Definitions containing the research կապ : 2319 results

Մանեւար

cf. Մանեւոր.

· Calfa

NBHL (2)

ՄԱՆԵՒԱՐ կամ ՄԱՆԵՒՈՐ. κειρία, -ίαι fascia, -iae. Երիզ կամ երիզապինդ. կապ. փաթոյթք. պատատք.

Ելեալ արտաքս մեռեալն՝ կապեալ զոտս եւ զձեռս մանեւորօք. (Իրեն. ՟Դ. առ Լեհ.։)


Մանկաբարձ, աց

s.

surgeon-accoucheur, man-midwife;
midwife;
— լինել, to deliver a woman, to perform the office of midwife.

· Calfa

NBHL (1)

Զայն իբրեւ ետես մանկաբարձն, կապեաց կարմիր ի ձեռինն. (Շ. մտթ.։)


Մանուածոյ, ից

adj. fig.

spun;
twisted;
winding, tortuous, zigzag;
full of circuits, complicate, intricate, knotty.

· Calfa

NBHL (1)

Քակեա՛ զչարաչար հիւսմունս մանուածոյ կապանաց իմոց. (որ լինի եւ սեռ՛՛) (Սարկ. աղ.։)


Մանուկ, նկան, նկունք, նկանց

s.

babe, baby, little child;
young child, little boy, boy, lad;
youngster, stripling;
soldier, warrior;
servant, domestic;
— մատաղ, babe, infant;
— տղայ, child, little boy;
մանկունք եկեղեցւոյ, ուխտի մանկունք, clergy;
choristers;
մանկունք առագաստի, paranymphs, bridegroom's friends;
— կնամարդի, effeminate young man;
— նաւի, ship-boy, cabin boy;
— արքայի, court-page;
ինքնակալն —, the young prince;
մանկունք, my children;
— դու, young man;
— եմ ես, I am young;
—տիովք վախճանեալ, dead in youth;
cf. Ընտրան, cf. Ծեր.

· Calfa

NBHL (1)

Խաղա՛ (զսատանայիւ) իբրեւ զմանուկ ձագու, եւ իբեւ զճնճղուկ կապով. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)


Մանուշակ

cf. Մանիշակ.

· Calfa

NBHL (1)

ἵον viola. Գրի եւ ՄԱՆԻՇԱԿ. (լծ. թ. պ. ար. մէնէքշէ ..., Ծաղիկ գարնայնոյ փոքրիկ՝ լայնատերեւ յերեսս երկրի, շիկագոյն կապուտակ կամ աղօտ ծիրանեգոյն. այսինքն մորենագոյն ( մօռ ), անուշահոտ. որոյ են եւ զանազան տեսակք։ (Գաղիան.։ Փիլ. նխ. ՟բ.։ Նիւս. կազմ.։ Ագաթ.։ Խոր. աշխարհ.։)


Մանրախիճ

s.

coarse sand, pebbles, gravel.

· Calfa


Մանրակրկիտ

adj. adv.

strict, formal, punctilious;
strictly, diligently.

· Calfa

NBHL (1)

Յատկապատումն գովութեամբ մանրակրկիտ յաճախ թուէ. (Նար. երգ.։)


Հովանոց, աց

s.

belvedere, terrace, kiosk, turret;
baldaquin, cover;
blind;
parasol or umbrella;
—, տուն —, summer-residence.

· Calfa


Հուժկու

adj.

strong, vigorous, robust;
powerful, potent, mighty.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՈՒԺԿՈՒ գրի եւ ՀԱՒԺԿՈՒ, ՀՕԺԿՈՒ. Ուժեղ. ուժեղակ. կարող հասակաւ եւ արութեամբ. առոյգ եւ արի. քաջ. կորովի. զօրաւոր. հզօր. երեւելի. հոյակապ.


Հռետորական, ի, աց

adj.

rhetorical, oratorial.

· Calfa

NBHL (1)

Հռետորական հոյակապ եւ համառօտ բան. (Մագ. ՟Ե։)


Հռչակաւոր

adj.

famous, renowned, celebrated, far-famed.

