cf. Տեսութիւն.
inspector, director, overseer, intendant, guardian;
bishop.
Providence;
direction, inspection, superintendence, survey, watch;
incarnation;
police;
government;
աստուածական, վերին —, Divine Providence.
Վասն այլեւայլ տեսչութեանց կերպարանեալ՝ ցանկալւոյ առնն երեւէր։ Ետուր ազգն ազգն տեսչութեամբ ի դարս դարս մխիթարութիւն տրտմութեան. (Եզնիկ.։ Սարկ. աղ.։)
leaf;
leaves;
— ծաղկանց, corolla, petal;
տատանիլ որպէս զ—, to quiver like an aspen leaf;
եւ — չանկանի թէ աստուած չկամի, no leaf falls but God's will drops it.
Կարեցին տերեւս թզենւոյ։ Տերեւ ձիթենւոյ։ Ձայն տերեւոյ խարխափելոյ, եւ այլն։ Տերեւ՝ զուզնտքեայ մասն եւ տնկայ. (Փիլ. լին.։)
to last, to persevere, to continue;
to endure, to support, to bear;
— ի մարմնի, to live, to subsist;
ժուժկալեալ տեւէր չարչարանաց, he patiently suffered the tortures.
Տեւեաց ի մարմնի, մինչեւ՝ եւ այլն. (Տօնակ.։)
cuttle-fish, sepia.
Սիպէքն, եւ տեւթիէդէսքն, եւ այլ այսպիսիք փափկամորթքն. (Նիւս. բն. ՟Բ։)
Estate, State;
domination, rule, power;
sovereignty, empire;
Barony, lordship;
—ք, the dominions;
— ձեր, Your Majesty;
առաջի քոյոյ հզօր տէրութեանդ, before your high Majesty;
— քո ազգէ մինչեւ յազգ, your dominion endures throughout all generations.
κυρεία dominatio, dominatus. եւս եւ imperium, dominium, ditio եւ այլն. Տէրն գոլ. իշխանութիւն, եւ տարածութիւն իշխանութեան. իրաւունք ի վերայ այլոց կամ գոյից.
Տէր տէր գակյ զօրութեամբ, եւ բազուկն տէրութեամբ իւրով։ Արքայութիւն նորա ոչ եղծանի, եւ տէրութիւն նորա մինչեւ ցվախճան։ Ընդ ամենայն տեղիս է տէրութիւն նորա.եւ այլն։
Զո՛ կամէին՝ հանէին ի տէրութենէ։ Ընդ ամենայն տեղիս տէրութեան նորա. եւ այլն։
Արհամարհօղք տէրութեանն։ Զտէրութիւնս քամահեն. եւ այլն։
Ի սկզբան տէրութեանն շապհոյ արքայից արքայի։ Զամենայն ազգս եւ ազինս՝ որ են ի տէրութեան քում։ Յամենայն կողմանս տէրութեան իւրոյ։ Առ ամենայն ազգս տէրութեան իմոյ. (եւ այլն. Եղիշ.։)
from God, on the Lord's side.
Ոչ միայն ի տէրունուստ անտի զլացեալ, այլ ձեզ զանձինս մեր հնազանդեմք վասն նորա. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)
colourless, discoloured, pale, wan, ghastly, leaden-hued, livid.
ՏԺԳՈՅՆ կամ ԴԺԳՈՅՆ. յորմէ. ՏԺԳՈՅՆՈՒԹԻՒՆ կամ ՏԺԳՈՒՆՈՒԹԻՒՆ. Գունաթափ կամ այլայլեալ գոյն տխուր.
to discolour, to cause to lose colour, to render pale, to tarnish.
μαραίνω macero. Այլայլել եւ աղաւաղել զգոյն. գունը աւրել.
to lose colour, to fade, to become wan, to grow pale.
lancer, pikeman, halberdier.
Վահանաւորք եւ տիգաւորք։ Ասպար ի ձեռին տիգաւոր հետեւակ։ Աղեղնաւորք եւ տիգաւորք։ Արս հեծեալս՝ տիգաւորս։ Հեծեալս եօթանասուն, եւ տիգաւորս երկերիւր.եւ այլն։
spread over the world, everywhere.
Յաւէտ գերափայլեալ քան զտիեզերածաւալ ճառագայթս արեգական։ Կենսակայլակ վտակն տիեզերածաւալ եւ աշխարհակեցոյց նորոգչին տիեզերաց. (Անան. եկեղ։)
cosmical, universal, general, oecumenical.
