Definitions containing the research ոյն : 10000 Results

Այլագունեմ, եցի

See full entry →

vn.

to discolour, to tarnish, to stain;
to turn pale.

NBHL (2)

Այլագոյն առնել. յայլ գոյն կամ ի կերպարան շրջել, եւ այլազգ կացուցանել. այլայլել, փոխել. յեղաշրջել. այլակերպել. ἁλλοιόω. muto, diversum reddo, vario,. μεταβάλλω. transmuto, permuto. գունը կամ բանը փոխել, ուրիշ կերպ ձեւացնել. թէպտիլ էթմէք.

Մի՛ ոք այլագունեսցէ զգոյն երեսաց իւրոց օտար դեղովք. (Շ. ընդհ.։)


Այլագունիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Այլագունեմ.

NBHL (1)

ԱՅԼԱԳՈՒՆԵՄ ԱՅԼԱԳՈՒՆԻՄ Այլագոյն լինել. յայլ գոյն կամ ի կերպարան փոխիլ. այլակերպիլ. այլայլիլ. փոփոխիլ. յեղաշրջիլ. փոխուիլ, ուրիշ կերպ ըլլալ. թէպտիլ օլմագ. ἁλλοιόομαι, μεταπίπτω. mutor, immutor, degenero


Այլագունութիւն, ութեան

See full entry →

s.

discoloration, tarnish, stain, paleness.

NBHL (1)

Այլագունիլն. այլագոյն կամ տժգոյն գոլն.


Այլազգ

See full entry →

adj. adv.

of another kind, other, different;
otherwise, differently;
else.

NBHL (2)

այլազգ կամ Ա՛ՅԼԱԶԳ Նոյն ընդ ԱՅԼԱԶԱՆ. Ա՛յլ. ἔτερος, ἅλλος, ἅλλο. aliud, diversus, alius

Նոյն է եւ յընդմիջել այլոյ բառի, որպէս եւ ի դնիլ լոկ ա՛յլ՝ փոխանակ կրկնելոյ զբառն ամբողջ այլազգ.


Այլազգաբար

See full entry →

adv.

in a different manner, otherwise, differently;
as an infidel, as a pagan, as a heathen.

NBHL (1)

Թէ ի նոյն չար սովորութեան կացցեն այլազգաբար։ Որ ապականեն այլազգաբար զբերանս իւրեանց. (Կանոն.։)


Այլայլեմ, եցի

See full entry →

va.

to alter, to change;
to vary, to diversify;
to corrupt;
to disaffect, to alienate;
to discountenance;
to falsify, to counterfeit;
to distemper, to disorder.

NBHL (2)

Այլայլեսցե՞ս զմարդասիրելդ։ Զպատկեր պատուոյն այլայլեալ. (Նար. ՟Բ. ԻԷ։)

Ի վերայ այլայլող եւ դիւրափոփոխ բնութեանս։ Այլայլող ի բարւոյն ի չարն. (Լմբ. սղ. ԾԹ։)


Անզգայիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Անզգայանամ.

NBHL (2)

Անզգայեալք յայսոյն հայհոյութենէ. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Զի՞նչ վայելումն իցէ կերակրոյն եթէ անզգայեալ ցաւովք ուտիցեմ. (Նար. ՟Կ՟Բ։)


Անզգայուն, յնոյ, ոց

See full entry →

adj.

insensible.

NBHL (1)

Զգայնոյն եւ անզգայնոյն. (Պորփ.։)


Անզղջական, ի, աց

See full entry →

cf. Անզեղջ.

NBHL (2)

Անզղջական զառածեալ։ Յանզղջական հոգւոյն. (Նար. ՟Հ՟Ա. եւ Մծբ.։)

Եռացեալհոգւոյն՝ անզղջական իմանալեաւն նահատակէր. (Ոսկ. ղկ.։)


Անզղջանալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

not to be repented of, not to be regretted.

NBHL (2)

Ի նոյն միտս ամբարտաւանութեան կացեալ անզղջանալի. (ՃՃ.։)

Ի նոյնութեան կացեալք անզղջանալի. (Վրք. ոսկ.։)


Անզոյգ

See full entry →

adj.

odd, not a pair;
different, dissimilar;
— գործել, to spoil the pair, to render dissimilar.

