Definitions containing the research գան : 3047 results

Ջահալուսութիւն, ութեան

s.

cf. Ջահալուցութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Բորբոքեալ բոցափայլ ջահալուսութեամբ։ Առատաբոց ջահալուսութիւնք յոգանթիւ ճրագարանացն. (Անան. եկեղ։)


Ջահալուցութիւն, ութեան

s.

torch-light;
bonfire.

· Calfa

NBHL (1)

Բորբոքեալ բոցափայլ ջահալուսութեամբ։ Առատաբոց ջահալուսութիւնք յոգանթիւ ճրագարանացն. (Անան. եկեղ։)


Ջահեմ, եցի

va.

to shine like a torch, to blaze, to flash, to glitter.

· Calfa


Ջանասէր

adj.

diligent, active, careful, laborious, painstaking, studious, assiduous, hardworking.

· Calfa

NBHL (1)

Զորս ջանասիրաց է պարտ ի յոլովից գրոց ժողովել։ Լե՛ր գործասէր ջանասէր։ Քոյ բանդ հաւանեցուցանէ զմեզ, ո՛ ջանասէր եղբայր մեր նեմեսինէ. (Նիւս. բն.։ Կոչ. ՟Ծ՟Գ։ Կիւրղ. գանձ.։)


Ջնեմ, եցի

va.

to heat, to cudgel, to cane, to whip.

· Calfa


Ջոկադրեմ, եցի

va.

to separate, to set a-part.

· Calfa

NBHL (1)

Առանձնանայ դարձեալ ի նոցունց ստորակէտն յառոգանութեան, ըստ որում յայլ դասս ջոկադրի. (Երզն. քեր.։)


*Ջոկեմ, եցի

va.

to distinguish, to separate, to detach.

· Calfa


Ստուգաբան, աց

adj. s.

truthful, veracious;
true, real, veritable;
etymologist.

· Calfa

NBHL (1)

Որք անուան ստուգաբան են քննիչք, զփառացն անուն կրկին իմանան։ Այր բանիբուն գիտութեամբ, ստուգաբան ի կարգադրութիւն ճառից։ Խաբեբայք եւ պատրիչք փոխաբերեցան ընդ տրանց արդարոց եւ ստուգաբանից։ Աւետարանիչքն եւ առաքեալքն եւ ստուգաբան վարդապետքն. (Կիւրղ. գանձ.։ փարպ։ Յհ. կթ.։ Լծ. կոչ.։)


Ստուգաբանեմ, եցի

vn. va. to tell the truth;
to verify, to explain;
to trace the etymology or derivation of a word.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս տեղւոյն ստուգաբանէին (խտրանօք)։ Տեսանելով զգանձսն՝ որ ի նմա, ստուգաբանէ։ Զոր առանձինն խօսէին՝ ի մէջ ածէր ստուգաբանելով. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 37. 39. եւ 4։)


Ստրջանամ, ացայ

vn.

to repent, to regret, to rue, to be seized with repentance, touched with contrition.

· Calfa

NBHL (1)

Ստրջացի՛ր գոնէ անագան ի չարեացդ։ Զայլ յանցաւորս գովէ, որք ստրջացան ի վերայ մեղացն. (Լմբ. համբ. եւ Լմբ. տնտես.։)


Ստրջանք, նաց

s.

cf. Ստրջումն.

· Calfa

NBHL (1)

Յանցեաք՝ ոչ իբր զպատողն մեր՝ կամաւ, կամ առանց ստրջանաց։ Ստրջանօք իմաստնացեալ՝ յիրաւունս օրինացն դառնայ։ Զանարգանսն եւ զստրջանսն, որ յետ մեղացն լրմանն։ Կատարումն նորին՝ տրտմութիւն եւ ստրջանք է ի զդաստ միտս. (Լմբ. ստիպ.։)


Սրազէն

adj.

armed with sharp weapons;
— կառք, chariots armed with scythes.

· Calfa


Սրաթեւ

adj.

acute-winged;
cf. Սրաթռիչ

· Calfa


Սրաթռիչ

adj.

flying swiftly.

· Calfa


Սրախողխող

adj.

killed, slain with a sword.

