Definitions containing the research աւանդ : 1430 Results

Պատսպարեմ, եցի

See full entry →

va.

to surround, to encircle, to enclose, to shut in;
to protect, to prop, to defend, to sustain;
to shelter, to screen, to cover;
to fortify, to restore;
to return, to restore, to give back.

NBHL (1)

Բնակեաց ինքն եւ իւրքն առանց կասկածանաց, մանաւանդ յառաջագոյն պատսպարեաց թղթովք եւ պատարագօք առ թագաւորն. (Արծր. ՟Գ. 8։)


Պատրաստիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to prepare oneself, to get ready, to put oneself in a condition to, to make preparations, to take one's dispositions;
to beware of, to take care or heed, to mind.

NBHL (1)

Ի գինոյ պատրաստել, մանաւանդ ի հին գինոյ, զի շուտ ելանէ ի վեր ի գլուխն. եւ ի բաղանեաց պատրաստ կալ. (Մխ. բժիշկ.։)


Պատրիարգ

See full entry →

cf. Պատրիարք.

NBHL (1)

Արգք, կամ արգունք, գաց. s. ՊԱՏՐԻԱՐԳ գրի երբեմն եւ ՊԱՏՐԻԱՐՔ, որ ուղղագոյն է. Բառ յն. բադրիարխիս. πατριάρχης patriarcha. որ ի սուրբ գիրս թարգմանի Հայրապետ, եւ Նահապետ։ Եկեղեցական գիրս վարի որպէս Եպիսկոսապետ երեւելի նահանգի, եւ կաթողիկոս ազգի. մանաւանդ իբրեւ նախագահ միոյ ի չորից աթոռոց յանուն չորից աւետարանչաց, որպէս հռովմայն, աղեքսանդրիոյ, անտիոքայ եւ ՟Եէմի. յորս յաւելաւ յետոյ կոստանդինուպօլսին. փաթրիք.


Պատրիարք, աց

See full entry →

s.

patriarch;
— հայոց, patriarch of the Armenians, Catholicos.

NBHL (1)

ՊԱՏՐԻԱՐԳ գրի երբեմն եւ ՊԱՏՐԻԱՐՔ, որ ուղղագոյն է. Բառ յն. բադրիարխիս . πατριάρχης patriarcha. որ ի սուրբ գիրս թարգմանի Հայրապետ, եւ Նահապետ։ Եկեղեցական գիրս վարի որպէս Եպիսկոսապետ երեւելի նահանգի, եւ կաթողիկոս ազգի. մանաւանդ իբրեւ նախագահ միոյ ի չորից աթոռոց յանուն չորից աւետարանչաց, որպէս հռովմայն, աղեքսանդրիոյ, անտիոքայ եւ ՟Եէմի. յորս յաւելաւ յետոյ կոստանդինուպօլսին. փաթրիք.


Պար, ու, ուց

See full entry →

s.

dancing, dance;
ball;
ballet;
choir, chorus;
company, assembly, circle;
troop, band;
herd, drove, flock;
— աստեղաց, chorus of the stars;
cf. Ատամն, cf. Մեղու;
— առնուլ, to dance;
to surround, to encompass, to encircle;
— առնուլ, գալ, յօրինել, խմբել, —ս բոլորել, տալ or պարել, ի — անցանել, to dance, to leap, to hop, to jump;
to caracole;
— արկանել, to surround, to environ;
—ս տալ, to gather together.

NBHL (1)

ՊԱՐ. Ջոկ կենդանեաց, մանաւանդ մեղուաց.


Տուայտեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Տառապեմ.

NBHL (1)

ՏՈՒԱՅՏԵՄ մանաւանդ ՏՈՒԱՅՏԻՄ. Տառապեցուցանել. ճնշել. մաշել. եւ կր. Տառապիլ. հաշիլ ցաւօք նեղութեամբ սրտի. (հակառակն արտնլոյ, կամ շուայտելոյ)


Տուժեմ, եցի

See full entry →

va.

to amerce, to fine, to mulct, to punish with a fine.

NBHL (1)

Յորժամ տեսանիցէ երկայնմտութեամբ զաստուած տուժեալ. մանաւանդ եթէ զաստուած տուժէ։ Բայց ինձ ոչ անվտանգաւոր՝ տուժել զաստուածութիւնն։ (Առ որս. ՟Ժ՟Գ. ՟Ժ՟Դ։)


Տուչութիւն, ութեան

See full entry →

s.

gift, donation;
collation;
tradition;
giving in, delivery, surrender;
— օրինաց, legislation, forming laws;
— եօթանասնից, the Septuagint.


