thorn, spine, prickle;
thistle;
an Armenian note;
— ձկան, bone, fish-bone;
— պսակ, crown of thorns.
Որ փոխանակ մեղաց փըշին. (Յիսուս որդի.։)
low expression.
Ի հրէական փոքրաբանութիւնն անկանել (զհայր միայն Աստուած ասելով, եւ ոչ զորդի եւ զհոգի). (Առ որս. ՟Բ։)
very little, quite small, tiny, wee, slender, scanty, petty, slight;
minor.
pusillanimous;
shortwitted, shallow, weak-minded;
light, easy;
բեռն —, light burden;
— առնել, to lighten, to lessen, to ease.
Թեթեւացո՛ քաղցըր լըծով, եւ փոքրովի բեռամբ խաչին. (Յիսուս որդի.։)
Մարդկեղէն գիտութեամբ եւ փոքրոգի իմաստութեամբ անդր հասանել անհնար է։ Անկմամբ իմով գայթակղեցին՝ որ փոքրոգիք յիմաստս էին։ Ոչ յաղագս բնաւորականին միայն կապակցութեան արեան, որ հանուրց է առիթ եւ փոքրոգեաց. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Ա։ Յիսուս որդի.։ Շ. մտթ.։)
blowing, breath.
Զորդի բան անուանէ. զսուրբ հոգին փչումն Աստուած ասէ։ Ադ ամն առաջին ընկալաւ զփչումն հոգւոյն, եւ պահեաց։ Փչմամբ քո ի նոսա զկենդանացուցիչ եւ զամենազօր հոգիդ քո սուրբ։ Պատշաճս զնոսա յարդարեաց ի ձեռն փչմանն։ Զարդարեցեր բանիւ, փայլեցուցեր փչմամբ։ Ոչ արգելու զնկարիլ սաղմիցն նոցա, եւ զփչումն հոգւոյն նոցա. (Աթ. ՟Ա։ Շ. մտթ.։ Ժմ.։ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 40։ Նար. ՟Ե։ Եզնիկ.։)
to rot, to let rot, to corrupt, to render putrid, to putrefy, to spoil;
— or փտիմ, cf. Փտիմ.
Նեխի եւ փտի եւ հոտի։ փտեալ մարմինքըն նորոգին. (Վրք. հց. ՟Գ։ Յիսուս որդի.։)
child, boy.
Բառ պրս. ֆէրզէնդ փիւսէր, փուր. (յորմէ լտ. փուէր ). Զաւակ. որդի. տղայ. մանուկ. ծնունդ.
to be detached, taken away, to escape, to break away, to shake off, to get rid of;
cf. Յիշատակ.
Եւ այսպէս եղեւ ամենեցուն փրծանել յերկիր։ փրծանիցին որդիք նոցա։ Արդարն յորսողաց փրծանի. (Գծ. ՟Ի՟Է. 44։ Յոբ. ՟Լ՟Թ. 4։ Առակ. ՟Ժ՟Ա. 8։)
to undo, to unmake, to untie, to loosen, to unbind, to detach, to disjoin, to disunite, to dissolve, to resolve;
to destroy, to demolish, to beat down, to take to pieces, to take asunder, to dismount;
— զկարեալն, to unsew, to unstitch, to rip up;
— զհիւսեալն, to unweave, to unravel;
— զբեռինս, to unpack;
— զբարձս, to dislocate, to put out of joint, to disjoint;
— զազդերս, to make hip-shot, to dislocate one's thighs;
— զոք յաթոռոց, to depose from the throne;
— զբարեկամս, to part, to separate, to sever;
զկնի քակելոյ տօնիցն, the holidays being finished.
Սկսան քակել ի մի մեանց եւ կարի մերձաւորքն։ Զհայր եւ զորդի քակէր ի միմեանց։ Յորժամ սկսանի գործ միանձնութեանն, քակին յամնեայն ընչից իւրեանց. (Իգն.։ Եղիշ. ՟Բ։ Եւս. պտմ. ՟Բ. 17։)
to take orders, to become or to be ordained priest;
to perform the duties of priest.
Մատուցե՛ս առ քեզ զահարոն զեղբայր քո եւ զորդիս նորա՝ քահանայանալ ինձ։ Որովք քահանայանայցէ։ Օծցես զնոսա, զի քահանայասցին ինձ։ Քահանայացան եղիազար եւ իթամար ընդ ահարոնի ընդ հօրն իւրեանց. (Ել. ՟Ի՟Ը։ Թուոց. ՟Գ։)
priest, chief priest;
pontiff;
hierarchy;
—ն, հռովմայ, sovereign pontiff.
