Քերթողք ծաղուց՝ առ ի ծաղր ինչ կատականաց գործ գործել՝ մեծամեծս փքային։ Ամենայն ուրեք յաշխարհի մեծ փքայ հեշտ ցանկութիւնն. յն. մեծամեծս շնչէ. ուր հյ. վրիպակաւ գրի՝ փքահեշտ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Ինձ մահկանացուիս զի՞նչ արժան է բարձրավիզ լինել փքանալ։ Ի յօդոյն փքանալով։ Ընդ փարթամութիւնդ փքանաս։ Փքացեալ ի ճոխութիւն իւրեանց. (Փիլ. ՟ժ. բան.։ Ճ. ՟Ա.։ Լմբ. սղ.։ Մխ. առակ.։)

Եւ զիա՛րդ այնոքիկ ճշմարտին, եթէ քակ եւ որիշ է մարմինն ի բանէն. (Նանայ.։)

Ոչինչ քակտիչ լինել ինձ թուի բանիդ։ Քակտիչ օրինաց։ Նենգութիւն՝ սիրոյ քակտիչ է. (Անյաղթ բարձր.։ Իգն.։ Լմբ. սղ.։)

Քահանայագործեցին այսպիսի բանիւքս զհամբաւս իսկ, եւ զպատկերս եւ զբագինս. (Պղատ. օրին. ՟Ե։)

Ո՛չ քահանայապէս ըստ ահարոնեան տկար օրինին մատետր։ Զուարթնոցն բան իմն ընծայեցեր մարդկօրէն փրկական քահանայապէս եւ քաւչապետաբար մաղթել. (Նար. ՟Ժ՟Դ. ՟Լ՟Դ։)

Ուխտին, եւ քահանայութեանն (այսինքն դասուց քահանայից)։ Ամենեցուն իշխանութիւն է միաբանել ի բաղմոսն, եւ զաւարտումն՝ քահանայութեանցն հաւատալ։ տայ ապա եւ եպիսկոպոսն զխաղաղութիւն, զի նա է գլուխ քահանայութեան. (Ագաթ.։ Խոսր.։)

ՔԱՂԱԾՈՅ կամ ՔԱՂԱԾՈՒ. Քաղեալ՝ կրկտեալ բան. ծաղկաքաղ. քաղուած. բովանդակութիւն. քաղած, քաղուածք.

Զամենայն զայսպիսի ինչ բարբանջմունս ի բաց հանէ յօրէնսդրութենէ. (Փիլ. բագն.։)

Ըստ հեթանոսական բարբանջմանցն, որ բախտս եւ ծնունդս ասեն. (Յճխ. ՟Ի՟Բ։)

Թողեալ զառասպելաց նոցա բարբանջմունս (կամ բարբաջմունս). (Խոր. ՟Բ. 67։)

Որ ձեզ ընդունայնութիւնք եւ բարբանջմունք թուին։ Ցանկայք մոլորութեան բարբանջմանց։ Անմիտ մարդոյ բարբանջմունք. (Փարպ.։)

Յիմարութեան, կամ ունայնաձայն բարբանջմունք. (Նար. ՟Խ՟Ը։ Լմբ. հանգ.։)

Անպէտ բարբանջումն եցոյց զարտաքին ուսմանսն. (Հ=Յ. յնվր. ՟Ի՟Ե.։)

Բարեատեաց բանսարկուն. (ՃՃ.։)

Որ զբանն Աստուած բաւական եղեր ընդունել յորովայնի միշտ կոյս. (Շար.։)

Արդ այս բաւական ասացաւ։ Այսչափ՝ բաւական ասացեալ է. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Զոմն բանիւք բորոտեցոյց. (Ճ. ՟Ա.։)

Ոչ սահման մահու, ոչ բռնութիւն բանսարկուին, այլ կցորդութիւն առ մահկանացուսս եւ բռնաւորեալսս. (Աթ. ՟Բ։)

Վերակացուք մարդկան ունին բանիւն կակղել զխստութիւն մտաց իբրեւ բրչաւ. (Իգն.։)

