Definitions containing the research բնակ : 1301 results

Ծերպ, ից

s.

hole, cavity;
excavation, cavern.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տան բնակեալ՝ ընդ ծերպ ինչ ձգէ զլոյս արեգական. (Լմբ. պտրգ.։)


Ծին, ծնից, ծնոնք

s. fig. anat.

birth, delivery;
after-birth;
origin, source, rise, birth;
ovarium;
ի ծնէ, by birth;
from one's birth;
կոյր ի ծնէ, born-blind, blind from his birth;
զծնէ կաղն դնացուցանել, to cause the bornlame to walk;
*mole;
*patch.

· Calfa

NBHL (1)

ԾԻՆ. Նիշ եւ սպի բնական.


Լինիմ, եղէ, լեր, եր, լեալ

v. aux. to be;
to exist, to live;
to consist;
to become, to turn, to make one's self;
to happen, to take place, to occur, to chance;
to come to pass;
— առն, to marry, to be married, cf. Ամուսնանամ;
— ընդ կնոջ ընդ միմեանս, to have commerce with, to be in intimate relation with;
— ընդ ումեք, to stay with, to live together;
— ուրեք, to sojourn;
to dwell;
— բերկրութիւն ուրուք, to be the joy or happiness of;
— այր, to become a man, to arrive at man's estate;
— քահանայ, to be ordained priest;
զի՞նչ լինիցի ընդ իս, what shall I do ? what will become of me ? ի ցնծութիւն եւ ի հիացումն եղեւ աշխարհի, he was the glory and admiration of the whole world;
են նորա երկու որդիք, he has two sons;
իցեն այսոքիկ որպէս եւ են, whatever it may be;
քաւ եւ մի լիցի, God forbid ! արանց եւ կանանց լինէին, they married and were given in marriage;
որ ինչ լինելոց է եղիցի, happen what may ! ողջ լիք or լերուք, adieu! good bye! farewell!

· Calfa

NBHL (1)

ԼԻՆԵԼ. որպէս Կալ. բնակիլ. Դադարել. գտանիլ ուրեք. կենալ.


Լոյս, լուսոյ, լուսով

s. fig.

light;
brightness, splendour;
fire;
illumination;
day;
sun;
sky;
eye;
լոյս, լոյս անեղ, Eternal light;
լոյս հաւատոյ, լոյս մտաց, the light of faith;
light of intellect;
լոյս քաղցր, a gentle light;
լոյս զոդիակոսի, northern lights, (aurora borealis);
լոյս ելեկտրական, electric light;
լոյս կազի, gas light;
ի լոյս, by the light of, in broad daylight, openly, visibly;
եղիցի՛ լոյս, եւ եղեւ լոյս, let there be light! and there was light;
լոյս սո՛ւրբ, ողջո՛յն ընդ քեզ, անդրանիկ դու երկնից ծնունդ, եւ կամ՝ մշտնջենին յաւատակից դու ճառագայթ, hail, holy Light! offspring of heaven firstborn, or of the Eternal coeterhal beam;
չիք լոյս անվթար կամ բաժակ անմրուր, no joy without alloy;
ծագել լուսոյ, to dawn;
մինչ լոյսն զգիշերն մերկանայր, it was scarcely break of day, at day break, at early down;
ի լոյս գալ, ի կենաց հասանել, to come out, to appear;
to come into the world, to be born;
to give birth or life to;
կորուսանել զլոյս աչաց, to lose one's sight;
լոյս տալ աչաց, to open the eyes, to cause to perceive, to warn;
ամփոփել լուսոյ ուրուք, no longer to behold the light of day, to die;
ի լոյս ածել, հանել ի լոյս, to bring to light, to discover, to publish, to illustrate;
ի լոյս ընծայել զմատեան, bring out, to publish a work;
լոյս առնուլ, to see the day;
to grow light;
to be enlightened, illuminated;
ի լոյս դառնալ, to issue from an eclipse;
լոյս տալ, to instruct, to enlighten;
լոյս աչաց իմոց, լոյսդ իմ անձկութեան, light of my eyes, my life, my heart, my love, my darling, my dearest one, my sweet one;
աչք իմ մի՛ տեսցէն զլոյս, may I be struck blind! damn my eyes! consolation, relief, balm, balsam.

