Definitions containing the research ինձ : 1241 results

Ողջոյն, ջունի

s. adj. adv.

salute, salutation, greeting, compliments, kind regards;
health, state of salubrity;
all, entire, whole;
entirely, wholly, completely;
— հրաժարական, leave-taking, adieu, farewell;
— տալ, to salute;
to compliment;
հարցանել զողջունէ, տեսանել զ— ուրուք, to salute affectionately, with kind expressions;
հարցանել զողջունէ ուրուք, to ask news of;
տալ — հրաժարական, to take leave;
to say good bye, farewell;
—, — քեզ, — ընդ քեզ, good morning ! good day !
— իցէ քեզ, how do you do ? how are you ?
— է, very well;
— է քեզ, is all well with you ?
— է, do you bring good news ?
— է, health, peace, prosperity;
— քեզ տունդ իմ սիրելի, — քեզ երկիր ծննդեան, fare well sweet home ! adieu my native land ! adieu !.

· Calfa

NBHL (1)

Համբոյր մի ողջոյն ինձ ոչ ետուր». իմա՛ ըստ յն. մի բառ, որ է համբոյր ողջունի կամ սիրոյ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 23։)


Ողջունեմ, եցի

va.

to salute, to compliment;
— ի հանգիստ սրբոց առաքելոցն, to visit the sepulchres of the holy Apostles.

· Calfa

NBHL (1)

Զգթութիւն քո ողջունեսցես (յողորմելն ինձ). (Նար. ՟Խ՟Ը։)


Ոյժ, ուժոյ, ուժի

s. adv.

force, strength, power, vigour, energy, virtue, valour;
effort;
weight;
յուժոյ, strongly, vigorously;
— տալ, to force, to make efforts;
to give power, to authorize, to favour;
— առնուլ, to gather strength;
նոր — առնուլ, to gain new strength, to recover one's strength;
յուժի լինել, to be in full vigour, in the prime of strength;
անկանել յուժոյ, to feel one's strength failing, to lose strength, to become weakened or enervated;
cf. Թափեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծաւ ուժով եկեալ դիմեալ։ Զայն ամենայն ոյժ պնդութեան տեսեալ։ Ո՛չ իմով զօրութեամբ, այլ ուժով շնորհի տեառն իմոյ։ Նա տայ ինձ ոյժ եւ զօրութիւն։ Որչափ յուժի կայր՝ մարթացեալ ըստ հրամանացն պատմեսցուք. (Ագաթ.։)


Ոչ

adv.

no, not, nor, none;
ոչ կամիմ, I will not;
ոչ գիտեմ, I do not know;
ոչ կարեմ, I cannot;
ոչ ոչ, neither nor;
ոչ սիրեմ զնա եւ ոչ երկնչիմ ի նմանէ, I neither love him nor fear him;
բայց գիտէի ոչ, but I did not know it;
ինչ ոչ ունի, he has nothing;
ոչ առանց պատճառի, not without cause;
յոչ կամաց, involuntarily, against one's will, by force;
ոչ եթէ, not only;
no;
ոչ եւս, no longer;
not yet;
ոչ երբէք, ոչ բնաւ, never, not at all, no;
ոչ ոք, no one, nobody, none, not one;
ոչ ոք ի ձէնջ, no one among you;
ոչ ոք ասասցէ քեզ, nobody will tell you;
ոչ ոք գտցի այնչափ յանդուգն, no one will be hardy enough;
ոչ զոք գտցես, you will not find any man;
յոչ գոյից ի գոյ ածել, զոչսն ածել ի գոյանալ, to produce or create from nothing;
շարժել յոչ բարիսն, to provoke to evil;
այո կամ ոչ, yes or no;
եղիցի ձեր բան, այոն՝ այո, եւ ոչն՝ ոչ, let your conversation be, yea, yea;
nay, nay;
ո՞չ or ո՞չ ապաքէն ասացի քեզ, did I not tell you ?
;
ոչ, տէր, no, Sir;
ո՞չ իսկ, is it not true that ?
ոչ միայն չողորմեալ, far from being touched;
եւ ոչ իսկ մարդ է, he is no man;
ոչ արդեօք զերծաւ, perhaps he is not freed;
cf. Ել.