ԳԱՌՆԱԴՄԱԿԻԿ որ եւ ԳԱՌՆԱԴՄԱԿ, ԳԱՌՆԴՄԱԿ. գ. λειμώνιον Limonium, sedum, semper vivum Անուն բանջարոյ, եւ ծաղկի. որ եւ Թթռկիչ, Թթռնիչ, եւ Կաքւու արօտ. հէյուլ հալէմ, հէր տեմ դազէ, միրի աշիքեան, գայա գօրուղու եւ գուզու գուլաղը։ (Բժշկարան.։ Վստկ. իա. լը. խը։ Յաւելու Բժշկարանն. Յաւելու Բժշկարանն.)

Վարելն եւ վարիլն ի գործ. բանի գերելը՝ գալը, գործածութիւն.

Երկբան իցէ, երկխորհուրդ իցէ. (Եւագր. ՟Ժ՟Ը։)

Պատուիրեցի քեզ անտի եւեթ չուտել։ Այնու եւեթ նմանեսցուք նոցա։ Բայց զի ուտիք եւեթ անցից։ Եւ նա լուռ եւեթ կայր։ Երթիցն արք եւեթ։ Բայց զայս եւեթ բանս արասցես ինձ. (եւ այլն.) յորս երբեմն չդնի ինչ ի յն. վասն որոյ ի մեզ ստէպ վարի ի զարդ որպէս թարմատար։

Եօթնեան բանին մասունք. (Փիլ. լին. ՟Դ. 110։)

τὴν ἁρχήν, ἁπ’ ἁρχῆς a principio, ab initio, primum, prius, ante ըստ յն. ոճոյ, իբր՝ Յառաջնումն (կարգի ժամանակին). ի սկզբան անդ. յառաջն. յառաջագոյն. նախ. առաջ, առաջուց, նախ եւ առաջ. ըստ եբր. ի գլխոյ. գլխէն.

Իբրեւ զառաջինն. իմա՛, իբրեւ զ՝իսկզբանէն, որպէս յառաջն. (Բ. Թագ. ՟Ե. 10։ Ես. ՟Բ. 6։ ՟Կ՟Գ. 19։ Յես. ՟Ը. 6։ Դտ. ՟Ի. 32։ Յովէլ. ՟Բ. 23։)

φλυαρία nugae Զրաբանութիւն. բաջաղանք. բարբաջանք. եւ զրպարտութիւն. խենդուխելառ խօսք.

Յաղագս Էի։ Փոխանցելի է մեզ այժմ յարդարեւ գոյ՛ն արդարեւ էին աստուածաբանականն գոյանունութիւն. (Դիոն. ածայ.։ )

Սկիզբն լաւ եւ քաջ ամենայն էիցն՝ Աստուած է. եւ առաքինութեանց՝ բարեպաշտութիւն. (Փիլ. ժ. բան.։ )

Էրն եւ իցէն սմա ըստ ճշմարիտ բանին ոչ յարմարին, այլ միայն էնն. յն. τὸ ἕστι ly est իմա՛, է՛, որպէս երրորդ դէմն էական բայիս եմ, ես, է. իբր զի մշտնջենաւորին Աստուծոյ վայել է տիրապէս ներկայ ժամանակ. զի է անժամանակ եւ անփոփոխ եւ նոյն եւ նոյնպէս միշտ։ Է 2 մջ. Է՜. Ո՛վ. յէ՛. ա՛ ա՛. ա՛յ. հէ՛.

