Definitions containing the research ինքն : 5288 results

Մաշեմ, եցի

va.

to use up, to consume, to wear out, to waste;
to corrode, to gnaw, to eat;
to spoil, to destroy;
to make thin or lean, to emaciate, to extenuate;
to afflict, to mortify;
— զժամանակ, to employ, consume, spend, or waste one's time;
— զոգիս, to harass, to vex, to tease the mind with longing;
— զխորհուրդս, to thwart, to baffle.

· Calfa

NBHL (2)

Մաշել զխորհուրդս (այսինքն խափանել)։ Մաշել զերկայնութիւն գիշերոյ յերգս արբեցութեան, կամ զաւուրս ի դպրոցս, կամ զժամանակս. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Գ։ Փարպ.։ Կոչ. ՟Ժ՟Ա։)

Ի ձեռն ծագելոյ նորա մաշեցաւ սպառեցաւ մոլորութիւնն։ Տեսին վերինք, եւ զարմացան. եւ ներքին, եւ յիմարեցան. սատանայ, մաշեցաւ։ Զի՞ այսպէս մաշեալ մաշիս յառաւօտէ յառաւօտ. (այսինքն է՝ զի՞ օրըստօրէ երթաս եւ տժգունիս։) Չիք իբրեւ զեզն ի վար լծոյ. եւ էշ տկարանայ եւ մաշի. (Եփր.։)


Մաշկաթեւ

adj. s.

dermopterous;
hymenopteral;
hymenopter.

· Calfa

NBHL (1)

Զկէսն հաշկաթեւս անուանեցին, այսինքն զարծուիս. եւ զկէսն մաշկաթեւս, այսինքն զջղջիկանս գիշերոյ։ Ջղջիկան թռչի թաղանթագեղ մաշկաթեւ թեւօք. (Վեցօր. ՟Ը։)


Մաշկահանդերձ

adj. s.

cf. Մաշկեազգեաց;
garment of skin.

· Calfa

NBHL (1)

Սա ինքն մեծամեծ վարուք եւ կարգօք զարդարեալ էր, եւ մաշկահանդերձս զգեցեալ. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Մասն, սին, սանց

s. adv.

part;
bit, piece, morsel;
share, portion;
lot, parcel;
ration, allowance;
contingent, quota;
side, part, quarter, clime;
minute;
relics;
holy or hallowed bread;
— հաւատոյ, article of faith;
մասունք բանի, the heads of a discourse;
— բարի, the better part;
— զգայական, սրտմըտական, ցանկական, sensitiveness;
irascibility;
concupiscence;
մասամբ, ըստ մասին, ըստ մասնեայ, ի —է, in part, partly;
partially, in parts;
by halves;
մեծաւ մասամբ, ըստ մեծի մասին, բազում մասամբ, ըստ առաւելագոյն մասին, for the most or greatest part, mostly, chiefly;
յայսմ մասին, ի մասինդ, յայդմիկ, on this side, on this consideration;
ի մասին, for, instead of;
— առ — or առ մասին, — —, piecemeal, in pieces, piece by piece, in shreds, limb by limb;
իմով մասամբ, on my part, as for me;
աղօթից մասամբ, as for, or with regard to prayers;
ի պարգեւի մասին, in place of a gift, as a gift;
նմա ել —, he was allotted, he had for his share, or portion;
it is fallen to his lot;
— ունել, to participate in, to take a part or concern in;
ի բարեաց մասին առնուլ, to take in good part;
ի չարի մասին առնուլ, to take ill, or amiss;
գրաւիլ ընդ մասամբք ախտից, to be subject to certain vices;
չիք մերընդ դաւթի, we have nothing to do with David.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ կամեցայ զամենայն ըստ մասանց ընդ գրով արկանել. այսինքն մի ըստ միոջէ. (Եղիշ. ՟Բ։)


Մասնաւոր, աց

adj.

particular, special;
private.