Տուր, տրոյ, տրոց

See full entry →

s.

giving;
donation, gift, presents;
alms;
duty, taxes, impost;
—ք առատ՝ առնեն զբարեկամ զուարթ, short reckonings make long friends.

NBHL (2)

մանաւանդ ՏՈՒՐՔ, տրոց, ովք կամ տրից, իւք - ՏՈՒՐ մանաւանդ ՏՈՒՐՔ. δόσις datio, datum, donatio, donum. տուողութիւն, տուումն, եւ տուեալ կամ տալի ինչ. տալը, տուած կամ տալու բանը.

Մանաւանդ՝ δόμα donum, munus, datum. եւ παροχή (լծ. ընդ պարգեւ), praebito quaevis, largitio. Ընծայ. նուէր. պարգեւ. ձիրք. շնորհ. ողորմութիւն. կաշառք. հարկ.


Տուփ, տփոց

See full entry →

s. arith. phys.

box, case, chest;
cf. Խնկաման. book-case;
small square;
— սահուն, movable, running or drop-box;
չքնաղագիւտք ի յակունս՝ պահին ի —ս մանունս, precious things are packed in small parcels.

NBHL (1)

θυΐσκη mortariolum, thuribulum, acerra. Անօթ խփաւոր. պահարան եւ պատեան իրաց. մանաւանդ աման խնկոց. խնկաման, խութի.


Տրական, ի, աց

See full entry →

s. gr. adj.

dative;
dative.

NBHL (1)

ՏՐԱԿԱՆ. որպէս Տըւչական, կամ տուեալ ինչ մարդկային աւանդութեամբ, եւ պատուիրանաւ.


Տրոհեմ, եցի

See full entry →

va.

to divide, to sort.

NBHL (1)

(լծ. հյ. ցրուել. մանաւանդ յն. տիէրէ՛օ ). διαιρέω divido, distribuo, distinguo. Տրամատել. բաժանել. բաշխել եւ որոշել. զատուցանել. մեկնել. ի բաց քեցել. զանազանել. բաժնել, զատել.


Տրտմեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to displease, to discontent, to afflict, to chagrin, to pain, to grieve;
to cast a gloom over, to darken.

NBHL (1)

Կամեա՛ց մանաւանդ զմարդիկ, եւ ոչ զաստուած տրտմեցուցանել. (Կլիմաք.։)


Տօնական, ի, աց

See full entry →

adj.

festive, festival;
holy, solemn, public;
— օր, feast-day, holiday;
— գիրք, cf. Տօնացոյց.

NBHL (1)

Սողոմոն մաքենոցի հայրն արար զտօնականն. (Ոսկիփոր.) (որ կա՛մ է տօնացոյց հին, եւ կամ ճառական մատեան յաղագս տօնից)։ Ետու աւետարան, եւ տօնական։ Ի տօնական գրոց, ի գաւազանգրոց, ի հարանց վարուց, ի մարտիրողոք գրոց. Յիշատ.։ Որպէս եւ ի նշանակել մեր յընթացս գործոյս՝ Տօնակ. իբրու տօնական, իմա՛ զմատեանս՝ յորս աւանդին ճառօրէն Պատճառք տօնից սրբոց եւ տէրունականաց։ Յայս ամենայն նշանակութիւնս հայի ասելն.


Տօնասէր

See full entry →

adj.

fond of feasts or solemnities.

NBHL (1)

Եկա՛յք տօնասէրք, մանաւանդ եւ քրիստոսասէրք ժողովուրդք տօնիւս այս քառասնապսակ պսակեսցուք. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)


Տօնընծայք

See full entry →

s.

New year's gift, reciprocal gifts on festive occasions.

NBHL (1)

Ընծայք յղեալք առ բարեկամս յաւուր տօնից, մանաւանդ ի կաղանդն.


Րաբունի, նւոյ, նեաց

See full entry →

s.

rabbi, master, doctor, instructor;
—նեաց պետ, chief-rabbi.