· Calfa

NBHL (1)

Լոյս արարիչ լուսոյ՝ առաճին լոյս, բնակեալդ ի լոյս անմատոյց։ Լոյս ի լուսոյ։ Լոյս երրեակ եկ մի։ Երրեակ լուսոյն. (Ժմ.։ Շար.։)


Լուծանեմ, լուծի

va.

to untie, to unyoke, to unchain, to unbind, to undo, to loose;
to dissolve, to decompose, to break;
to resolve, to decide;
to temper;
to dilute, to soften;
to unfold, to develope;
to dissipate, to disperse;
to melt, to dissolve;
to explain;
to analyse;
to change;
to violate, to infringe;
լուծանել զերկունս, to free from the pains of labour, to cause to bring forth;
լուծանել զերկունս նորա, to be born of her;
լուծանել զքաղց, զքերան, to breakfast, to take refreshment;
լուծանել զպահս, to break one's fast;
լուծանել զոք ի կենցաղոյս, to take away a perso's life, to kill, to slay, to murder;
լուծանել զկեանս աշխարհիս, զկեանս իւր, զկենցաղ մարդկան, to end one's days, to depart this life, to cease to live, to die;
լուծանել զմեղս, to absolve, or remit sin;
լուծանել զդատակնիք, to annul a sentence;
լուծանել զօրէնս, to violate the laws, to transgress;
լուծանել զշաբաթս, to break the sabbath;
լուծանել զխաւար, to shed a light in the darkness, to make darkness light;
վրէժս լուծանել, to be punished;
լուծանել զլեզու, to untie, to cause to speak;
լուծանել զամուսնութիւն, to dissolve a marriage;
լուծանել զարգանդ կուսին ի պղծութիւն, to deflower, to violate;
լուծանել զսէրն հայրենի, to act in disregard of paternal love;
լուծանել զքուրձ, to open a sack;
լուծանել զորովայն, to loosen, or move the bowels;
to purge;
զարժանին պատուհաս ելոյծ զյանցանացն, he met with the punishment his crimes deserved.

· Calfa

NBHL (1)

ԼՈՒԾԱՆԻԼ. καταλύω diversor. Իջեւանիլ, ագանիլ ուրեք. հանգչել. մնալ. բնակել. տաղավարիլ. (որպէս թէ լուծանելով զկառս կամ զերիվարս)


Լուսաճեմ

adj.

cf. Լուսաճաճանչ.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ անմարմնոցն հոյլսն լուսաճեմ տարերցն (լուսաւորաց երկնից) զգոյնս արեանանեղին։ Լուսաճեմբնակարան կարեաց՝ խորան դասուց հրեշտակաց։ Երկնանման լուսաճեմ խորան. (Շար.։)


Լուսատու, աց

adj.

that gives light, enlightening;
— լինել, to teach, to enlighten, to illuminate;
— աշտարակ, light-house;
—ք, the stars.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ օձաբնակ խաւար գըբին, յոր լուսատուն էր իմ անձին. այսինքն սուրբ լուսաւորիչն. (Յիսուս որդի.։)


Լուր, լրոց

s.