Տիեզերական ատեան. (Յճխ. Շար.։ Յհ. կթ.։ Սարգ.։ Վրք. հց. եւ այլն։)
the universe, the whole world, the earth, macrocosm;
ընդ —րս, ընդ ամենայն or բնաւ —ս, ընդ ոլորտս —րաց, throughout the world, every where;
առնել —րս անապատ, to reduce the earth to a waste.
Տիեզերք, եւ ամենայն բնակիչք նորա։ Զերկիր եւ զամենայն տիեզերս։ Հիմունք տիեզերաց։ Սատակել զամենայն տիեզերապէս։ Առնել զտիեզերս անապատ։ Հոյակապ ընդ ամենայն տիեզերս.եւ այլն։
tick, acarus;
Mexico-seed, castor-oil, ricinine oil.
Ոջիլ ոչխարի եւ այլոց կենդանեաց. տիզ, ոչխրի ոջիլ. կենէ.
leather bottle, goat's skin;
— գինւոյ, a skin of wine;
— հովուաց, bagpipe.
արաբ. զիգգ. ἁσκός uter, (utris). Պարկ յամբողջ մորթոյ կենդանւոյ, յոր դնի իւղ, գինի, ջուր եւ այլն. տիկ, տճկոր. թուլում, խիյկ, խիյպէ.
Հաց եւ տիկ ջրոյ։ Նուազեաց ջուր ի տկէ անտի։ Տիկս գինւոյ հնացեալս։ Իբրեւ զտիկ քաղ ցուոյ։ Եբաց զտիկ կաթինն։ Ի տիկս հինս։ Տիկքն պատառին.եւ այլն։
mistress, Mrs, dame, lady;
princess, queen, empress;
վիկտորիա տիկնանց —, Queen Victoria;
— մանկամարդ, young lady, miss, damsel;
— երկնից, queen of heaven, moon;
— վանաց, superioress, abbess.
Արհամարհեցաւ տիկինն իւր յաչս նորա։ Յերեսաց սարայի տիկնոջ իմոյ։ Որպէս աչք աղախնոյ ի ձեռս տիկնոջ իւրոյ։ Տիկին նորա ես։ Որդի տիկնոջ տանն։ Էին նորա կանայք տիկնայք։ Տիկինն սաբայ։ Զի՞ է քեզ եսթեր տիկին։ Ասթինէ տիկնանց տիկին։ Նաժիշտքն տիկնանց (կամ տիկնաց) տիկնոջն.եւ այլն։
soon, directly, suddenly, incontinently, immediately, in haste, in a hurry.
Վաղվաղակի զապուռ ժողովել։ Վաղվաղակի աւուր հարկանիջիր։ Վաղվաղակի տագնապաւ հատուցից։ Այնպիսին վաղվաղակի սատակեսցի։ Վաղվաղակի փրկէին։ Վաղվաղակի առաքեսցէ։ Չոքաւ վաղվաղակի։ Յայնժամ վաղվաղակի եւ այլն։ Գրի եւ Վաղվաղակ (եթէ չիցէ վրիպակ գրչի).
to haste, to hasten, to be in haste, to make haste, to be quick, to be hasty or precipitate.
ταχύνω festino, accelero φθάνω praevento, praevenio եւ այլն. եւ այլն. Վաղվաղ շարժիլ կամ գործել ինչ. փութալ. երագել. աճապարել. ճեպիլ. կանխել. նախաժամանել. արտորալ.
Որոգայթ է առն վաղվաղել, եւ յիւրոց ընչից խոստանալ։ Ի սուտ երդումն վաղվաղեն։ Վաղվաղեն հեղուլ զարիւն անպարտ։ Վաղվաղեցին եւ մոռացան զգործս նորա։ Վաղվաղեա՛ կեցուցանել զիս։ Մի՛ վաղվաղեսցէ սիրտ քո հանել բանս առաջի աստուծոյ։ Վաղվաղեաց փութացաւ շինեաց զպարիսպն.եւ այլն։
business, trade, commerce, dealings, merchandise, goods, wares, commodities;
market, sale, purchase;
market-place, hall, mart, fair;
—ք, provisions;
cf. Մեծաքանակ;
փոքրաքանակ —, retail trade;
ի — արկանել, to sell, to put up or offer for sale;
— լինել, to be sold, to be on sale;
cf. Հատանիմ.
