Definitions containing the research սար : 4919 Results

Փառասիրեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to be fond of glory, to aspire but to glory.


Փառատրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

laud, exaltation, glorification.


Փարախ, ից

See full entry →

s. fig.

fold, sheep-fold, pen, cattle-shed;
church, convent, hotel;
ժողովել ի —, to bring back to the fold.


Փարելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj. s.

affecting, moving, touching;
amiable, dear;
offscum, offscouring, cf. Ջնջան;
— առնել, ասել, to conjure, to beseech, to entreat, to beg, to supplicate.


Օժանդակեմ, եցի

See full entry →

va.

to aid, to succour, to assist, to protect, to favour, to support, to sustain.


Օձ, ից

See full entry →

s.

serpent, adder, snake;
— or — աւազակ, the devil;
— խարամանի, dipsas or dipsade;
— շչէ, the serpent hisses;
cf. Քաղցրութիւն.

NBHL (3)

ՕՁ ԱՒԱԶԱԿ. Նոյն ինքն բանսարկուն.

ՕՁ. ստէպ դնի փոխանակ նախնոյ օձին կամ բանսարկուին.

Օձ է նոյն ինքն բանսարկուն. (Լմբ. ժղ.։)


Օձահալած

See full entry →

adj.

driving away serpents.


Օձաշունչ

See full entry →

adj.

serpent-breathed.

NBHL (1)

Յօձէ շնչեալ, թելադրեալ. ռնով օձի կամ բանսարկութիւնն դեղեալ.


Օձապատիր

See full entry →

adj.

deceived by the serpent.

NBHL (1)

Պատրեալն յօձէ. եւ Եղեալն պատրանօք օձին, այսինքն բանսարկուին.


Օձաջամբ

See full entry →

adj.

given by the serpent to eat.

NBHL (1)

Ջամբեալ յօձէն. առթեալ ի բանսարկութենէն.


Օձտեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to divide, to disunite, to separate, to detach, to sever, to part, to distract, to divert from;
to dissipate, to disperse, to scatter;
to sow discord or strife;
to tear, to lacerate;
to be divided, dissipated, to dissent.

NBHL (4)

ՕՁՏԵՄ կամ ՕՑՏԵՄ. διασπάω divello, discerpo, dissipo διακόπτω discindo, disseco, dirimo καταλύω dissolvo. գրի եւ ՈՑՏԵԼ. (լծ. ոստուցանել. ցտել. Յօշոտել, զօձեաց քարշել. եւ հեստել) Քեցել. սարտուցանել. ճեղքել. որոշել յըկերաց. ցրել. վարատել. պառակտել. հրապուրել. հատանել. կր. հեստել, եւ այլն. դուրս քաշել, քաշքշել, ցրուել, ըստ Հին բռ. ճքճքել.

Հասարակացն շաղկապէ, եւ յատուկն օձտէ զքաղաքն. (անդ. ՟Թ։)

Բայց այդ այժմ օցտեաց զնա (քրիստոս զբանսարկուն), զբադինս նորա եւ զպաշտանմունսն ցրուաց. (Գր. սքանչ.։)

Զի մի՛ ոք օցտեալ ի բանսարկուէն ելցէ արտաքս. (Շար.։)


Օտար, աց

See full entry →

s. adj. adv.

stranger;
foreign;
remote, distant;
other;
extraordinary, strange;
vainly, in vain, unjustly, wrongfully.


Օտարադէտ

See full entry →

cf. Օտարատեսուչ.

NBHL (1)

Զհերձուածողըն հաւասար դնէ չարագործացն՝ օտարագէտ անուանել. (Շ. ՟ա. պ. ՟Կ՟Թ։)


Օտարազգի, զգւոյ, զգեաց

See full entry →

adj.

of an another nation, foreign, outlandish.


Օտարախորթ

See full entry →

adj.

spurious, bastard, illegitimate.


Օտարաձայն, ից

See full entry →

adj.

of a different language;
disagreeing, dissenting;
— ուսմունք, strange doctrines.

NBHL (1)

Ահիւ տագնապեալ այլալեզու հրէիցն ... սարսեալ դողային յօտարաձայն լեզուացն. (Տաղ անդրէի.։)


Օտարանամ, ացայ

See full entry →

vn. fig.

to become a stranger, to adopt foreign manners & customs;
to estrange oneself, to go away, to leave;
to be alienated, estranged, disunited, disaffected.


Օտարասէր

See full entry →

adj.

fond of strangers, hospitable.

NBHL (1)

Ո՛չ է ամենայն կենցաղս հաւասար, զի աբրահամ օտարասէր էր, եւ աստուած էր ընդ նմա. (Վրք. հց. ձ։)


Օտարասիրեմ, եցի

See full entry →

va.

to be fond of strangers, to welcome foreigners, to be hospitable, to entertain strangers.