hearing, audition;
audience;
news, account, report, relation;
hearsay, rumour;
renown, fame;
discourse, sermon;
obedience;
noise that wakes or rouses;
sound, voice, cry;
Աստուած ամենայնիւ լուր է, the ail-hearing God;
լուր չարեաց, bad news, ill news;
լուր առնել, to warn, to avert;
to acquaint;
to announce;
զխուլս ի լուր առնել;
to cause the deaf to hear;
լուր լինել;
to be heard;
to be announced;
լուր դնել;
to listen;
to hear;
լուր լինել առ ոք, to come to one's knowledge;
ելանել լրոյ ուրուք, to spread one's fame;
լուր ի ականջաց լսել, to hear with one's own ears;
ի լրոյ, by hear-say, by current report;
— ! listen ! — օր, workday.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս զօրհնեալ տէր բնակեալն՝ ի լուրաւուրսն։ Այս օրինութիւն յառաջէ է քան զմիւսդ, զոր ի լուրաւուրսն, որ չիցէ տօն. (Մաշտ. ջահկ.։ եւ Մխ. ապար.։)


Լռելեայն

adv.

tacitly, by implication;
secretly, in secret;
silently, without bustle, in a private manner.

· Calfa

NBHL (1)

Օրէնէ փեսայի՝ առժամայն ոչ խոսել ցհարսնն, այլինքն լռելեայն կալով՝ այլք զնմանէ ծանուցանեն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 17. Երթեալբնակէր լռելէայն ի մանեայ այրս. Յհ. կթ.։)


Լրբախօս

adj.

insolent, impudent, foulmouthed.

· Calfa


Խոնարհութիւն, ութեան

s.

humility;
deference, submission, humiliation, abasement;
baseness, lowness, inclination, declination.

· Calfa


Խոշոր, ից

adj.

stout;
great;
thick;
rough, rude, rustic, unpolished;
awkward, ill-shaped, ill-made;
rugged, toilsome, difficult;
— զգեստ, coarse cloth;
— ձայն, rough voice;
harsh sound;
— գոյնք, stiff or unconnected colouring.

· Calfa


Խոստանամ, ացայ

vn.

to promise, to engage, to pledge ones word;
to vow;
to protest;
to offer, to proffer;
to propose.

· Calfa

NBHL (1)

Խոստանային զարհաւիրս եւ զխոստովանութիւնս հալածել յանձնէ ախտացելոց. Խոստացաւ տալ յարքունիս վաթսուն քանաքար։ Խոստացան եւս խաչինս տալ նոցա։ Սկիզբն արասցուք բանիցդ խոստանալոց։ Զայն ինչ՝ որ թագաւորին խոստացեալ էր, ողջ ոչ կարէր առնել։ Զխոստումն՝ զոր խոստացավ համան արքայի։ Երդմամբ խոստացաւ տալ նմա (յն. խոստովան եղեւ)։ Բայց զայս խոստանամ քեզ (յն. խոստովանիմ)։ Խոստովան գիտել զաստուած (յն. խոստովանին)։ Խոստան տալ նմա արծաթ։ Խոստացաւ տալ նմա զսա ի բնակութիւն. եւ այլն։


Խորանակից

adj.

dwelling in the same paviliou or tent.

· Calfa

NBHL (2)

Յարկակից. բնակակից.

Տնակից եւ խորանակիցհամաբնակ. (Փիլ. ել. ՟Բ. 83։)


Խորեմ, եցի

va.

to hollow, to excavate;
to fathom;
to withhold, to retain;
to purloin, to steal, to rob, to embezzle;
to peculate.

· Calfa

NBHL (1)

Փորեաց եւ խորեաց, եւ եդ հիմն։ Խորեցէ՛ք ի նստել բնակիչք հանգրուանիդ. (Ղկ. ՟Զ. 48։ Երեմ. ՟Խ՟Թ. 30։)


Խորհրդական, ի, աց

adj. s.

mystical;
mysterious;
sacramental;
emblematical, symbolical;
rational, thinking, prudent;
adviser, counsellor;
— իմաստ, rhapsody, religious rapture.

· Calfa

NBHL (1)

Ի սմա բնակէ խորհրդական երրորդութիւնն. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Խորհրդարան, աց

s. fig.

house of Parliament, hall of Assembly, chamber of deputies;
place of administration of the sacramants;
offering-place;
mind, intellect.