Է՛ն էապէս մեզ քարոզէ, զՈրէնն ուսեալ ի Մովսիսէ, թէ Աստուած էր ի սկըզբանէ, եւ ոչ եղեալ ի յումեքէ. (Շ. այբուբ.։)

Յաղագս Էի։ Փոխանցելի է մեզ այժմ յարդարեւ գոյ՛ն արդարեւ էին աստուածաբանականն գոյանունութիւն. (Դիոն. ածայ.։ )

Սկիզբն լաւ եւ քաջ ամենայն էիցն՝ Աստուած է. եւ առաքինութեանց՝ բարեպաշտութիւն. (Փիլ. ժ. բան.։ )

Էրն եւ իցէն սմա ըստ ճշմարիտ բանին ոչ յարմարին, այլ միայն էնն. յն. τὸ ἕστι ly est իմա՛, է՛, որպէս երրորդ դէմն էական բայիս եմ, ես, է. իբր զի մշտնջենաւորին Աստուծոյ վայել է տիրապէս ներկայ ժամանակ. զի է անժամանակ եւ անփոփոխ եւ նոյն եւ նոյնպէս միշտ։ Է 2 մջ. Է՜. Ո՛վ. յէ՛. ա՛ ա՛. ա՛յ. հէ՛.

Է՛ն էապէս մեզ քարոզէ, զՈրէնն ուսեալ ի Մովսիսէ, թէ Աստուած էր ի սկըզբանէ, եւ ոչ եղեալ ի յումեքէ. (Շ. այբուբ.։)

Եթէ երթալի է ի մեզ անհասութիւն բանիդ, ոչ էր սքանչելի, այլ ըմբռնութեան իրք. այսինքն դիւրըմբռնելի. (Ճ. ՟Գ.։)

Զընդդէմսն գործեալ իմաստնոյն։ Զընդդէմսն քեզ գործեցի։ Մի՛ մատուսցես բան ընդդէմ՝ ահեղ. (Նար.։)

Այդ խորհուրդ դարձեալ իմոց բանից ընդդէմ է. (Եղիշ. ՟Գ։)

Եւ անդէն աւետարանական բանիցն ընդդէմ բերեն, թէ ի գիշերի համբարձէ՛ք. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Զվարագոյր վերին կամարին՝ բանայր ընդդէմ Նախավկային. (Գանձ.։)

Զհետ երթեալ ի կարգի ընդելուզման՝ զվայելուչսն պատուիրեաց։ Ընդելուզումն եւ կարգ յարմարման։ Կազմութիւնն ըստ ընդելուզման դրապանակին ամենաբարիոք ասացեալ է. քանզի բանն առանց գործելոյ անկատար եւ կաղ է. (Փիլ.։)

Ոչ կարգիւ եւ ընդելուզմամբ բերին յիրս եւ ի բանս. (Պիտ.։)

Յաւէտ ժամանակի (յն. ընդ ամենայն ժամանակ) ընդերկարաձգէ զբանն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37։)

Այլում տեղւոյ եւ ժամանակի թողեալ (զմնացորդ բանից)։ Թողու ի վերայ նոցա զամենայն շէնս (այսինքն շնորհէ)։ Ի նոսա թողլով զշէնս ամենայն։ Եպիփանու վճարեալ զկենցաղս՝ թողեալ լինի (այսինքն մնայ) աշակերտ մի անուն Հռոփանոս. (Խոր. ՟Ա. 3։ ՟Բ. 7։ ՟Գ. 53։)

Զթողանիլն զոր կրեացն ի սկզբանէ մարդոյս բնութիւն։ Որ էր յայտնապէս լուծողի զպատահեալն մեզ թողանիլն. յն. թողումն, կամ լքումն. (Պրպմ. չ։)

Թո՛ղ լան եւ ողբան զմեր կործանումն։ Թո՛ղ համարձակ գայ նստի թագաւոր. (Լաստ. ՟Ժ՟Է. ՟Ժ՟Ը։)

Ինձ, թո՛ղ, մեծաբանէք. Աստուծոյ ընդէ՞ր. (Վանակ. յոբ.։)

Երկինք ոչ են անարատ առաջի նորա, թո՛ղ թէ այր գարշ եւ անսուրբ։ Եթէ մեծ ինչ բան խօսեցեալ էր ընդ քեզ մարգարէին, ո՞չ ապաքէն պարտ էր առնել. թո՛ղ թէ զի ասաց, լուացի՛ր, եւ սրբեսցիս։ Զհրեշտակս դատիմք, թո՛ղ թէ զերկրաւորս. (Յոբ. ՟Ժ՟Ե. 16։ ՟Դ. Թագ. ՟Ե. 13։ ՟Ա. Կոր. ՟Զ. 3։)

