Definitions containing the research չ : 10000 Results

Անխնայ

adj. adv.

without compassion;
indiscreetly, prodigally, profusely.

NBHL (8)

Որ ոչն խնայէ. ուր չիք խնայումն, ի չարի մասին՝ որպէս անողորմ, եւ անխիղճ. զալըմ, գըյագ, ինսաֆսըզ.

Որ անխնայ են ի չարութեան։ Անխնայ չարութիւնք. (Յճխ.։)

Իսկ ի բարւոյ մասին, որպէս ոչ ճշդեալ. լիուլի. պօլ պօլ.

Նըմա զիմաստըն չափով տայ, զհօրն իւր ունի ինքն անխընայ. (Շ. ի սողոմ.։)

Անտերունչք եւ անխնայ եւ անխնամք լիջիք. (Բուզ. ՟Գ. 14։) Յայս արդեօք բերի եւ ասելն.

Անխնայ խաւար. յն. խաւար անտեսութեան (կամ կուրութեան). (Կոչ. ՟Դ։)

ԱՆԽՆԱՅ, ՅԱՆԽՆԱՅ. ἁφειδῶς, ἁποτόμως. non parcendo, իբր severe եւ munifice. Առանց խնայելոյ՝ ի չարի կամ ի բարւոյ մասին. չխնայելով. գըյագճա. պօլ պօլ, իֆրադ իլէ.

Զբազում հիւանդաց հոյլս յանխնայ զրաւելով։ Անխնայ արարողաց չար. (Պիտ.։)


Անխնայութիւն, ութեան

s.

cruelty;
prodigality, profusion.


Անխնդիր

adj.

unsought, unsearched.

NBHL (3)

ἁζήτιτος. qui exquiri nequit. Ոչ խնդրելի. անքննելի.

Կամ ոչ խնդրեալ. անայցելու.

Մարդն ի կորստեան իւրում անխնդիր ոչ մնաց, այլ խնդրեցաւ. (՟Գ. Կոր.։)


Անխոհեմ, ի, աց, ից

adj.

imprudent, indiscreet;
inconsiderate, unadvised, rash.

NBHL (1)

Անմասն ի խոհեմութենէ. անընտրող. անմիտ. եւ անմտական. անխորհուրդ. բարակ չմտածօղ, անխելք. ագըլսըզ. թէտպիրսիզ. թէվէքէլլի.


Անխոհեմութիւն, ութեան

s.

imprudence.

NBHL (1)

Ապշութիւն եւ անխոհեմութիւն (կոչէին) զհեզութիւնն. (Նիւս. թէոդոր.։)


Անխոյզ

adj.

that does not search or examine;
unsought, unsearohed;
inscrutable, unsearchable.

NBHL (2)

Ոչ խուզօղ. չքննօղ. անհոգ.

Ո՛չ է արժան անարժան խորհրդով կարծել զնախախնամութիւնն՝ անիր եւ անխոյզ գոլ։ Անխոյզ իրազեկութիւն եւ անհոգութիւն. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)


Անխոնարհելի, լւոյ, լեաց

adj.

that cannot be humbled, stern, undaunted;
firm.

NBHL (3)

Որ ոչ խոնարհի ի բարձրութենէ. վերացեալ.

Զհաւատոցն առագաստն պարզ եւ անխոնարհելի ունել. (Լծ. կոչ.։)

Եւ անընկճելի. անմեղկելի. անխոնարհելի. որ չիճըկիր. ἅκαμπτος. inflexibilis.


Անխոնաւ

adj.

unmoist, dry.

NBHL (1)

Անբաժ ի խոնաւութենէ. անջրդի. ցամաք. չոր. թացութիւն չունեցօղ.


Անխոնջ

adj. adv.

indefatigable;
fresh, unfatigued;
stubborn, obstinate;
indefatigably.

NBHL (1)

Որ ոչ խոնջի. անաշխատ. անձանձրոյթ. չի յոգնօղ. եօրուլմազ.


Անխոռ

adj.

not stolen, not purloined, not undermined, entire, perfect.

NBHL (1)

Ո՛չ խոռ. ամբողջ. անարատ. չխոռած.


Անխոտոր

adj.

that does not wander;
straight.

