Definitions containing the research գան : 3047 results

Բաժակեմ, եցի

va.

to soak, to water;
— զգետինն, զտունկս, to water the ground, the plants.

· Calfa

NBHL (3)

ποτίζω potum praebeo, rigo, irrigo որպէս թէ Բաժակաւ արբուցանել. իմա՛ Ոռոգանել զտունկս՝ փոս բանալով ի ձեւ բաժակի առ արմին. փոս բանալով ջրել.

Կա՛մ նուրբ երկրի հերձածով գնաց ջրոյ անցի գործեն անարգել, կամ շուրջ զծառովն բաժակելով, զի մնալով ի նմա ջրոյն, զայն՝ որ հազիւն ոռոգանէին, ջեռուսցեն. (Փիլ. յովն.։)

Ոռոգանել ջուրբ վարդապետութեամբ, շուրջ բրել եւ կակղացուցանել ... եւ կարծրութեամբ երկաթոյն բաժակեալ, որ է բանին սրբոյ. (Սարկ. քհ.։)


Բաժանաբար, աց

adv.

dividedly, separately.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ բաժանաբար կամ հոսմամբ ծնաւ Աստուած (զծոցածին բանն). (Կիւրղ. գանձ.։)


Բաժանակալ

s.

heir;
բաժանակալ լինել, cf. Ժառանգեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ մեռաւ այրի կինն այն, նա լինէր գրոյն եւ գանձիցն բաժանակալ. (Կոչ. ՟Զ։)


Արեւագալ

s.

day-break, dawn, sun rise.

· Calfa


Արեւմուտք, մտից

s. pl. West sun set;
the western nations;
յարեւմուտս կոյս, westerly, towards the west.

· Calfa


Արեւշատութիւն, ութեան

s.

health;
toast;
ըմպել յ— ուրուք, to give toast, to drink to the health of some one.

· Calfa


Արթնանամ, ացայ

vn.

to awake.

· Calfa


Արժանապէս

adv.

worthily.

· Calfa

NBHL (1)

Արժանապէս առաքել, կամ հանել, մատնել, բարեհամբաւել։ վերաքարողել, գանձել. (Խոր. ՟Գ. 57։ Նար.։)


Արժանաւորեմ, եցի

va.

to deserve, to render worthy;
to obtain, to procure.

· Calfa

NBHL (1)

Զիա՞րդ զարարիչն գոլ ոչ արժանաւորեսցէ, որոց ոչ հրաժարէ ի նախախնամութենէ։ Ասեն, թէ ոչ արժանաւորեաց՝ փոքունց լինել արարիչ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Արժանի, նւոյ, նեաց

adj. adv.

worthy, that deserves something;
just, convenient, suitable, decent, proper;
— համարել, to deign;
գնալ —, to go worthily, conformably;
— ըստ արժանւոյն, յարժանի, worthily, justly, suitably, cf. Արժանապէս;
— լինել, to be worthy, to deserve;
— առնել, cf. Արժանաւորեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ἅξιος dignus Նա՝ կամ այն՝ որում արժան է ընծայել ինչ ի պատիւ կամ յանարգանս. արժանաւոր. յարմար. եւ Հաճոյ. ընտրեալ. ընտիր. պիտանի. ... Զանձանց ասի.


Արիւնաթաթաւ

adj.

bloody, dyed, stained with blood.

· Calfa


Արիւնաներկ

adj.

coloured with blood.

· Calfa


Արծաթեղէն, ղինի, նաց

adj. s.

silvery, made of silver;
silver plate.

· Calfa

NBHL (1)

Մահարձանօք արծաթեղինօք. (Նար. գանձ եկեղ.։)


Արծաթունակ

s.

trunk;
poor-box.

· Calfa

NBHL (1)

Ուօղ յինքեան զարծաթ. այն է դարձանակ. եւ Որ ինչ անկ է գանձանակի.


Բազմագին, գնի

adj.

very dear, precious.

· Calfa

NBHL (2)

Գտեալ մարգարիտ մի բազմագնի. (Կիւրղ. գանձ.։)

Արբցէ ասէ գան բազմագին՝ քան զայն որ ոչ գիտէր բնաւին. (Շ. եդես.։)


Բազմագնի

cf. Բազմագին.

· Calfa

NBHL (1)

Գտեալ մարգարիտ մի բազմագնի. (Կիւրղ. գանձ.։)


Բազմազաւակ

adj.

that has many children.

