Definitions containing the research ողբ : 526 Results

Անյուսանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to despair.

NBHL (1)

Անյուսացեալք (յառողջութենէ հիւանդին) ողբան. (Մխ. ողբ. երեմ.։)


Անջատումն, ման

See full entry →

s.

separation, disjunction.


Անսպառ

See full entry →

adj.

infinite, interminable;
perpetual, durable;
inexhaustible.

NBHL (1)

Անսպառ ողբումն. (Մագ. ՟Լ՟Ա։)


Անիշխանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

anarchy.


Անխայեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to be economical;
to spare, to except;
to respect;
to preserve.


Անկայ, ի, ից

See full entry →

adj.

unestablished, unfounded, unsupported, uncertain, frail.

NBHL (1)

Զկարճն եւ զանկայ ժամանակն ողբայր (Դաւիթ). (Ոսկ. մ. ՟Ա. 2։)


Անհանդուրժական

See full entry →

cf. Անհանդուրժակ.


Անհնարին

See full entry →

adj. adv.

impossible;
extremely difficult;
insupportable, intolerable;
extreme, violent, excessive, enormous, horrible, terrible.

NBHL (1)

Անհնարին թշնամանք, կամ պարտութիւնք, ողբք, վտանգ։ Վիրագ անհնարին։ Անհնարին աղէտք, խայտառականք, տրտմութիւն. կամ կոտորած, դառնութիւն, սպառնալիք, եւ այլն. (Ագաթ.։ Պիտ.։ Փարպ.։ Յհ. կթ.։)


Այտ, ի, ից

See full entry →

s.

cheek;
համբուրել զայտս, to embrace, to kiss the cheek.

NBHL (1)

Պայծառանայ դէմքն գունովն, սկսանի մորուսն ի վերայ այտիցն բողբոջել. (Լմբ. սղ.։)


Անաճ

See full entry →

adj.

that does not grow, decreasing.

NBHL (1)

Եւ ոչ դուզնաքեայ ինչ անաճ երեւեցուցեալ բողբոջս. (Պիտ.։)


Անարգանք, անաց

See full entry →

s. pl.

affront, offence, wrong, insult;
indignity, slight, contempt, disgrace, shame, opprobrium, discredit, blame.


Անբժշկական, ի, աց

See full entry →

adj.

cf. Անբժշկելի.


Անբոյս

See full entry →

adj.

unfruitful, barren.

NBHL (1)

Որպէս անբողբոջ. ոչ բուսուցանօղ ինչ. ուր ոչ լինի բոյս ինչ. անբեր. չիբուսցընօղ. զայրի միւմպիթ.


Անդրանիկ, անկի, անկան, կաց

See full entry →

adj. s.

eldest, first-born.

NBHL (1)

Արաւ անդրանիկ։ Յովսեփայ բողբոջն անդրանիկ. (Նար.։)


Անդրէն

See full entry →

adv.

again, anew, afresh;
from or to the same place, in the same situation;
— դառնալ, to return;
— սկսանել, to recommence;
— ասել, to repeat or say over again;
cf. Անդէն.

NBHL (1)

Դարձեալ դարձուցից անդրէն յողբս զբանս իմ. (Յհ. կթ.։)


Այլագունիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Այլագունեմ.


Անձայն

See full entry →

adj.

without voice;
mute, without sound;
consonant.

NBHL (1)

Անձայն ասեմք զողբերգակն՝ որ վատաձայնն է. (Թր. քեր.։)


Կանաչացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to paint or stain green, to make green.

NBHL (1)

Տալ կանաչանալ. դալարացուցանել. բողբոջեցուցանել. կանանչցընել.


Կանխագոյն

See full entry →

adv.

already, before, previously, formerly, antecedently.

NBHL (1)

Նշին ծառ է, որ կանխագոյն զբողբոջս ծաղկին փթթէ. (Լմբ. ժղ.։)


Կանխաւ

See full entry →

adv.

before, antecedently, formerly, anciently, in bygone times.