NBHL (1)

ἁκλινής, ἁδιάστροφος. եւ այլն. inflexus, rectus. չխոտորեալ. ոչ չեղեալ. ուղիղ. անվրէպ. անմոլար. չի ծռած, շիփ շիտակ. սափմազ, տօս տօզրու.


Անխոտորնակ

cf. Անխոտոր.

NBHL (1)

Կամուրջ անխոտորնակ։ Անխոտորնակ ի չարն. (Նար. ՟Ղ՟Բ. եւ Երգ.։)


Անխորամանկ

adj.

ingenuous, naive, artless.

NBHL (3)

Որ չէ խոր. չունօղ զխորութիւն. տափակ. եասըզ.

Որ չունի զխորամանկութիւն. աննենգ. անկեղծ. անխարդախ. յն. անչար. ἁπόνηρος.

Են եւ ի մարդիկ անչարք եւ անխորամանկք. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անխորհուրդ

adj. adv.

inconsiderate, rash, imprudent;
cf. Անխորհրդաբար.

NBHL (7)

ἁμύητος, ἅμυστος non initiatus, imperitus, rudis Անտեղեակ խորհրդաւոր իրաց. անխորհրդազգած. անիմաստ. անխոհեմ. բարակ բանի խելքը չհասնօղ. գապա, ագըլսըզ, նատան. պիվուգուֆ.

Բանախօսութեան անխորհուրդն եւ անկցորդն։ Անխորհրդից եւ անարժանեաց ի վեր հանել զխորհուրդս։ Ծածկեալ յանխորհրդոցն եւ յանփորձից։ Անխորհրդոց սովորութիւն է՝ ո՛չ արձան եւ ո՛չ յիշատակարանթոյլ տալ մնալ բարեացն. (Փիլ.։)

Որ ինչ լինի առանց խորհրդոյ. անմտական. վայրապար. չմտածած, անխոհեմական. թեվեքելլի. տիւշիւնմէտէն.

Ոչ անխորհուրդ դիպմունք. (Փարպ.։)

Ոչ նորոգ եղեւ սկիզբն ձերոյ փրկութեան իբրեւ փոքու ինչ եւ անխորհուրդ իրի. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Բ։)

Կամ ոչ խորհրդաւոր. անսրբազան.

Ոչ իբրեւ զանգէտս գործեցաք անխորհուրդս զայնպիսի մեծ եւ ահաւոր խորհուրդ. (Փարպ.։)


Անխորհրդաբար

adv.

imprudently, inconsiderately, without riflection.

NBHL (3)

Անխորհրդաբար եւ առանց յառաջագոյն ինչ իմանալոյ գործել. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

Անխորհրդաբար յառեալ յոչ իւր պատշաճագոյնն յանդ դնեսցի։ Ախորհրդաբար զայդ ասելով. (Պիտ.։)

Զինչ հարկ ապա զերիսն ի միասին տօնել անխորհրդաբար. (Շ. թղթ.։)


Անխորհրդածութիւն, ութեան

s.

thoughtlessness.

NBHL (1)

Եւ այս անխորհրդածութիւնս ծնունդ է կոյր մտաց, որ միայն զառժամայսն իմանայ, եւ զառաջակայսն ոչ տեսանէ. (Եղիշ. խաչել.։)


Անխորհրդութիւն, ութեան

s.

inconsiderateness, rashness, temerity.

NBHL (4)

Ոչ լաւ քան զԱստուծոյ իմաստութիւն է մեր անխորհրդութիւնս. (Նիւս. կազմ.։)

Ոչ անխորհրդութեամբ ինչ շնորհել. (Ոսկ. կողոս.։)

Ոչ անխորհրդութեամբ եւ ոչ ըստ պատահի՝ անարժանից դատաստանս դնեն. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

Անկան անխորհրդութեամբ։ Անխորհրդութեամբ մերով եւ ծուլութեամբ ոչ վայելեցաք ի վայելչութեան դրախտին ... Յետ իմանալոյ զիւր անխորհրդութիւնն չկարէր իւրովի ելանել. (Վրդն. սղ. եւ Երգ.։)


Անխորշ

adj.

without a bay.

NBHL (3)

Որոյ չիք խորշ, կամ գոգ, կամ ծակ, կամ արատ. հարթ. հաւասար.

Զմէջ գաւթի յատակացն անխորշ պնդութեամբ պատշաճ պատրաստեաց. (Նար. խչ.։)

Որ չխորշի. եւ առանց խորշելոյ, համարձակ. անպատկառ. չէքինմեյրեէք.


