Definitions containing the research ժ : 10000 Results

Անյիշողութիւն, ութեան

s.

amnesty.

NBHL (2)

Մոռացումն եւ անյիշութիւն (կամ անյիշողութիւն) առնիցէ հոգւոյ զախտաւոր բնութեանս շարժմունս. (Նիւս. կուս.։)

Անյիշութեան արժանի եղեալ։ Ի կենացս ժամանակի դիւրաւ ընդունիցիմք քաւութիւն եւ անյիշութիւն. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Բ։ Սարկ. քհ.։)


Անյիշութիւն, ութեան

s.

cf. Անյիշողութիւն.

NBHL (2)

Մոռացումն եւ անյիշութիւն (կամ անյիշողութիւն) առնիցէ հոգւոյ զախտաւոր բնութեանս շարժմունս. (Նիւս. կուս.։)

Անյիշութեան արժանի եղեալ։ Ի կենացս ժամանակի դիւրաւ ընդունիցիմք քաւութիւն եւ անյիշութիւն. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Բ։ Սարկ. քհ.։)


Անյողդողդ

adj.

unshakeable, firm, immovable.

NBHL (2)

ԱՆՅՈՂԴՈՂԴ ԱՆՅՈՂԴՈՂԴԵԼԻ. Որ ոչն յողդողդի. անսասան. հաստատուն. անշարժ. դէփրէնմէզ, գավի, մամուր.

Գլխոյ առաքելոցն, անշարժ վիմանն, անյողդողդելի վիմին. (Ոսկ. ի պետր. եւ Ոսկ. յեղիա.։)


Անյոյս, յուսից, աց

adj. adv.

hopeless, desperate;
despaired of;
unhoped, unexpected;
desperately;
— առնել, to render hopeless;
— լինել, to despair, to give way to despair, cf. Յուսահատ լինել, cf. Յուսահատեմ, cf. Անյուսանամ.


Անյուշ

adj.

forgotten;
— առնել, to bury in oblivion.

NBHL (1)

Անյիշելի. մոռացեալ. ոչ արժանի յիշման. ἁμνημόνευτος. imemorabilis.


Անյուսագոյն

adj.

more or very desperate.


Անյուսալի, լւոյ, լեաց

adj.

desperate, despaired of;
unhopeful.

NBHL (1)

Ինձ մերժումն տարագրութեան անյուսալի։ Անյուսալի փրկութեան հոգւոյս. (Նար. ՟Ի. ՟Լ՟Ա։)


Անյուսութիւն, ութեան

s.

despair.

NBHL (1)

Որք անյուսութեամբ լան զհրաժարեալսն. (Յճխ. ՟Ժ՟Բ։)


Անյօդ

adj.

inarticulate;
not joined, simple.


Աննախանձ

adj. adv.

not envious;
liberal, generous;
without envy;
generously, abundantly.

NBHL (1)

Աննախանձ եւ առատ (յն. մի բառ)։ Յաննախանձ առատութեան (յն. մի բառ) կեան. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Աննահանջելի, լւոյ, լեաց

adj.

irrevocable.

NBHL (2)

ԱՆՆԱՀԱՆՋ եւ ԱՆՆԱՀԱՆՋԵԼԻ. Զոր չէ մարթ յետս նահանջել. անհրաժեշտ.

ԱՆՆԱՀԱՆՋ եւ ԱՆՆԱՀԱՆՋԵԼԻ. Զոր չէ մարթ յետս նահանջել. անհրաժեշտ.


Աննենգ

adj. adv.

artless, guileless, sincere, upright, ingenuous;
artlessly, ingenuously.

NBHL (1)

Աննենգ եւ մաքուր բարեպաշտութեան վերակացու է. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Աններելի, լւոյ, լեաց

adj.

unpardonable;
intolerable.

NBHL (3)

ἁνήκεστος. implacabilis, insanabiis, intolerabilis. Որում չէ՛ արժան ներել. անթողլի. անհրաժեշտ. եւ ըստ յն. ոճոյ, Անբուժելի, անդարմանելի, անհնարին. եւ Անտանելի, անտոկալի. (զի ներելն նշանակէ եւ տոկալ). աֆվ օլունմայաճագ.

Առանց ներողութեան. անխնայ. անտոկալի օրինակաւ, սաստիկ յոյժ.

Յոյժ աններելի դատապարտի քահանայն, որ ոչ սաստիցէ. (Մանդ. ի ցանկն.։)


Աննեցուկ

adj.

without support.

NBHL (1)

Իբրու զանհաստատ եւ զաննեցուկ նաւամակոյկն շարժեալ դեդեւացուցանեն։ Իբր զնաւ աննեցուկ յեղեալ կործանեսցէ. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. ել. ՟Բ. 115։)


Աննիազ

adj.

not indigent;
opulent


Աննիազաբար

adv.

abundantly.

NBHL (1)

ἁδιαλείπτως. indeficienter. indesinenter. Առանց նուազելոյ. անսպառութեամբ. յաւեժաբար.


Աննիւթ, ից

adj.

immaterial.


