship;
note, annotation, notice, explanation;
—ս առնել յաւելուլ, to annotate, to comment on.
· Calfa
մի՛ լիցի հայոց ընդ յունաց ծանօթութիւն, եւ հաղորդութիւն սիրոյ. (Խոր. ՟Գ. 36։)
to become purple;
to be dyed purple.
· Calfa
Ոչ կարմրութեամբ իւիք շառագունեալք (ի հաղորդիլն), այլ արեամբ քրիստոսի ծիրանացեալք. (Ոսկ. ի չար.։ Նանայ. վերջբ։)
being, origin, generation, creation, birth;
ի — ածել, to create, to produce from nothing, to call into existence;
յանէութենէ or յոչէից ի — գալ, to be created, to exist.
· Calfa
Ամենայն իրի անհնար է առանց պատճառի ի լինելութիւն հասանել։ Հոգի է ամենեցուն գերագոյն որչափ լինելութեան հաղորդեալ են, եւ անմահ իսկ, եւ իշխան ամենայն մարմնոյ. (Պղատ. տիմ. եւ Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Բ։)
adj. s. bearing the same yoke, yoke-fellow, companion, fellow, colleague, partner;
husband, spouse;
— հարազատութիւն, consanguinity;
— լինել, to be united, accompanied;
to be married.
(letters) of similar sounds.
· Calfa
Ա՛րք սիրեցէ՛ք զհաղորդակիցս ձեր. կանայք հնազանդ լերուք լծակցաց ձերոց. (Ածազգ. ՟Ժ՟Ա։)
towel;
linen napkin;
cf. Լուարան.
· Calfa
Սա (սուրբ հաղորդութիւնն) է լուացարան՝ զանուանքս (սրբոց) որ գրեցան. (Գանձ.։)
sun-lit, bright, splendid.
· Calfa
Լուսափայլ. լուսաճաճանչ. հաղորդ լուսոյ արբւոյն.
bribe for confession.
· Calfa
սիմոնական ախտ. Որպէս խոստովանադրամ, հաղորդադրամ, կամ պսակադրամ. (Կիր. Երզն. խր.։)
deliberation, council, consultation;
mystery, sacrament;
mysticalness, mysteriousness;
wisdom, prudence, wariness, cautiousness.
· Calfa
Որպէս Գաղտնի խորհուրդ սուրբ հաղորդութեան. կատարումն սուրբ խորհրդոյ պատարագի.
adviser, counsellor;
confident.
· Calfa
σύμβουλος, συμβολευτής consiliarius κοινωνός particeps եւ συνέδριον consessus կամ բայիւ συμβουλεύω consulo. Խորհրդական. ատենակալ. եւ Խորհրդատու. համախոհ. հաղորդ գաղտնեաց, եւ գործակից. ի մարդկայինս եւ աստուածայինս.
contrary, opposite;
adversary, hostile, unfavourable, inimical;
discordant;
incompatible;
prep. adv. against, contrary to;
opposite, facing, in front of;
զնորին —ն, նմին or նորին —, ի —էն, ընդ —ն, on the contrary, on the wrong side;
against the grain, in a contrary sense, backwards;
ամենեւին իսկ —, directly or diametrically opposite, quite the reverse;
— ուղիղ մտաց, in spite of sense and reason;
— կամաց նորա, against his will or grain, in spite of him;
forcibly;
— կալ, to stand, remain, stay or stop in the face of, in front;
to oppose, to withstand, to resist, to make head against, to cope with;
— լինել, to be contrary, to oppose;
ընդ —ս լինել միմեանց, to be at variance;
—, ի —ն or ընդ —ս ելանել, մտանել, ընթանալ, լինել, to oppose, to form an opposition to, to rise up or against, to go against, to run counter, to withstand, to counteract, to thwart, to cross;
ընդ —ս ելանել, cf. Հակամտեմ.
· Calfa
Ո՛չ է ծայրագունիցն հակառակից միանգամայն հաղորդիլ. (Դիոն. եկեղ.։)
homogeneousness, connaturality, consubstantiality.
· Calfa
Մարդ մարդոյ ո՛չ օրինակ, այլ համաբնութիւն կոչի. այսպէս եւ սա (սուրբ հաղորդութիւնն) համաբնութիւն է աստուծոյ, եւ ոչ օրինակ։ Բանն (մեր ներքին) է առ նմա (առ հոգւոյ մերում) որպէս զհամաբնութիւն. (Լմբ. պտրգ.։)
cooperation.
· Calfa
Համագործութեամբ կամեցաւ յիւր փառացն հաղորդութիւն վերածել. եղերո՛ւք ասէ գթած, որպէս եւ հայրն ձեր, եւ այլն. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Ե։)
nationality;
relationship;
homogeneousness.