NBHL (1)

Օտարասիրել բանսարկէ զձանձրացկոտսն դեւն. (Կլիմաք.։)


Օտարատեսուչ

See full entry →

adj.

meddling with anothers things, bearing envy, envious.


Օտարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

condition of a strange;
alienation, estrangement, separation;
unlikeness, difference;
strangeness, extravagancy;
elimination, proscription;
absence, pilgrimage;
abroad, foreign lands.


Օտարսիրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Օտարասիրութիւն.


Օրեր

See full entry →

s.

cf. Որեար;
*days.


Օրէնսդիր, դրաց

See full entry →

s.

law-giver, law-maker, legislator;
cf. Օրէնսդրական.


Օրէնսդրիչ, չի, չաց

See full entry →

cf. Օրէնսդիր.


Օրէնսուսոյց

See full entry →

s. adj.

professor of jurisprudence, legist, lawyer;
legislative, instructive.


Օրինաբար

See full entry →

adv.

legally, lawfully, conformably.

NBHL (1)

Համբերեա՛ յիս՝ որ բոլորովին առ հասարակ սփռեցաւ օրինաբար. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 16։)


Օրինադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

law-giving, law-making, legislation;
legislature;
law, decree, ordinance;
constitution;
institution.


Օրինակ, աց

See full entry →

s. gr. prep. adv.

example, model, exemplar, original;
transcript, copy;
idea, shadow, image;
drawing, design, plan, project, representation;
form, manner, way, sort, figure;
sample, pattern, specimen;
paradigm;
as, in imitation of, after the fashion of, by way of, like...;
զայս —, զայս ձեւ օրինակի, զ— զայս, ըստ սմին օրինակի, — զայս, պէս զայս —, in this manner or way, thus, so;
զայն —, զնոյն —, ըստ նմին օրինակի, in that way, in the same way, likewise;
զոր —, օրինակի աղագաւ, — իմն, for example, for instance;
— իմն, let us say, we will suppose;
ըստ —ի, after the manner of, according to the example of, in imitation of, like;
սովին օրինակաւ, like that, in that way;
աստուածահրաշ օրինակաւ, in a divine way;
որով օրինակալ եւ է or իցէ, in whatever way it may be;
բարի՝ չար՝ քնաղ՝ գեղեցիկ —, good, bad, rare, fine example;
— տալ, to give or set the example;
— առաջի ընծայել, to indicate as an example;
— առնուլ, to take for example or for model, to follow;
— զանձն ընծայեցուցանել, կացուցանել, to shew or set oneself an example of;
—աւ իւրով քաջալերել, to encourage by one's example;
— եկաց թագաւորաց, he was the model of kings.

NBHL (1)

ՕՐԻՆԱԿ. modus τρόπος . Եղանակ. կերպ. հանգամանք. տարազ. սարաս. պէս.


Օրինաւորեմ, եցի

See full entry →

va.

to legalize, to legitimate.

NBHL (1)

Զհասարակացն քրիստիանոսաց օրինաւորեալ մեր. (Սարկ. հանգ.։)


Օրիորդ, աց

See full entry →

s.

girl, maid, virgin, maiden, damsel;
young lady.

NBHL (2)

νεᾶνις puella virgo, adolescemtula. գրի եւ ՕՐԻՈՐԴ, ՈՐԻՈՐԴ. (ծ. թ. հիւր). Երիտասարդուհի. աղջիկ. կոյս. գըզ.

Ամենայն օրիորդ մերձաւոր ժառանգութեան։ Օրիորդք՝ որոց ոչ գոյ թիւ։ Օրիորդ դուստր բաբելացւոց։ Օրիորդք իմ եւ երիտասարդք իմ վարեցան ի գերութիւն. (եւ այլ։)


Օրհն

See full entry →

s.

cf. Օրհնութիւն.

NBHL (1)

Եղեւ պատճառք այսց օրհնութեանց, որ ելանեն այսօր ի հեթանոսաց, այն՝ որ յառաջհայհոյութիւն փոխանակ օրհնից հանէին. Զի զօրհնից կամ զանիծից մշակապէս՝ ըզթոշակ վարձուց առցեսարդարապէս. (Յիշատ.։)


Օրհնաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

benediction, praise, canticle, hymn.


Օրհնութիւն, ութեան

See full entry →

s. mus.

benediction, blessing, doxology;
praise, laud, hymn, canticle;
blessings, great abundance, plenty, prosperity, wealth;
gift, present;
consecration;
the Eucharist;
eulogy;
relics;
instruments;
— օրհնութեանց, the Song of Songs, the song of Solomon;
— սեղանոյ, grace before meat;
— տալ, to bless, to pronounce the blessing;
առնուլ —, to receive the blessing, to be blessed;
to receive presents;
յ—ս համարիլ, to consider as a great blessing;
հայր, տուր ինձ զ— քո, father, your blessing.