Անխորշելի, լւոյ, լեաց

adj.

inevitable.

NBHL (2)

cf. ԱՆԽՈՐՇ. Անպատկառ. չխըպնած. չէքինմեզ. առսըզ.

Տե՛ս զանակնածելի թշնամանսն, եւ զանխորշելի չարութիւնսն. (Նանայ.։)


Անխուճապ

adj.

intrepid, calm.

NBHL (1)

Ոչ խուճապեալ. անվրդով. անխռով. հանդարտ. խաղաղ, եւ խաղաղութեամբ. աչալրջութեամբ. (լծ. եւ թ. հիճապսըզ առանց ակնածութեան)


Անխռովաբար

adv.

Without perturbation.

NBHL (1)

Անխռովաբար՝ որ զամենայն գիտէր, զայս այսպէս ե՛ւ ասէր ե՛ւ առնէր։ Գոլով ի խաչին՝ զամենայն գործէր անխռովաբար. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 37. 39։)


Անխտիր, տրի, տրից, տրաց

adj. adv.

indifferent;
indiscreet.

NBHL (4)

ἁδιάφορος. indifferens. Որ ոչն խտրէ զխտրելիս. անընտրող. անխիղճ. աներկիւղած. անզգոյշ. համարձակ ի չարիս. ինսաֆսըզ. Ուստի՛ ԱՆԽՏԻՐ ԼԻՆԵԼ՝ ըստ յն. ասի, չպահել զանձն կամ չզգուշանալ. չորոշել.

Առ անխտիրսն ի չարիս։ Անխտիր անօրէնութիւն. (Յճխ. ՟Ը։)

Եւ ոչ խորշելի խտրանօք, ոչ խղճելի. եւ անզանազան. անտարբեր.

Մի եւ նոյն է՝ անխտիր անուամբ անուանեալ։ Մի՛ վասն անխտիր անուանցդ եւ այլն. (Կոչ. ՟Ժ՟Ե։)


Անխտիր

adv.

indifferently;
indiscreetly.

NBHL (4)

ἁδιάφορος. indifferens. Որ ոչն խտրէ զխտրելիս. անընտրող. անխիղճ. աներկիւղած. անզգոյշ. համարձակ ի չարիս. ինսաֆսըզ. Ուստի՛ ԱՆԽՏԻՐ ԼԻՆԵԼ՝ ըստ յն. ասի, չպահել զանձն կամ չզգուշանալ. չորոշել.

Առ անխտիրսն ի չարիս։ Անխտիր անօրէնութիւն. (Յճխ. ՟Ը։)

Եւ ոչ խորշելի խտրանօք, ոչ խղճելի. եւ անզանազան. անտարբեր.

Մի եւ նոյն է՝ անխտիր անուամբ անուանեալ։ Մի՛ վասն անխտիր անուանցդ եւ այլն. (Կոչ. ՟Ժ՟Ե։)


Անխտրաբար

adv.

cf. Անխտիր.

NBHL (5)

Յանխտիրս հայեցաւ, յանդէպս տեսանէր. (Կոչ. ՟Բ։)

Զմատնչաց եւ զխաչահանուաց գործ գործեն կամ տգիտաբար կամ անխտրաբար. (Խոսր. պտրգ.։)

Կամ անզանազանաբար. առանց խտրանաց. ոչ որոշելով զայս կամ զայն. անաչառ. անստգիւտ. թէքլիֆսիզ. այրը սէլի էթմէյէրէք.

Անխտրաբար երկնային էութիւնս կամ երկնային զօրութիւնս կոչեմք. (Դիոն. երկն.։)

Անխտրաբար կոչէ զամենայն մարդկային բնութիւնս. (Մամբր.։)


Անխտրոց

adj.

without interval or intermedium.

NBHL (1)

Ուր չիք խտրոց կամ միջոց կամ անջրպետ. անարգել. անխափան. ընդարձակ.


Անխտրութիւն, ութեան

s.

indifference;
indiscretion.

NBHL (3)

ἁδιαφορία. indifferentia. Անխտիր գոլն՝ ի չարի կամ Ի բարւոյ մասին առեալ. մանաւանդ իբր անզգուշութիւն. անխիղճ համարձակութիւն, բերումն.