· Calfa

NBHL (1)

Ուրա՛խ լեր դշխոյ՝ հարսն պանծալի, բազմազաւակ կուսութեամբ բերկրեալ. (Նար. գանձ եկեղ.։)


Բազմազգի

adj.

of several species, sorts or kinds, diverse, manifold.

· Calfa


Բազմալեզու

adj.

polyglot.

· Calfa


Բազմախիտ

adj.

very thick;
very frequented (way);
very difficult;
very abundant.

· Calfa


Աղարտանք, նաց

s.

destruction, devastation, ruin;
disparagement, defamation.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ԱՂԱՐՏՈՒԹԻՒՆ. Ընդ վայր հարումն (որպէս զանպիտան արտ աղի, կամ որպէս աղաջուր) թշնամանք. նախատինք. անարգանք. եպերանք.


Աղաւնակերպ

adj.

like a dove, in the form of a dove.

· Calfa


Աղաւնաձագ

s.

cf. Աղաւնեակ.

· Calfa


Աղբերահոս

adj.

flowing like a fountain, fluent, streaming;
copious, abundant.

· Calfa

NBHL (1)

Մորենի անկէզ, եւ վէմ աղբիւրահոս. (Շ. գանձ.։)


Աղբիս, Աղբիւսք

s. pl. sweepings, filth;
cf. Աղբեւք.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղբիս ամենայն չարեաց օթագանեցաք. (Լծ. կոչ.։)


Աղբիւր, բեր, բերաւ, բիւրք, բերք, բերաց, բերց, բերբք, բերօք

s.

fountain, source, spring, brook;
origin.

· Calfa

NBHL (1)

Աղբիւր ելանէր յերկրէ, եւ ոռոգանէր զամենայն երեսս երկրի։ Պատառեցան ամենայն աղբիւրք անդնդոց բազմաց։ Բաց յաղբերաց ջրոց եւ ի ջրհորոց եւ ի ջրակուտաց։ Հասեալ կամ ի վերայ աղբեր ջրոյս։ Առ աղբերն։ Շրջեսցուք առ ամենայն աղբերբք ջրոց։ Զամենայն աղբերս ջրոց խցջիք։ Աղբիւր կնքեալ. եւ այլն։


Աղերս, ի, ոյ, ից

s.

supplication, petition, deprecation, entreaty;
— արկանել, — մատուցանել, յ— մատչել, to supplicate, to implore, to pray, to request.

· Calfa


Աղերսարկու, աց

adj.

suppliant.

· Calfa


Աղիւսակ, աց

s.

little brick;
tablet;
draught-board;
arithmetical table, logarithm.

· Calfa


Աղճատանք, նաց

s. pl. idle words, frivolous discourse, chitchat, nonsense;
cf. Աղճատաբանութիւն.

· Calfa

NBHL (2)

Ըստ նոցա աղճատանացն. (Կիւրղ. գանձ.։)

Նմա պատահին անարգանք, ատելութիւնք, գանք, եւ յամենեցունց աղճատանք. (Կլիմաք.։)


Աղութիւն, ութեան

s.

saltness.

· Calfa


Աղտ, ի, ից

s.

salt;
saltness;
ծով աղտից, salt-marsh.

· Calfa

NBHL (1)

χόριον կամ κόριον secundina, secundae Թաղանթ սաղմի կենդանեաց յարգանդի մօր, որպէս շապիկ կամ քօղք բնութեան. տղի ընկեր, տղայ. տուվագ. մէշիմէթ.


Աղցաւոր

adj.

miserable, wretched, sorrowful;
raging, violent.

· Calfa

NBHL (1)

Զխոնաւն ի վեր առաքէ իբրեւ հանգանակ աղցաւոր. (Նիւս. կազմ. ՟Լ՟Բ։)


Աղքատանոց, աց

s.

poor-house, almshouse, hospital for the poor.

· Calfa


Աղքատիկ

adj. s. rather poor, poor.

· Calfa


Աղքատութիւն, ութեան

s.

poverty, indigence, beggary, want, necessity, penury;
meanness.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ աղքատութեամբ կերիցես զհաց քո։ Ես ըստ աղքատութեան իմում պատրաստեցի։ Զաղքատութիւն եւ զնեղութիւնս մեր։ Աղքատութիւն զայր խոնարհ առնէ (կամ տնանկութիւն խոնարհեցուցանէ)։ Բեկումն ամբարշտաց, աղքատութիւն։ Զաղքատութիւն եւ զանարգանս ի բաց բառնայ խրատ. եւ այլն։


Աղօթարար

adj. s. that prays to God;
that addresses God in prayer.