· Calfa

NBHL (1)

Սրախողխող եղեալ ի գիրկս մարցն կատարեցան։ Երիտասարդք առաջի ծերոց սրախողխող եղեալք։ Սրախողխող լինել կամ առնել։ Սրախողխող առնէին զամենեսեան։ Աւազակք գան հարկանելով՝ սրախողխողս իսկ առնեն. (Շար.։ Լաստ. ՟Ժ՟Ա։ Պիտ.։ Ասող. ՟Գ. 13։ Ճ. ՟Բ.։)


Սրածութիւն, ութեան

s.

pestilence, plague, epidemy, contagion, mortality.

· Calfa


Սրբաբանեմ, եցի

va.

to sing the Trisagium, to sanctify, to hallow, to laud.

· Calfa


Սրբագումար

adj.

composed of saints, venerable.

· Calfa


Սրբագունդ

adj.

of holy assembly.

· Calfa


Սրբագրիչ, չի, չաց

cf. Սրբագրող.

· Calfa


Սրբազգեստ, ից

adj.

clothed in a holy or white raiment;
holy, pious, godly, divine.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքելոցն սրբազգեստից. (Նար. գանձ խչ.։ Ոսկիփոր.։)


Սրբալոյս

adj.

enlightening the spirit, of spiritual light, pure, holy.

· Calfa

NBHL (1)

Սրբալոյս այսու իւղոյ մեռոնիւ օծելոց. (Շ. գանձ մեռոնի.։)


Սրբակրօն, ից

adj.

irreproachable, pure, chaste, godly, saintly, saint-like, holy.

· Calfa


Սրբապահ

adj. s.

containing relics;
fasting rigorously;
reliquary, shrine.

· Calfa


Սրբատուն, տան

s.

vestry-room, sacristy.

· Calfa

NBHL (1)

Սուրբ բնակարան, վանք. հայրապետանոց. եւ մանաւանդ՝ Ուր պահին գրիք եւ սպասք եւ աւանդք եկեղեցւոյ. սարկաւագանոց. պահարան, աւանդատուն, տաճար.


Սրբարան, աց

s. adj.

sacred asylum, sanctuary;
temple, church;
sanctifying, expiatory.

· Calfa


Սրիկայ, ից

adj. s. ruffian, rascal, scoundrel, varlet, hired-assassin, brigand.

· Calfa


Սրովբէագումար

cf. Սրովբէախումբ.

· Calfa


Սրովբէագունդ

cf. Սրովբէախումբ.

· Calfa


Սրովբէախումբ

adj. s.

where the seraphim assemble;
chorus of seraphim.

· Calfa


Սրովբէաջոկ

adj.

crowded by seraphim.

· Calfa


Սրովբէափակ

adj.

surrounded or guarded by seraphim.

· Calfa


Սրտաբեկեմ, եցի

va.

cf. Սրտաբեկ առնեմ.

· Calfa


Սրտակոտոր

cf. Սրտաբեկ;
cf. Թօթափիմ.

· Calfa


Սրտհեշտութիւն, ութեան

s.

heart's ease.

· Calfa


Սփածանիմ, փածայ

vn.

to put on an apron, to gird oneself with a cloth;
to put on, or to wear a dressing-gown;
քուրձս —, to clothe oneself in sack-cloth or hair-cloth.

· Calfa


Սփռեմ, եցի

va.

to spread, to disseminate, to disperse, to scatter, to strew, to sow, to propagate, to diffuse;
to pour out or forth, to open;
սփռել ծաղիկս, to strew with flowers.

· Calfa


Սքանչելագործեմ, եցի

vn. va. to do wonderful things, to work miracles;
to do miraculously or wonderfully well.

· Calfa


Սքանչելապայծառ

adj.

magnificent, very splendid, brilliant, dazzling.

· Calfa

NBHL (1)

Զարմանաւոր եւ սքանչելապայծառ (կամ սքանչելատեսիլ). (Նար. գանձ հոգ.։)


Սօս, ից

s.

plane-tree, platane;
white poplar.