NBHL (1)

Արարէ՛ք տօնս ուրախութեան կանխաւ մինչեւ յանկիւնս սեղանոյ. իմա՛ որպէս անուն, կանխեաւ, այսինքն նորաբոյս եւ վաղ բողբոջեալ՝ թաւ ոստով. ըստ յն. πυκάζων condensus որ այլուր թարգմանի՝ պտղախայծ, բղխեալ, եւ այլն. որպէս եւ եբր. ապօթ իբր ոլորք, նարօտ եւ այլն.


Կանչ, ոյ, ի

See full entry →

s.

cry, scream, shriek;
— եւ կառանչ իմ, my cries shouts.


Կատակերգակ, աց

See full entry →

cf. Կատակերգ.

NBHL (1)

Եւրիպիդէս ողբերգակգ արիստոփանէս կատակերգակ երեւէին. (Շիր. քրոն. (ուր ըստ Եւսեբ. երգայարդար. բայց յն).)


Կատակերգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

comedy;
— յօրինել, to write -;
— խաղալ, հանդիսացուցանել, to act a play, to represent plays;
— իմն է, it is but a farce.

NBHL (1)

Զողբերգութիւն դիւցազնաբար վերծանեսցուք, իսկ զկատակերգութիւն՝ աշխարհօրէն. (Թր. քեր.։)


Կողմնեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to lay down, to put to bed.

NBHL (1)

մեծաւ ողբով տարեալ կողմնեցուցին զսուրբն (ներսէս). (Ճ. ՟Բ.։)


Կողոբ, ից

See full entry →

s.

a sleeveless tunic;
an under waistcoat.

NBHL (1)

Յորժամ զպատարագն մատուցանէր, գենոյր զկողոբս առաքելոյն յակոբայ. եւ զվիճակաւորսն այնպէս յարդարէր ի խորհրդածութեանն պաշտօն կողբս զգենուլ. (Վրք. սեղբ.։)


Կորագլուխ

See full entry →

cf. Կորակոր;
— առնել, to humble, to abase, to humiliate, to overwhelm with shame;
— լինել, to hang one's head, to get confused, to humble oneself, to lose courage, to be ashamed, abashed, humiliated.


Կորանամ, ացայ

See full entry →

vn. fig.

to be bent, bow-ed, crooked, curved, to grow cambered, to stoop, to warp;
to fall in, to sink;
to bend the head, to bow down, to be humbled, depressed, confused, debased.

NBHL (1)

Հանդերձ ողբովք կորացեալ էի (ծնգօք)։ Խոնարհեալ կորանայի ի վերայ ծնդաց իմոց։ Կորացարու՛ք եւ նստարուք։ Կորանայցես առաջի հզօրի։ Կորացան յանօրէնութեան իւրեանց, եւ այլն. (՟Ա. Եզր. ՟Ը. 74։ ՟Բ. Եզր. ՟Թ. 5։ Դտ. ՟Ե. 27։ Երեմ. ՟Ժ՟Գ. 18։ Առակ. ՟Ի՟Ե. 7։ Սղ. ՟Ճ՟Ե. 43։)


Կորացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va. fig.

to bend, to bow, to crook, to camber;
to incline, to fold;
to arch, to vault;
to humiliate, to mortify, to dishearten, to deject.


Կորիւն, րեանց

See full entry →

s.

a cub or whelp of any wild beast;
— առիւծու, lion's whelp;
— շան, puppy, pup, whelp.


Կուսան, աց

See full entry →

s.

virgin;
maid;
nun;
— լինել, to go into a nunnery, to take the veil.

NBHL (1)

Կուսանս ողբերգակս։ Երգեցիկ կուսանաց. (Յհ. կթ.։ Որպէս եւ Սղ. ԿԷ. 26։) ոմանք գրեն.


Կսկծագին

See full entry →

adj. adv.

smarting, poignant, sharp, acute;
bitter, mournful, sorrowful, painful, woeful, sad;
painfully.