· Calfa

NBHL (1)

Մասնաւոր (այսինքն ինչ մի) հարկիլ։ Հարկելով յունաց, այլեւ մասնաւոր ինչ եւ պարսից. (Խոր. ՟Բ. 23։ ՟Գ. 10։)


Մասնաւորաբար

adv.

cf. Մասնաւորապէս.

· Calfa

NBHL (1)

Միջասահման իմն երեկորինս է ժամ՝ տուընջեան եւ գիշերոյ, սակս որոյ եւ երկոցունց մասնաւորաբար ե՛ւ հարազատասցի սա, ե՛ւ օտարացեալ գտցի. (Յհ. իմ. ատ. այսինքն մասամբ, եւ մասամբ իւիք։)


Մասնաւորիմ, եցայ

vn.

to participate, to partake, to share in, to take part in, to be concerned, to interest oneself;
— ընդ հարկաւ, to contribute in some measure.

· Calfa

NBHL (1)

Խաչ արծաթեղէն, յորում ի տէրունական խաչէն էր մասնաւորեալ. այսինքն մասն մի եդեալ. (Կաղանկտ.։)


Մատակ, աց

adj.

dam, female.

· Calfa

NBHL (1)

Յոմանց միջի յաղագս մատակաց ընդ միմեանց ոխակալութիւն եղեւ խռովութեամբ ... սատակել զնոյն ինքն իսկ զագարակին մատակսն, վասն որոյ եւ կռիւն իսկ էր. (Նիւս. ի սքանչ.։)


Մատանեհար

s.

seal-ring or signet-ring.

· Calfa

NBHL (1)

Մատանի՝ որ հարկանէ այսինքն դրոշմէ զկնիք. (կնիք մատանւոյ.)


Մատանի, նւոյ, նեաց

s.

ring;
signet-ring, seal, stamp;
cf. Մատնոց;
ոսկի, ադամանդեայ —, gold-ring;
diamond-ring;
— պատկերեալ, cameo-ring;
հարսանեկան —, wedding-ring;
— կրել, to wear a ring;
կնքել —նեաւ, to seal with a ring.

· Calfa

NBHL (1)

Զգաւազանն հովուական (սրբոյն գր. լուս) , եւ զմատանին պատկերեալ. (այսինքն յորում քանդակեալ էր պատկեր). (Արծր. ՟Ա. 15։)


Մատն, տին, տանց

s. mus. fig. va. vn.

finger;
finger's breadth, inch;
tune, air, strain;
բոյթ —, thumb;
ցուցական —, forefinger;
միջին —, middle finger;
մատանւոյ —, ring-finger;
փոքր —, little finger;
մատունք ոտից, toe;
յօդք մատանց, knuckles, finger joints;
մատունք նուագարանաց, keys, keyboard, stop;
մատունք սանդղոց, steps, stairs;
մատունք որթոյ, shoots, branches or tendrils of a vine;
— աստուծոյ, the finger or hand of God;
ծայրակտուր մատամբք, with maimed fingers;
ուսոյց զմատունս իմ ի պատերազմ, he taught my hands to war;
ի ծայր մատանց, at the finger's ends;
ծայր մատանց ոտից, tiptoe;
ճարճատել զմատունս, to crack one's fingers;
—ն առնել, to point at one;
to denounce;
to defame, to laugh at, to scorn;
վաստակել մատամբք, to live by one's labour;
ի մատունս գնալ, to walk on one's toes, to walk tiptoe;
յոտն ի — յառնել, to stand tiptoe;
մոռացկոտաց զ— կապել, to resolvedly to forget, to make a memorandum;
մատամբ ցուցանել, to point at with the finger, to indicate;
ծայրիւ միայն մատին ճաշակել, to taste, to taste slightly;
դնել մատունս ի վերայ բերանոյ, to place a finger on the lips, to keep silence, to be benumbed;
— անձին իւրոյ գործել, to kill oneself, to commit suicide, to make away with oneself;
— լինել իւրեանց արծաթոյն, to lavish, to waste, to squander;
արգելուլ, ըմբռնիլ մատին ի դռնամէջս, to jamb one's finger in a door;
cf. Ճիւղ;
betraying;
— լինել, եղանիլ, to give or addict oneself to, to surrender, to give in;
— լինել, to betray;
— լինել անձին or անձամբ անձին, to betray oneself, or one's own cause, to do oneself an injury;
— առնել, — եւ տուր լինել, to betray;
to be betrayed.