· Calfa

NBHL (1)

Մերձ առ սօսի առոգանէին երկրագործք զբամբակենիսն... եւ լուեալ սօսւոյն՝ զչարացաւ. (Մխ. առակ. ԺԹ։)


Սօս

adj. fig. stately, lofty, haughty, proud;
clear (colour);
— երիվար, high-mettled, prancing, fiery or spirited horse.

· Calfa

NBHL (1)

Մերձ առ սօսի առոգանէին երկրագործք զբամբակենիսն... եւ լուեալ սօսւոյն՝ զչարացաւ. (Մխ. առակ. ԺԹ։)


Սօսիւն

s.

murmuring of the breeze.

· Calfa

NBHL (1)

Սօսիւն, սօսափիւն, սաւառնաձայն, թեւաձայնել, խօշիւն, գանգիւն. (Հին բա։)


Վակասիր

adj.

sticking.

· Calfa


Վահան, աց

s. mech.

shield, pavice, buckler;
cf. Կումբ;
բառնալիք —ի, handle of a shield;
հաւատոյ, օրինաց —, shield, defender of the faith, or the law;
lid, cover.

· Calfa

NBHL (1)

ἁσπίς, θυρεός scutum, clypeus, -um. (լծ. հովանի). Ասպար. (պ. սիբէ՛ր . յն. ասբի՛ս ). պաշտպանական զէն՝ զանազան ձեւով եւ մեծութեամբ՝ յայլեւայլ պնդակազմ նիւթոց. գալգան, խալխան, թիւրս. (ի յն. թիւրէօ՛ս ).


Վաղակաւոր, աց

s. adj.

dagger, poniard;
sword, sabre, hanger, cutlass, scimitar;
sworded, armed with a sword or dagger.

· Calfa


Վաղահաս

adj.

arriving early, quick, prompt;
early, precocious, premature, untimely.

· Calfa


Վաղահասուկ

adj. fig.

early, precocious;
blooming early;
inconstant, fickleminded, unsteady, versatile.

· Calfa


Վաղեմի

adj.

ancient, old, antiquated.

· Calfa

NBHL (1)

Ասէին՝ թէ այրս այս վաղեմի գանձ է գտեալ։ Ի վաղեմի եւ ի կռապաշտ թագաւորաց. (Հ. հոկտ. ՟Ի՟Դ.։)


Վիշտ, վշտի, վշտաց

s.

inconvenience, discomfort, displeasure, vexation, pain, trouble, grief, affliction, sorrow, suffering, torment, tribulation;
—ք ամպրոպաց, tempest, foul weather;
— դառնութեան, bitter grief, desolation;
դժնդակ —ք, great hardships, misfortunes;
ի վշտէն, առ վշտի, առ վշտի վտանգին, through affliction, tribulation or grief;
—ս հասուցանել, to grieve, to pain, to concern, to distress, to cause sorrow, to afflict, to vex;
ի —ս մտանել, to grieve at, to be pained at, to take to heart, to sorrow for, to be afflicted;
— է ինձ, I am greatly concerned at, it is with pain that I;
բազում —ք ի վշտաց հասանէին ազգին, many disasters successively fell on the nation;
ամենայն փափկութիւն հայոց եհաս ի —ս վտանգի, all the pleasures of the Armenians were changed for extreme dangers;
ի վշտի մաշեն զանձինս, they consume themselves with mourning;
չիք ինչ հեշտի առանց վշտի, no joy without alloy.

· Calfa

NBHL (1)

ὁδύνη dolor κίνδυνος periculum, discrimen συμφορά calamitas τιμορία vexatio πόνος labor πάσχειν patiri, passio եւ այլն. Հակառակն ձայնիս Հեշտ։ Խիստ ինչ անցք. խոշտանգանք. տառապանք. նեղութիւն. ցաւ. վտանգ. տագնապ. կիրք. աղէտք. ճիգն. երկունք.


Վիրապ, աց

s.

oubliette, dungeon of death;
խոր —, deep dungeon, profound gulf, bottomless pit.

· Calfa

NBHL (1)

λάκκος fovea, puteus. Հոր. ջրհոր ցամաք. գուբ. պիիր, գույու, գանլը գույու, որ է գուբ մահապարտաց.