NBHL (1)

Րաբունիս զնոսա կալցուք. մանաւանդ եթէ նոքօք զքրիստոս աստուած մեր. (Սիսիան.։)


Ցածուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to lower, to put or bring down, to stoop;
to reduce, to abate, to diminish, to lessen;
to abase, to debase, to disparage, to humiliate;
to soften, to assuage, to calm, to moderate, to appease, to allay, to tranquillize;
ցածոյց Տէր շուրջ զինեւ, the Lord has given me peace on all sides.

NBHL (1)

Մանաւանդ՝ Զիջուցանել. հանդարտեցուցանել. մեղմել. խաղաղել. դադարեցուցանել ի սաստկութենէ կամ իսպառ. անգործ առնել. եւ Հաշտ առնել. քաւել.


Ցայգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

night, night time or hour, the whole night;
բղխումն ցայգութեան, nocturnal pollution.

NBHL (1)

Կամի նախ քան զգիշերն ածել ի հաշտութիւն պօղոս, եւ ապա տալ ցայգութեան։ Կարեւոր աղօթից պէտք են, եւ բազում արտասուաց, եւ ցայգութեան եւ ցերեկութեան։ Աղօթից պէտք են, մանաւանդ տռաւօտին աղօթից եւ ցայգութեանց։ Ցայգութենէ եւ զցերեկութենէ, կամ զարեգակնէ եւ զլուսնոյ. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. եբր. եւ Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)


Ցանկասէր

See full entry →

adj.

amorous, lecherous, lewd, voluptuous, sensual, libidinous.

NBHL (1)

Ցանկասերք մանաւանդ՝ քան աստուածասէրք. (՟Բ. Տիմ. ՟Գ. 4։)


Ցաւ, ոց

See full entry →

s. fig. adv.

pain, ill, suffering;
sorrow, grief, affliction, displeasure, bitterness;
regret;
disease, illness;
ցաւովք, painfully, sorrowfully, sadly;
դառնակակիծ —, sharp, smarting, poignant or bitter pain;
— սրբազան, epilepsy, falling sickness;
—ք ցանկութեան, concupiscence;
ի —ս լինել, —ս լինել, —ս կրել, տանել or բերել —ոց, to suffer or endure pain, to feel unwell, to be in pain, full of pain;
զմահու — ջերանիլ, to be ill of a fatal disease;
մեղմել զ—ս, to calm, to allay, assuage or lull pain;
դժոխըմբեր կալաւ զիս —, a cruel pain seized me;
փարատեցան յինէն —ք իմ, I have no more illness, I am free from pain;
— է or —է ինձ, it displeases me, I am vexed, I am very sorry;
cf. Ըմբռնիմ.

NBHL (1)

ՑԱՒ մանաւանդ ՑԱՒՔ. ἅλγος, ἅλγημα , ἁλγηδών, ὁδύνη dolor πόνος labor. Կիրք չարչարօղ զմարմին, զսիրտ, եւ զոգի. կսկիծ. վիշտ. տանջանք. ցաւ.


Վաւեր

See full entry →

cf. Վաւերական.

NBHL (1)

ՎԱՒԵՐ, մանաւանդ ՎԱՒԵՐԱԿԱՆ. δεκτός acceptabilis κυριότερος dignior. (լծ. պ. պաւէր, հաւատ, հաւատալի. պաւէր գէրտէն, հաւատալ. եւ յն. վէվէօս. լտ. վալիտուս, հաստատուն. զօրեղ). Արժանահաւատ. ընդունելի. հաւատարիմ. հաւաստի. պատուական. տիրագոյն. ստոյգ.


Վաւերական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

authentic, valid, legitimate;
—, —ն, seal, signet, ring;
— մատանի, signet-ring;
— արքունի, great seal.

NBHL (1)

ՎԱՒԵՐ, մանաւանդ ՎԱՒԵՐԱԿԱՆ. δεκτός acceptabilis κυριότερος dignior. (լծ. պ. պաւէր, հաւատ, հաւատալի. պաւէր գէրտէն, հաւատալ. եւ յն. վէվէօս. լտ. վալիտուս, հաստատուն. զօրեղ). Արժանահաւատ. ընդունելի. հաւատարիմ. հաւաստի. պատուական. տիրագոյն. ստոյգ.


Վերաբերութիւն, ութեան

See full entry →

s. med. rhet.

elevation, rise, ascension;
presentation, offering, Anaphora;
relation, reference, regard;
eructation, vomiting;
anaphora;
— ունել, to be in correspondence or relation with.