· Calfa

NBHL (5)

Մատունք սանդղոցն. այսինքն աստիճանք. (Վանակ. հց.։)

Իբրեւ ածս ոստոց, եւ կամ մատունս որթոյ. այսինքն ճիւղ կամ խիղբ. (Վրդն. ծն.։)

Երաժշտականն զպատերազմականն նուագէր զմատն. այսինքն զեղանակ բախմամբ մատանց. (Սահմ. ՟Ժ՟Ը։)

Միթէ զիւրովի՞ն երթիցէ. մի՛ արդեօք ինքն իսկ մատն անձին իւրոյ գործիցէ. (Նանայ.։)

Ես ինձէն մատն եղէ անձին իմոյ, կամ բնութեանս, կամ անձամբ անձին։ Տայ զինքն ի ձեռս գնողի. եւ լինի մատն անձին իւրում. (Վրք. ոսկ.։ Նար. ՟Ի՟Ը։ Յիսուս որդի.։ Մխ. դտ.։)


Մատնանշան ծաղկեցուցանեմ, ուցի

va.

to write, to compose, to trace.

· Calfa


Մատնեմ, եցի

va.

to betray, to denounce, to discover;
to deliver up, to surrender;
to abandon, to allow, to permit;
— ի ձեռս ուրուք, to give into the hands of, at the mercy of, to deliver up;
— ի վտանգս, to endanger, to expose to peril, to put in jeopardy;
— զոք գազանաց, to throw to the wild beasts, to give as a prey to -;
— զոք սրոյ, to kill, to slay;
— զանձն յանարգութիւն, to debase, degrade or disgrace oneself;
— ի կամս փառամոլ հաճոյից իւրոց, to sacrifice to one's ambition;
զոք ի ծաղր եւ յայպանումն, to quiz, to burlesque, to ridicule;
— զոք ամօթոյ, to cover with shame or confusion;
— զոք սատանայի, to excommunicate;
— զխորհուրդս իւր, to unbosom oneself to, to open one's mind to;
ոչ — զհամբերութիւն, to be patient.

· Calfa

NBHL (1)

Մ՛ եթէ ի զո՞ւր արդեօք մատնեաց աստուած զյոբ ի կռիւն։ Ո՛րչափ չարչարեցաւ, սակայն նա ոչ մատնեաց (այսինքն չկորոյս) զհամբերութիւնն. (Իսիւք.։)


Մատնիչ, չի, չաց

s.

traitor;
felon, scoundrel.

· Calfa

NBHL (1)

Հրեշտակ էր. իսկ անկեալ՝ մատնիչ կոչեցաւ. այսինքն բանսարկու. (Իսիւք.։)


Մատնտու

s.

traitor;
informer, denouncer;
— լինել, to betray, to denounce.

· Calfa

NBHL (1)

προδότης proditor. Տուիչ մատամբ. այսինքն մատնիչ. որ մատն եւ տուր լինի.


Մատուռն, տրան, տրունք, տրանց

s.

martyr's shrine;
chapel, oratory.