· Calfa

NBHL (1)

εὑκλεής, ἑπίσημος, περιβόητος celebris, insignis, illustris, pervulgatus, decantatus. Որ ոք կամ որ ինչ ունի զհռչակ անուան կամ գովութեան. հռչակեալ. հռչակելի. մեծահբամաւ. անուանի. երեւելի. ականաւոր. նշանաւոր. հոյակապ.


Հրաթոյն

adj.

very poisonous.

· Calfa

NBHL (1)

Ժանեաց հրաթոյն օձից։ Ի տուրեւառութենէ հրաթոյն շնչոյս։ Հրաթոյն կապարճք։ Զսլաքս մրրկատարափս՝ հրաթոյնս դաժանութեամբ. (Բենիկ.։)


Հրաժարութիւն, ութեան

s.

cf. Հրաժարումն.

· Calfa

NBHL (1)

Կատարեալ հրաժարումն է՝ զաննախանձութիւն ուղղել եւ առ կեալն, եւ զվճիռ մահուն ունել։ Արդ է հրաժարումն՝ լուծումն ի նիւթական կապանացս. (Բրս. հց.։)


Հրաժարումն, ման

s.

renouncing, giving up, resignation, renunciation, abdication;
dismission;
departure from this life, decease, death;
monastic life;
—ումն յանձնէ, ի կամաց անձին, resignation, self-denial, thorough self-forgetfulness, abnegation.

· Calfa

NBHL (1)

Կատարեալ հրաժարումն է՝ զաննախանձութիւն ուղղել եւ առ կեալն, եւ զվճիռ մահուն ունել։ Արդ է հրաժարումն՝ լուծումն ի նիւթական կապանացս. (Բրս. հց.։)


Հրաժեշտ, ի

s.

renunciation, renouncing, relinquishment;
abdication;
resigning, resignation;
denial, refusal;
leave of absence;
dismission, discharge;
permission;
parting, leave;
farewell, adieu, good-bye;
— առնել, տալ, cf. Տալ հրաժարական ողջոյն;
to renounce, to give over, to relinquish, to resign;
to retire from, to leave off;
to bid adieu or farewell;
ի —ի կացուցանել, to dismiss, to discharge, to send or turn away;
առնուլ — անդարձ, to bid an eternal farewell, to bid adieu for ever.

· Calfa

NBHL (1)

Արձակիչ կապելոց, հրաժեշտ վնասակարաց։ Խնդրեաց ի տեառնէ հրաժեշտ տկարութեանն. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ժ՟Դ։)


Հրամանաբար

adv.

imperatively;
with authority, authoritatively;
imperiously.

· Calfa

NBHL (1)

Առակապէս ասէ փրկիչն, եւ ոչ հրամանաբար. (Ոսկ. ղկ.։)


Հրամանատու, աց

adj.

commanding, permitting.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ոք նմա հրամանատու, եւ ոչ ընդ հարկաւորութեամբ կապեալ. (Մանդ. ՟Ժ՟Ա։)


Հրաշագործ

cf. Սքանչելագործ.

· Calfa

NBHL (1)

Մերթ՝ Հրաշալի օրինակաւ գործեալ. զարմանալի. զարմացուցիչ. հոյակապ.


Հրաշալի, լւոյ, լեաց

adj.

wonderful, marvelous, worthy of admiration, surprising, amazing.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն զկապ սիրոյ հրաշալւոյն անխզելի պահելոյ։ Հրաշալի արուեստիւ հելլեն գրչութեամբ. (Խոր. ՟Բ. 6։ ՟Գ. 53։)


Հրաշակերտ, ից, աց

adj. s.

extremely well built or done, wonderful, astonishing, surprising;
masterpiece;
եօթն —ք, the seven wonders.

· Calfa

NBHL (1)

ἑξαίσιος eximius, magnificus, stupendus. Հրաշիւք իմն, կամ հրաշալի ճարտարութեամբ կերտեալ, կառուցեալ, յօրինեալ. հրաշալի. հրաշափառ, վսեմ. եւ Հոյակապ եւ մեծագործ ինչ. սքանչելի եւ ահաւոր գործք.