NBHL (1)

Մանաւանդ՝ Յարաբերութիւն. եւ Համեմատութիւն.


Վերագիր

See full entry →

cf. Վերնագիր.

NBHL (1)

Վերագիր միաբանութեան գրել ընդ հայք եւ ընդ հոռոմք։ Վասն առաջնորդացն պահոցն, զորս վերագրով աւանդեցաք. (Ուռհ.։)


Վերագնաց

See full entry →

adj.

going, rising up.

NBHL (1)

Զլուսոյն մասն ինչ ի վեր արձակէին, մանաւանդ թէ զմեծ մասն ի վեր, որչափ վերագնացքն են. (Կիւրղ. ծն.։)


Վերադարձութիւն, ութեան

See full entry →

s. rhet. med.

anastrophe;
ileus, iliac passion, miserere, anaphora.


Վերամբառնամ, բարձի

See full entry →

va.

to raise, to elevate, to lift up on high;
— զգլուխ, cf. Ըմբոստանամ, cf. Ընդվզիմ;
— յինքն, cf. Ըստանձնեմ.

NBHL (1)

Զի՞նչ երկին եւ աստեղք, ունիցի՞ս ինչ արդեօք ասել վերամբարձեալդ, որ զառ ոտսդ անգիտանաս։ Յոլովք զրկին ի ձէնջ, մանաւանդ թէ ամենեքին՝ որոց վերամբառնայք. (Առ որս. է. ՟Ը։)


Վերարկեմ, եցի

See full entry →

va.

to palliate, to veil, to cover, to cloak, to shroud.

NBHL (1)

Ի հաւատոց մերկացեալքն զայս երկուս աւանդութիւնս մտօք վերարկեսցեն, թէ աստուածեղէն է ջեռնուլն սիրով։ Զի զօտարացեալսն ի հաւատոցն վերարկեսցէ բանիւն ճշմարտութեան։ Մորթով եւ մսով վերարկեաց ... Եթէ զմերկս զգեցուցի, վերարկեսցէ. (զիս։ Մամբր.։ Սարգ. յկ. է։ Մաշկ.։)


Վզենակ, աց

See full entry →

s.

expense;
detriment.

NBHL (1)

Նոյն ընդ Վզեան, մանաւանդ որպէս ծախք. δαπανή sumtus, impendium, impensa.


Վիժած, աց

See full entry →

adj. s.

abortive;
abortion.

NBHL (1)

Ըստ նմանութեան վիժածացն ծննդոց յարգանդէն օտարացն։ Ծանցուք եւ զպանծալիս ձեր զծնունդսդ, մանաւանդ զվիժածոդ. (Առ որս. ՟Դ. ՟Ժ՟Դ։)


Վիճեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Վիճիմ.

NBHL (1)

Զոր մանաւանդ ակիւղեայ կրեալ ասեն ուսումնասէրք, որ զբանն (զբառն) եւեթ վիճեաց նոյնգունակ թարգմանել. (Կիւրղ. ծն.։)


Վիմամէջ

See full entry →

s.

interval among rocks, cavern, cave.

NBHL (1)

Դարան ի փոքր վիմամէջս ի կարկառս հովտաց։ Ի բարձրաւանդակ տեղի մի՝ ի վիմամէջս. (Արծր. ՟Ա. 10։ Ճ. ՟Բ.։)


Փետեմ, եցի

See full entry →

va.

to pull or pluck out, to depilate;
— զփետուրս, to pluck or strip off feathers;
— զհերս, զմօրուս, to tear out the hair or beard;
— զոք, to fleece a person.

NBHL (1)

τίλλω, κατατίλλω, διατίλλω vello, evello, divello, depilo κείρω tondeo. (գրի եւ որպէս ռմկ. ՓԵՏՏԵԼ. ) Կորզել քանցել զփետւորս, զթեւս, մանաւանդ զվարսս կամ զհերս. ցտել. խզել.


Փիլիսոփայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

philosophy.

NBHL (1)

φιλοσοφία phiosophia, sapientaie studium, eloquentia, vita ascetica. Իմաստասիրութիւն. հմտութիւն գիտութեանց բնականաց, մանաւանդ բարոյական վարդապետութեան. եւ Առաքինի քաղաքավարութիւն.


