Definitions containing the research աք : 8605 results

Պիտառեմ, եցի

va.

to deliver oracles, to foretell, to predict;
to use, to make use of.

· Calfa

NBHL (2)

Ինձէն եղեալ ականատես եւ ականջալուր նորա սքանչ հրաշիցն, որում բոլորն այն ծովահայեացն քաղաք թագաւորական պիտառ հռոմայեցւոցն նահանգին, սակս հասարակաց գոլով յայտնի ի նմանէ (կամ ի նմա) եղելոյ ի վերին տեսչութեանցն. (Ճ. ՟Գ.)

Որպէս շուն յորժամ դառնայ ի փսխած իւր. զայս պիտառեաց ի վկայութիւն առաքեալն պետրոս. (Լմբ. առակ.։)


Պիտառութիւն, ութեան

s.

word, oracle, prediction;
testimony, witness;
use, employ;
want, necessity;
work;
writing, useful treatise.

· Calfa

NBHL (2)

χρησμός, χρηματισμός oraculum, monitum, testimonium եւ ἕργον , ἑργίδιον opus, opusculum. Պատգամ. վկայութիւն. բան վաւերական. ճառ պիտանի. հաւաքումն բանից՝ որ վարին ի պէտս. (վրիպակաւ գրի առ յետինս եւ Պիտառնութիւն).

Ոչ ի թղթի աստ փոյթ զսրբոց վարդապետացն եւ զհարցն ընթերցաք զպիտառութիւնս. (Ոսկիփոր.։)


Պիտիմ

v. imp. one must, it is necessary;
սակաւիկ ինչ պիտեցաւ, it was within a hair's breadth of.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւատարմագունի առն պիտէր (այսինքն պէտք էին), որ ասէր՝ թէ յարեաւ, մեք տեսաք. (Ոսկ. գծ.։)


Պիտոյ

adj.

necessary;
suitable;
— է, cf. Պիտիմ;
it is becoming, proper, suitable;
զի՞ եւս — են մեզ վկայք, what need have we of witnesses ?

· Calfa

NBHL (3)

Որ ինչ պիտոյն մերոյ հաւաքմանս է՝ շարադրեսցուք. (Խոր. ՟Ա. 11։)

Նախ եւ առաջին կարեւոր եւ պիտոյ խնդիր այդ է։ Զպիտոյսն եւ զառաւել օգտակարսն մոռացաք հարցանել, թէ ու՞ր երթաս. (Փարպ.։)

Եւ մեք հատանեմք փայտ ի լիբանանէ ըստ ամենայն պիտոյից քոց։ Ընտրեցէք արս եօթն, զորս կացուսացուք ի վերայ պիտոյիցս այսոցիկ։ Զեպափրոդիտոս՝ զձեր առաքեալ, եւ զպաշտոնեայ իմոյ պիտոյից. (՟Բ. Մնաց. ՟Բ. 16։ Գծ. ՟Ղ. 3։ Փիլիպ. ՟Բ. 25։)


Պիտոյանամ, ացայ

vn.

cf. Պիտանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Փոքր ինչ պիտոյացաւ ի նմանէ։ Ողորմելով տային նմա որչափ եւ պիտոյանայր նմա։ Եթէ ճգնէաք ի խոնարութիւն, ոչ պիտոյանայր մեզ այլ ճգնութիւն. (Վրք. հց. ՟Է. ՟Ը. ՟Ժ՟Ը։)


Պլղամ, ի

s.

cf. Մաղաս.

· Calfa

NBHL (2)

Ցամաքի պլղամն, որ առաւելեալ է ի ճաշակելիս ըմպելեացն. (Վրք հց. Բ։)

Եկն ինձ պլղամ. Ի գիրս առաքին։


Պլօր

cf. Բիւրեղ.

· Calfa

NBHL (1)

Ասեն հրէաք՝ թէ պատուհանն (տապանին) էր պլօր։ Լոյսն մտանէ ընդ պլօրն. եւ ելանէ առանց ապականութեան. (Ի գիրս առաքին։)


Պղակունդ

cf. Պղակունտ.