Այսպիսի եւ վայել էր մեզ քահանայապետ՝ սուրբ , անմեղ, անարատ։ Նայեցարո՛ւք ընդ առաքեալն եւ ընդ քահանայապետ խոստովանութեան մերոյ ընդ Յիսուս Քրիստոս։ Ունիմք այսուհետեւ քահանայապետ մեծ՝ անցեալ ընդ երկինս՝ զՅիսուս որդի Աստուծոյ.եւ այլն։
Քահանայապետք առաջին։ Քահանայապետք երկրորդ։ Առաջին յերկինս քահանայապետք։ Երկրորդին դասու քահանայապետք։ Երրորդ ի յերկինս քահայապետք։ Ի գերիմտցական քահանայապետութենէն քահանայապետք. (Շար.։ Շ. հրեշտ.։)
Զփառակից եւ զբնութիւնակից որդին ետ փոխան մեր ի մահ խաչի. (Խոսր.։)
Երեքեան որդիք նորա։ Արքն այն երեքեան, կամ երեքին։ Դուք երեքին։ Սոքա երեքին, կամ երեքեան։ Ո՞ յերեցունց ի նոցանէ.եւ այլն։
Էն Աստուած՝ ամենազօր զօրութեամբ։ Որ էն յէութեան՝ որդի միշտ յէէն։ Օծեալն Աստուած էնն ի յէէն. (Շար.։) Ասի ուրոյն ուրոյն եւ զերից Աստուածային անձանց.
Արդ մի յանձանցըն միշտ էից, մինն ի յերից այս անբաւից. (Յս. որդի.։)
Էն Աստուած՝ ամենազօր զօրութեամբ։ Որ էն յէութեան՝ որդի միշտ յէէն։ Օծեալն Աստուած էնն ի յէէն. (Շար.։) Ասի ուրոյն ուրոյն եւ զերից Աստուածային անձանց.
Արդ մի յանձանցըն միշտ էից, մինն ի յերից այս անբաւից. (Յս. որդի.։)
Ուլ մի խորոված, եւ գինի, եւ խապզի հաց։ թագաւորն ձեր խապզի որդի է եղեալ։ Յամենայն օր խապազն հաց բերէր. (Վրդն. առակ.։)
Կրատիտոս տեսեալ որդի մեծատան, զի պատեալ էին շոգմոգք բազումք (սուտ բարեկամք), ասէ, պա՛տանի, ողորմիմ քոյոյդ անապատութեանդ. (Ոսկիփոր.։ Իսկ Ոսկ. ղկ.)
Թէ եւ լըցի զկամըս նորին՝ անհակառակ գոլով նմին. (Յիսուս որդի.։)
Սոյն իմս եւ խուն իմաստութիւն՝ անօգտակար առանց սանձին. (Յիսուս որդի.։)
Տրդատ, որ աշխարհածնունդ հայրենեաց որդի գտանէր. (Ագաթ.։)
Որ ընդ աջմէն եւ ընդ ահեկէն է, այսինքն առ որդիսն աջու, եւ առ որդիսն ձախու. այսինքն աջակողմեան, կամ աջակողման. (Եփր. ՟բ. կոր.։)
Աստեղափայլ եւ աղատածին որդիս կոչելով աբրահամու. (Վրդն. լուս.։)
Համբուրելն զսեղանն՝ զաստուածարելոցն տայ զտարացոյց, որք վստահութեամբ հաւատտոց եւ սրբութեամբ հաղորդին նմա. (Մեկն. ընթերց.։)
Արեանառու լոյս ծագողին։ Մինչեւ ի մերն նախնիք եւ արեանառուք եւ հարազատք սրբոյ լուսաւորչին. (Շ. յիսուս որդի. եւ Շ. ատ.։)
cf. Քերովբիմ.
Արա՛ աթոռ քեզ երկնային, բազմեա՛ց յոգիս ըստ քրովբէին. (Յիսուս որդի.։)
cherub;
cherubim.
Արա՛ աթոռ քեզ երկնային, բազմեա՛ց յոգիս ըստ քրովբէին. (Յիսուս որդի.։)
scratching, scraping;
excoriation.