Փոխ, ոց, ից

See full entry →

s.

loan, borrowing;
anthem, response, antistrophe, antiphon;
— առ —, —ն ի —, by turns, reciprocally, alternatively, mutually;
խնդրել —, to ask in loan;
— տալ, to lend, to make a loan;
— առնուլ, to receive as a loan, to borrow;
ընդ —ս մտանել, to be overburdened by loans, to be obliged to beg;
—ով կեալ, to live upon trust, or upon credit.

NBHL (1)

δάνειον, δάνος, δανεισμός mutuum, mutuatio, foenus, foeneratio χρῆσις, χρέος usus, debitum, commodatum, commodatio. Ինչ մի առեալ՝ անդրէն հատուցանելի. դրամ տուեալ ումեք առ ի պէտս՝ պայանաւ յետս առնլոյ ըստ ժամանակին անթերի. կամ աւանդ. յանօթ տուեալ ինչ. (Փոխ.)


Փոխագնացութիւն, ութեան

See full entry →

s.

transmigration.

NBHL (1)

Ո՞վ այսպէս լուաւ փոխագնացութիւն, կապեալ եւ պարաւանդեալ ոտից յուղի անկանելով շուել տեղւոջէ ի տեղի։ Ոչ կարացին արգելուլ զփոխագնացութիւն ոտիցն. (Նանայ.։)


Փոխադրեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to transpose, to transfer, to transport, to displace;
to remove;
to copy;
to translate;
to depart from this world, to die.

NBHL (1)

Զբաւանդակ սէրն փոխադրեա առ տէրն։ Փոխադրել զամենեսեան ի փրկական հաւատն։ Փոխադրեցաւ ի բազմապատիկ չարութենէ անտի ի ծայրագոյն առաքինութիւն։ Ի չար սովորութենէ կենցաղոյս փոխադրիլ. (Մաշկ.։ Ճ. ՟Ա.։ Շ. ՟ա. յհ. ՟Խ՟Ե։)


Փոխանցեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to transmit, to hand down;
to be converted, turned, changed or transformed;
cf. Փոխանագիր.

NBHL (1)

μεταβιβάζω transfero, transpono. Անցուցանել առ այլ. աւանդել վոխանակաւ ի յաջորդս. անցընել.


Փոխումն, ման

See full entry →

s.

change, mutation;
— յաշխարհէ, passing from this world to the next, exit, decease, death;
— Ս. Կուսի, Assumption.

NBHL (1)

Փոխելն, իլն, ըստ ամենայն առման. մանաւանդ որպէս Չու յաշխարհէ, ննջումն, եւ վերափոխումն.


Փող, ոց

See full entry →

s. fig. bot.

trumpet, horn;
apostle;
tube, pipe;
conduit, canal;
reed;
asper, mite, sou, halfpenny;
money;
— ականջաց, ear-trumpet;
ձայնատար —, speaking-trumpet;
հնչիւն —ոյ, blast of trumpet;
ի ձայն —ոյ, by sound of trumpet;
— հարկանել, հնչեցուցանել, to trumpet, to sound the trumpet, to wind or blow the horn, to play on the horn;
— երգեհոնի, organ-pipe;
— ծխաքարշի, shank of a tobacco-pipe;
— գրչի, barrel;
— հրազինուց, gun-barrel;
— կապարեայ, lead-pipe, conduit-pipe;
cf. Խողովակ;
cf. Եղէգն;
հովուի —, water-plantain, alisma.

NBHL (2)

αὑλός tibia. մանաւանդ՝ σάλπιγξ tuba, buccina. եւ բայիւ Փող հարկանել. αὑλέω, σαλπίζω tubacano, buccino. (լծ. թ. պօրու. պ. պուրը. արաբ. պուգ. լտ. պուգչինա ). Փչողական գործի խողովակաձեւ կամ պարանոցաձեւ. շեփոր. սրինգ. զուռնա, տիւտիւք, նեյ, գավալ.

ՓՈՂ մանաւանդ ՓՈՂՔ. φάρυγξ, τρώχηλας , διαυλός guttur, faux, jugulum, gula, collum, cervix. (լծ. թ. պօղազ, պօյն. լտ. ֆա՛ւքս) Պարտանոց. ուլն կենդանեաց՝ առաւել ըստ ներքին կազմութեան, որ է որպէս զփողոց իմն. ուր են խռչափող (կամ շնչափող ), եւ կոկորդն եւ որկոր. ըստ որում է ծակ, եւ անցս ունի ի պէտս շնչոյ եւ կերակրոյ.