NBHL (1)

Քանւոյն մանաւանդ եղիցի ուրոյն յատուկ՝ զոյգ, եւ անզոյգ ասիլ. (Արիստ. քանակ.։)


Անըղձանալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

cf. Անըղձալի.

NBHL (1)

Ըղձանայ զանըղձանալիսն (յետ զզուելոյն՝) զծարաւ եւ զքաղց. (Փիլ. տեսական.։)


Անըմբռնելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

that cannot be taken;
incomprehensible, inconceivable.

NBHL (2)

Զըմբռնումն անըմբռնելոյն. (Եղիշ. ՟Ե։)

Ըստ բնութեան անծառայ գոլով հոգւոյն, եւ անըմբռնելի. (Դիոն. երկն.։)


Անընդդիմակ

See full entry →

adj.

unresisting;
resistless, irresistible.

NBHL (1)

Երբեմն նոյն ընդ վերնոյն.


Անընդել, ի, ից

See full entry →

adj.

cf. Անընտել.

NBHL (1)

Իբր անձեռնընդել. անընտանի. վայրենի. գազան եւ գազանաբարոյ ոք. դժնեայ. անագորոյն. անգութ. ἁτίθασσος, ἁνήμερος, ἁπηνής. immansuetus, imanis, intractabilis, crudelis. եապանի, զալըմ, գապիլի թէալլիւմ օլմաեան.


Անընդհատ

See full entry →

adj. adv.

uninterrupted, continual, successive;
uninterruptedly, successively.

NBHL (2)

Ողջոյն ձայնի ելեալ ի տուողէն՝ երթայ առ լսօղն, եւ անընդհատ է առ լսօղն. (Երզն. մտթ.։)

Ընդ շատ յամելոյն իւրեանց՝ անընդհատ ամենեցուն առին զհատուցումն. (Բրսղ. մրկ.։)


Անընդմիջաբար

See full entry →

adv.

immediately.

NBHL (1)

Զմիշտ մերձաւորագոյնսն անընդմիջաբար Աստուծոյ. Շ(. հրեշտ.։)


Անընդոստ

See full entry →

adj.

that cannot be jolted out of its place, fast;
firm, steadfast.

NBHL (1)

Ծանրագոյն զգայութիւնք անընդոստ կան, մինչեւ յօդոյս բախեալ ընդոստիցեն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Անընդունելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

inadmissible.

NBHL (1)

Անընդունելի է ի բարւոյն բնակութենէ՝ չարութեամբ իւիք ըմբռնեալ հոգի. (Նիւս. կուս.։)


Անըստգիւտ

See full entry →

cf. Անստգիւտ.

NBHL (1)

Զմեղացն մահ որպէս զկեանս սիրով եւ անըստգիւտ մտօք ողջունեն։ Անստգիւտ մտօք բերին ընդ նոյնն (ընդ մեղս). (Լմբ.։)


Անըստերիւր

See full entry →

cf. Անստերիւր.

NBHL (1)

Բազմիցիմք ըստ անսուտն խոստման, եւ վայելիցեմք ընդ Քրիստոսի անըստերիւր յուսոյն մերոյ. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Անթանոցիկ

See full entry →

s.

armful, any thing carried under the arm-pit.

NBHL (2)

Նոյն ընդ Մեհեւանդ, ըստ Հին բռ.։ Շար ոսկւոյ կամ լանջագեղ կամար՝ արկեալ ի միոյ ուսոյ ընդ միւս անթով։ cf. ԸՆԹԱՆՈՑ, որ է ղենջակ։

Զանթանոցիկ սրբոյն յափշտակեցին. (Յոբ. ՟Ի՟Դ. 19։)


Անթառամ

See full entry →

adj. s.

unfading;
incorruptible;
amaranth.

NBHL (1)

Անթառամ ասելովն՝ զմիշտ պայծառութիւնն նշանակէ, եւ զնոյնպէս ունելն։ Անթառամն ասելով՝ զնոյնօրինակ ունելն առակէ. (Սարգ.։)


Անթարթափ

See full entry →

cf. Անթարթ.