Գոյ վաճառ յերկրին եգիպտացւոց։ Վաճառեսցէ ոք վաճառ ընկերի իւրում։ Յամենայն ի վաճառս մեր շահեսցուք։ Ելցէ վաճառ տանց։ Վաստակ մեր շահեսցուք։ Ելցէ վաճառ տանց։ Վաստակ եղեն ի վաճառս քո։ Քակեա՛ զխարդախութիւն բռնութեան վաճառեաց քոց։ Եւ եղիցի վարձ վաճառի նորա տեառն նուիրեալ։ Տարա՛յք զվաճառ ցորենոյդ ձերոյ։ Բազմացուցեր զվաճառս քո։ Վաճառք քո բազմացեալք։ Յաճախեցին ի կղզեաց զվաճառս քո։ Ի բազմութեան վաճառաց քոց։ Յաղխամաղխէ վաճառաց քոց։ Ի կտակս վաճառաց իւրեանց։ Գնացին ոմն յագարակ իւր, եւ ոմն ի վաճառ իւր.եւ այլն։
Ըստ ժամանակի ի վաճառ ըստ հրամանացն մատուցաք։ Զոր մեր ի վաճառ իջուցեալ եւ այլն։ (Ագաթ.։)
Վաճառուց եւ այլոց ոմանց առ միմեանս ենթադրութեանց. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Ա։)
Զարծաթ եւ զոսկի ... ետուն ի վաճառս քո։ Ձիովք եւ հեծելովք եւ ջորւովք լցին զվաճառս քո. (եւ այլն. Եզեկ. ՟Ի՟Է. 12=22։)
merchant, trader;
tradesman, shopkeeper, dealer;
մեծաքանակ կամ փոքրաքանակ —, wholesale merchant, retail-dealer;
cf. Նաւ.
Արծաթոյ ընտրոյ վաճառականաց։ Առն վաճառականի, որխնդրիցէ մարգարիտս գեղեցիկս։ Անցանէին արք մադիանացիք վաճառականք։ Կարքեդովնացիք վաճառական քո։ Որդիքն իսրայէլի վաճառականք քո։ Վաճառականք քո խառնեն ջուր ընդ գինի։ Երթա՛յք ի վաճառականս (ձիթոյ), եւ գնեսջիք ձեզ.եւ այլն։
partner, correspondent.
συμπραγματευόμενος qui simul negotiatur. Ընկեր եւ գործակից կամ բաժանորդ ի վաճառս եւ ի տուրեւառս, օրթագ, տիւքքեան տալ, եւ այլն.
Եւ որ այլ ոք բարեկամք եւ մերձաւորք եւ վաճառակիցք էին. (՟Գ. Մակ. ՟Գ. 6։)
market-place, bazaar;
emporium;
counting-house.
Որ ի վաճառարանս մտանէ, տեսանէ զզանազան համադամս կերակրոցն եւ ըմպելեացն եւ այլն. (Լմբ. պտրգ.։)
cf. Վաճառանոց.
Ընկեցեալ կայր ո՛չ ի վաճառափողոցս, ո՛չ ի գռեհս, եւ ո՛չ ի ճանապարհս, այլ առ դրան մեծատանն. (Ոսկ. ղկ.։)
to sell, to debit, to sell off;
— այսքանոյ, to sell at;
քանո՞յ —ռես, how much ? what is the price ? cf. Մեծագնի;
— զոք ի ձեռս ուրուք, to give up, to deliver, to betray.
πιπράσκω, πωλέω, ἁποδίδωμι vendo, reddo, trado ἁλλάσσω muto. որ եւ ասի ԾԱԽԵԼ իբր ռմկ։ Ի վաճառ հանել. փոխանակել՝ տալ այլոց գնով զիրս արժօղս. լայնաբար՝ Ի բաց տալ, մատնել.
Վաճառեաց զմեզ, եւ եկեր ուտելով զարծաթ մեր։ Վաճառեցին զՅովսէփ իսմայելացւոցն քսան դահեկանի։ Մարթ էր վաճառել զդա մեծագնի։ Մարթ էր զայգ իւղ վաճառել աւելի քան երեք հարիւր դահեկանի։ Վաճառէին, գնէին։ Վաճառեսուք, եւ շահեսցուք։ Վաճառեսցի ըստ գնոց իւրոց։ Վաճառեաց զնա աստուած ի ձեռս իմ։ Վաճառեցաք ի կորուստ.եւ այլն։
woe, cry of pain or grief, lament, wail, moans;
disaster, calamity, misfortune;
— զ—իւ աղաղակել or ճիչել, to cry bitterly, to wail, to lament aloud, to deplore, to complain;
— կարդալ անձին, to create misfortunes for oneself;
արդարեւ —ի են արժանի, they are truly unhappy.