Հրաշափառութիւն, ութեան

s.

magnificence, august grandeur;
wonders, marvels.

· Calfa

NBHL (1)

Քան զյարուցանելն՝ ելանելն կապանօք՝ ոչ նուազագոյն թուէր հրաշափառութիւն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 18։)


Հրապարակակալական, ի, աց

adj.

democratic.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր Ռամկապետական. δημοκρατικός democraticus.


Հրապարակակալութիւն, ութեան

s.

democracy.

· Calfa

NBHL (1)

δημοκρατία democratia, popularis potestas. (որ առ մեօք Ռամկապետութիւն ասի)


Հրառու

adj.

fire-bearing;
— նուիրանոց, censer.

· Calfa

NBHL (1)

Խնկանոցքն զսուրբ աստուածածնին ունին զնմանութիւն. իսկ հրառու նուիրանոցն (կամ հրառուն) թուին ինձ զհրեշտակապետին բերել զնմանութիւն՝ առ կոյսն աւետարանութեամբ. (Ճ. ՟Գ.։ եւ Ոսկիփոր.։)


Հրեշտակատեսիլ

adj.

cf. Հրեշտակատիպ.

· Calfa

NBHL (1)

Զարդափայլեալն գոլով։ Եւ ինքն մարիամ հրեշտակատեսիլ կուսութեամբն անկապուտ գոլով. (Զքր. կթ. յորմէ եւ Տօնակ.։)


Հրձիգ

s.

fire-brand, incendiary, burner;
linstock;
—ք, conflagration, fire;
— նաւ, fire-ship;
— առնել, to set on fire, to set flames to;
— լինել, to be burnt, destroyed by burning.

· Calfa

NBHL (1)

Մեհեան կապիտովլին ի հրովմ հրձիգ եղեւ. (Եւս. քր. ՟Բ։)


Հիւսակ, աց

s.

tress;
braid;
plait;
— վարսից, tresses, plait of hair.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԻՒՍԱԿ. πλέγμα, ἑγκυρτία, κυρτία rete, textum, gibbus. Հիւսք. հիւսեալ ինչ. զօդ. կապ.


Հիւսումն, ման

s.

cf. Հիւսուած.

· Calfa


Հիքութիւն, ութեան

s.

misfortune, misery, adversity, wretchedness.

· Calfa

NBHL (1)

Յայսպիսի անհնարին հիքութիւնս կապեմք զանձինս մեր։ Յուշ առնէ նոցա զառաջին հիքութիւնն իւրեանց եւ զանարժանութիւնն. (Սարգ. ՟ա. պետր. ՟Ը. եւ Սարգ. յուդ. ՟Ա։)


Հմայք, յից

s.

divination, augury, prognostication, witchcraft, sorcery, conjuration, enchantment;
— յանուանէ, onomancy, nomancy;
չարագոյժ —, evil presage;
հմայութիւնս առնել, հմայս հմայել, to seek a sign or augury;
to believe in divination;
cf. Հմայեմ;
հմայից անսալ, to have faith in diviners;
լուծան հմայք, the charm is broken.

· Calfa

NBHL (1)

Պահպանական հմայս ի բազուկս եւ ի գլուխս նոցա կապէին։ Հմայիւքն յերուսաղէմ դիմէ. (Նախ. եզեկ.։)


Հմտաբար

adv.

learnedly, eruditely;
scientifically;
cleverly.

· Calfa

NBHL (1)

Որ գիտիցէ հմտաբար բժշկապէս սպեղանիս կազմել. (Սարգ. յկ. ՟Ժ՟Ա։)


Հնարաւոր, աց

adj.

possible, feasible, that can be made or done;
powerful, potent;
cf. Հնարագէտ.

· Calfa

NBHL (2)

Մարդիկ հնարաւոր գոլով՝ բազում անգամ խզեցին զկապս. (Բրսղ. մրկ.։)

Կարօտեալ օգնականութեան մեքենայից, եւ հնարաւոր գործեաց։ Հնարաւոր մեքենայս դառն պատուհասից։ Ոչ զհայհոյչացն հնարաւոր չարաբանութիւն կապտեցեր. (Պիտ.։ Ճ. ՟Ա.։ Նար. ՟Լ՟Զ։)


Հնարողութիւն, ութեան

s.

invention, industry, art.