· Calfa

NBHL (1)

Ի միջին ասեմք զսրտին բնակութիւն, եւ զնոյն խորհրդարան հոգւոյ եւ մարմնոյ. (Եղիշ. յես.։)


Խորշ, ից

s.

corner;
compartment, division, pigeon-hole;
chess-squares, chequers;
niche;
cell, partition;
nook, lurking-place, hidden corner;
hollow, cavity;
— հանդերձիկ, fold, plait, crease;
— երեսաց, ճակատու, dimple;
wrinkle, puckering;
— ծովու, gulf, bay;
creek, cove;
— նաւի, hold of a ship;
— լերանց, cave, cavern;
— կենդանեաց, den, haunt, lair;
— թռչնոց, eyrie, nest;
ի — մի, in a corner;
— զխորշիւ իջանել, to fold, to plait, to crease;
to become wrinkled, to knit the brow;
—ս քաղել, to fold variously;
—ս —ս գործել, to make smnall rooms or cells;
to gather, to plait;
—ս արկանել յայտս, to wrinkle, to pucker.

· Calfa

NBHL (1)

ԽՈՐՇ. ա. Գրչութիւն անստոյգ. որպէս Զատուզեալ իբրեւ խորշ ինչ, կամ խորշեալ եւ մեկուսի ի բնակութեանց.


Խորշակահար

adj.

sun-burnt, parched by excessive heat, or by a burning wind;
— առնել, to burn, to parch;
— լինել, to be burnt, parched.

· Calfa

NBHL (1)

Եղեն բնակիչք խորշակահար դաշտաց. (Եղիշ. ՟Ը։)


Խորոպճին

s.

gynecaeum, harem, womens appartments.

· Calfa

NBHL (2)

γυναικεῖον gynaeceum. Կանանոց. բնակարան կանանց.

Է՛ որ առնանոց է, եւ է՛ որ խորոպճին։ Խորոպճին տեղի է՝ որում շրջին բնակեալ բարք կանացիք. (Փիլ. լին. ՟Դ. 15։)


Խոցոտումն, ման

s.

act of wounding severely.

· Calfa

NBHL (1)

Խոցումն ի վերայ կարեւէր արկածից դնի՝ բնակելով դէմ յանդիման փափագելոյս (դրախտիս). (Պիտ.։)


Խուժիկ, ժկաց

adj.

barbarous;
black, negro.

· Calfa


Խուց, խցի

s.

chamber;
cell.

· Calfa

NBHL (1)

ար. խուսս. ταμιείδιον cellula. Սենեակ փոքր. խուղ. խրճիթ. հիւղ. բնակարան. օթեւան.


Խռնեմ, եցի

va.

to assemble, to muster;
to collect, to gather;
to augment, to enlarge.

· Calfa

NBHL (1)

Խռնեցան՝ վաղվաղակի ձեռն ի գործ առնէին։ Մինչ գալ խռնել զնովաւ, զի մերձեսցին առ նա։ Երթայր դարձեալ խռնեալ ժողովուրդն առ նա։ Եկն միաբան բազմւթիւնն, եւ խռնեցաւ։ Երկիր քո խռնեսցի ի բնակութիւն. (՟Բ. Մակ. ՟Դ. 4։ Մրկ. ՟Գ. 10. ՟Ժ. 1։ Գծ. ՟Բ. 6։ Ես. ՟Կ՟Բ. 4։)


Թեւ, ոց

s. fig.

wing;
arm;
pinion;
flight, rush, dash;
թեւ աղօրեաց, sails of a wind-mill;
sweep, fan;
թեւ զօրաց, wings of an army;
թեւ ձկանց, fins of fish;
թեւ հանդերձից, sleeve of a coat;
թեւ նաւու, rudder, car, or sail of a ship;
թեւք հողմոց, the wings of the wind;
թեւ դրանց, leaf, fold of door;
թեւ տաճարի, towers of the temple;
pyramids;
թեւ գառագղի, portcullis, greatest door of menagery;
թեւք երկրի, the ends of the earth;
թեւս առնուլ, to have wings, feathers;
թեւս ածել, to flutter, to take wing;
to fly away;
թեւ արկանել, cf. Թեւարկեմ;
— ի —, — ի — խառնեալ / յեռեալ, arm in arm;
թեւ տալ ումէք, to give one's arm to;
բանալ, պարզել, հատանել զթեւս, to spread the wings;
հատանել զթեւս, to clip or crop (a birds wings);
to fetter or paralize a person. wing, protection.