· Calfa

NBHL (1)

ՊՂԱԿՈՒՆԴ կամ ՊՂԱԿՈՒՆՏ, ՊՂԱԿՈՒՆԴԱ կամ ՊՂԱԿՈՒՆՏՐ. Բառ յն. πλακοῦς. սեռ. -κοῦντος, placenta, πλακούντιον, placentula. յորմէ ռմկ. բոկեղ. թ. պօղալա. իտ. ֆօգա՛լլիա. Կարկանդակ. քաքար. նաստիկ, հայս զանգեալ. եւ եփեալ իւղով եւ մեղու.


Պղերգութիւն, ութեան

s.

cf. Պղերգումն.

· Calfa

NBHL (1)

Զպաշտոն տեառն պղերգութեամբ մատուցաք. (Լաստ. վերջաբ։)


Պղծալեզու

adj.

foul-tongued, obscene.

· Calfa

NBHL (1)

Պտուղս այս քաղցր էր եւ սիրուն, առ ինքն ունէր զմահըն թաքուն. բայց ինձ չասաց պըղծալեզուն, զիս մերկացոյց յանճառ լուսոյն. (Տաղ.։)


Պղծալից

adj.

full of filth, sunk in nastiness, dirty, impure, lewd.

· Calfa

NBHL (1)

Յառ եւ յաւուր սուրբ քաղաքին, զոր պղծալիցքն կոխէին. (Ներս. մոկ.։)


Պղծաշուրթն

adj.

of unclean lips.

· Calfa

NBHL (1)

Ունող զպիղծ կամ զանմաքուր շրթունս. (որպէս մեկին գնի ի յն).


Պղծեմ, եցի

va.

to soil, to contaminate, to stain, to spot;
to profane, to pollute, to abuse;
to abhor, to detest, to execrate;
— զկոյս, to violate, to dishonour.

· Calfa

NBHL (2)

ՊՂԾԵԼ. μολύνω inquino, polluo. մալակոնել. Շաղաքել. թաթաւել. աղտեղել.

Պահեսջիք զշաբաթս, զի սրբութիւն է այն տեարն եւ ձեզ. պղծեսցէ զնա. մահու մեռցի։ Զձեռին գործին քո մերձեցուցեր ի նա, եւ պղծեալ է ։ Մի պղծեսցես զանուն իմ սուրբ։ զսրբութիւն տեարն պղծեաց։ Մատուցանեք ի սեղան իմ հաց պղծութեան. եւ ասէք. ի՞ր պղծեցաք զնա։ Ամենայն անօթք նոցա պղծեալ էին։ մինչեւ հեթանոսս եւս եմոյծ ի տաճարն եւ պղծեաց զսուրբ տեղիսն։ Որ եւ զտաճարն իսկ կամեցաւ պղծել. եւ այլն։


Պղծութիւն, ութեան

s.

contamination, stain, filth, obscenity, lewdness, impurity, debauchery;
profanation, pollution;
abomination, execration;
— կուսի, violation, rape;
ի — մատնել զանձն, to prostitute oneself.

· Calfa

NBHL (2)

Պիղծ գոլն. գարշութիւն, անմաքրութիւն. դիջութիւն. պղծելն. եւ պղծիլն՝ ըստ ամենայն նշ. որպէս βεβήλωσις profanatio βδέλυγμα abominatio. (եբր. խալլէլ, թէօպա ). μίασμα, μιασμός pollutio, inquinamentum ἁσέλγεια, ἁκαθαρσία immunditas. (եբր. թամէ, թօմա, ֆիկիւլ, թամա. յորմէ լտ. contaminatio)

Զի պղծութիւն է այն։ Անձն որ մերձեսցի յիրս պղծութեան։ Եհան պղծութիւնս արտաքս յերուսաղէմէ։ Զի մի՛ կերիցեն ի պղծութենէ անտի։ Զի արարէք պղծութիւնս։ Պղծութիւն աւերածոյն։ Փախուցեալք ի պղծութեանց աշխարհի.եւ այլն։


Պղնձախեցի

s.

chalcoceramus.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղադս թէ զիարդ խոցեալ լինի արէս, կամ որպէս ի պղնձախեցի զընդանեալ։ Կապեցաւ ի պղնձախեցի. եւ պղնձախեցի՝ քաղաք է, այսպէս կոչեցիալ. եւ կամ տեսակ դժուարագոյն եւ դժուարալոյծ կապանաց. (Նոննոս.։)


Պղնձանիգ

adj.

having a copper bolt.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղաքք մեծեմեծք՝ պարսպաւորք՝ պղնձանիդք. (՟Գ. Թագ. ՟Դ. 13. յն. նիդք պղնձիք։)


Պղտոր, ոյ

cf. Պղտորական.