· Calfa

NBHL (1)

Որոց ըստ եգիպտական հնարողութեանն կապեալ արկեալ կախարդանօք զդեւ ի շիշ։ Ոչ յաստուծոյ կարգեցան (ջորիք), այլ ի մարդկան հնարողութենէ։ Ո՞րչափ եւս ամենահնարն, յորմէ ամենայն հանգամանք հնարողութեան բաշխեալ են. (Եզնիկ.։)


Հնոց, ի

s.

stove, furnace, oven;
— հալողութեան, բարձր, կոնաձեւ, ցոլացուցիչ, խառնարանի, պառակաւոր, melting furnace, blast furnace, shaft furnace, reverberatory furnace, puddling furnace, muffle furnace.

· Calfa

NBHL (1)

Եմուտ զհետ առնն իսրայելացւոց ի հնոցն. եբր. որպէս թէ կամարակապք ձեւ հնոցի. ըստ այլոց՝ պոռնկանոց. ըստ վարդանայ՝ ներքսագոյն սենեակ։


Հնչական, ի, աց

adj.

sounding, echoing, resounding, sonorous.

· Calfa

NBHL (1)

Բարբառ հրեշտակապետին քան զամենայն փող հնչական, սաստկացեալ. (Ոսկ. ՟ա. թես.։)


Հնչեմ, եցի

vn. va. to sound, to resound, to boom, to echo;
— պղնձոյ, to toll, to ring, to gingle, to tinkle;
— ծովու, to murmur, to roar;
— հողմոց, to blow, to whistle, to rustle;
— հրացանի, to whizz, to whistle;
— հրետի, to boom;
— բանից, to announce, to spread abroad, to publish;
— զբառս, to pronounce;
ոչ բարւոք — ականջաց, to grate upon, to offend the ear;
— դրամոց, to chink.

· Calfa

NBHL (1)

Հրեշտակապետացն փողքն հնչին. (Գանձ.։)


Հոգեհան

adj.

dying, in agony.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ես ապաւէն շնչակապ եւ հոգէհան թալկացելոց. (Մարաթ.։)


Հողադրամ

s.

burial-tax;
land-tax.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս դատաստանի անուանեալ հողադրամաց։ Հողադրամդ այժմ անուանեալ՝ ո՛չ է ի կանոնական հրամանաց։ Դրամդ հողոյ ի կապալաւոր քահանայից եղեւ՝ վաճառել զգերեզմանս. բայց քրիստովնեայք ըստ յուսոյ տան զդրամն հողոյ. (Մխ. դտ.։)


Հոյանուն

adj.

renowned, celebrated.

· Calfa

NBHL (1)

Քաջանուն. հոյակապ անուամբ. մեծանուն. որպէս ի դիմաց յորդանան գետոյ ասի,


Հաւաստապէս

adv.

cf. Հաւաստեաւ.

· Calfa

NBHL (1)

σαφῶς, δήτα certe, manifeste, sane, utique ἁκριβῶς diligenter, exacte, plane. որ եւ ՀԱՒԱՍՏԵԱՒ, ՀԱՒԱՍՏԱԲԱՐ. Հաւաստի. հաւաստիւ. անրկբայաբար. հաստատապէս. անշուշտ. ստուգապէս. եւ Յստակապէս. յայտնապէս.


Հեզասաղարթ

adj.

whose leaves tremble gently.

· Calfa

NBHL (1)

Զնախակապուտ բոյսն հեզասաղարթ. (Նար. խչ.։)


Հեղձամահ

adj.

choked;
strangled;
drowned;
— լինել, to be -;
— առնել, to choke, to stifle, to suffocate, to drown.