· Calfa

NBHL (2)

Տօնք ամենայն մարտիրոսաց, զոր մատուռն կոչեմք. այսինքն օր մատրան կամ հանդիսարան տօնի վկայից. (Կանոն.։)

(որպէս թէ Մարտուռն. ըստ յն. մարտի՛ռիօն այսինքն Մարտիրոսանոց) μαρτύριον martyrium, templum in honorem martyris;
locus, ubi martyres colunter, sacellum, oratorium, basilica. Վկայարան. վկայանոց, տաճար փոքրիկ ի յիշատակ մարտիրոսաց. եկեղեցի. աղօթարան. ուխտատեղի.


Մատուտակ, ի

s. bot. liquorice;
սուտ —, wild, milk-vetch, astragal;
—ի արմատ, peony.

· Calfa

NBHL (1)

γλυκεῖα, γλυκυσιδή radix dulcis, glycyside, paeonia. ռմկ. մատիտակ, մարուխ, մարախ . Բոյս՝ յորոյ վերայ իջանէ գազպէն. եւ արմատ նորա քացր յոյժ, որ վարի ի պէտս դեղոց։ Վստկ.։ Բժշկարան. ։ ի բառս Գաղիանոսի ՝ Մատուտակ, ըստ յն. ղլիգի՛ս, այսինքն քաղցրիկ. եւ Մատուտակի արմատ, ղլիգի՛րրիզա այսինքն քաղցրարմատ։ ... պէյան. պօյան ... որ է յն. լտ. բղօնիա.


Մատուցանեմ, ուցի

va.

to draw or bring near, to advance, to put forward;
to present, to offer, to dedicate;
to sacrifice;
ի մէջ —, to relate, to report.

· Calfa

NBHL (2)

Մատո՛ առ իս զդոսա, զի օրհնեցից զդոսա։ Մատո՛ այսր զորդին քո։ Մատուցանէին առ նա մանկտի։ Մատուցաւ առ նա դիւահար մի։ Իմոց բանից մատո՛ զունկն քո։ Մատուցին զթիւն արքայի զկորուսելոցն։ Մատուցէ՛ք առ իս եւ այլ աման, եւ այլն։ Որ առ ձեզ մատուցանիցի. այսինքն մատչիցի. (Ագաթ.։)

Ինքն է՝ որ մատչի, եւ ինքն՝ որ մատուցանի (կամ նէ), եւ ինքն՝ որ ընդունի. (Հց. աթ. կիւրղ.։)


Մարաստան, ի

s.

Media.

· Calfa

NBHL (1)

Մէդոս, ուստի մէդք, այսինքն մարխ, եւ աշխարհն կոչեցաւ մէդիա, որ է մարաստան. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Մարգարէապետ, աց

s. fig.

chief of the prophets (Moses);
our Lord J.-C.

· Calfa

NBHL (1)

Մարգարէապետն եւ հրաշապետն (այսինքն պետն պատգամաւորաց) մովսէս. (Փիլ. լին. ՟Դ. 8։)


Մարգարտաշար

adj.

strung with pearls.

· Calfa

NBHL (1)

Յեռեալ ընդ ոսկւոյ ակամբք պատուական մարգարտաշար հիւսեմք. այսինքն իբրեւ զշարս մարգարտաց. (Շար.։)


Մարգճախին, խնի

cf. Մարգճակ.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԱՐԳՃԱԽԻՆ ՄԱՐԳՃԱԿ. Մարգ ճախին կամ ճակ, այսինքն ճախնային. խոնաւուտ եւ ջրարբի վայր մարգագետնոյ.


Մարգճակ, աց

s.

marshy meadow.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԱՐԳՃԱԽԻՆ ՄԱՐԳՃԱԿ. Մարգ ճախին կամ ճակ, այսինքն ճախնային. խոնաւուտ եւ ջրարբի վայր մարգագետնոյ.