· Calfa

NBHL (2)

θολερός turbidus. (լծ. հյ. պիղծ ջուր. եւ թ. պուլանըգ. եւ որպէս թէ պուլուքլու կամ պուլաղըգ ). Խառնակ եւ անմաքուր. ժխորեալ աղտով. յետնեալ ի յստակութենէ եւ ի պայծառութենէ, իրօք կամ նմանութեամբ.

Հայցուած պղտոր եւ ձեռն անմաքուր՝ աննուիրելի. (Նար. ՟Ի՟Զ։)


Պղտորութիւն, ութեան

s.

cf. Պղտորումն.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն աշխարհական հոյլս մթերից պղտորութեան մաքրիցէ ի սրտէ. (Ճ. ՟Գ.։ Փրկեա ի ցնորից եկամուտ պղտորութեանց. Նար. ՟Ղ՟Ա։)


Պճնայօրէն

cf. Պճնազարդ.

· Calfa

NBHL (1)

Պատուար պճնայօրէն՝ ի զանազան մաքրազարդ ականց յարմարեալ. (Նար. կուս.։)


Պճնեմ, եցի

va.

to embellish, to bedeck, to adorn, to beautify, to set off, to trim studiously, to bedizen, to trick out.

· Calfa

NBHL (1)

καλλωπίζω, ἑπισκοπέω decoro, exorno, faciem elegantem et venustam reddo. Պաճուճել. զարդարել՝ մանաւանդ արտաքուստ. գեղերեսել. ճիճի պիճի սազել.


Պճնիմ, եցայ

vn.

to bedizen oneself with coquetry and too great attention to effect, with studied neatness.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ անզարդութեան երկաթոյս սեւութեան գունոյս, պղինձ պճնելի՝ ցոյցք առաքինութեան՝ հրաշեկ լիբանանու , իմա պղինձ փայլուն. որ եւ Ծխեալ ասի. ըստ յն. լիբանանապղինձ, կամ կնդրկապղինձ։


Պնակ, աց

s.

dish;
bowl, porringer, wooden bowl;
մխել զձեռն ի — ընդ ումեք, to eat together, at the same table, to be a table-companion.

· Calfa

NBHL (2)

Նոյն եւ յն. բինաքս. πίναξ, πανάκιον catinus, catilus. իտ. piatto, catino, scudella. Սկուտեղ, սկաւառակ. ամենայն անօթ կերակրոյ ի սեղանի՝ տափարակ, եւ փոքր մի խոր, թեփսի, սահան. ...

Զարտաքին զբաժակին եւ զպնակին սրբէք. (Ղկ. ՟Ժ՟Ա. 39։)


Պնդակազմ

adj.

strong, robust;
brave, daring, gallant, courageous, manful;
hard, firm, solid, steady.

· Calfa

NBHL (3)

Պնդակազմ առնէ զառաքեալսն աստուածային զօրութեամբ. (Իգն.։)

կացցէ պնդակազմ՝ եւ առաքինասցի. (Ոսկ. մ. ՟Ա։)

Բայց թէ յայլմէ վարեսցուք (իՓորձութիւն), կալ պնդակազմ եւ առաքինի. (Շ. մտթ.։)


Պնդակազմեմ, եցի

va.

to give heart, to encourage, to fortify;
to consolidate, to strengthen.

· Calfa

NBHL (1)

Հոգին սուրբ առաքի առ ձեզ, եւ պնդակազմէ ի ճշմարտութիւն. (Տօնակ.։)


Պնդաձիգ

adj.

strong-armed, valiant.

· Calfa

NBHL (1)

Պնդապէս ձգող՝ լարօղ, եւ լարեալ. որ ասի պնդաքարշ.


Պնդապէս

adv.

cf. Պնդագոյն.

· Calfa

NBHL (1)

Պնդապէս հաւատով յուսոյն կարծրութեան ընդ քեզ բեւեռել անսայթաքելի։ Զրահեալ պնդապէս սուսերաւ հոգւոյն ... հաստատեսցես կազմել պնդապէս ի կացումն ուղիղ անսասանելի։ Ըմբռնեալ զմարտուցեալն ընդ իւր՝ պնդապէս. (Նար. ՟Ծ՟Ը. ՟Ղ՟Բ. եւ Նար. կուս.։)


Պնդիմ, եցայ

vn.

to harden, to grow tough;
to insist, to sustain, to be obstinate;
to pretend;
to run, to go quick;
cf. Զկնի;
cf. Զհետ;
ի պահս —, to be rigorous in fasting.