· Calfa

NBHL (3)

Ոչ ինձ ո՛չ կարասցէ քեզ մեղանչել. (Կոչ. ՟Բ։)

Ոչ երբէք ասեն շատ։ Ոչ երբէք երեւեցաւ այնպէս յառաջագոյն։ Ոչ երբէք գիտէի զձեզ։ Ոչ երբէք երեւեցաւ այսպիսի ինչ յիսրայէլի։ Երբէք զպատուիրանաւ քով ոչ անցի. ուլ մի երբէք ո՛չ ետուր ինձ։ Երբէք ի գիտութիւն ճշմարտութեան ոչ հասանեն.եւ այլն։

Եւ ոչ եւս կարիցեն կալ առաջի թշնամեաց։ Մինչ ոչ եւս կարօղ լինել նմա յայտնապէս ի քաղաք մտանել։ Եւ ոչ եւս դառնալոց է յապականութիւն։ Ոչ եւս գոյ ինձ տեղի ի կողմանս յայսոսիկ։ Ոչ եւս ունէի ժոյժ.եւ այլն։


Ոչխարիկ

cf. Ոչխարակ.

· Calfa

NBHL (2)

Տո՛ւր ինձ ոչխարիկ մի, կամ որթուկ մի. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 26.)

Տո՛ւր ինձ ոչխարիկ մի, կամ որթիկ մի»։


Ոսկեհատ

s.

gold-mining or gold-digging, gold-finding.

· Calfa

NBHL (1)

Ի գործ ոսկեհատին չետ ինձ մօտ երթալ. (Փարպ.։)


Ոսպնաթան, ի

s.

lentile-soup.

· Calfa

NBHL (1)

Արասցե՛ս մեզ ոսբնաթան։ Արա՛ մեզ սակաւ մի ոսպնաթան։ Եփեցի ինձ սակաւիկ մի ոսպնաթան. (Վրք. հց. ձ։)


Ոտնհար, աց

adj. fig.

malignant, rejoicing at another's suffering, malevolent, ill-natured;
— լինել, to kick, to cause to fall;
to rejoice at another's woe, to be malignant, malevolent;
to despise, to insult, to laugh at, to mock, to jeer;
— լինել թշուառութեան ուրուք, to insult one in his misfortune.

· Calfa

NBHL (1)

Ծիծաղեցայց զկորստեամբ ձերով, եւ ոտնհար եղէց։ Ոտնհար լիցին ի վերայ փառաց նորա։ Մի՛ ոտնհար լինիր ինձ թշնամի իմ, զի գլորեցայ։ Մի՛ ոտնհար լիցիս որդւոցն յուդայ յաւուրս կորստեան նոցա։ Մի՛ ոք ոտնհար լիցի այրւոյս։ Փոխանակ զի ոտնհար եղերուք ի վերայ սրբութեանց իմոց, որ պղծեցան։ Եթէ ոտնհար եղէ ի վերայ գլորման թշնամւոյ իմոյ։ Առակ. (՟Ա. 26։ Ովս. ՟Ժ. 5։ Միք. ՟Է. 8։ Աբդ. 15։ Բար. ՟Դ. 12։ Եզեկ. ՟Ի՟Ե. 3։ Յոբ. ՟Լ՟Ա. 29։)


Որ, ոյ, ով

pron.