· Calfa

NBHL (1)

Խորանօքս (բնակարանք վանականաց) խիտ առ խիտ թեւ ի թեւ հարեալ, ճիգն ի ճիգն զապարմանցն թեւակս խառնեալ. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 16։)


Թեւազգեցիկ

adj.

winged, furnished with wings, plumed, fledged.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ եղեալ թեւազգեցիկք, ի վեր ի սուրբ սեղանն թռուցեալ բնակէին. (Փարպ.։)


Թեւազգեցեալ

adj.

cf. Թեւազգեցիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ եղեալ թեւազգեցիկք, ի վեր ի սուրբ սեղանն թռուցեալ բնակէին. (Փարպ.։)


Թիկունք, կանց

s. fig.

back, shoulders;
back, hind part;
aid, succour, assistance;
բարձրացաւ քան զամենայն ժողովուրդն թիկամբք չափ ի վեր, he was taller than all the people from the shoulders upward, (head and shoulders taller than all the people);
ձեռին ուրուք լինել ի վերայ թիկանց թշնամեաց իւրոց, to place ones hand on the necks of one's enemies;
to put one's enemy under, to subjate;
—նս դարձուցանել, to turn the back, to take to flight, to flee, cf. Արհամարհեմ, cf. Փախչիմ;
—նս տալ արեւելից, to turn to the west;
—նս առնել or —նս օգնականութեան առնել, to form an alliance, to enter into an alliance, to confide in, to recur to, to rely on;
զ—նս հաստ առնել, to strengthen one's self, to be reinforced;
ի —նս հասանել, կալ, իջանել, to fly to the rescue, to send aid or reinforcements, to give a helping hand;
դառնալ ի —նս or ի —նս կոյս, to turn back, to turn one's back, to fly;
ի —նս առաքել, to send back, away;
— նաւին, poop;
ի թիկանց, ի —նս or ի —նս կոյս, զթիկամբք, behind, from behind, backward.

· Calfa


Թողում, ղի, ղայ

va. vp.

to let, to permit, to allow;
to commit, to abandon, to resign, to yield, to give up, to forsake, to cast off, to leave, to desert, to get rid of;
to deliver, to free, to pardon, to remit, to release, to acquit, to forego, to pass over, to tolerate;
to repudiate;
to renounce;
— ասել, to omit, to leave out, to pass over in silence;
— զմեղս, to pardon, to absolve, to remit;
to expiate;
— զիմն ի գլուխ ուրուք, to let one go one's own way;
ձայն —, to cry out;
— առնել, to permit, to allow;
— առ ժամանակ մի, to suspend;
— զոք ի մահուանէ, to free from death;
չ-, to refuse, to hinder, not to allow;
սիրտ իմ եթող զիս, my heart failed me;
ի բաց թողցուք զայս, let us leave that aside;
-, թողանիմ, ղայ, to be left, abandoned.

· Calfa

NBHL (1)

Եղեւ սով յերկրին, թո՛ղ զառաջին սովն։ Թո՛ղ զմեռեալսն վասն կորխայ։ Թո՛ղ զբնակիչս գաբաացւոց։ Եզն, կով, ոչխար, թո՛ղ զեղջերու եւ զայծեամն։ Թո՛ղ զայլ աղխ։ Թո՛ղ զմեհեւանդս, եւ թո՛ղ զմանեակս ոսկիս։ Թո՛ղ զկանայս եւ զմանկտի։ Թո՛ղ զայլ նեղութիւնսն.եւ այլն։


Թուեմ, եցի

va.

to number, to count, to calculate;
to rank, to range, to reckon;
եւ զի մի մի —, in a word.