Փող, ից

See full entry →

s.

throat;
neck;
street;
corridor, lobby, passage, gallery;
— սրուակի, neck or gullet of a bottle;
ունել զոք զ—ից, to seize or take one by the throat, to arrest.

NBHL (2)

αὑλός tibia. մանաւանդ՝ σάλπιγξ tuba, buccina. եւ բայիւ Փող հարկանել. αὑλέω, σαλπίζω tubacano, buccino. (լծ. թ. պօրու. պ. պուրը. արաբ. պուգ. լտ. պուգչինա ). Փչողական գործի խողովակաձեւ կամ պարանոցաձեւ. շեփոր. սրինգ. զուռնա, տիւտիւք, նեյ, գավալ.

ՓՈՂ մանաւանդ ՓՈՂՔ. φάρυγξ, τρώχηλας , διαυλός guttur, faux, jugulum, gula, collum, cervix. (լծ. թ. պօղազ, պօյն. լտ. ֆա՛ւքս) Պարտանոց. ուլն կենդանեաց՝ առաւել ըստ ներքին կազմութեան, որ է որպէս զփողոց իմն. ուր են խռչափող (կամ շնչափող ), եւ կոկորդն եւ որկոր. ըստ որում է ծակ, եւ անցս ունի ի պէտս շնչոյ եւ կերակրոյ.


Փոյթ, փութոյ, փութի, փութով

See full entry →

s. adj. adv.

care, solicitude, study, attention, entreaty;
diligence, promptitude, activity, celerity, hast, hurry;
active, diligent, careful, prompt, vigilant, assiduous;
— պնդութեան, eagerness, assiduity, interest, care;
—, ընդ —, — ընդ —, — —, — ի փութոյ, diligently, soon, promptly, hastily;
փութոյ պնդութեամբ, eagerly, carefully, earnestly, ardently, passionately;
— առնել, ունել, դնել, — ի մէջ առնուլ, — յանձին ունել, to be or zealous about, to apply oneself with diligence to, to take to heart, to be warm about, to endeavour or strive to;
— տանել, to take care of, to care, to solicit, to watch;
— ի մէջ առեալ, seriously, earnestly;
մեզ չէ —, that is no matter to us, what is that to us ?
;
չէ —, չէ ինչ —, no matter, never mind, it is nothing;
ոչ զի զաղքատաց ինչ — էր նմա, not that he cared for the poor;
— մեծ էր նորա այսմ, he took great care of that;
ոչ — ինչ առնեմ, I don't c are, it is no matter to me;
ամենայն — նոցա, all their care, effort or thought;
զի՞ — է, what does that matter ? what does it signify ? what of that ?
զի՞ — է քեզ, what is that to you ? what does it matter to you ?
զի՞ — է ինձ, what does it concern me ? what does it matter to me ? nonsense !
— ինչ չառնէր, he did not take it into account, he took no heed of it;
չէ — ինձ, it is no matter to me, it is all the same to me, I don't care about it, I am indifferent about it;
չառնեն ինչ — զիմեքէ, they care for nothing;
վաղ ընդ փոյթ, cf. Վաղ.

NBHL (2)

Փոյթ յանձին ունի վասն խաչին արօտի իւրոյ։ Փոյթ յանձին կալան աւանդել յունաց։ Ոչ ոք այսպիսի իրաց փոյթ յանձին ունէր։ Փոյթ յանձին ունել յամանայնի ամենայնիւ զամենեսեան խրատել։ Յայսորիկ զփոյթն ունել։ Իւրեանց տանց փոյթ յանձին ունէին շինելոյ։ Չունէր այնպիսի փոյթ կռուոյ։ Ոչ ոք առաքինութեան փոյթ յանձին ունէր. (Մծբ. ՟Ժ։ Խոր. ՟Ա. 1. 13։ Յհ. կթ.։ Յճխ. ՟Ե։ Նախ. անգ.։ Շ. մտթ.։ Բրսղ. մրկ.։)

Մեզ չէ ինչ փոյթ։ Ոչինչ ումեք փոյթ վասն այն լինելով։ Չէր ինչ փոյթ նմա վասն բաժանելոյն ի նոցա սպասաւորւթենէն։ Այնքան փոյթ եղեւ մարգարէիցն, մանաւանդ թէ հոգւոյն. (Խոր. ՟Ա. 5։ Արծր. ՟Բ. 2։ Իգն.։ Շ. թղթ.։)


Փոշետեսակ

See full entry →

adj.

like dust, powdery;
very small, thin, light.