Աննիւթական, ի, աց

cf. Աննիւթ.


Աննման, ից

adj.

unlike, dissimilar, different;
not uniform;
incomparable.

NBHL (1)

Պատահումն յէութիւնն բաժանելով՝ յաննմանն բաժանի. (Սահմ. ՟Ժ՟Ը։)


Աննշան, ից

adj.

without mark, without sign, without character;
ignoble, unknown, obscure;
— վարել կեանս, to leave retired.

NBHL (1)

Զարծաթ, զոսկի, եթէ աննշան, եւ եթէ նշանաւոր բաժակաց. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Աննշոյլ

adj.

without lustre, dull, gloomy, dark.


Աննուազ

adj.

inexhaustible.

NBHL (1)

Աննուազ գոլ եւ անշարժ ամենայն ուրեք. (Դիոն. եկեղ.։)


Աննուէր, ուիրաց

adj.

without offering;
implacable, inexorable, cruel.

NBHL (3)

Խոտորումն է աննուէրն լինել, եւ յոյժ խոտորումն է ի յափշտակութենէ ընծայեալ յինքեան աստուծոյ. (Ոսկ. հռ.։)

Զնուիրեալս աննուիրից եւ պղծոց մասն տան. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Մարտ աննուէր շարժէ համեղութիւն կերակրոց. (Նեղոս.։)


Աննուիրական, ի, աց

adj.

that cannot be offered, not sacred, profane.

NBHL (1)

ἁνίερος. profanus. Աննուէր՝ որպէս անսրբազան. անսուրբ. պիղծ. հասարակ. խառն. ոչ արժանի նուիրելոյ աստուծոյ.


Անշեղ

adj.

not oblique, straight, direct.

NBHL (1)

Անայլայլելի անմահութիւն, եւ անշեղ եւ անխոտոր մշտաշարժութիւնն։ Անշեղս ի վատթարն կոյս. (Դիոն. ածայ.։)


Անշէն

adj.

uninhabited, desert.


Անշէջ

adj.

inextinguishable.


Անշնորհ, աց

adj.

ill-favoured, disfigured, deformed;
ungracious, ungraceful, unpleasant;
unfortunate, unlucky;
ungrateful, unthankful.

NBHL (3)

Առասպել տարաժամ՝ այր անշնորհ (կամ անշնորհք). (Սիր. ՟Ի. 20։)

Զայնպիսի քաղցր տեսութիւն թողուլ, յանշնորհն եւ ի ժլատն ընթանալ (բռնաւորի) ծառայութիւն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 7։)

ԱՆՇՆՈՐՀ ԱՌՆԵԼ. Չճանաչել կամ առ ոտն հարկանել զտուօղն շնորհի. աներախտի կամ անարժան շնորհակալութեան համարել.


Անշնորհակալ, ի, աց

adj.

ungrateful, unthankful.

NBHL (1)

Դարձեալ ԱՆՇՆՈՐՀԱԿԱԼԻ՝ իբր Ոչ արժանի շնորհակալութեան.


Անշնորհակալութիւն, ութեան

s.

ingratitude.


Անշնչանամ, ացայ

vn.

to expire, to die;
to commit suicide by suffocation.

NBHL (1)

Տէրն մեր անշնչացաւ ի խաչին ըստ մարմնոյ. իսկ ըստ աստուածութեանն կենդանի եւ արթուն՝ զդժոխս աւերեաց. (Նիւս. երգ.։)


Անշնչութիւն, ութեան

s.

expiration, death;
asphyxia.

NBHL (2)

Անհնար է անշնչութիւն եւ անկամութիւն զամենայնէ համարել Ոչ ի ձեռն անշնչութեան զշարժմունսն ունելով. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

Զձեռն սրբոյն՝ որ անշնչութեամբն էր խափանեալ, շարժեաց. (Յհ. կթ.։)


Անշշունջ

cf. Անշշուկ.


Անշունչ, շնչից, ոց

adj.

inanimate, senseless.

NBHL (1)

Ոսկի եւ արծաթ զարդ շինածոց է՝ անշունչ անշնչից։ Յանշնչոց մարդասիրութիւն՝ մարդկօրէն փրկիչ. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. յովն.։)


Անշուշտ

adj. adv.

incontestable, sure, certain, assured, infallible;
assuredly, incontestably, certainly.

NBHL (2)

Իբր Անսուտ. որպէս եւ յն. ἁψευδής, ἅψευστος, ἁψεύστερος, -ον. infallibilis, certus, certte, sine mendacio. Հաւաստի. աներկբայ. ստոյգ. ճշմարիտ. անհրաժեշտ. անվրէպ. եւ Անքոյթ. հաստատուն. եւ Անստգիւտ. շիւպհէսիզ, թահգիգ, սահիհ.

Անշուշտ (յն. անալէկոծ) յամենայն ժամ հաստատել զկեանս նոցա։ Հաստատեալ անշուշտ յն. անարատաբար) մերոյ իշխանութեամբ. (Եսթ. ՟Ժ՟Գ. 2. եւ 4։)


Անշուք

adj.

inglorious, unhonoured, ignoble, vile;
ill-favoured, deformed;
— վարել կենցաղ, to live retired.