· Calfa

NBHL (1)

Գունաւոր թուացեւ հաճոյ քան զբնական գեղն։ Չար թւաց Աստուծոյ. (Վրդն. ծն. եւ Վրդն. սղ.։)


Թուլացուցանեմ, ուցի

va.

to loosen, to relax, to slacken, to unbend, to untie;
to enfeeble, to enervate, to effeminate, to debilitate;
to let, to permit;
— զաղեղն, to unstring the bow;
— ի խնամոց, to neglect, to abandon;
առանց Աստուծոյ —նելոյ, without God's permission.

· Calfa

NBHL (1)

Թուղացուցեալ մարմնոյն կրել զիւրսն։ Նոյնպէս եւ զարտօսրն իրաւացոյց, զբնական լինել ի մարմնի պատահումնն թուղացոյց. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Կարգաւորութիւն, ութեան

s.

regularity, order, method;
arrangement regulation;
— հասարակաց աղօթից, office, divine service.

· Calfa

NBHL (1)

Կարգաւորութիւն տան, քաղաքի նախարարութեանց։ Կարգաւորութիւն բնական, ամուսնական, յարմարական, ուղիղ. (Սահմ. Խոր. ՟Բ. 65. Պիտ.։)


Կարգեմ, եցի

va.

to put in order, to arrange, to dispose, to distribute, to put, to place, to plant;
to destine, to prescribe, to fix, to assign, to enjoin;
to establish, to institute, to found;
to constitute, to charge with;
to number or place among;
to range in battle, to put in order of battle or in battle-array;
*to marry, to give in marriage;
կարգեալ ընդ իշխանութեամբ, subaltern, inferior;
խաղային յառաջ՝ կարգեալք եւ կազմեալք, they cautiously advanced in good order.

· Calfa

NBHL (1)

Լուսաճեմ բնակարան կարգեաց՝ խորան դասուց հրեշտակաց. (Շար.։)


Կարեցական, ի, աց

adj.

self-interested, selfish.

· Calfa

NBHL (1)

Բաժանելով զառ աստուած սէրն ի բնականն, ի հարկաւորականն, ի կարեցականն (կամ կարեկցականն). բնական զորդիականն ասացին, կարեցական զվարձկանականն, իսկ հարկաւորական զծառայականն։ Կարեցական՝ սէր կարեւոր, զոր առ բժիշկսն ունին հիւանդքն. (Տօնակ.։)


Կարծրարուեստ

adj.

of a hard or laborious calling, or occupation.

· Calfa

NBHL (1)

Հեփեստոս արուեստիւ դարբին այլ կարծրարուեստ կոչեն զնա քերթողքն, քանզի փառաւոր առնէր զարուեստն զդարբնական. (Նոննոս.։)


Կարկաչ, է

s. fig.

noise;
prate, chitchat, babble, chatter, tattle;
— ջուրց, murmur, gurgling, purling, babbling;
— թռչնոց, warbling, twittering, chirping;
— հաւուց, clucking, cackling;
— աքաղաղի, crowing;
— հնդկահաւու, gobbling;
— ագռաւուց, cawing;
— գորտոց, croaking, croak.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բարձրաւանդակի, եւ ի կակաչս (գուցէ՝ կարկաչս), եւ ի քարանձաւս, եւ ի կատարս լերանց բնակէ. թուի՝ ի տեղիս կարկաջահոսանաց, քարավազից։


Կաւեղէն, ղինի, նաց

cf. Կաւեայ.

· Calfa


Կեղեւ, ոց

s. fig.

bark;
peel;
rind;
husk;
shell;
outside.

· Calfa

NBHL (1)

λέπυρον, λέπισμα, φλοιός cortex, potamen, testa, squama. (թերեւս իբրու կեղ) պատեանք պտղոց, եւ ծառոց. արտաքին ծածկոյթ բնական, կամ թեփ.