who, which, what, that;
որ միանգամ, որ ոք, who, whoever, whosoever;
որք միանգամ, all they who;
որ ինչ, what;
which;
all that;
whatever;
այրն որ գայ, the man who is coming;
զոր դու գտեր, what you have found;
եւ որ չար եւս է, որ չար քան զամենայն է, and what is worst of all;
այրն զոր եմ սիրեմ, the man whom I love;
չգիտէ զոր գործէն, he does not know what he is doing;
յորմէ, whence, therefore;
որ եւ իցէ, whoever, whosoever;
any thing whatever, aught;
որ զինչ եւ իցէ, whatever or whatsoever it may be;
be that as it may;
ընտրեա զոր եւ կամիս, choose which you please;
որոյ աղագաւ, for this reason;
որ բարիս գործէ, գտցէ զբարիս, who acts well will be rewarded;
որ խնդրէ՝ առնու, he who asks will receive;
ժողովեցին որ շատ եւ որ սակաւ, some have gathered much, some little;
հանապազօր մեղանչեմք՝ որ խորհհրդով, որ բանիւ, we continually sin either in thought or word.

· Calfa

NBHL (1)

Ե՛կ, զի ուտես. ո՛չ ասաց, որ զի ուտեմք։ Բերեմք օր ըստ օրէ զպէտս քո. որ զի աղօթես ի վերայ մեր։ Աղօ՛թս արա ինձ, որ զի երթայց ի տեղի իմ։ Ուրախութեամբ լի եղեւ, որ զի թէ մատոյց աստուծոյ պատարագ ի պտղոյ իւրմէ. (Վրք. հց. ՟Զ։)


Որ

conj.

that;
որ զի, that, in order that, so that;
since, as;
կարծեմ որ գայ, I believe that he will come;
որ թէպէտեւ նոքա վեհք են, although they are superior.

· Calfa

NBHL (1)

Ե՛կ, զի ուտես. ո՛չ ասաց, որ զի ուտեմք։ Բերեմք օր ըստ օրէ զպէտս քո. որ զի աղօթես ի վերայ մեր։ Աղօ՛թս արա ինձ, որ զի երթայց ի տեղի իմ։ Ուրախութեամբ լի եղեւ, որ զի թէ մատոյց աստուծոյ պատարագ ի պտղոյ իւրմէ. (Վրք. հց. ՟Զ։)


Որթիկ

cf. Որթուկ.

· Calfa

NBHL (1)

Տո՛ւր ինձ ոչխարիկ մի, կամ որթիկ մի. (Երզն. մտթ.։)


Որթուկ

s.

sucking calf, young calf.

· Calfa

NBHL (1)

Տո՛ւր ինձ ոչխարիկ մի , կամ որթուկ մի. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 26։)


Որիզն

s.

oryza, rice.

· Calfa


Նոյն, նորին, նովին, նովիմբ

pron. adj. adv.

himself, herself, itself;
he, she, it;
even, equal, identical;
ditto, do, idem or id;
the same, of the same kind, after the same manner, equally, conformably, identically;
մի եւ —, the same;
ի —, ի նմին, together, all at once;
ի —, — ընդ —, ընդ —ս իսկ, ի մի եւ ի —, ի նմին ժամանակի, -ժամայն, —հետայն, soon, very soon, quickly, in the same moment, immediately, directly;
— գործել, to identify.

· Calfa

NBHL (1)

Դատաստան տեառն ճշմարիտ է, եւ արդար է ի նոյն։ Ապաքէն ի նոյն քաղցրացուցեր ինձ եւ քեզ կերակուր։ Եւ տէր յաւելոյր ի փրկեալսն հանապազօր։ Ի նոյն Պետրոս եւ Յովհաննէս ելանէին ի տաճարն).եւ այլն։


Նորագիւտ

adj.

new-fangled, newly invented or discovered, new, recent, modern.

· Calfa

NBHL (1)

Շնորհեցէք ինձ զնորագիւտ կեանս. (Ոսկ. ի բէթհեզդա.։)


Նորակերտեմ, եցի

va.

cf. Նորագործեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զերկինս ինձ լուսաւորօքդ հրաշագործ խորան նորակերտեր։ Երկնից երկինք յերկիր նորակերտեալ (զեկեղեցի). (Պիտ.։ Անան. ի պետր.։)


Նորաձեւ

adj. s.

new-fashioned, innovated, newly found out or invented;
modish, capricious, fantastical;
—ք, fashion, mode, novelty;
նորաձեւս առնել՝ ձեւել՝ մուծանել, cf. Նորաձեւեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Կործանեա՛ ինձ ... զնորաձեւ ամբարհաւաճութիւն. (Առ որս. ՟Ա։)


Նորոգագործ

cf. Նորագործ.