ՎԱ՛Յ. οὑαί vae! οἱμι! hei mihi ὧ!, ο!, αἱ αἱ ! vae vae! Նոյն ձայն է եւ յայլ լեզուս. վա՛յ, ուա՛յէ, ուէ՛, վէ՛, կուա՛յի, վէ՛յլ, օ՛յի, հօ՛յի, հէի՛, հէու՛, հէ՛, ի՛, օ՛. այսինքն Աւաղ. եղու՛կ. ո՛հ. ո՛վ. ո՛. ափսո՛ս.
Վա՛յ քեզ մովաբ։ Վա՛յ մեզ։ Ու՞մ է վա՛յ։ Վա՛յ ձեզ. վա՛յ նոցա։ Վա՛յ ինձ։ Վա՛յ է ինձ։ Վա՛յ վա՛յ քեզ։ Վա՛յ ինձ, վա՛յ ինձ, վա՛յ ինձ, յաւուր յայնմիկ։ Վա՛յ վա՛յ, քաղաք մեծ։ Վա՛յ վա՛յ վա՛յ՝ որ բնակեալ են յերկրի. եւ այլն։
woe ! alas ! oh ! ah !
— քեզ, woe to you!
— ինձ, — զիս, — զինեւ, woe is me ! how unhappy I am !
— — քաղաքդ մեծ ! woe ! woe to the great city !.
ՎԱ՛Յ. οὑαί vae! οἱμι! hei mihi ὧ!, ο!, αἱ αἱ ! vae vae! Նոյն ձայն է եւ յայլ լեզուս. վա՛յ, ուա՛յէ, ուէ՛, վէ՛, կուա՛յի, վէ՛յլ, օ՛յի, հօ՛յի, հէի՛, հէու՛, հէ՛, ի՛, օ՛. այսինքն Աւաղ. եղու՛կ. ո՛հ. ո՛վ. ո՛. ափսո՛ս.
Վա՛յ քեզ մովաբ։ Վա՛յ մեզ։ Ու՞մ է վա՛յ։ Վա՛յ ձեզ. վա՛յ նոցա։ Վա՛յ ինձ։ Վա՛յ է ինձ։ Վա՛յ վա՛յ քեզ։ Վա՛յ ինձ, վա՛յ ինձ, վա՛յ ինձ, յաւուր յայնմիկ։ Վա՛յ վա՛յ, քաղաք մեծ։ Վա՛յ վա՛յ վա՛յ՝ որ բնակեալ են յերկրի. եւ այլն։
to enjoy, to taste of, to possess, to have the enjoyment of;
to relish, to taste with pleasure;
to become, to fit, to sit well on;
to be proper, suitable, meet, to beseem;
— յարգասիս քրտանց, to enjoy the fruit of one's labours;
հանդերձս այս վայելէ քեզ, this coat fits you well.
պէսպէս խնդրով. ἁπολαύω fruor, oblector;
commodum, fructum, emolumentum capio;
utor τρυφάω , τέρπομαι delicior, delector. Ունել զվայելս զուարճալի իրաց. հաճութեամբ եւ դիւրութեամբ սրտի ժառանգել զխնդրելին. վարել զանդորր կեանս. փափկանալ. հեշտանալ. կցորդ լինել. հաղորդիլ. վայլել.
Ի նոր ճաշակսն վայելեսցեն։ Ընդ նոցին արգարոցն վայելէին։ Կշտապինդ՝ վայելիցէք ի գալստենէ փառաց դորա։ Եկա՛յք եւ վայելեսցու՛ք ի բարութիւնս որ կանս։ Ե՛կ եւ վայելեսցուք սիրով (այսինքն ի սէր)։ Ձերով իշխանութեամբդ վայելեն.եւ այլն։
Յուրախութիւնս լաւութեանցն վայելել։ Բարերարութեան առաքինութիւնն այն է, յորժամ այլքն ի նմանէ վայելեսցեն. (Եզնիկ.։)
Ուղղոց վայելէ օրհնութիւն (այսինքն օրհնելն զաստուած)։ Քեզ վայել է օրհնութիւն (այսինքն օրհնիլն) աստուած ի սիովն։ Տան քում վայել է սրբութիւն։ Քեզ իսկ վայել է։ Ոչ վայելէ անզգամի փափկութիւն.եւ այլն։
Եւ քեզ վայել է (կամ վայել են) փառք եւ իշխանութիւն, եւ այլն. (Ժմ.։)
Եւ այլ անթիւ բանք, որք ոչ վայելեն աստուծոյ. բայց թէպէտ եւ ըստ ինքեան ոչ վայելեն, այլ սակայն ըստ մեզ վայելեն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 18։)
convenient, suitable, proper, congruous, pertinent, decent, becoming, fit;
well made or shaped, comely, elegant, prepossessing, genteel, pretty, graceful;
enjoyable, enjoying;
—ս, elegantly.