Համ, ոց

s.

savour, taste;
check, moderation;
— դնել, to moderate, to check.

· Calfa

NBHL (1)

Ցանկականին բնակն է յերիկամունսն, եւ ի ներքին համսն,. (տպ. վրիպակաւ, կամսն.) (Գր. հր.։)


Համաբուն

cf. Համաբնեայ.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ որպէս Համաբնական, համագոյական.

համաբնակից. Բնութենակից, որպէս ի մարդիկ. ունօղ զնոյն տեսակաւ բնութիւն. եւ Տնկակից. համանման. բնաւորական.


Համամտութիւն, ութեան

s.

unanimity, concord, consent, conformity of opinion.

· Calfa

NBHL (1)

Խաղաղութիւնն է ամենայնի միաւորական, եւ ամենեցունց համամտութեան եւ բնակցութեան ծնողական եւ գործաւորական. (Դիոն. ածայ.։)


Համայարկ

adj.

cohabitant;
dwelling under the same roof.

· Calfa

NBHL (1)

ὀμόστεγος contubernalis. Յարկակից. բնակակից.


Համանման, ից

adj. adv.

equal, alike, similar;
conformable, analogous;
imitating, following;
equally, alike.

· Calfa

NBHL (1)

Որ համանման մեծին եղիայի եւ յովհաննու մկրտչին յանապատի բնակեցեր. (Շար.։)


Համաշխարհական, ի, աց

adj.

universal, general, common, public.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ համաշխարհականս հնչեցեալ բնակիչս աշխարհի. (Պիտ.։)


Համաշխարհիկ

adj. s.

of the same country;
countryman.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞րպէս կամիմք ժառանգել զարքայութիւնն երկնից՝ ընդ համաշխարհիկս բնակելով։ Ոչ եգիտ անդ նաւ համաշխարհիկ։ Համաշխարհիկն այն նաւ (այսինքն նաւակն համաշխարհիկ նաւավարի). (Վրք. հց. ՟Բ. եւ ՟Ժ՟Բ։)


Համաստեղծ

adj.

innate, natural.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ բերօղ ծանրութեան բնակակիր համաստեղծս կարեաց. (Նար. կուս.։)


Կրօնաստան

cf. Մենաստան.

· Calfa


Հալեմ, եցի

va.

to melt, to smelt, to found, to cast, to smelt down;
to dissolve;
to liquefy;
to exhaust, to drain, to consume;
to digest.

· Calfa

NBHL (1)

Զատամունս իւր կրճտեսցէ եւ հալեսցի (հիւծեալ նախանձու)։ Հալեցան ամենայն բնակիչք քանանացւոց (ահիւ)։ Զերեսս երկնից ո՞ հալեաց։ Հալեցան կապանքն ի բազկաց նորա։ Աչք ամպարշտաց հալեսցի։ Աչք իմ ի վերայ որդւոց հալեցան.եւ այլն։


Կեղծ

adj.

feigned, dissembled, false, counterfeit, sham, fictitious, artificial, factitious;
affected, prim, finical;

· Calfa

NBHL (1)

անդ դեւ բնակիցին, եւ կեղծս ի կեղծս յայտնեցին։ Վիշտք ասեն եւ նհանգք կեղծս ի կեղծս լինին. (Եզնիկ.։)


Կենակից, կցի, կցաց

s.

comrade, companion, partaker;
husband, wife, married couple;
— լինել, to live together, to cohabit, to keep company with, to get intimate, to frequent, to converse;
չկամիմ բնաւ — առնդ լինել, I will have no manner of conversation, no dealing with that man.

· Calfa

NBHL (1)

συζώων, συμβιόων , բայիւ συζάω, συμβιόω una vivens, conviva կամ σύνοικος, συνών cohabitans, contubernalis πλησίον proximus. Կենակցորդ, ի միասին ապրօղ. բնակակից. ընտանի. կենցաղակից.