NBHL (1)

Զմանուկ տըղայդ քո զբաղձալին՝ այլ ո՛չ ողբաս կըսկըծագին. (Շ. մխիթ.։)


Կարդամ, ացի

See full entry →

va.

to call, to call aloud, to send forth or utter cries;
to cry to, to call upon, to invoke, to implore;
to call, to name;
to call, to invite;
to raise up, to evoke;
to read;
— զանուն ուրուք, to call on the name of;
— յօգնութիւն, to cry out for help;
— զօգնականութիւն, to implore, to crave the aid of;
երջանիկ — ումեք, to call any one happy;
վաշ վաշ —, to insult, to revile;
աւաղ or ողբս —, to deplore, to lament for.


Կարկամիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be bent, folded, stunted;
to bend, to bow, to contract, to shrink, to stiffen, to wrinkle, to shrivel up, to be anchy-losed.


Կենդանի, անւոյ, անեաց

See full entry →

adj. s. adv.

living, alive;
animated, lively, vivid, vivacious, sprightly;
vital, vivifying, vivificative;
animal, beast;
կենդանեաւ՝ կենգանեօք, in one's lifetime, during one's life;
— լինել, to be alive, to live;
— առնել, to give new life to, to reanimate, to vivify;
— պահել զոք, to save anothers live;
երդուաւ ի —ն յաւիտենից, he swore by the living God, by the Eternal;
— է Տէր եւ — է անձն քո եթէ, as the Lord lives, as thy soul lives...;
— է անձն քո, արքայ, թէ գիտիցեմ, as thy soul lives, o king, I cannot tell;
— է Տէր եթէ մեռանիցի, I swear by the Lord he shall not die.


Խրտուիլ

See full entry →

s.

scarecrow, bugbear;
դոյզն ինչ —, a mere trifle, a nothing.


Խփանեմ, խփի

See full entry →

va.

to cover;
to shut.

NBHL (1)

Աչաց խփելոց ողբումն. (Մեսր. երէց.։)


Խփեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Խփանեմ.

NBHL (1)

Աչաց խփելոց ողբումն. (Մեսր. երէց.։)


Ծագումն, ման

See full entry →

s.

dawn, rising;
birth, origin, source, rise;
emanation;
lineage, descent;
derivation;
զ—ն ունել, to take its rise in, to draw one's origin from;
— արեգական՝ արեւու, sunrise, sunrising.

NBHL (1)

Ծագեցից դաւթի ծագումն արդարութեան. յն. ընձիւղ, բողբոջ։


Ծաղկեմ, եցի

See full entry →

vn. fig. med.

to blossom, to bloom, to flower, to put forth flowers, to be in flower;
to flourish, to prospere, to thrive;
to be pitted with small-pox;
— ալեաց, to become grizzled, to grow grey;
ծաղկեն տակաւ հերք նորա, my hair begins to grow grey.

NBHL (1)

ԾԱՂԿԵՄ, եցի. չ. կամ ԾԱՂԿԻՄ, եցայ. ձ. ἁνθέω, ἑξανθέω floreo, effloresco θάλλω, κυπρίζω , ἑκβλαστάνομαι vireo, pullulo, germino, vigeo. Ծաղիկս բերել. բուսանիլ. բողբոջել. դալարանալ. բարգաւաճել. ուռճանալ. զուարճանալ. պայծառանալ.


Ծայրապտուկք

See full entry →

s.

leaf buds.

NBHL (1)

Յոլով անգամ ի ծայրապտուկսն տայ, զոր բողբոջ անուանէ. (Վրդն. երգ.։)


Ծայրապտուղք

See full entry →

cf. Ծայրապտուկք.

NBHL (1)

Յոլով անգամ ի ծայրապտուկսն տայ, զոր բողբոջ անուանէ. (Վրդն. երգ.։)


Ծանրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

heaviness, gravity;
weight, load;
heaviness, grievousness;
importance;
heaviness, dullness;
uneasiness, low-spirits, dejection;
gravity, seriousness;
— գլխոյ ստամոքաց, oppression, heaviness in the head;
weight on the stomach;
— լսելեաց, hardness of hearing;
— քնոյ, lethargic sleep.