Յամենայն ինչ անխտրութեամբ մերձենան. (Մանդ. ՟Ժ՟Զ։)

Կամ իբր անզանազանութիւն. չլինել խտրանաց կամ խափանաց.


Անխրախոյս

adj.

disheartened, dispirited, cowardly.

NBHL (1)

ԱՆԽՐԱԽՈՅՍ ԱՆԽՐԱԽՈՒՍԵԼԻ Որում չիք խրախոյս կամ քաջալեր. անվստահ. սրտաբեկ. լքեալ. անսիրտ, սիրտը դող. ճէսարէթսիզ.


Անխրախուսելի

cf. Անխրախոյս.

NBHL (1)

ԱՆԽՐԱԽՈՅՍ ԱՆԽՐԱԽՈՒՍԵԼԻ Որում չիք խրախոյս կամ քաջալեր. անվստահ. սրտաբեկ. լքեալ. անսիրտ, սիրտը դող. ճէսարէթսիզ.


Անխրամ

adj.

breach-less, solid.

NBHL (2)

Ուր չգուցէ խրամ կամ խրամատութիւն ինչ. պատառուածք չունեցօղ.

Ունի ցանկ անխրամ, ուր ոչ կարասցէ սողել մտանել չարն. (Եղիշ. ննջ.։)


Անխրամատելի

cf. Անխրամ.

NBHL (1)

Զոր չէ մարթ խրամատել կամ պատառել ճեղքել, եւ անցանել.


Անխրատ, ից

adj.

undisciplined, irregular, licentious, incorrigible.

NBHL (5)

ἁπαίδευτος, ἁκόλαστος. ineruditus, indisciplinatus. Որ չէ խրատեալ բանիւ կամ գանիւ. անիմաստ. անհրահանգ. անկիրթ եւ ստահակ. խեռ. անսաստ. թալիմսիզ. ճահիլ. եարամազ.

Անխրա՛տք դի՛ք ի սիրտս ձեր։ Ոչ սիրէ անխրատն զյանդիմանիչ իւր։ Բերան անխրատից տեղեկանայ չարեաց։ Ոչ ուրախ լինի հայր ի վերայ որդւոց անխրատի։ Անխրատից պատահէ մահ։ Անձինք անխրատք մոլորեցան։ Ազգք անխրատք։ Պատրաստին անխրատից տանջանք։ Ի տուժել անխրատի եւ այն։

Կռուել ընդ այնպիսիսն անխրատս ոչ է պարտ. (Եփր. ՟բ. տիմ.։)

Ոչ անխրատ երիկամունք. (Նար. մծբ.։)

Կամ ոչ ուսուցեալ յայլմէ. ինքնին խրատեալ.


Անխօս, ից

adj.

dumb;
irrational.

NBHL (8)

ἅλογος. irrationalis, ratione et loquela carens. Ոյր չիք խօսք կամ բարբառ. անբան. անասուն. եւ անշունչ. ոչ խելք՝ ոչ լեզու ունեցօղ.

Ընդէ՞ր առնիցես ծառայ զխօսուն ոգիդ անխօս նիւթոյն՝ հօրն ամենայն չարեաց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 9։)

Արեգակն եւ լուսին, որք անխօսքն եւ անմռունչ են. (Եզնիկ.։)

Թռչնոց անխօսից։ Անասնոց անխօսից. (Կոչ. ՟Թ։ ՃՃ.։)

Եղեւ անխօս որպէս զորոջ առաջի կտրչի. (Շ. թղթ.։)

Կացեալ ժամանակս ինչ անխօս. (Փարպ.։)

Անխօս մարգարիտ. անխօս ըստ այսմ ասէ, զի ոչ կարէ խօսք կամ պատմութիւն բանի առ նա ձգտել. (Լմբ. էր ընդ.։)

Եւ կոյս՝ չեւ խօսեցեալ առն.


Անխօսութիւն, ութեան

s.

dumbness;
irrationality.

NBHL (1)

Մի շունչ յանասունսն ամենայն, որ ունի զմի նշանակ անխօսութեան։ Զթերութիւն անխօսութեանն՝ զոր ունին, ընտրողութեամբ զգայուն բարոյիցն նոցա ելից. (Վեցօր. ՟Թ։)


Անծախ

adj.

inconsumable;
incombustible.