· Calfa
Զմերձաւորսն արեամբ բաւական վարկան համազգութեամբն միայն ունել զհաղորդութիւն սիրոյ առ իրեարս. (Շ. ընդհ.։)
to accord, to bring to agree;
to conciliate, to reconcile;
to tune.
· Calfa
Ուսանիմք՝ մարդկան լաւ զհամաձայնելն իրերաց՝ քան զանհաղորդ լինելն. (Լմբ. ժղ.։)
to agree, to concord with, to be agreed;
to grant, to come to terms, to comply with;
to be in tune.
· Calfa
Ուսանիմք՝ մարդկան լաւ զհամաձայնելն իրերաց՝ քան զանհաղորդ լինելն. (Լմբ. ժղ.։)
concord, unison, consonance, concordance;
conformity, unanimity, union;
unison, tune;
concordance.
· Calfa
Գովէ զհամաձայնութիւն. զի աստուած զմարդն հաղորդ կենդանի ստեղծ։ Զվահանայ հայրապետին զհամաձայնութիւնն առ մեծ եկեղեցին հոռոմոց. (Լմբ. ժղ. եւ Լմբ. ատ.։)
nourished, brought up together.
· Calfa
Համակրօնութիւն աստուածային՝ որպէս համասնից՝ օրինադրէ նոցա (սուրբ հաղորդութիւնն). (Դիոն. եկեղ.։)
participating, partaking, having part or share in;
party, companion, associate;
partaker, partner, consort;
cf. Կցուրդ;
կենաց —, living together;
consort, husband, wife;
կարեաց —, compassionate;
assisting, helping, relieving;
արեան —, consanguineous, related;
— չարեաց, accomplice, accessory;
— առնել, to impart, to acquaint with, to inform, to oommunicate;
— լինել, cf. Կցորդիմ.
· Calfa
κοινωνός, συγκοινωνός particeps, consors, socius. իսկ Կենաց կցորդ, συμβιωτής conviva. Որ կից գտանի իւիք ընդ այլում. մասնակից. հաղորդ. հաւասարորդ, գործակից. ձայնակից. կենակից, եւ այլն.
ԿՑՈՐԴ ԵՄ կամ ԼԻՆԻՄ. κοινωνέω communico, participo. Կցորդ գտանիլ կցորդիլ. հաղորդիլ.
Հոգին սուրբ ընդ հօր, փառացն հաղորդ, եւ տէրութեան կցորդ. (Խոսր.։)
communication, participation, relations, connexion, association;
accompaniment, concert;
— կենաց, company, society;
— արեան, consanguinity, affinity;
— չարեաց, the being an accomplice;
ճանապարհ կցորդութեան, roads, means of communication;
— ունել ընդ ումեք, to be connected, in communication with, to form a connexion with;
in compliance with.
· Calfa
ԿՑՈՐԴՈՒԹԻՒՆ κοινωνία communio, consortium, participatio. որ եւ ԿՑՈՐԴԱԿՑՈՒԹԻՒՆ. Կցորդն լինել. հաղորդութիւն. մասնակցութիւն. ձայնակցութիւն. գործակցութիւն. միաբանութիւն.
Տարագրեաց զնա ի հաղորդութենէ կցորդութեան։ Կցորդութիւն սրբութեան, կամ օրհնութեան, հոգւոց, արեան, բնութեան, մարմնոյ, եւ այլն։ Կցորդութեամբ ժողովրդեանն, կամ կցորդութեամբ դպրի իմոյ պօղոսի (այսինքն միաբան, զոյգ ընդ), եւ այլն. (Եւս. պտմ.։ Ագաթ.։ Նար. Լմբ.։ ՃՃ.։)
living, alive;
animated, lively, vivid, vivacious, sprightly;
vital, vivifying, vivificative;
animal, beast;
կենդանեաւ՝ կենգանեօք, in one's lifetime, during one's life;
— լինել, to be alive, to live;
— առնել, to give new life to, to reanimate, to vivify;
— պահել զոք, to save anothers live;
երդուաւ ի —ն յաւիտենից, he swore by the living God, by the Eternal;
— է Տէր եւ — է անձն քո եթէ, as the Lord lives, as thy soul lives...;
— է անձն քո, արքայ, թէ գիտիցեմ, as thy soul lives, o king, I cannot tell;
— է Տէր եթէ մեռանիցի, I swear by the Lord he shall not die.