· Calfa

NBHL (1)

Մատուցանէր ինձ հանդիպումն նորոգագործ երեւութի. (Պիտ.։)


Նորոգութիւն, ութեան

s.

cf. Նորոգումն.

· Calfa

NBHL (1)

Լիցի ինձ ի ծնունդ նորոգութեան վերստին ի հոգւոյն սրբոյ. (Եղիշ. ՟Ը։)


Նորոգումն, ման

s.

renewing, renovation, restoration, reparation, mending;
reform, reformation;
new birth, regeneration;
growing young again;
cf. Տոմար.

· Calfa

NBHL (1)

Լիցի ինձ ի ծնունդ նորոգութեան վերստին ի հոգւոյն սրբոյ. (Եղիշ. ՟Ը։)


Նուագերգութիւն, ութեան

s.

music, song, melody.

· Calfa

NBHL (1)

Դիտեա՛ ինձ եւ զհաւուցն տարմս. զի՞նչ է նոցա նուագերգութեան բանն, եւ յումմէ՞։ Զանազան հաւուցն թռուցեալ՝ նուագերգութեամբ գոչեն. (Առ որս. ՟Է։ Ոսկ. զատիկ.։)


Նուազանամ, ացայ

vn.

cf. Նուազիմ.

· Calfa

NBHL (2)

Պա՛րտ էր այլայլելոյն աճել եւ նուազանալ։ Եհաս՝ իմաստութեան ինձ նուազանալ, եւ առաւելուլ ոչ բարւոյ ցանկութիւն։ Նուազանայցէ՞ ի ձեռն այնորիկ տրտմութեան պատճառք. (Արիստ. շարժ.։ Նար. ՟Ծ՟Ե։ Նիւս. կազմ.։)

Նուազասցի պատմել ինձ զիրս գործակցաց աւետարանին Քրիսոսի. (Բրս. պհ.։)


Նուազութիւն, ութեան

s.

cf. Նուազումն.

· Calfa

NBHL (1)

Ի սով եւ ի ծարաւ, եւ ի ծարաւ, եւ ի մերկութեան, եւ ի նուազութեան ամենայնի։ Խորովեսցէ ի նոցանէ եւ կերիցէ, եւ վասն նուազութեան յամենայնէ թաքուսցէ յանձկութեան եւ ի նեղութեան։ Զնուազութիւն աւուրց իմոց ասա՛ ինձ։ Խորհուրդ համառօտ, սակայն յառաւելութիւն. եւ ամենայն վաղվաղուկ, սակայն ի նուազութիւն. եւ այլն։


Նրբաձայն, ից

adj. gr.

slow of speech;
*shrill-voiced;
subtile.

· Calfa

NBHL (1)

Նրբաձայն եւ ծանրալեզու եմ ես։ Ահաւասիկ ես նրբաձայն եմ, եւ զիա՞րդ լսիցէ ինձ փարաւոն. (Ել. ՟Դ. 10։ ՟Զ. 30։)


Նքթեմ, եցի

vn.

cf. Նքթիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Եկն եսաւ ի դաշտէ՝ նքթեալ։ Տո՛ւր ինձ ճաշակել ի շիկաթանէգ յայդմանէ, զի նքթեալ եմ։ Զի տացուք հաց արանցդ քոց նքթելոց։ Գուցէ նքթիցեն զճանապարհայն։ Նքթիցեն ի ճանապարհի. (Ծն. ՟Ի՟Ե։ 29. 30։ Դտ. ՟Ը. 15։ Մտթ. ՟Ժ՟Ե. 32։ Մրկ. ՟Ը. 3։)


Շահ, ից, ուց

s.