NBHL (1)

Չի՛ք քան զնա անշուք, յոժամ տերեւաթափ իցէ. (Գէ. ես.։)


Անշրջելի, լւոյ, լեաց

adj.

unchangeable;
that cannot be overturned.


Անշփոթ, ից

adj. adv.

without confusion;
unperplexed, not embarrassed;
tranquil.


Անշքութիւն, ութեան

s.

awkwardness, deformity, ugliness.

NBHL (1)

Զի՞նչ աւելի անշքութիւն քան զայն կայցէ. յորժամ աստուած մարդ երեւեսցի, եւ տէրն ի ծառայի կերպարանս. (Ոսկ. ես.։)


Անշօշափելի, լւոյ, լեաց

adj.

impalpable.


Անոլորտ

adj.

unbounded, unlimited, infinite.

NBHL (1)

Լոսյն անոլորտ ժողովեցաւ ի մարմինն. (Տօնակ.։)


Անոխակալ, ի, աց

adj.

without malice, not revengeful, not malignant.


Անողորմ, ից

adj. adv.

unpitying, imcompassionate, inhuman, barbarous, cruel, brutal. cf. Անողորմաբար.

NBHL (2)

Անողորմ հարուածք, կամ վրէժք, թշուառութիւնք, հատուցմունք, ողորմութիւնք, չարչարանք, տառապանք. (Եղիշ. ՟Բ։ Պիտ.։ Նար. ՟Ը։ Յհ. կթ.։ Լմբ. ատ.։)

Կամ Անարժան ողորմութեան. աններելի.


Անողջանալի, լւոյ, լեաց

adj.

insanable, incurable.

NBHL (2)

ἁνήκεστος. insanabilis, gravis. Անբժշկելի. անբուժելի. անդարմանելի. չարաչար. սաստիկ. անհնարին. չըռնտնալու, ճար չըլլալու.

Կամ Թողեալ առանց բուժելոյ զվէրս. վէրքը չըռնտցուցած, չգոցուած.


Անոստ

adj.

without branches;
that does not rise or stir.

NBHL (1)

ԱՆՈՍՏ որ եւ ԱՆՈՇՏ. իբր Անընդոստ. որ ոչ ի վեր ոստնու, կամ ոչ ի վեր վազէ. անշարժ. խիստ. դիմակաց. անմեղկելի. որպէս յն. ἁνήλατος. contumax, inobediens, non emollitus.


Անոտն

adj. adv.

footless, apode;
baseless;
յանոտից, at the feet.

NBHL (1)

Իբրու ոչինչ տակաւին ոտից գոլով պիտոյից, յանոտս սոքա եւ գետնաշարժս առ երկրաւ ծնան. (Պղատ. տիմ.։)


Անորդի, դւոյ, դեաց

adj.

childless, heirless;
steril, barren;
— մեռանել, to die without children.

NBHL (1)

Եւ ոչ զանորդեացն բնաւին հանել զժառանգութիւն. (Մխ. դտ.։)


Անորդութիւն, ութեան

s.

cf. Անզաւակութիւն.

NBHL (1)

Զանորդութիւն իւր լցուցանելով սառայ ի ձեռն նաժշտին, ոչ իրաւացոյց զառն տուն անորդութեամբ բառնալ թողուլ։ Քան զանորդութիւն եւ զանսէրութիւն ոգւոց ոչինչ ոք այլ չար գուցէ. եւ այս է անուսումնութիւն եւ անխրատութիւն. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. ել.։)


Անորիշ

adj.

inseparable, indivisible.

NBHL (6)

Յարաժամ անորիշ ի մէնջ՝ ընդ մեզ է. (Զքր. կթ.։)

Եւ ἁχώριστος. inseparabilis. Չզատուցեալ. անբաժան. անմեկնելի. անքակ. այրըլմազ.

Անորիշ յիրերաց եւ անբաժանելի. (Պիտ.։)

Անորիշ բաժանմամբ, համագոյ միութեամբ. (Շար.։)

ԱՆՈՐԻՇ ԲԱՅ. ἁόριστον ῤήμα. indefinitum verbum. ըստ հայումս, ἁπαρέμφατος. infinitivus. Աներեւոյթն անդէմ, եւ անամանակ. այլ առ յոյնս է եւ յայտարար անցեալ ժամանակի անորոշակի՝ դիմաւոր կամ անդէմ.

Անորիշդ որպէս անունն իսկ յայտ առնէ, անորոշաբար զամենայն ժամանակս նշանակէ. (Մագ. եւ Երզն. քեր.։)


Անորոշ, ի, ից

adj. adv.

undetermined, indefinite, uncertain;
vague, indistinct, confused;
inarticulate;
contingent;
Անորոշաբար.

NBHL (1)

Ոչ բաժանեմ զքեզ անբաժանելիդ, ոչ որոշեմ զքեզ անորոշդ. (Ոսկ. նոր կիր.։)