NBHL (1)

Անթարթափ ի նոյն վերասլացեալ ի յաջ եւ յահեակ. (Նար. յիշ.։)


Անթարշամ

See full entry →

adj.

cf. Անթառամ.

NBHL (3)

Հուրն ի մէջ դալարոյն կանաչ ոստոց մորենոյն երեւեալ՝ պահեաց զնա անթարշամ. (Ագաթ.։)

Որպէս ծառ որ անկեալ է ի գնացս ջուրց՝ անթարշամ է, նոյնպէս եւ որ զպատուիրանս Աստուծոյ քննէ, անթարշամ մնայ։ Անթարշամ խնձորին։ Անթարշամ փառօք կրկին պսակեցաւ։ Թագ անթարշամ. (Նար. երգ. եւ Նար. կուս. եւ Նար. խչ.։)

Անթարշամելի զուարճացմամբ տերեւոյն. (Պիտ.։)


Անթափ

See full entry →

adj.

unspilt;
raw, unprepared.

NBHL (1)

Անթափ ի մտացն յիշեսցէ զյիշատակ ծառոյն կենաց. (Ագաթ.։)


Անթաքուստ

See full entry →

cf. Անթաքուն.

NBHL (1)

ԱՆԹԱՔՈՒՍՏ կամ ԱՆԹԱԳՈՒՍՏ Նոյն ընդ անթաքուն, եւ անթաքչելի. որ չկարէ թաքչել կամ փախչել.


Անթեղ, ի

See full entry →

s.

wood embers;
— հարկանեմ, to cover the fire with ashes.

NBHL (1)

Ի խմորելոյն ա՛յլ խմոր պահի՝ զայլ հայս խմորել. որպէս ի կրակէ անթեղ հարկանեմք. եւ թէպէտ կենդանի իցէ (կրակն), սակայն անյայտ է. (Կիւրղ. ել.։)


Անթիւ, թուոյ, ոց

See full entry →

adj.

innumerable, immense.

NBHL (1)

Յանթիւ աւուրն ընտրութեան. (Նոյնն։)


Անթլփատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

uncircumcision;
prepuce.

NBHL (1)

Թլփատեսջիք զմարմին անթլփատութեան ձերոյ։ Թլփատեաց զմարմին անթլփատութեան նոցա, կամ իւրոյ, կամ որդւոյն իւրոյ։ Ոչ կամի արքայ վարձանս, այլ հարիւր անթլփատութիւնս նոցա. եւ այլն։


Անթուական, ի, աց

See full entry →

adj.

innumerable.

NBHL (1)

Եւ որ ի սոյնս յարմարին անթուելեաց ախտից զանազանութիւնք. (Սկեւռ. ես.։)


Անժամանակաբար

See full entry →

adv.

unsonably;
eternally.

NBHL (2)

Շարժութիւնք եւ ձայնք սուրբ են. եւ գրեթէ անժամանակաբար հնազանդին կամաց խորհրդոյն. (Նիւս. բն.։)

Ի պտուղ ծառոյն անժամանակաբար մերձեցաւ. (Շ. թղթ.։)


Անժամանակաւոր

See full entry →

adj.

cf. Անժամանակ.

NBHL (1)

Ժամանակեան վշտօքս զանժամանակեան երանութիւնսն ժառանգեսցուք։ Անժամանակեան տէրն խորհրդոյն. (Եղիշ. ՟Ը. եւ Եղիշ. խաչել.։)


Անժուժանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to lose patience, to grow impatient.

NBHL (1)

Զինքն ի յանժուժացելոյն (այլ ձ. անժուժկալելոյն) տեղին կարգեաց. (Բրս. ՟խ. մկ.։)


Անժուժելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

intolerable, insupportable.

NBHL (1)

Ի բռնաւորագոյն եւ յանժուժելի դիպուածոյ. (Պիտ.։)


Անժուժկալ

See full entry →

adj.

impatient;
incontinent, intemperate.

NBHL (1)

Որ ոչն ժուժկալէ. նոյն ընդ անժոյժ. չհամբերօղ, զինքը չբռնօղ. սապըրսըզ, տուրմազ, տայանմազ, ի թիտալսըզ.


Անժուժութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անժուժկալութիւն.