profit, interest, fruit, gain, lucre;
advantage, good, benefit, utility, emolument;
interest, usury;
— օգտի or օգտութեան, utility;
սէր —ու, love of lucre;
ի — օգտի իւրեանց, for their advantage;
for the benefit of them;
ոչ առ ի — ինչ օգտի բարբառիմ, be sure I speak disinterestedly;
ի —ս հարկանիլ, —ու զհետ լինել, կրթիլ, մտանել, to become avaricious, to be greedy of gain;
— բերել, to be profitable, to profit, to produce gains;
բառնալ զ— ուրուք, to clip a person's profits or gains;
ի — ածել, to invest, to put out at interest, cf. Շահեցուցանեմ;
some dance;
—ս առնել, to dance;
shah;
— պարսից, Shah or king of Persia.

· Calfa

NBHL (1)

Ինձ կեանք Քրիստոս է, եւ մեռանել՝ շահ։ Որ ինչ ինձ շահն էր, զայն վնաս համարիմ վասն Քրիստոսի։ Յայսմ գործոյ է շահ մեծ։ Շահս բազումս տայր։ Հատաւ յոյս շահի նոցա։ Տայր ճարտարացն լինել ոչ սակաւ շահ։ Տօնավաճառ շահից։ Ցանկութիւն շահից։ Մեծատունն հանդերձ շահիւքն իւրովք թարշամեսցի.եւ այլն։


Ուսուցանեմ, ուցի

va.

to teach, to instruct in, to lecture, to be a teacher or professor of, to profess, to enlighten, to form, to make erudite or wise.

· Calfa

NBHL (1)

Լո՛ւր իրաւանց եւ դատաստանաց, զոր ես ուսուցանեմ քեզ այսօր առնել։ Ուսուսջի՛ք որդւոց ձերոց։ Ուսուցից զբանս իմ ձեզ։ Զշաւիղս քո ուսո՛ ինձ։ Ուսուցանես հեղոց զճանապարհս քո։ Ուսուցեր զձեռս իմ ի պատերազմ։ Զկտակարանս իւր ուսուցանէ նոցա։ Ուսուցէ՛ք զիս, եւ ես լռեցից.եւ այլն։


Ուրախակից

s. adj.

sharer in a person's joy;
congratulating;
— լինել, to rejoice with;
to congratulate, to felicitate, to wish joy to, to compliment;
to feast together, to treat one another.

· Calfa

NBHL (2)

Խնդամ, եւ ուրախակից եմ ամենեցուն ձեր. նոյնպէս եւ դուք խնդացէ՛ք, եւ ուրախակի՛ց եղերուք ինձ. (Փիլիպ. ՟Բ. 17. 18։)

Ուրախակի՛ց ինձ եղերուք, զի գտի զդրամն կորուսեալ. (Ճ. ՟Գ.։)


Ուրախութիւն, ութեան

s.

rejoicing, joy, gaiety, mirth, merriment, pleasure;
feast, festivity, entertainment;
ուրախութեամբ, joyfully, cheerfully, with pleasure;
ուրախութեամբ ուրախ լինել, to overflow with joy;
առնել — մեծ, to give a great banquet.

· Calfa

NBHL (1)

Դարձաւ սուգ նոցա յուրախութիւն։ Տրտմութիւն ձեր յուրախութիւն եղիցի։ Յաւուրս ուրախութեան ձերոյ։ Ետուր ուրախութիւն սրտից մերոց։ Ծառայեցէ՛ք տեառն ուրախութեամբ։ Զերծ յինէն զքուրձ, եւ ինձ զգեցոյց զուրախութիւն։ Ուրախութեամբ մեծաւ.եւ այլն։


Ուրար, ի

cf. Քող.