NBHL (1)

որ զծանրութիւն աւուրն բարձաք եւ զտօթ։ Ոչ արկից զձեօք այլ ծանրութիւն։ Հպարտացուցանէ զքեզ սիրտ քո ծանրութեամբ։ Ծանրութիւն համարեցաք խնդրել ի թագաւորէն հետեւակս. եւ այլն։ Ծանրութիւն բեռանց։ Բեռինք ծանրութեան (այսինքն ծանունք)։ Ծանրութիւն հարկաց, արուձիոյ, վշտի, ողբոց, ցաւոց, փառաց։ Քուն եւ ծանրութիւն։ Ծանրութիւն քնոյ, կամ որովայնամոլութեան. եւ այլն. (Ագաթ.։ Եզնիկ.։ Եղիշ. եւ այլն։)


Ծափ, ոյ

See full entry →

s.

applause, clapping of hands;
earthen baking-dish;
—ս or — զ—ի հարկանել, to applaud, to acclaim, to clap the hands;
to praise, to approve.

NBHL (1)

Փոխանակ փողոյ եւ ծափոյ ի վերայ միմեանց ողբերգութիւն առեալ. (Նիւս. ի սքանչ.։)


Ծիծաղիմ, եցայ

See full entry →

vn. fig.

to smile, to laugh;
to laugh at, to scoff, to deride, to mock;
to look pleasant, to smile, to laugh;
ընդ քիմս —, to laugh constrainedly;
— ընդ միտս, to laugh in one's sleeve;
մեղմ —, to titter;
— յանդէպս, to giggle;
բարձրաձայն —, to burst out laughing, to laugh out;
— յոյժ յոյժ, յանչափս, to burst, to split ones sides with laughing, to choke with laughter;
չիք ինչ —ղելոյ, there is nothing to laugh at;
եւ —ղեցան յոյժ, and they burst out laughing;
անդ ծիծաղէր լիութիւն եւ գեղեցկութիւն, the whole country laughed with fertility & beauty.


Կերպ, ից

See full entry →

s. adj.

form, figure, shape, cut, fashion, make;
aspect, look, appearance, air, deportment;
կերպս ի կերպս, in many shapes or forms;
in many ways, diverse;
կերպս ի կերպս լինել, to assume a borrowed shape or appearance, to be disguised, dissembled or concealed;
ի կերպս կերպս առնել, to transform into various shapes.

NBHL (1)

Կերպ յառաջ դիմեալ, ոտք ի վերջ կոյս յետահարեալ։ Կերպ ի ծաղր, եւ աչք յողբումն։ Յերից անշփոթ կերպից. (Նար։)


Կմախք, խաց

See full entry →

cf. Կմախիք.

NBHL (1)

Ոռնան եւ ողբան եւ գուժեն իբրեւ կմախիս մեռելոյ յն. իբրեւ ի ճաշ մեռելոյ. ἑν περιδείπνῳ . գուցէ ընթերցեալ է մերս՝ περιδείδων , ահաբեկ, որպէս կմախ եդեալ ի խրտուիլակ։


Կոծական, ի, աց

See full entry →

adj.

deplorable;
weeping, plaintive.

NBHL (2)

Ողբական. ողբալի, եւ Ողբացօղ. Կծօղ.

Սգալով եւ ցտելով, եւ պարս յարդարելով կործանս կանանց. յն. ողբացօղ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 38։)


Կոծամ, ացի

See full entry →

vn.

cf. Կոծիմ.


Կոծիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to wear mourning;
to deplore, to lament;
to be beaten, tormented;
to be agitated, to upheave, to undulate.

NBHL (1)

(Ջուրք ծովու) շրջին կոծին ընդ վայրս բազումս, մինչեւ քամին պարզին աղի ճաշակքն. (Վեցօր. ՟Դ։) Յածեալ կոծեալ քաջ հնչեցուցեալ ողբս ողորմելի։


Հիւսուած, ոյ, ոց

See full entry →

s.

texture, tissue;
tress, plait, braid;
entwining, interweaving, contexture, composition;
— բազմախորշ, ցանցակերպ, բազմանօթ, cellular, reticular, vascular texture.