NBHL (7)

ἁνάλωτος. inconsumptus, inexpugnabilis, μὴ δαπανόμενον, quod non absumitur, ἁμείωτος, imminutus. Որ ոչ ծախի. անվատնելի. անմաշելի. անվնասելի. անսպառ. անկապուտ. աննուազ. որ չի մաշիր, չի հատնիր. զայ՝ թէլէֆ օլունմազ.

Անծախ լինելոց են գանձք նոցա։ Զայն մեծութիւն խնդրեսցուք, եւ զանծախ ընչաւէտութիւնն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 20։ ՟Բ. 22։)

Զայն միայն (մասն ի զմրուխտն) թողուն անծախ, որ ինչ ի նմա տեսանի կանաչագոյն. (Նիւս. երգ.։)

որ եւ ռմկ. անծախք. առանց ծախուց ընչից եղեալն. խարճսըզ. մասրաֆսըզ. ἁδάπανος. sine impensa.

Զամենայն անծախ երկիւղածութիւն ցուցանելով. (Բրս. ընչեղ.։)

Զանծախ առաքինութիւնսն լիով կատարեն, եւ դանկ մի աղքատին ոչ կարկառեն. (Սարգ. յկ. ՟Զ։)

Աստ անինչ եւ անծախ լինել յաւելորդս. (Ոսկ. կողոս.։)


Անծախական

cf. Անծախ.

NBHL (1)

Ոչ ժամանակ մաշեն, ոչ հող փտէ, այլ կայ մնայ միշտ անծախական. (Ոսկ. ես.։)


Անծաղիկ

adj.

that does not flower or blossom.

NBHL (1)

Անմասն ի ծաղկէ. որ ոչ բերէ ծաղիկս. չիլէքսիզ.


Անծաղրածու, աց

adj.

that does not ridicule, not scornful, not apt to deride.

NBHL (1)

Ոչ ծաղրածու. ո՛չ խեղկատակ կամ այպանօղ.


Անծամ

adj.

that cannot be chewed, tough.

NBHL (2)

ἁμάσητος. non mansus, non mandabilis. Ոչ ծամեալ. անծասկելի. որ չի ծամուիր, չծամուած. չիյնէնմեզ. չիյնէնմէմիշ.

Իբր զխիստ ինչ զանծամ. (Յոբ. ՟Ի. 18։)


Անծանօթ, ից

adj. adv.

ignorant;
unknown;
foreign;
ignoble, obscure;
յանծանօթս, ignorantly, unwittingly;
incognito, without being known;
յանծանոթս — լինել, to be in disguise;
to feign or counterfeit.

NBHL (10)

ἁγνοῶν. ignorans. Ոչ ճանաչօղ. չեւեւս ծանօթ. անգէտ. անտեղեակ. չճանչցօղ. թանըմազ. Ուստի ԱՆԾԱՆՕԹ ԼԻՆԵԼ, անգիտանալ. ἁγνοέω. ignoro.

Անծանօթ խնամոցն Աստուծոյ։ Զիա՞րդ ոչ պահելովն զպատուիրանն՝ անծանօթ է ի նմանէ (այս ինքն ոչ ճանաչէ զԱստուած) (Սարգ. յկ. ՟Բ. եւ Սարգ. ՟ա. յկ. ՟Բ։)

Ոչ զերկարագոյնսն յարդարեցից մատեան իբրու անծանօթի. (Մագ. ՟Լ՟Ա։)

ՅԱՆԾԱՆՕԹՍ. Ոչ ճանաչելով. յանգէտս.

որ եւ ԱՆԾԱՆ. ἅγνωστος, ignotus, ἁγνοούμενος, non notus. Ոչ ծանուցեալ. օտար. անգիտելի. անյայտ. թաքուն. աննշան. եւ անիմանալի. անհաս. չճանչցուած. թանըլմազ. նամալիւմ.

Ոմանք զանծանօթս եկեալս չընդունէին. (Իմ. ՟Ժ՟Թ. 13.) յն. զանճանաչօղս. լտ. զանծանուցեալս։

Ես ծանուցեալ եմ ինձ, եւ ոչ անծանօթ յինէն. (Շ. թղթ.։)

Վկայութիւնն Աստուծոյ ի միշտ ճանաչելն (մեր՝) ըստ իսկութեան չափոյն անծանօթ մնայ. (Լմբ. սղ.։)

Հայրենի անծանօթ ծոցոյն։ Զանծանօթն Հօր էութիւն. (Նար. խչ. եւ Նար. կուս.։)

Այր կարգաւոր ի ձանձրանալոյ անծանօթ է. այս ինքն օտար է, կամ ոչ գիտէ. (Կլիմաք.։)


Անծանօթանամ, ացայ

vn.

to be unknown;
to be disguised.