Մարդ, ոց

s.

man;
mortal;
the human race;
կին —, woman;
որդի —ոյ, the Son of Man;
— եւ աստուած, Man-God;
բարի —, worthy or honest man, man of worth;
գեղեցիկ —, handsome man;
բարեսիրտ —, man of feeling, generous-hearted man;
—ն անօրէնութեան, antichrist;
յարգէ —, man of straw;
a scare-crow;
— ի —ոյ, from one man to another;
ամենայն —, every man;
արժանի —ոյ, manly;
անարժան —ոյ, unmanly;
ի բաց մերկանալ զ—ն հին, to put off the old man;
— առ — կուտակիլ, to crowd or rush together, to press, to throng;
արար աստուած զ—ն ի պատկեր իւր, God made man after his image;
ի բարեբաստութիւն —ոյս, for the happiness of mankind;
cf. Այր, cf. Մարդիկ.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԱՐԴՈՅՐ այսինքն Մարդոյ. Անսովոր հոլով. գտանի ի Պորփ. եւ ի Լծ. նորին։


Մարդագող, ոց

s.

man-stealer.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ըմբռնեսցի այր ոք մարդագող (այսինքն գողացող զմարդ ոք) յեղբարց իւրոց յորդւոցն իսրայէլի. (Օր. ՟Ի՟Դ. 7։)


Մարդախառն

adj.

hypostatically united with the human nature.

· Calfa

NBHL (1)

Խառնեալ՝ այսինքն միացեալ ընդ մարկութեան. զգեցեալ զբնութիւն մարդկային.


Մարդախիտ

adj.

densely inhabited, crowded with inhabitants;
cf. Մարդալից.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր իցէ խտութիւն՝ այսինքն բազմութիւն մարդկան. մարդաշատ. բազմամարդ.


Մարդակերպ, ից

adj.

human, having a human form or figure;
after the men's manner;
s. zool. anthropomorphite.

· Calfa

NBHL (1)

Զհրեշտակաց փոխեցելոց ի մարդակերպ տեսակ (այսինքն տեսիլ). (Փիլ. իմաստն.։)


Մարդահաճոյ, ից

adj.

insinuating, fawning, flattering, striving for favour, servile.

· Calfa

NBHL (2)

Զի՞նչ է մարդահաճոյն. մարդահաճոյ՝ որ առ կամս ուրուք մարդոյ զհաճոյս նորա արասցէ, թէպէտեւ անարգանաց արժանի լեալն։ Որ ի՛ւր հաճոյ է, մարդահաճոյ է. քանզի եւ ինքն մարդ՝ իւրաքանչիւր ոք. (Բրս. հց.։)

Մի՛ զնոյն ինքն զպատուիրանս տեառն առ մարդահաճոյսն լինել. (Բրս. հց.։)


Մարդամահ, ու

s.

plague pestilence.

· Calfa

NBHL (1)

λοιμός pestis. Մահ մարդկան՝ ախտիւ սրածութեան. այսինքն ժանտամահ. մահտարաժամ.


Մարդատեսակ

adj.

cf. Մարդակերպ.

· Calfa

NBHL (1)

Յերեւելն իւրում արդարոցն՝ զահ իւր յինքն ամփոփէր, եւ մարդատեսիլ եւ հրեշտականման երեւէր։ Նովիմբ մարմնով բարձրացեալ ի խոնարհութեանց, իբրեւ զմարդատեսիլ կերպարանացն՝ զոր առ՝ բարձրացուցանէր. (Ագաթ.։)


Մարդատեսիլ

adj.

cf. Մարդակերպ.

· Calfa

NBHL (1)

Յերեւելն իւրում արդարոցն՝ զահ իւր յինքն ամփոփէր, եւ մարդատեսիլ եւ հրեշտականման երեւէր։ Նովիմբ մարմնով բարձրացեալ ի խոնարհութեանց, իբրեւ զմարդատեսիլ կերպարանացն՝ զոր առ՝ բարձրացուցանէր. (Ագաթ.։)


Մարդատունկ, տնկոց

s. adj.

human race, human creature, man;
human, rational;
— բուրաստան, garden planted by man.