Քերմամբ մորթոցլ սրբոցն անձին, բորըք մեղացն իմ քերեսցին. (Յիսուս որդի.։)
to detach, to separate, to extrange, to remove, to take away;
— ի ստենէ զորթն, — զմանուկն ի կաթին սովորութենէ, to wean;
— զսիրտ յաշխարհէ, ի հեշտութեանց, to wean or detach one's heart from worldly matters.
Քեցեցէ՛ք զորդիսն (այսինքն զորթսն) ի հետոց նոցա ի տուն. (՟Ա. Թագ. ՟Զ. 7։)
Բարկութիւն հօր՝ որդի անմիտ, եւ ցաւք են ծնանելեաց (այսինքն մօր) նորա։ Չի՛ք զօրութիւն ի ծնանելիս. (յն. եզակ) (Առակ. ՟Ժ՟Է. 25։ ՟Դ. Թագ. ՟Ժ՟Թ. 3։)
Ի թանձրացեալն. ἕκγονον, γέννημα, ἑπιγονή, ἁπογόνος, παιδίον, natum, faetus, proigenies, progenitus, oriundus, puer եւ germen, fructus, effectus. Զաւակ. որդի. սերունդ, եւ Բերք. արդիւնք. արգասիք. պտուղ. (իրօք. եւ նմանութեամբ.) օղուլ, եվլատ, պար, հասըլ. եբր. եէլէտ, ախերիթ, տօռ, ֆէրի.
Ծնունդ չար զհայր իւր անիծանէ։ Ծնունդք եւ որդիք ձեր։ Ծնունդք նոցա ընդ նոսա։ Զծնունդս ենակայ։ Ի ծննդոցն ռափայ կամ սկայից։ Ծննդեամբք որովայնի, եւ ծննդեամբք խաչանց քոց։ Օձք ծնունդք իժից։ Եւ ահա ծնունդ մարախոյ գայր։ Մի՛ եղիցի ծնունդ որթոյ։ Գիտէի ոչ զնա, թէ ծնունդ որթոյ։ Գիտէի ոչ զնա, թէ ծնունդ իցէ սոցա. եւ այլն։
Համապատիւ որդի աստուծոյ հօր իւրում հանդիպի։ Մշտնջենաւորակից հանդիպի հօ եւ որդւոյ ամենասուրբ հոգին։ Քրիստոս աստուծոյ իմաստութին եւ զօրութիւն հանդիպի։ Որ անօրէն է, նա եւ ամբարիշտ հանդիպի. (Աթ.։)
Մի՛ հաղորդիր ընդ հերեսիոտայսն եւ ընդ հեթանոսս. (Եւագր. ՟Ժ՟Ը։)
Զի անտաղտուկ առնիցէ զբանն եւ ամենեցուն հորդիցէ (յն. բացցէ) զվարդապետութեանն ասպարէզս. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15։)
Զի մեղացուսցէ զորդիսն իսրայէլի. (Եփր. թագ.։)
Միջակտուր արարեալ զորդի ալեւորին. (Ասող. ՟Գ։ 19։)
Հռոբովամ որդի Սողոմոնի թագաւորեաց յԵրուսաղէմ երկու ազգաց, որոյ անուն յորջորջանաց Յուդայ կոչէր։ Վասն յազգէն Յուդայ թագաւորաց ազգին իջանելոյ. ուստի եւ ամենայն իսկ ազգն յուդայեանք. (Եւս. քր. ՟Բ։)
Մեծ հաւատով խնդրէր յաստուծոյ՝ որպէս որդի, որ խնդրեսցէ ի հօրէ սիրով եւ նազելով. (Ճ. ՟Ժ.։)
Պա՛րտ է ուշադրել եւ եսայեայ, ահա կոյս յղութիւն կալցի, եւ ծնցի որդի. (Ղեւոնդ.։)
Եւ զանպըտուղ ծառըս քաղցրին՝ զպտղատուս դառնագունին, մի՛ հատաներ յայգւոյ քոյին. (Յս. որդի.։)
Ածից ջրհեղեղ ջրոյ ի վերայ երկրի։ Եւ եղեւ ջրհեղեղ ՟Զխ տիւ եւ ՟Զխ գիշեր։ Ծնան նոցա որդիք յետ ջրհեղեղին. (Ծն. ՟Զ. ՟Է. եւ այլն։)
ՍԿԱՅԱԶՆ կամ ՍԿԱՅԱԶՈՒՆ. գրի եւ ՀՍԿԱՅԱԶՆ եւ այլն. Որ է յազնէ՝ յազգէ սկայից . սկայորդի. քաջ որդի քաջի.