· Calfa

NBHL (1)

ՊՆԴԻԼ. Տալ զանձն ի ճգունս. հանապազորդել արիաբար. առաքինանալ.


Պնդութիւն, ութեան

s.

consistence, solidity, fixity, hardness, density, consolidation;
steadiness, firmness, constancy;
stiffness, severity, obstinacy;
strength, vigour;
sustained, unflagging or continued effort, endeavour, care, solicitude, diligence;
— որովայնի, constipation, costiveness;
պահք պնդութեան, rigorous fasting;
բազում, մեծաւ or փութոյ պնդութեամբ, carefully, diligently, eagerly, cordially, earnestly.

· Calfa

NBHL (2)

Թմբրեցելոյ գլխոյն ի գոլորշեացն, զորս ի խորագոյն ջերմութէանն պնդութեամբ ի վեր առաքի. (Բրս. գոհ.։)

ԵՒ յիշատակ այլոց պնդութեանց եթող մեզ վասն բանից աստուծոյ։ Թէ քանի՞ խօսս ընկալաք մեք ի պնդութէան անտի իրինիոսի. (եւ այլն. Եւս. պտմ.։)


Պնչատ, աց

adj.

flat-nosed or snub-nosed;
noseless.

· Calfa

NBHL (1)

σιμός simus. Որոյ հատեալ են պինչք, այսինքն, ունչք, կամ պակասին իւիք ի ծնէ. որպէս տափակաքիթն.


Պշնեմ, եցի

vn.

cf. Պշնեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Իւրաքանչիւր ումեք ի նա պշնելով հայել. (Նիւս. ի սքանչ.։)

Կասկածանօք կարծեաց պշնեալ, ընդ աղօտ պշնելով՝ փանաքիմաց խուզմամբ՝ սուղ հասեալ (ի վերայ մտաց գրոյդ). (Մագ. ՟Հ՟Է։)


Պշուցանեմ, ուցի

va.

to cause to look at fixedly or attentively, to cause to rivet one's gaze on.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսասէրք կաքաւչաց, որք ի բազմադարձ ոտսն զձեր աչս պշուցանէք. (Բաբիղ. յհ. մկ.։)


Պողովատիկ

adj.

steely;
s. fig. steel, sword.

· Calfa

NBHL (1)

Զսուսերսն պողովատիկս թերաքամեալս ունէին. (Ագաթ.։)


Պոռնիկ, նկաց

adj. s. fornicator;
letcher, whore-monger;
adulterer;
— կին, prostitute, abandoned or debauched woman, harlot, street-walker, courtesan, whore, strumpet, wench, trull;
adulteress.

· Calfa

NBHL (1)

Զպոռնիկ մի՛ առնցու։ Կին պոռնիկ եւ պղծեալ։ Կապէնս պոռնկաց։ Զիարդ եղեւ պոռնիկ՝ քաղաքն հաւատարիմ սիոն.եւ այլն։


Պոռնկանոց, աց

s. fig.

house of ill-fame, brothel;
high-place, heathen temple, idol-house.

· Calfa

NBHL (1)

Յամենայն քաղաքս՝ պոռնկանոցս կազմեցեր. (Եփր. մաքր.։)


Պոռնկոց

cf. Պոռնկանոց.

· Calfa

NBHL (1)

պոռնկոցս արարեալ ի քաղաքին։ Զայն ծանուցեալ թագաւորին՝ քանդեաց պոռնկոցսն չեմք ինչ ազնուագոյնք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 10։)


Պսակազգեաց

adj.

bearing a crown, crowned.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ցամաքել երկրի՝ պսակազգեստ պաճուճազարդ երեւեցաւ երկիր. (Տօնակ.։)


Պսակակիր

adj.

wearing a crown.