· Calfa

NBHL (1)

Դիպեցաւ նոցա կին ոմն աստուածապաշտ, զոր տեսեալ պօղոսի՝ ասէ ցնա. տո՛ւր ինձ զուրարդ քո ... (եւ կինն ետ ցզօրականս՝ ասելով) այդուիկ փակեղամբ պատեցէ՛ք զաչս գորա. (Ճ. ՟Բ.։)


Չար, աց

adj. s. adv.

bad, wicked;
hurtful, sinister, dangerous;
mischievous, malicious, spiteful, flagitious, iniquitous;
evil, malice, wickedness, iniquity, perversity, impiety;
trouble, affliction, disaster, misfortune;
—, —աւ, —իւ, —եաւ or —ով, ill, badly, wickedly;
ferociously, ruthlessly, without pity;
—, —ն, այս —, demon, evil spirit;
մահ —, plague, pest, pestilence;
օր —, unlucky day;
ժամանակ —, calamitous times;
— ծառ, worthless tree;
— ջուր, unwholesome, polluted, very bad water;
— ամօթ, bashfulness, sheepishness;
—, —իս առնել, գործել, to harm, to hurt or wrong any one;
—աւ կորուսանել, to destroy cruelly, without pity or remorse;
զ—սն —աւ կորուսցէ, he will miserably destroy the wicked men;
արար — առաջի տեառն, he did evil in the sight of the Lord;
եւ որ — քան զամենայն է, այլ որ — եւսն է, the most disagreeable that can be, the worst, the worst is that, that is worse;
զի մի — եւս ինչ լինիցի քեզ, for fear lest something worse should happen.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ոչ գիտիցէ այսօր զբարի կամ զչար։ Հատուցին ինձ չար։ Ոչ երկեայց ի չարէ։ Խոտորեա՛ ի չարէ։ Աշխարհ ի չարի կայ։ Փրկեա՛ զմեզ ի չարէ.եւ այլն։


Չարաբարոյ, ից

adj.

ill-natured, perverse, ill-bred, ill-trained, ill-mannered, spiteful, malignant, malicious, malevolent, evil-disposed, inclined to evil;
immoral;
— լինել, to be ill-mannered, uncivilised, rough, rude.

· Calfa

NBHL (1)

Յարիցէ խստագոյն եւ չարաբարոյ թագաւոր որպէս զերկաթ եւ զպղինձ բռնագործ՝ առ որս գործենն զնոսա. (Պիտառ.։)


Չարաբարութիւն, ութեան

s.

ill-nature, wickedness, malignity, iniquity, malevolence;
immorality.

· Calfa

NBHL (1)

Դու ինձ թւեա՛ առ այսոքիկ զքոց չարաբարութեանց բառսդ (կամ բանսդ). (Առ որս. ՟Գ։)


Չարագործակից լինիմ

sv.

to be an accomplice.

· Calfa

NBHL (1)

Զառաւելութիւն ինչ ամպարշտութեան ոչ թողեր, զսուտսն ինձ վկայեա՛, չարագործակի՛ց լեր. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Չարալուր

adj. s.

credulous of ill-tidings;
—ք, sad news;
incredible woes, unheard of disasters.

· Calfa

NBHL (1)

Թագաւո՛ր չարալուր, զչարաչար տանջանսն՝ որպէս ասացեր՝ մատո՛ ինձ. (Ճ. ՟Ը.։)


Չարանամ, ացայ

vn.

to behave or act wickedly, to become worse, to fester, to rankle, to sour, to become exasperated;
cf. Նախանձիմ.

· Calfa

NBHL (1)

(Դեւն) ամենայն չարեաց պատճառ յատկանայ ե՛ւ ինքեան ե՛ւ այլոց, որքան ինչ չարանալ ասի։ Արդ ի՞ւ ասեմք չարանալ զդեւս, ասա՛ ինձ. բայց միայն դադարմամբ յաստուածայնոյն բարութեանց ունակութենէ եւ ներգործութենէ։ (Մարդիկ) ի՞ւ չարանան, եթէ ոչ՝ բարեաց ունակութեանց եւ ներգործութեանց նուազութեամբ. (Դիոն. ածայ.։)


Չարիք, րեաց

s. adv.

ill, misfortunes, adversity, disaster, calamity, misery, tribulation, disgrace;
evil deeds, malice, iniquity, rascality;
ill-usage, violence;
— ախտից, the effects of the passions;
չարեօք, badly;
wickedly;
mischievously;
spitefully;
չարիս գործել, to do evil, ill or wrong, to injure, to harm;
— խօսել զումեքէ, to speak ill of, to slander;
cf. Չարախօսեմ;
չարեաց ի չարիս վերանալ, դիմել, to rush from bad to worse, to grow or get worse and worse;
զփոքրագոյնն ընտրեա ի չարիս, of two evils choose the less.