πρέπων, -πούσα, -πον decens. իսկ ի սուրբ գիրս εὑπρεπής decorus, conveniens omnino եւ այլն. Որ ինչ վայե՛լ է. վայելչական. ճահաւոր. պատշաճ. յարմար. արժան. համեմատ. եւ Արժանի վայելելյո, ընտիր, զուարճալի, գեղեցիկ. շքեղ.
Հասակ վայելուչ. (Պիտ. եւ այլն։)
to be distinguished, to render oneself illustrious, to be remarked;
to enjoy.
ἑμπρέπω, διαπρέπω decoror, adornor, splendeo. Պայծառանալ վայելչապէս. փայլել. ծաղկիլ. զարդարիլ.
դիմազ. ՎԱՅԵԼՉԱՆԱՅ ( դիմազ. ) Վայե՛լ է. վայելէ. կըվայլէ.
cf. Վայելչութիւն.
Եւ որքան այլ եւս ի նմա բնական բոլորակաձեւութեամբն բարեզարդութիւն վայելչանաց. (Պիտ.։)
cf. Վայելչաբար.
cf. ՎԱՅԵԼՉԱԲԱՐ. πρεπόντως, εἱκότως, ἁμυδρῶς decenter, rite, convenienter եւ այլն.
suitableness, proportion, propriety, decency, conveniency;
decorum, dignity, nobleness;
comeliness, elegance, grace, beauty, splendour;
enjoyment, use;
delight, pleasure, advantage;
— երեսաց, comeliness, loveliness, attractiveness.
Սիրեցի զվայելչութիւն տան քոյ։ Տէր թագաւորեաց, վայելչութիւն զգեցաւ։ Ընկալցին զարքայութեան վայելչութիւն. Ցրուեսցին վայելչութիւնք նորա։ Կորեաւ վայելչութիւն երեսաց նորա.եւ այլն։
Ոչ եթէ որում չգտանին պիտոյքն, համբերօղ է, այլ որ յաննախանձելի վայելչութիւնսն է, եւ չարեացն համբերէ. (Բրս. ՟խ. մկ.։)
cf. Վայրապար.
Կերակրոց եւ հանդերձից պէտս ունիմք, այլ եւ բնակութեան ոչ վայրաբար՝ վասն ի գազանաց խոյս տալոյ. (Նիւս. բն. ՟Ա։)
living in the open air;
wild, savage;
deserted, uncultivated;
լինել խորանաւ ի —ս, to dwell in tents.
ἁγρικός rusticus եւ այլն. Բնակեալն ի վայրի ի բացի, ի ստորին եւ յանշուք տեղիս. գիւղաբնակ. հիւղաբնակ. անտուն. լեռնասուն. անապատասուն. շինական. վարագ.
rudeness, ferocity, wildness.
Ստամբակեալս վայրագութեամբ։ Վայրագութիւն օտարացելոյս, կամ թշուառացելոյս։ Ցնդեալ մտացս վայրագութիւն, եւ այլն. (Նար.։)
common, ordinary;
vagabond, dissolute;
vain, chatty.
Թէպէտեւ այլոց չիցեմ առաքեալ, այլ դէպ ձեզ եմ. տեսանե՞ս, զի ոչ էր վայրահար ոք, թէպէտեւ ունէր (աշակերտեալ) զաշխարհս ամենայն. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)
in vain, uselessly, vainly, to no purpose;
vain, useless, futile, insignificant, common.