· Calfa

NBHL (1)

Մինչ ածխանալ տեսանել զքաղաքն ակնունէր, պսակակիր տեսանէր. (Փիլ. յովն.։)


Պսակակից

adj. s.

crowned with another;
sharer in the crown, in empire.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքելոցն խորանակից լինել եւ պսակակից. (Սարգ. ՟բ. յհ. ՟Ա։)


Պսակաւոր

adj. s.

crowned;
laureate;
prince, king.

· Calfa

NBHL (2)

Դրոշմեալս հրով՝ նշանաւորս որմզդական դիցն տօնի՝ ոստս ի ձեռին պսակաւորս՝ կաքաւեցուցանել (ի ձաղանս). (՟Գ. Մակ. ՟Բ. 14. յն. նշանաւ դիոնիսի՝ թաւ ոստով։)

Կիպրիանոս մեծ, եւ հալացիչ, եւ պսակաւոր։ Տեսի յաղագս առաքինութեան նահատակելս զձեզ, զամենեսան պսակաւոր տեսի. (Ածաբ. կիպր. եւ Ածաբ. մակաբ.։)


Պսակեմ, եցի

va. fig.

to crown, to wreath;
to reward, to recompense;
to give the nuptial blessing, to marry;
to crown, to achieve, to accomplish.

· Calfa

NBHL (1)

Ըզքեզ քաղաք Աստուծոյ ... անվախճանփառօք պսակեաց սուրբ հոգին։ Պսակէ զքեզ ի պատիւ ամենայն սրբովք իւրովք։ Քանզի թագաւորն քրիստոս պսակեաց զսա սքանչելի փառօքն իւրովք։ Որ պսակեացն զհայաստան նորասքանչ լուսաւորչօք . (Շար.։)


Պսակումն, ման

s.

coronation;
crowning.

· Calfa

NBHL (1)

Հապա առաքինիք, եհաս ժամ պսակման մերոյ. (Եղիշ. ՟Ը։)


Պտղաբեր, աց

adj.

bearing or producing fruit, fructiferous;
productive, fruitful, fructuous, fertile;
offering;
— ծառ, fruit-tree.

· Calfa

NBHL (3)

Քուշ զփշաբեր եւ զանպիտան եւ զցամաք երկրէ նշանակէ, եւ ոչ զպտղաբերէ. (Մեկն. ծն.։)

Զբժշկութեան ծառ մաքրեալ պտղաբեր կենաց կազմիցէք. (Պիտ.։)

Լիցուք պտղաբերք զառաքինութիւն եւ զմաքրութիւն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Պտղաբերեմ, եցի

va.

cf. Պտղաբերիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր ինչ ի շնորհաց հոգւոյն տուաւ, եւ եկն ի միտս, զայն պտղաբերեցաք. (Նար. յովէդ.։)


Պտղաբերիմ, եցայ

vn. va. to fructify, to bear fruit, to bring forth, to produce;
to offer;
to render fertile;
to profit.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս զծօղ՝ զի ծօղէ յերկիր. որով պտղաբերեցան անդաստանաք մտաց ամենեցուն. (Պրոկղ. յոսկ.։)


Պտղալից

adj.

full of or loaded with fruits, rich, fertile, prolific.

· Calfa

NBHL (1)

Խէչ բառնայ զոստս պտղալիցս, եւ երկիւղն աստուծոյ զառաքինի անձն. (Նեղոս.։)


Պտղախայծութիւն, ութեան

s.

the beginning to ripen, dark or deep colour of fruits.

· Calfa

NBHL (1)

Անտանելի պտղախայծութեամբ առաքինութեանցն առատանային. (Լմբ. ատ.։)


Պտղածին

cf. Պտղաբեր.

· Calfa

NBHL (1)

Զանբերս առաքինութեան զուղէշսն յապաւէր, եւ զպտղածինսն, մաքրէր. (Սկեւռ. ի լմբ.։)


Պտղակն

adj.

blear-eyed.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զպտղակն (է ամբարտաւանն), որ տայ կարծիս մաքրութեան եւ պայծառութեան. (Ի գիրս մոլ.։)


Պտղակորոյս

adj.

fruitless, unfruitful, sterile, barren.

· Calfa

NBHL (1)

Ոստաքանց եղէ ես որպէս զարմաւենի, պտղակորոյս որպէս ձիթէնի. (Շար.։)


Պտղաւէտ

cf. Պտղալից.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տնկոյն կենաց ընձիւղեալք՝ պտղաւէտք եւ հրաշանշանք. (Նար. առաք.։)