NBHL (1)

(Մեղուին է ) ո՛չ զբաւանդակն հաւաքել ծաղիկս, այլ զմանրագոյնսն եւ զփոշէտեսակսն ի կրկնուածս ոտիցն ընդունելով։ Զօրէն մեղուի ի բոլորն վարդից եւ ի ծաղկանց զփոշետեսական եւ զանուշահոտսն ի մի վայր հաւաքեալ։ Զփոշետեսակսն զօրէն գործասէր մեղուի ամբարեաց։ Սովորութիւն է մեղուաց զփոշետեսակսն՝ ծաղիկ ժողովել. (Առ որս. ՟Դ։ Մագ. ՟Ա. ՟ԻԷ. ՟ԾԷ։)


Փորձեմ, եցի

See full entry →

va.

to attempt, to try, to experiment, to make an experiment of;
to prove, to assay, to put to the test;
to tempt, to sound, to try;
to tempt, to allure, to entice.

NBHL (1)

(լծ. յն. փիրազօ. լտ. էքսփէրիօր, եւ այլն). πειράζω, πειράω tento, experior. Ի փորձ մատուցանել զոք կամ զիմն. կրթել, մարզել. մանաւանդ՝ զննել եւ լրտեսել արտաքին իրօք զսիրտ այլոց. զօր սրտագէտն Աստուած առնէ ի յայտնել զհանդէս լաւութեան կամ վատութեան մարդկան. իսկ սատանայ առնէ առ ի խարդաւանել զմարդիկ. իսկ մարդիկ մեղանչեն ի փորձելն զԱստուած թերահաւատութեամբ գաղտնեաց նորա.


Փորձիչ, չի, չաց

See full entry →

cf. Փորձող.

NBHL (1)

ՓՈՐՁԻՉ ՓՈՐՁՈՂ. πειραστής, πειράζων, πειρώμενος, δοκιμαστής tentator, tentans եւ այլն. Այն՝ որ փորձէ որ է օրինակաւ. մանաւանդ սատանայ.


Փորձող

See full entry →

s.

trier;
tempter;
assayer;
cf. Հէն.

NBHL (1)

ՓՈՐՁԻՉ ՓՈՐՁՈՂ. πειραστής, πειράζων, πειρώμενος, δοκιμαστής tentator, tentans եւ այլն. Այն՝ որ փորձէ որ է օրինակաւ. մանաւանդ սատանայ.


Փութալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

pressing, important, desirable.

NBHL (1)

Մինն փութալի, եւ միւսն արհամարհելի։ Փութալի է մեղացն աղքատութիւն։ Որ վախճան ունի, ոչ է յոյժ փութալի։ Ոչինչ ամբառնայ զիս՝ որք միանգամ վայելչականք այլոց են փութալիք։ Ոչ մի ինչ ընդ աշխարհիս փութալիս զբաղել (կամ շաղել ) նոցա։ Մի յաշխարհիս ճեպելեացն է ամուսնութիւն, մանաւանդ թէ սկիզբն եւ արմատ ամենայն սնոտի փութալեացն. (Նիւս. սքանչ. եւ Նիւս. կուս.։)


Տապանակակիր

See full entry →

s.

Tabernacle-bearer.

NBHL (1)

Զտապանակակիր տախտակացն, զհնոյն օրինաց, եւ զնորոյս աւանդութեան. (Նար. առաք.։)


Տառ, ից

See full entry →

cf. Տարր;
letter, character;
letter, episite;
book;
աստուածեղէն —ք, the Holy Scriptures;
մարգարէական —ք, the prophecies;
—ք կանոնականք, canons, constitutions, statutes, written laws.

NBHL (1)

Մանաւանդ՝ որպէս γράμμα, -ατα liera, -rae. Գիր հնչելի, եւ տարրանալի գրչութեամբ. այբուբեն՝ նիւթ բառի եւ բանի.