Վայրապար կեալ, կամ շրջիլ։ Ոչ վայրապար, այլ յոյժ խորհրդապէս։ Ոչ վայրապար եդ։ Ոչ վայրապար ելանէր ի գալիլեա այլ՝ մեծամեծ իրս յօրինէր. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 30։ Կանոն.։ Շ. թղթ.։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 28. 30։)
Ոչ թէ գինի վայրապար, այլ՝ գինի անոյշ։ Ոչ եթէ վայրապաղ բարեկամաց վստահանամք, այլ հարազատաց. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 21. 23։)
Այլ վայրապարքն յայսպիսեաց աստի ինչ ոչ ուղղեցին։ Զայս վասն վայրապարացն արգելաք. ապա թէ ոչ՝ չեն ինչ ի հակառակացն այս։ Մատնեն մահու, եւ ոչ վայրապար մահու, այլ անարգ մահու. (Իգն.։)
cf. Ընդունայնաբան.
Պօղոս իբրեւ ուսուցանէրն, վայրապարախօս այլանդակ կոչէին զնա. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)
savage.
Ոչ ընդ հրահանգս հանել (զորդիս), այլ ընդ վայրասունս, (կամ ընդվայրասունս՝ թողուլ). (Ոսկ. մ. ՟Գ. 6։)
wild;
barbarous.
Վայրենական կատաղութիւն մտաց իմոց։ Վայրենական գայլոյն. (Բենիկ.։)
feeding on venison.
Ոմանք մարդակերք են. եւ այլք վայրենակերք. (Խոր.։)
wild;
rustic, unmannerly, clownish, boorish, ill-bred, uncivil, savage, ferocious, fierce.
ἅγριος, ὀ τοῦ ἁγροῦ agrestis βάρβαρος barbarus եւ այլն. որ եւ ՎԱՅՐԵՆԱԿԱՆ, եւ ՎԱՅՐԻ ասի. Որ ինչ է ի վայրի՝ հեռի ի բարկութեանց. եւ Վայրաբնակ. վայրագ. ամեհի. կատաղի. բարբարոս. ահագին.
Ի գազանաց վայրենեաց։ Ընդ խռուովք վայրենեօք։ Մեղր վայրենի։ Ձիթենի վայրենի.եւ այլն։
repulse;
cf. Վանք.
ՎԱՆԻ կամ ԱԿՆ ՎԱՆԻ. որ եւ ՎԱՆԱԿՆ. κρύσταλλος crystallus, -um. իտ. cristallo. Հանք սառնատեսակ. բիւրեղ փայլուն իբրեւ զսառն.
cenobite, monk;
prior, superior, abbot;
conventual, claustral, monastical, cenobitical.
Կոչեաց վանականն զմարինոս։ Ասէ ցնա վանականն։ Եկն ի վանսն միաբանակեցաց, յորում էր վանականն մեծ առաջի աստուծոյ։ Ծանօթութիւն ընդ վանականին, եւ ընդ այլ եղբարցն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
crystal;
crown-glass.
Զվանակնէ (կամ զվանականէ) ասեն, թէ ի ջուրց՝ որ պաղեալ խստանան եւ այլն։ Վանականն մեծ պայծառ լուսաւորութեամբն. (Վեցօր. ՟Գ։ եւ Շիր.։)
cf. Վանատուր.
Իւր դայեակ եւ վանատու խոստովանեսցի։ Ոչ զի միա՛յն բնակիցես, այլ զի եւ այլոց վանատու լինիցիս։ Թէ օտարին՝ լինիս վանատու, Քրիստոսի ես ասպնջական։ Տկարացն օգնական լինել, օտարացն վանատու. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 26. եւ փիլիպ. ՟Ժ։ Մանդ. ՟Ե։ Սարգ. ՟բ. յհ. ՟Բ։)
inn-keeper, host, hospitable person;
— դիք, Jupiter hospitalis.
cf. ՎԱՆԱՏՈՒ. մանաւանդ որպէս մակդիր արամազդայ դիոսի՝ եւ այլոց դից, զի առ մեհենիւք նոցա կայր օտարանոց.
cf. Վանկ.
Յաղագս վանգի։ Փաղառութիւն (կամ վանկ) է իսկապէս պարառութիւն ձայնորդաց (այսինքն բաղաձայնից) ձայնաւորաւ կամ ձայնաւորօք. որպիսի, կար, գութ։ Իսկ պիտակապէս եւ ի նեզէ (այսինքն ի միոջէ) ձայնաւորէ. որպիսի, ա՛, է։ Յաղագս երկար վանգի. երկար փաղառութիւն լինի՝ եւ այլն. (Թր. քեր.։)