NBHL (1)

Որպէս անժուժութիւնն Ադամայ եւ Եւայի անէծս ի վերայ էած եւ մահ, նոյնպէս եւ ծնելոցս ի նոցանէ՝ որ զնոյն անժուժութիւնն ունին. (Յճխ. ՟Թ։)


Անիմայ, ից

See full entry →

cf. Անիմաստ.

NBHL (1)

Անիմայք էին ամենեւին, եւ ոչ ունկն դնէին ասացելոյն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 22։)


Անիմաստ, ից

See full entry →

adj.

foolish, senseless, insipid;
irrational, absurd.

NBHL (1)

Ինքեանք յանիմաստս առ խարխափս եկին ածին ի դուրս սրբոյն. (Բուզ. ՟Դ. 11։)


Անիմաստասէր

See full entry →

adj.

that does not love wisdom, ignorant;
unphilosophical.

NBHL (1)

Անիմաստասէրք՝ հոտոտելիք եւ ճաշակելիք, յաղագս կելոյն միայն եղեալք։ Ծանր է եւ անիմաստասէր իմն հրամանդ. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. լիւս.։)


Անիմաց

See full entry →

adj.

incomprehensible;
insensible.

NBHL (1)

Բերի ընդ աշխարհական զբաղմանցս խաւար՝ անիմաց ի լուսոյն Աստուծոյ. (Լմբ. ժղ.։)


Անհոգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

negligence, heedlessness, carelessness, inattention, lethargy.

NBHL (1)

Յանհոգութիւն կրթէ զմիտս մարդոյն ի մարմնական զբաղմանց. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ժ՟Ա։)


Անհուն

See full entry →

adj.

not fordable;
unfathomable, immense.

NBHL (3)

Չարն է դատարկ եւ անկարգ եւ անհուն, խաւարչտին, եւ անգոյ։ Սեռականագոյնք եւ յատկագոյնքն ներ թուումն իմն են, այլ ո՛չ յանհնին. իսկ անհատքն՝ անհունք. (Պորփ.։)

Զջուր գետոյն զհզօրն եւ զյորդն՝ զանհուն զանհնարին. (Եփր. ծն.։)

Անհաս եւ անհուն սիրոյն. (Անան. եկեղ։)


Անհպելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

cf. Անհուպ.

NBHL (2)

Անհպելի լինել թշնամւոյն. (Յճխ. ՟Բ։)

Ի նոյն ժողովել փորձի զանհպելիսն. (Նիւս. բն.։)


Անհրահանգ

See full entry →

cf. Անկիրթ.

NBHL (1)

Քան զամենայն ծանունս ծանրագոյն՝ մարդ անհրահանգ։ Մեծատուն անհրահանգ եւ առանց խրատու։ Ո՛չ բարւոք է, որք հրահանգեալ իցեն՝ ընդ անհրահանգս խօսել. (Ոսկիփոր.։)


Անձանձրոյթ

See full entry →

cf. Անձանձիր.

NBHL (1)

Անձանձրոյթ երկասիրելովն, կամ կալով ի սպասաւորութեան։ Անձանձրոյթ պշնուն զգիշերս ողջոյն. (Պիտ.։)


Անձեռոցիկ

See full entry →

s.

napkin.

NBHL (1)

Նուազականն վերնոյն. փէշկիրճիք. մաքրամաճըգ.


Անձեւ, ի, ից

See full entry →

adj.

unformed.

NBHL (2)

Նոյն իսկ է լոյսն, թէեւ յայնժամ անձեւ էր. (Դիոն.։)

Անձեւ նրբութիւն հրոյն՝ ձեւոյն երկաթոյն քանակի. (Ոսկիփոր.։)


Անձխոտ

See full entry →

s. bot.

fumitory.

NBHL (1)

որ եւ իբր ռմկ. (թերեւս ուղղագոյն,) ԱՆԾԽՈՏ. Բոյս դառնահամ, որ ի (Հին բռ.) գրի


Անձկամ, ացի

See full entry →

vn.

to desire, to wish;
to aspire to, to sigh for, to long for.

NBHL (1)

Գթալն սրտին է, եւ անձկալն՝ հոգւոյն. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ե։)