NBHL (1)

ՕՐՀՆՈՒԹԻՒՆ. որպէս Գործիք օօրհնութեանց. նուագարանք պէսպէս. (ուր յայլս դնի Սաղմոսարան, քնար, լար, թմբուկ, պար, եւ այլն) Տե՛ս (Սղ. ՟Լ՟Բ. ՟Խ՟Բ. ՟Խ՟Ը. ՟Ծ՟Զ. ՟Ց՟Զ. ՟Ղ՟Ա. ՟Ղ՟Է. ՟Ճ՟Է. -Ճ՟Խ՟Զ. ՟Ճ՟Ծ։)


Օրհնութիւնաբեր

See full entry →

adj.

bringing bless-ing or benediction;
— ցուցակ, Ritual.

NBHL (1)

Կարապետեցին զօրտնութիւնաբեր գալուստն կենարարին։ Օրհնեսցէ յառաջին անիծից անտի զերկիր, իւրովք օրհնութիւնաբեր գարշապարոքն եկեալ նորոգեսցէ. (սարկ. ՟Ա. Պետ. ՟Է։ Ագաթ.։)


Ախտաժետութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Ի մարմնանալն զամենայն հիւանդութիւնս եւ ախտաժետութիւնս ելոյծ։ Իբրեւ ախտաժետութիւնք իմն հասարակաց։ Ցաւս անբժշկելիս, եւ պէսպէս ախտաժետութիւնս։ Խորշակասուն պտղովք մատուցանեն ախտաժետութիւն ճաշակողացն ... Բերեն ախտաժետութիւնս։ Զախտաժետութիւնս հոգւոյ եւ մարմնոյ։ Կշռով բաժանէ իւրաքանչիւրումն զօգտակարն, զառողջութիւն եւ զախտաժետութիւն. (Աստուած ազգ. ՟Ժ՟Գ։ Ածաբ. աղքատ.։ Մանդ. ՟Ի՟Ա։ Պիտ.։ Շ. թղթ.։)


Ակն, ական, կունք, կանք

See full entry →
NBHL (5)

Հաւասար են լոյս երկուց ականց աչից ի տեսանել. իմա՛ իբր աղբերականց աչաց։

ԱԿՆ, ական, յականէ, ակունք, զակունս, յակունս կամ յականս. Ὁπἡ, ἒξοδος, διέξοδος. Foramen, exitus, origo, scaturigo. եւ այլն. Սկիզբն եւ ելք ծագման եւ բղխման աղբեր. աղբերակն, եւ որ ինչ նման է նմա. ակ, բուն բերանը. կէօզ, այն, գայնագ, չէշմէսար.

Ի վերայ առասականացն միանունութիւն. ակն աչից, եւ աղբեր, եւ ակն քարի պատուականի. (որք առ հասարակ ի դէպ գան եւ ականն արեւու.) (Երզն. քեր.։)

Ակն գահանակ։ ականս սարդիոնս, եւ ականս գրոյ։ ականց պատուականաց։ սարդիոն ակամբք։ իբրեւ զվէմ շափիղայ ական։ յականց շափիղայ։ իբրեւ զտեսիլ ական կարկեհանի։ զամենայն ականս պատուականս. եւ այլն։

Բացեալ պատուհանօք լուսաբերօք ի տապանի, ասեն եւ ակունս լուսարձակս դնել ընդ պատուհանօքն. (վրդն. պտմ.։)


Աղբասնունդ

See full entry →
NBHL (1)

Բարիատեաց բանսարկուն զմեզ խոզանման աղբասնունդ մեղացն քաղաքակիցս արար. (Լծ. կոչ.։)


Քաջալեր

See full entry →

adj.

encouraging, inspiriting;
— լինել, —ս մատուցանել, տալ, to rouse the courage, to give heart to, to inspirit;
cf. Քաջալերեմ;
—ս առնուլ, to pluck up courage, to take heart, to cheer up.


Քաջալերիչ

See full entry →

adj.

encouraging.


Քաջալերութիւն, ութեան

See full entry →

s.

encouragement, exhortation, comfort;
courage.


Քաջախօս

See full entry →

adj.

cf. Քաջաբան.


Քաջակազմ

See full entry →

adj.

well prepared, dressed;
strong constitutioned.

NBHL (1)

Հեծեալ յերիվարն քաջակազմ ոսկեհրաշ սարուցն՝ փայլէր իբրեւ զարեգակն. (Արծր. ՟Գ. 3։)


Քաջահաւատ

See full entry →

adj.

very faithful;
most confiding.