· Calfa


Աղօթք, թից, թիւք

s. pl. prayer, orison, supplication;
աղօթս առնել, յաղօթս կանխել, յաղօթս կալ, cf. Աղօթեմ.

· Calfa


Աճ

s.

growth;
cf. Աճումն.

· Calfa


Աճառ, աց

s.

cartilage, gristle;
soap;
cf. Օճառ.

· Calfa

NBHL (1)

νεῦρον ։ ἷς, ἱνός, nervus, fibra Նեարդ. ջիղ. ձգանք. կռճիկ, կռճուկ. սինիր. սինըր. ինճէ տամար.


Աճեմ, եցի

vn.

to grow, to increase, to be augmented, to grow tall or stout;
to make progress;
to vegetate, to sprout, to come up;
to be multiplied;
to be heightened, to grow upon or out of;
to grow dear.

· Calfa

NBHL (3)

αὑξάνομαι cresco, augeor Զարգանալ. մեծանալ եւ առաւելուլ իրաց իրաց, տնկոց եւ կենդանեաց՝ քանակաւ կամ հասակաւ. աճիլ, մենծնալ, երկննալ. պէօյիւմէք. արթմագ. ազմագ. իզտիատ պուլմագ.

Աճէ եւ զարգանայ հասակաւ. (Ագաթ.։)

Ուռճանալ. զարգանալ. յառաջադէմ լինել. յորդել. թէօրէմէք. սէրփիլմեք.


Աճիմ, եցայ

vn.

cf. Աճեմ.

· Calfa


Աճումն, ճման, ճմունք

s.

growth, augmentation, increase, enlargement, progress, extension, amplification, multiplication;
exaggeration;
augment;
vegetation.

· Calfa


Աման, ոյ, ով, աւ, ոց

s.

vase, vessel, pot;
bag, sack, purse, cloak-bag;
ոտից —, shoe.

· Calfa

NBHL (1)

ՈՏԻՑ ԱՄԱՆ. Ռամկական է, իբր ագանելիք ոտից.


Ամանակ

s.

time;
time or measure in music;
cf. Ժամանակ.

· Calfa

NBHL (1)

Բայ է ընդունական ամանակաց։ Ամանակք երեք. ներկայ, անցեալ, եւ ապառնի։ Ամանակի են յայտնիչք (մակբայքս), այժմ, յայնժամ։ Ամանակն (յառոգանութեան) երկու. երկար, սուղ. (Թր. քեր.։)


Ամբառնամ, բարձի

va.

to raise, to raise up, to take up, to heighten, to lift up.

· Calfa

NBHL (1)

Վերանալ ի պատիւ. զարգանալ. եւ ձեռներէց լինել մեծանալ. ամբարտաւանիլ. փքանալ.


Ամբառնամ, բարձայ

vn.

to rise, to get up, to go up, to ascend.

· Calfa

NBHL (1)

Վերանալ ի պատիւ. զարգանալ. եւ ձեռներէց լինել մեծանալ. ամբարտաւանիլ. փքանալ.


Ամբարանոց, ի, աց

s.

cf. Համբարանոց.

· Calfa

NBHL (1)

Լայնաբար՝ դարան արքունի իրաց. գանձարան. θησαυρός. thesaurus, repositorium. խազինէ.


Ամբարեմ, եցի

va.

to provide, to store;
cf. Համբարեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Իյայնցանէ մի՛ ամբարեսցէ կերակուր տան իւր։ Զանձին իւրոյ աշխատութիւն ոչ հասարակաց եկեղեցւոյն, այլ իւր միայն ամբարիցէ։ Ի մարմնոցդ աշխատութենէ հոգւոցդ ամբարել գանձ. (Շ. թղթ. եւ Շ. ընդհ.։)

ԱՄԲԱՐԵՄ որ եւ ՀԱՄԲԱՐԵԼ. ἁποτίθημι depono, repono Մթերել յամբարս, ժողովել, դնել ի պահեստի. շտեմարանել. ամփոփել. գանձել. դիզել, պահել. դիզել. պահել. տեվշիւրմէք. եըզմագ.


Ամբարշտաբար

adv.

impiously;
irreligiously, ungodlily, sacrilegiously, unrighteously, profanely.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ այսուհետեւ ամբարշտաբար ստեղծցեն ոմանք. (Կիւրղ. գանձ.։)