NBHL (2)

Ո՞րպէս ընդ ճանաչելն զճշմարտութիւնն՝ եւ անծանօթացաք. (Լմբ. համբ.։)

չճանաչել. մոռանալ. եւ չկամիլ ճանաչել. ἁπογινώσκω.


Անծառ

adj.

treeless.

NBHL (1)

Ուր չկայցէ ծառ կամ տունկ երեւելի եւ պտղաբեր.


Անծառայ

adj.

free;
without servants.

NBHL (2)

ἁδούλωτος. non servus, liber. Որ չէ՛ ծառայ այլոց, այլ՝ ազատ. գուլ օլմայան.

Կամ ոյր չիք ոք ծառայ. խըզմէթքեարսըզ.


Անծառայական, ի, աց

adj.

that is not servile, free.

NBHL (1)

Անծառայելի ի չարէն պահէ զխոհականութիւնն. (Նիւս. կազմ.։)


Անծերանալի

cf. Անծեր.

NBHL (1)

ἅγηρος, ἁγήραος. insenescibilis, senii expers. Որ ոչն ծերանայ եւ ո՛չ հնանայ. յաւերժական. մշտնջենաւոր. անփոփոխ. անեղծ. անանց. յաւիտենական.


Անծին, ծնի

adj.

unbegotten, unborn;
barren, steril.

NBHL (9)

ἅγονος. sine facto. Անծնունդ. անծննդական. անզաւակ. ամուլ. ստերջ. անբեր. զաւակ կամ բերք չունեցօղ. տօզուրմազ. հասըլսըզ.

Ոչ եթող զբարին անծին մնալ. (Դիոն.։)

Ցրտութիւնն անծին է, իսկ չափաւորապէս ջերմն ծննդագործ. (Մաքս.։)

Իսկ ի Գանձ. շերամ որդն կոչի

ἁγέννητος. ingenitus, non natus. Ո՛չ ծնեալ կամ ելեալ յայլմէ անձէ. սեպհական առանձնաւորութիւն Հօր երկնաւորի.

Մերթ՝ չծնեալն յարարածս կատարելապէս, այլ՝ վիժեալ անկատար.

Որպէս աղտ եւ վիժած զանծինն եւ անկենդանի եւ անլոյս անկումն ունի յերկրի. Դիոն. եկեղ. ՟Գ։ (Թո՛ղ զի եւ Ադամ եւ Եւայ՝ անծին կամ անեղ ասին, իբր ոչ հասարակ ծննդեամբ գոյացեալք։)

ԶՀայրն եւ զԱրարիչ զանեղանելին զանծինն Աստուած. (Փիլ. լին.։)

Աստուած մի է, անծին, միայն անձնիշխան. (Կոչ. ՟Դ։)


Անծնելութիւն, ութեան

s.

unborn state.

NBHL (3)

Ո՛չ Հայր ի բաց կացեալ է յանծնելութենէն, վասն զի ծնաւ. եւ ո՛չ Որդի ի ծնանելոյն. քանզի յոչ ծնիցելոյն է. (իսկ եւնոմեանք) զանծնելութիւնն եւ զծնելութիւնն՝ բնութիւն Աստուծոյ դնեն։ Եթէ անծնելութիւնն բնութիւն է Աստուծոյ, ծնելութիւնն ոչ բնութիւն։ Ասա՛ դու զանծնելութիւնն Հօր, եւ ես զծնելութիւնն Որդւոյ բնախօսեցից քեզ. եւ այլն. (Ածաբ. մկրտ. եւ Ածաբ. առ որս. ՟Գ. ՟Զ։)

Ուղիղ դաւանութիւն է՝ զծնելութիւն եւ զանծնելութիւն ո՛չ բնութիւն ասել, այլ ի մի բնութեանն յատկութիւնք առանձնաւորութեանցն. (Վահր. երրորդ.։)