· Calfa
Ամենայն՝ որ կենդանութեան (յն. կելոյ, τοῠζῆν) հաղորդի, ուղղապէս իսկ արդեօք եւ իրաւապէս ասին կենդանի. (Պղատ. տիմ.։)
cf. Կենդանացուցանեմ.
· Calfa
Կենդանի եւ կենդանաւէտ առնել. կենդանացուցանել. լնուլ կենդանութեամբ. կենսառիթ կացուցանել. նորոգել կամ վերածել ի կեանս. զուարթացուցանել հոգաւով. հաղորդելզկեանս իմն. ոգի զգեցուցանել.
convenient, proper, fit, suitable, decent;
well-timed, timely, opportune, seasonable, propitious, favourable;
opportunity, occasion, propitious moment;
ի —, ըստ —ի, conveniently, suitably;
v. imp. — է, it is fit, it is becoming;
it is due;
ի — լինել, to befit, to become;
— համարել, to think proper, to deem it expedient;
— ժամանակ գտանել, to find a favourable opportunity;
— առնուլ, to seize the occasion, to strike the iron while it is hot;
յօգուտ արկանել զ—, to avail oneself of, to profit by the opportunity;
cf. Կորուսանեմ.
· Calfa
Ծագելով ամենեցունց՝ որք առ ի հաղորդելն են պատեհք. (Դիոն. ածայ.։)
ambitiously;
vainly;
honourably, generously, obligingly.
· Calfa
Պատուասիրաբար առատութեան սեղանոյ հաղորդեցուցանելով. (Երզն. մտթ.։)
foreknowledge, prescience, gift of prophecy.
· Calfa
Եւ իբրեւ հաղորդական մարգարէից.
tie, fastening, knot;
ligature, lace, lashing, band, withe, bandage, swath;
rope, cord, string;
spelling;
tie, bond, link, obligation;
sour, sharp, harsh, tart.
· Calfa
Թէ կապ ոք արասցէ ի վերայ նոր փեսայի, անհաղորդ մեռցի։ Առնու թուղթ կամ դեղ ինչ, կամ ծրար, եւ կապք ի կախարդէն. (Ոսկիփոր.։)
improved;
improving.
· Calfa
Մաքրիչ եւ լուսաւորիչ, եւ կատարելագործ։ Իսկ զկատարելագործսն՝ որպէս հանճարիչս կատարողականին հաղորդութեան՝ կատարել զնուիրեալսն. (Դիոն. երկն.։)
administration, celebration;
consecration.
· Calfa
(սուրբ հաղորդութիւնն ) է ըստ բարեփառ առաջնորդին մերոյ (յեռոթէոսի) կատարողութեանց կատարողութիւն. (Դիոն. եկեղ.։)
unorthodox.
· Calfa
Չգրեաց այնպէս, թէ դուք չէք ուղղափառք, այլ թէ ընդ չուղղափառս ընդէ՛ր հաղորդեցայք. (Թղթ. աբր. եւ կիւրղ.։)
provision, viaticum, food, victuals;
victualing, providing, provisions, stores, equipment;
the Holy Sacrament.
· Calfa
Սովիմբք կենդանի եւ իմացական պաշարաւս (սուրբ հաղորդութեան). (Եղիշ. ննջ.։)
fond of making presents, liberal, generous, large-hearted, open-handed, munificent.
· Calfa
Հաղորդելի է աստուած ըստ պարգեւասէր հաղորդեցուցանելոյն իւրոյ զամենեսեան. (Մաքս. ի դիոն.։)
to render wise or modest, continent or abstinent, to give an air of decency.
· Calfa
Աստուած գոլով բնութեմբ, եւ զմարդոյս պարկեշտացուցանէ բնութիւն, հաղորդ ցուցեալ զնա սրբազանից եւ աստուածայնոցն պատուոց։ Պարծանօք առաքելականօք զսուրբս ձեր գլուխդ պարկեշտացուցանէ. (Պրպմ.։)
to surround, to encompass, to encircle;
to comprehend, to contain, to enclose, to embrace.
· Calfa
sacrilegious, impious;
profaner, spoiler.
· Calfa
Որպէս սեղանակապուտ դատեսցի։ Սեղանոյ եւ կենացն հաղորդ զսեղանակապուտն (զյոդա) էառ։ Տէրն զմատնչին ոստ լուաց զսեղանակապտին (կամ զսեղանակողոպտին)։ Որ սղանակապտին է բան. (Բրս. հց.։ Ածաբ. աղք.։ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 25։ Պիտ.։)
appropriation;
propriety;
attribute, attribution;
nobility.
· Calfa
Սեպհականութեամբ մաքրութեանն՝ զայլս հաղորդեցուցանել իւրեանց մաքրութեանն. (Դիոն. երկն.։)