Անխղճմտութիւն է յմար իմաստասէր ինքնադատ պատմօղ, ինքնադատ պատմօղ, ինքնահակառակ բանասէր. (Կլիմաք.։)

Որոց բանից իրազգած եղեալ. (Փարպ.։)

Ոչ զամանակս խուզել եւ ցզեկ ինել պարտ է։ Որ ի վեր քան զմեր բանս է, ոչ արժանի լինել համարիմք իրազեկ (կամ իրագէտ) լինելոյ. (Նիւս. կազմ.։)

Քան այնչափ ի լկտութիւն ածել՝ լա՛ւ իցէ ամենավաճառին կամ բանջարավաճառին տալ զդուստրն՝ կին. (Ոսկ. կող.։)

Ամէնիմաստն աստուածաբանութիւն (Սուրբ գիրք).( Դիոն. երկն. ՟Դ։)

Ի ժամանակն հայել եւ ի դէմսն այլագունակս։ Մի կամք էին երկոցունցն (Յիսուսի եւ Յհ. Մկրտչի), թէպէտ եւ վարքն այլագունակք։ Ո՛չ կռուոյ ինչ են բանք, այլ՝ այլագունակ պատմութեան. (Ոսկ. մտթ.։)

Այլակերպարան բանիւք մտանէ ի ճառս. (Ոսկ. եբր.։)

Զի Աստուծոյ բանն անանցաւոր է ի նմա. (Լմբ. պտրգ.։)

Անդաշն՝ առանց խաղաղութեան, եւ անհամբոյր լինի (յն. մի բառ). (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Եւ անյապաղ, անդանդաղ, առանց ուշ ունելոյ այլոց իրաց. առջի բանը ա՛ն ընելով.

Անըմբոն վարկանին մասն գոլ զանբանն (բանականին)։ Անըմբոն վարկանել անքանակ բնութեանն քանականալ. (Սարկ. հանգ. եւ Սարկ. մարդեղ.։)

ԱՆԽՈՒԼ որ եւ ԶԱՆԽՈՒԼ. Որպէս թէ նմանութեամբ խուլ բոլորովին. անլուր. հեռի յաղմկէ. առանձին. անյայտ. ծածուկ. գաղտնի. անմարդաձայն. բանուկ չեղած. կիզլի, սէնտասըզ. սազըր եէր. ըստ յն. նեղ, անգործ.

Անհառակ միաբանութեան օրինակ. (Ոսկ. գղ.։)

Ընդունել սմա եւ զանհակառակ գովաբանութեանցն հատուցումն. (Պիտ.։)

Թէպէտ եւ յոյժ անհնարակա՛ն՝ է զբովանդակն ասել մեզ բան. (Շ. եդես.։)

Ոչ բառնայ զանձնիշխանականն, որոց տուեալ է զնա բանիւն հանդերձ. (Տօնակ.։)

Անմերձ է բանիս ձգտումն առ անյուսութիւն ծածուկ խորհրդոյս. (Նար. մծբ.։)

ἅφωνος, ἅλογος. voce carens, irrationalis. Որ ոչ մռնչէ. անձայն. անբարբառ. անբան. լուռ. մունճ. սէսսիզ, սէտասըզ.

Ծանուցանէ զորոգայթ. եւ կրկին զանյեան բանն ասիցէ, անպարտ է. (Մխ. դտ.։)

Զի մի՛ զանստացուածութեանն վնասեսցէ զբան։ Բաւական է մեզ՝ որ վասն անստացուածութեանն բան. (Բրս. հց.։)

Ընթերցի՛ր զառաջագոյն բանսն, եւ ուսցիս զանվրիպութիւնսն. (Եփր. աւետար.։)

Եւ այն աշխարանաց բանք. (Տօնակ.։)