Ամենայն՝ որ ինչ յանծնելութենէն ծնանի, անծնելութիւն է. եւ զի ծնաւ Որդի յանծնելութենէն Հօր (այս ինքն յանեղ Հօրէ), անծնելութիւն ուրեմն է եւ նա, եւ ծնողին մշտնջենաւորակից։ Անծնելութիւն է էութիւն Հօր, անծնելութիւն ուրեմն է եւ ի Նմանէ յառաջ եկեալն։ (cf. ԼԻՆԵԼՈՒԹԻՒՆ, cf. ԱՐԱՐԱԾՔ, եւ cf. ԾՆՈՒՆԴՔ. որք անխտիր ասին վասն առաջին մատենին Մովսէսի. զի ի յն. գրի γένεσις , կամ γέννησις , իբր վ creatio, եւ generatio վասն որոյ բազում արթնութեամբ պիտի արկանել ի բանս հարց, եւ ի թարգմանութիւնս՝ համեմատութեամբ բնագրաց։)


Անծննդական, ի, աց

adj.

barren, steril.

NBHL (3)

ἅγονος. non generans, sterilis. որ եւ ԱՆԾՆՈՒՆԴ, եւ ԱՆԾԻՆ ասի, իբր անզաւակ, ամուլ, եւ անբեր. որ ծնունդ չունի, բերք մը չունեցօղ. տօզուրմազ. հասըլսըզ.

Մառախուղ է խոնաւ գոլոշի՝ անծննդական ջրոյ (այս ինքն ոչ բերօղ զանձրեւ). (Արիստ. աշխ.։)

Ոչ անծննդական (գտանին՛), եւ երկորիք լինին. (Նիւս. երգ.) յն. ոչ անծննդանան։


Անծնունդ

cf. Անծննդական.

NBHL (2)

Անծնունդ ոչ գոլ յանասունս նոցա. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Բ։)

Մերթ իբր ոչ ծնեալ. անծին.


Անծննդութիւն, ութեան

s.

sterility.

NBHL (1)

Եւ անծին գոլն. անծնելութիւն. ոչ լինելն ծնեալ յայլմէ. τὸ ἁγέννητον, ingenitum esse.


Անկ, ից

adj. v. imp.

proper, fit;
— է, it ought, it is right, it is proper;
յ— ելանել, to be completed, accomplished, finished.

NBHL (8)

ԱՆԿ որ եւ գրի ԱՆԳ. Անկաւոր. յանկաւոր. պարտուպատշաճ. դիպող. ինչ որ մէկին կինկնայ, յարմար. տիւշէր. ճայիզ. միւնասիպ. մէնսուպ. ἑπιβάλλον, κατάλληλον, καθήκον, δέον. conveniens, congruus.

Համեմատութեամբ անկից իւրաքանչիւր ումեք։ Կամեցեալ ինչ իմանալ յարժանաւորացն եւ յանկից։ Գործեսցէ զանկսն իւր։ Իւրաքանչիւր ուրուք զըստ անգիցն ի կիր առեալ։ Շարժեսցին ի մտացն առ անգսն իւրեանց։ Զզոյգն եւ զիւր անգն։ Զանգ եւ զդէպ անուն գաւառականաց՝ ոչ յապաղեաց կոչել քոյր. (Փիլ.։)

Ճանաչել իւրաքանչիւր ումեք զիւր ինքեան անկ։ Զողորմածացն անկս. (Պիտ.։)

Նա է սկիզբն որդւոցն նորա, եւ նմա ա՛նկ է անդրանկութիւնն։ Մինչեւ եկեսցէ՝ որում անկն է։ Վասն զի Տոբիայ անկ իսկ է ժառանգել զնա։ Քեզ անկ է առնուլ զմանուկն իմ. (Օրին. ԻԱ. 17։ Եզեկ. ԻԱ. 27։ Տոբ. Գ. 25։ Է. 9։)

Այս պարգեւք ո՛չ ամենեցուն անկ. (Եղիշ. Ե։)

Մասնաւոր կրիւք՝ որ փրկչին անկ. (Արշ. ԻԳ։)

Գրեսցուք՝ եթէ բժշկեալքն էին ինչ նմա անկ. նա՛ ոչ թագաւորութեանն ինչ անգ էր. (Եզնիկ.։)

Միթէ ի նա ինչ ա՞նկ իցէ վկայութիւնդ. (Սեբեր. Բ։)