· Calfa

NBHL (1)

Հեղձամահ եղեալ յիւրոց սենեկապետաց. (Խոր. ՟Գ. 22։)


Հեղում, ղի

va.

to pour, to pour out, to empty, to pour forth, to shed;
to diffuse, to scatter, to disperse, to spread;
— զանձն առաջին տեառն, to pour out one's soul before the Lord;
— զսիրտ իւր առաջի ուրուք, to open one's heart, to unbosom oneself to;
— զբարկութիւն, զսրտմտութիւն իւր ի վերայ ուրուք, to give vent to anger, to discharge one's wrath upon;
— կռոց նուէրս, to pour out libations to idols;
— արիւն բազում, արեան ճապաղիս —, to cause immense bloodshed, to shed torrents of blood;
արտօսր —, to shed tears;
— զարիւն իւր, to shed one's blood.

· Calfa

NBHL (1)

Զպատիժս կապանաց հեղէ՛ք ի վերայ նորա. (Երզն. մտթ.։)


Հեղում, հեղայ

vn.

to be poured out, to flow, to spread;
to be shed, scattered, diffused;
to rush, to fall;
to burst;
հեղաւ ամենայն փոր նորա, all his bowels gushed out;
անկաւ հեղաւ զկնի կռոցն, he followed idols;
հեղեալ ցասմամբ, very angrily, wrathfully.

· Calfa

NBHL (1)

Զպատիժս կապանաց հեղէ՛ք ի վերայ նորա. (Երզն. մտթ.։)


Հենում, նի

va.

to weave, to warp, to plait;
զչարութիւն ի ներքոյ ոստայն —, to machinate, to plot, to hatch wickedness.

· Calfa

NBHL (1)

Ի պաղեստին երկուս կապերտս հենլով ի միասին՝ այնպէս առնեն զհանդերձսն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 39։)


Հեջուպ

s.

Chamberlain.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԵՋՈՒՊ որ եւ ՀԵՃՈՒՊ. Բառ ար. հաճիպ. որ է Գլխաւորն յընթերակայս արքայի կամ իշխանի. որպէս սենեկապան, եւ մուծիչ եկելոցն առ նա.


Հետահան, աց

adj. s.

tracing out;
ichneumon;
—հան լինիմ, to arrive with, to catch one.

· Calfa

NBHL (1)

Քետաքերելի. քետայն (խադդ՝ գիծ) բառ է, որ լսի հետահան. իսկ քերելին գրելի իմն է. որպէս հետահանական գրովն զբանս շաղկապելով, եւ զոճսն նշանակելով. (Երզն. քեր.։)


Հետեւիմ, եցայ

vn.

to follow, to accompany, to attend, to go with;
to follow, to follow in the steps of, to imitate;
to follow, to go or come after, to result, to derive, to proceed, come from;
— շաւղաց ուրուք, to follow in the steps of, to go after;
— ի մօտոյ, to follow closely, near;
v. imp. —ւի, it ensues, it follows.

· Calfa

NBHL (1)

Հետեւեաց զկնի հետոց նոցա։ Ըստ կարի մերում հետեւիմք հետոց նորա։ Գեղեցկապէս հետեւեալ նախնեաց։ Դէմ եդեալ հետեւել առ քեզ բոլորիցդ աստուած։ Արժանի լիցի հետեւել մեծ մարգարէին եղիայի։ Հետեւել զկնի ձայնին աստուծոյ. (Ճ. ՟Բ.։ Խոսր.։ Նար.։ Մաշտ.։ Սարգ. յկ. ՟Է։)


Հօրուտ, ի

s. bot. tuberose.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՕՐՈՒՏ կամ ՀՕՐՈՏ. Նոյն եւ ռմկ. Ծաղիկ գեղեցիկ եւ անուշահոտ իբրեւ զկանթեղաշար փունջ մանրիկ շուշանաց, հանգոյն սըմպուլի, է՛ որ կապուտակ, եւ է՛ որ սպիտակ.


Ձաղածանակ

adj.

exposed to laughter, turned into derision;
dishonourable, infamous, ignominious, opprobrious;
— առնել, to expose to to the laughter of every body, to make a spectacle of, to expose to ignominy, to defame, cf. Ծանակեմ, cf. Խայտառակեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Հրամայեաց ձաղածանակ առնել։ Իբրեւ զաւազակապետ ձաղածանակ արարեալ անլուծանելի կապանօք. (Ճ. ՟Բ.։ Արշ.։)