Զիա՞րդ տեսէք դուք անդ սկայս որդիք (որդիս) սկայազանց. (Եփր. թուոց.։)
Սրատես լինիմ այլում շըղին՝ նման գոլով կեղծաւորին. (Յիսուս որդի.։)
ՏԻՏԱՆ ՏԻՏԱՆՔ, ՏԻՏԱՆԵԱՆ ՏԻՏԱՆԱՑԻՔ որպէս յն. դիդան, դիդանէս . τιτάν, τιτάνες titan, -nes. gigas, gigantes. եբր. Ռափա, ռափայիմ կամ ռափայինք, ռափացիք. այսինքն հսկայ, հսկայք. որպէս Քամ, մանաւանդ Նեբրովթ կամ Բէլ թոռն նորա, քանանացիք։ Ըստ առասպելաց՝ Տիտան ասի արեգակն, եւ տիտանեանք՝ թշնամիք նորա որդիք երկնի եւ երկրի՝ յարամազդայ գետնասուզեալք, այսինքն դեւք, որպէս եւ հսկայք շինօղք աշտարակի.
Այլազգիքն երկին հասին, եւ խառնեցան ի հովիտս տիտանացւոց։ Եւ ոչ որդիք տիտանացւոց սատակեցին զնոսա. (՟Ա. Թագ. ՟Ե. 18. 22։ Յուդթ. ՟Ժ՟Զ. 8։)
ՏԻՏԱՆ ՏԻՏԱՆՔ, ՏԻՏԱՆԵԱՆ ՏԻՏԱՆԱՑԻՔ որպէս յն. դիդան, դիդանէս . τιτάν, τιτάνες titan, -nes. gigas, gigantes. եբր. Ռափա, ռափայիմ կամ ռափայինք, ռափացիք. այսինքն հսկայ, հսկայք. որպէս Քամ, մանաւանդ Նեբրովթ կամ Բէլ թոռն նորա, քանանացիք։ Ըստ առասպելաց՝ Տիտան ասի արեգակն, եւ տիտանեանք՝ թշնամիք նորա որդիք երկնի եւ երկրի՝ յարամազդայ գետնասուզեալք, այսինքն դեւք, որպէս եւ հսկայք շինօղք աշտարակի.
Այլազգիքն երկին հասին, եւ խառնեցան ի հովիտս տիտանացւոց։ Եւ ոչ որդիք տիտանացւոց սատակեցին զնոսա. (՟Ա. Թագ. ՟Ե. 18. 22։ Յուդթ. ՟Ժ՟Զ. 8։)
Քուն մահկանացու ազգիս ետ, զի ի տուընջենային երկոցն դադարեսցէ։ Մինն լիցի ճանապարհ տըւնջենային, իսկ միւսն գիշերոյ։ Արեգակն կամ ջերմութիւն կամ ընթացք, կամ աշխատութիւն տըւնջենային. (Յհ. կթ.։ Յիսուս որդի.։ Լմբ. ժղ.։ Տօնակ.։)
Րախացեալ որդիք սիոնի ի թագաւորն քրիստոս տօնեցէ՛ք։ Րախացայ յոյժ ուրախութիւն մեծ. (Շար.։ Սիսիան.։)
Այլ գաւազանք ի միում փնջէ, զոր կապեաց որդին մարդոյ՝ որ էջն յերկնից. (Միսայէլ.։)
Այսպիսի եւ վայել էր մեզ քահանայապետ՝ սուրբ , անմեղ, անարատ։ Նայեցարո՛ւք ընդ առաքեալն եւ ընդ քահանայապետ խոստովանութեան մերոյ ընդ Յիսուս Քրիստոս։ Ունիմք այսուհետեւ քահանայապետ մեծ՝ անցեալ ընդ երկինս՝ զՅիսուս որդի Աստուծոյ.եւ այլն։
Քահանայապետք առաջին։ Քահանայապետք երկրորդ։ Առաջին յերկինս քահանայապետք։ Երկրորդին դասու քահանայապետք։ Երրորդ ի յերկինս քահայապետք։ Ի գերիմտցական քահանայապետութենէն քահանայապետք. (Շար.։ Շ. հրեշտ.։)