· Calfa

NBHL (1)

Գուցէ հասանիցեն ինձ չարիքն։ Զի մի՛ տեսից զչարիսն՝ որ գտանիցեն զհայրն իմ։ Հրեշտակն որ փրկեաց զիս յամենայն չարեաց։ Զիա՞րդ կարիցեմ տեսանել զչարիս ժողովրդեան իմոյ։ Փրկելով ոչ փրկեսցեն զնոսա ի ժամանակի չարեաց իւրեանց.եւ այլն։


Չարչարանք, նաց

s.

passion, suffering, torment, pain, vexation, torture;
— քրիստոսի, our Lord's Passion;
—նս կրել, to suffer;
—ն, —նացն, Passover;
առ քեզ արարից զ—նացն, I will keep or eat the Passover with you.

· Calfa

NBHL (1)

Իջուցանիցեմ զծերութիւն հօր մերոյ չարչարանօք հանդերձ ի դժոխս։ Տեսանելով տեսի զչարչարանս ժողովրդեան իմոյ։ Ժամանեցին ինձ յաւուրս չարչարանաց (յն. չարեաց)։ Որ զայսպիսի չարչարանս կրեցին։ Օրինա՛կ առէք եղբարք՝ չարչարանաց եւ երկայնմտութեան զմարգարէսն։ Տանջանք չարչարանաց։ Գերութեան չարչարանք։ Ոչ են արժանի չարչարանք ժամանակիս հանդերձելոց փառացն։ Որպէս առաւելան չարչարանքն քրիստոսի ի մեզ։ Զի ես զչարչարանս քրիստոսի ի մարմին իմում կրեմ (յն. զսպիս)։ Չարչարեսցեն զնոսա ամիսս հինգ. եւ չարչարանք նոցա իբրեւ զխայթոցս կարճի. եւ այլն։


Չաւատամ, ացի

vn.

to disbelieve;
not to believe, not to give credit to.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ինձ, ասէ, չաւատաս, գոնէ առնն հաւատա՛. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)


Չափաբերական, ի, աց

adj.

measured, proportioned, symmetrical;
rhythmical, metrical.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ զի՞նչ է ինձ սակաւս եւ նուազագոյնս յօդել սահմանս կսկծելիս չափաբերականս, մինչ անցեալ է ըստ քանակութիւն։ Նշխար յիշատակի մասին օրհնութեան չափաբերականի (ի նոյեան տապանէ). (Նար. ՟Ե. եւ Նար. մծբ.։)


Չոգամ, չոգայ

vd.

cf. Երթամ.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛ւր եւ չոգամ (այս ինքն երթայց) ասելով՝ լուիցեն ինձ համբակքն ... եւ ոչ եւս չոգամ, ուր հասանելով պարտ է ինձ մեռանել. (Պղատ. սոկր.։)


Շամբուշ

adj. fig.

foolish, mad;
extravagant, absurd;
carried away by passion, furious, maniac, mad for, dotingly fond of, lovestricken;
lewd, libidinous.

· Calfa

NBHL (1)

Շամբուշ եւ ախմար ինձ թուի՝ կեանս անմահ ի մահկանացուս գտանել։ Ախմարագոյն է՝ եւ թերեւս շամբուշ՝ երկայնաբանել յաղագս այսպէս յայտնեաց։ Յոյժ ախմար եւ շամբուշ. (Փիլ.։)


Շարագրութիւն, ութեան

s.

cf. Շարագրած.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ հեշտալի թուի ինձ պատմութիւն ճառիս շարագրութեան. (Արծր. ՟Դ. 2։)


Շարայարեմ, եցի

va.

to reunite, to join together;
to continue, to join, to add.