· Calfa

NBHL (1)

Զայս ոչ ի տնկագործողէն մարդատունկս յինքն բերէ. (Խոսրովիկ.։)


Մարդելոյզ, լուզաց

adj. s.

flattering, fawning, seductive;
adulator, flatterer, sycophant, seducer.

· Calfa

NBHL (1)

ἁνδραποδίστης (զոր ոմանք թարգմանեն մարդագող. կամ ծառայական) plagiarius, liberum hominem in servitudinem abripiens. Շողոքորթ՝ համոզակեր, հրապուրօղ. որ ելուզանէ՝ այսինքն հանէ յելուզակաբար զմարդ ի վիճակէ անտի իւրմէ. մարդագող.


Մարդիկ, դկան, դկամբ, դկաւ

s.

men, mankind, the human race, the world;
ամենայն —, all men;
որդիկ մարդկան, the children of men;
գրագէտ —, men of letters;
—ս յարդարել, to make men of.

· Calfa

NBHL (1)

այսինքն Մարդք. cf. ՄԱՐԴ։


Մարդկաբար

adv.

cf. Մարդկօրէն.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայնիւ բարգաւաճեցաւ (յակ. մծբ) տիրապէս քան թէ մարդկաբար. այսինքն աստուծով, քան մարդկային կարողութեամբ. (Նար. մծբ.։)


Մարդկային

adj.

human;
belonging to man, manlike.

· Calfa


Մարդկապէս

adv.

cf. Մարդկօրէն.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ թողու զմեղս աստուածաբար, այլ ինքն (կամ յինքն) բառնայ մարդկապէս. (Իգն.։)


Մարդկութիւն, ութեան

s.

humanity, human nature;
humanity, mankind;
multitude, many people.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խաչին ձգեաց առ ինքն զամենայն մարդկութիւնս. (Սեբեր. ՟Գ։)


Մարզպան, աց

s.

governor of a march, of a county or province, exarch.

· Calfa

NBHL (1)

ἠγεμών princeps, dux μαρζαπάνος marzapanus. որ եւ գրի ՄԱՐԶՈՒԱՆ, ՄԱՐԶԱՒԱՆ. պ. մէրզպան, մէրզիւպան, մէրզէպամ (որ ի յն. լտ. գրի մարզաբանօս, մարզաբանուս ). Պետ մարզի. այսինքն կողմնապահ. կուսակալ.


Մարթ, ի

s. adj.

means;
possible;
v. imp. — է, it is possible, it may he so;
it is fitting or proper.

· Calfa

NBHL (1)

Զիա՞րդ մարթ ու պատշաճ էր ի վերայ այլոց աղօթս առնել, որ ինքն ջուրբքն չեւ էր սրբեալ. (Կոչ. ՟Գ։)


Մարթանք, նաց

s. adv.

stratagem;
means, experient, resource, remedy;
skill, art, ability, cleverness, mastery;
—նօք, ingeniously, cunningly.

· Calfa

NBHL (1)

Իմաստասիրութիւն, եւ ամենայն առաքինի մարթանք հանճարոյ։ Ուստի՞ զառաքինի եւ զիմաստուն մարթանսդ ունիս։ Արուեստական գործ ոչ ինքնին լինել, այլ ի հանճարէ մարթանաց իմատուն գործն զկատարելութիւն ընդունիցին։ Արջք՝ որ ինչ միանգամ մանկավարժից սովորութիւն է՝ մարթանօք գիտութեանն զամենայն ինչ գործեն։ Ըստ արուեստի իմն մարթանաց հանճարոյ. (Փիլ. նխ. ՟ա. եւ Փիլ. լիւս.։)


Մարթիմ, մարթի

v. imp. it is possible;
զիա՞րդ — այդմ լինել, how can these things be?
չ-, ոչ —, it can't be, it is impossible;
—ցի՞, is it possible?.