· Calfa

NBHL (1)

Սա բազում խօսս արար, շարայարեալ ի նա զգործս թագաւորացն։ Սուղ ինչ շարայարեցից։ Այսուհետեւ այլ թագաւորս զմերազնեայսս շարայարել ինձ պատշաճի. (Յհ. կթ.։)


Շաւիղ, ւղաց

s. fig. ast.

path, road, way, passage;
trace, vestige, footprint;
conduct, deportment;
— մոլորակի, orbit of a planet;
— երկաթակուռ, cf. Երկաթուղի.

· Calfa

NBHL (1)

Առաջնորդեա՛ ինձ ի շաւիղս քո ուղիղս։ Զշաւիղս յաւիտենականս պահեսցէ, զորս կոխեսցեն արք արդարք։ Ընդ շաւիղս կորստեան նոցա շփեցան շաւիղք իմ։ Զձկունս ծովուց, որ շրջին ընդ շաւիղս ծովուց։ Զշաւիղս գնացից նորա ի մէջ ալեաց։ Կամակոր շաւիղք։ Շաւիղք բարութեան։ Ուղիղ շաւղաց.եւ այլն։


Շիկաթան, ի

s.

lentil-soup.

· Calfa

NBHL (1)

Տո՛ւր ինձ ճաշակել ի շիկաթանէդ յայդմանէ. (Ծն. ՟Ի՟Ե. 30.) յն. կարմիր, շէկ. πυρρός rufus, ruber.


Շիրիմ, րմաց

s.

tomb, sepulchre, urn, monument;
—ք, cemetery;
մարմնածախ —, sarcophagus;
— հոյակապ, mausoleum;
— դատարկ, cenotaph.

· Calfa

NBHL (1)

Կանգնեաց արձան ի վերայ շիրմին։ Ագարակն եւ այրն ի ստացուածս շիրմաց, կամ շիրմի։ Ի շիրմի անդ՝ զոր փորեցի ես ինձ։ Շինէք զշիրիմս մարգարէից.եւ այլն։


Ուխտեմ, եցի

va.

to vow, to make a vow;
to take the vows, to profess;
to make or conclude a treaty, or covenant;
to confederate, to enter into a mutual obligation;
— նուէրս, to promise offerings.

· Calfa

NBHL (1)

Տէր աստուած մեր ուխտեաց մեզ ուխտ ի քորէբ. ոչ եթէ հարցն ձերոց ուխտեաց տէր զուխտն զայն, այլ ձեզ։ Ահա այս արիւն է ուխտին, զոր ուխտեաց տէր ընդ ձեզ։ Ուխտին՝ զոր ուխտեաց աստուած ընդ հարսն մեր։ Զվկայութիւնս նորա՝ զոր ուխտեաց նոցա, ոչ պահեցին։ Դու ինքնին ուխտեցեր մեզ։ Եւ ես ուխտեմ ձեզ, որպէս եւ հայր իմ ուխտեաց ինձ զարքայութիւն. եւ այլն։


Ուղեկցութիւն, ութեան

s.

travelling companion, accompanying, following, company;
convoy.

· Calfa

NBHL (1)

Զհոգւոյդ սրբոյ ինձ ուղեկցութիւն, զոր պաշտեմ. (Նար. ՟Հ՟Գ։)


Ուղեւորութիւն, ութեան

s.

journey, travels;
itinerary;
— ընդ ցամաք կամ դարձ, the journey there and back;
— ընդ ծով եւ դարձ, the voyage out and home;
ծախք ուղեւորութեան, travelling expenses;
ուղեւորիլ զանդարձն —, to go one's last journey.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մտէ ուղեւորութեանս՝ ընդդէմ կացէք ինձ. (Խոր. ՟Գ. 26։)