· Calfa

NBHL (2)

Մարթի առնուլ. (այսինքն առեալ լինել։) Մարթի ի վերայ հասանել, կամ ուսանել. (Նախ. զքր.։ Եւս. քր. ՟Ա։)

Նմա եւ բարի իսկ ոչ մարթի ասել. նմա եւ անեղծ աստուած չմարթի ասել (այսինքն ասիլ)։ Եթէ նմա ոչ մարթի գալ, յղեա՛ զդա առ նա. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Ը։)


Մարթուն, թնոց

adj.

ingenious, clever, skilled;
cf. Մարթ.

· Calfa

NBHL (1)

Մարդն անուն, որ է մարթուն, այսինքն իմաստուն, ո՛չ մարմնոյս, այլ հոգւոյս. (Շ. թղթ.։)


Մարթուպատշաճ

adj.

possible and proper.

· Calfa

NBHL (1)

Զիա՞րդ մարթ ու պատշաճ էր ի վերայ այլոց աղօթս առնել, որ ինքն ջուրբքն չեւ էր սրբեալ. (Կոչ. ՟Գ։)


Մարմանդ, ի

s.

hot or temperate climates;
pleasant meadow, delightful spot;
greensward, lawn, grass-plot.

· Calfa

NBHL (1)

Մեղմ անդք. այսինքն բարեխառն կամ ջերին վայրք.


Մարմաջեմ, եցի

vn. fig.

to itch, to feel an itching, titillation or pruriency, to have a tickling sensation;
to feel a desire to scratch oneself;
to be excited, incited, provoked, tickled or pleased.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԱՐՄԱՋԵՄ κνήθω, κνήθομαι, κνάομαι , προσκνάομαι prurio, irritor. գրի եւ ՄԱՐՄԱՆՋԵԼ. Նոյն ընդ Մորմոքիլ. այսինքն եռալ մարմնոյ ի ջերմութենէ ուստէք, ի կծելոյ, եւ ի կսկծալոյ. եռք ունենալ, կճել, մըզմըզալ.


Մարմին, մնոց

s. geom.

body;
flesh;
man, creature, mortal;
corpse, dead body;
carcass, carrion;
body, consistency;
whole, ensemble;
solid;
— առնուլ, to become incarnate;
եւ բանն — եղեւ, and the Word was made flesh;
cf. Երկնային.

· Calfa

NBHL (2)

Մարմինն կրեալ ասի զհոգին. ուստի եւ կապարան մարմինն կոչէ հոմերոս։ Վասն որոյ մարմին կոչի, այսինքն ընդարմ. վասն զի ընդարմացուցանէ զհոգին, եւ ընդարմանայ ի գերեզմանի. (Սահմ. ՟Ը.) (որ է ստուգաբանութիւն հյ. յարմարեալ յունին. զի սօ՛մա, է մարմին, եւ սի՛մա, նշան, կնիք, կապարան, բանտ, գերեզման։)

ՄԱՐՄԻՆ երկրաչափական. σῶμα corpus. Քանակ՝ որ ունի զերկայնութիւն եւ զլայնութիւն եւ զխորութիւն, այսինքն թանձրութիւն.


Հերձաթեւ

adj.

cloven-winged.

· Calfa

NBHL (1)

Զկէսն հերձաթեւ անուանեցին, այսինքն զարծուիս. (Վեցօր. ՟Ը։) cf. ՎԱՐԱԶԱԹԵՒ։


Հերձանեմ, ձի

va.

cf. Հերձեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Որ զվէմն հերձեաց։ Զմուրհակ չարին հերձեա՛։ Անօթ փայտեղէն ... դիւրաբար հերձի (այսինքն հերձան)։ Որ հերձեսցէ զծիրանի թագաւորի. (Խոսր.։ Նար. ՟Ղ՟Գ։ Վրք. հց. ՟Ժ։)

Հերձուլ վարագուրին (այսինքն հերձանիլ). (Նանայ.։)