Definitions containing the research հայր : 1084 Results

Ակնածեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to inspire respect.

NBHL (1)

Այլ չհաւանեցուցանիցէ՞ զքեզ հայր. չակնածեցուցանե՞ն պատգամք մարգարէիցն. (Սեբեր. ՟Ը։)


Ահեղակերպ

See full entry →

adj.

wonderful, prodigious, formidable, awful.

NBHL (1)

Որ յահեղակերպ աթոռ նստիս։ Որ յահեղակերպ հայրենի կառս։ Ահեղակերպ փայլմամբ։ (Շար.։)


Անձրեւեմ, եցի

See full entry →

vn.

to rain, to shower, to pour down;
անձրեւէ, it rains.

NBHL (1)

Զցօղն հայրաբուխ անձրեւեցար. (Շար.։)


Անճառ, ից

See full entry →

adj.

ineffable, unspeakable.

NBHL (1)

Հարկաւորէր ասել զանճառս հայրենիս. իսկ նա զլեզուն ծամեալ ի բաց եթուք. (Նոննոս.։)


Անմահական, ի, աց

See full entry →

adj.

immortal;
— ճաշակ, ambrosia.

NBHL (1)

Քերթողահայրն ասէ, մեռաւ անմահականն՝ տակաւին անմահ ի մեռելութեան մնալով. (Սանահն.։)


Անմահանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be immortalized.

NBHL (1)

Անդէն վաղվաղակի եւ ձեռքն անմահացան. (Եղիշ. հայր մեր.։)


Անմայր

See full entry →

adj.

motherless.

NBHL (3)

Որ ըստ էութեանն անմայր, եւ ըստ տնտեսութեան անհայր. (Գանձ.։)

Որպէս այն՝ որոյ չյիշատակին ի գիրս հայրն եւ մայրն. այն է Մելքիսեդեկ. անասըզ.

Անհայր՝ անմայր, չհամարեալ յազգս. (Եբր. ՟Է. 3։)


Անմեծար

See full entry →

adj.

vile, abject, degraded.

NBHL (1)

Անմեծար հայր ամենայնիւ, եթէ ոչ զբանն ունիցի ինքեան զօրութիւն. (Նար. ՟Լ՟Դ։)


Անմեղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

innocence;
impeccability.

NBHL (1)

Զբոլոր յանցանս շնորհեսցէ քել յանմեղութիւն. այսինքն մինչեւ իսպառ անմեղ գտանիլ կամ արդարանալ. (Եղիշ. հայր մեր.։)


Անմիջնորդ

See full entry →

adj. adv.

without mediator.

NBHL (2)

Ի հօրէ առանց միջնորդի (այսինքն անմայր) ... Ի մօրէ՝ անմիջնորդաբար (այսինքն անհայր). (Խոսրովիկ.։)

Յեղելոցս ոչ ինչ է՝ զոր կամելն աստուծոյ ոչ միջնորդեաց. ո՛չ ուրեմն վասն անմիջնորդաբար լինելոյն՝ վասն այսորիկ միածին, այլ վասն միայն գոլոյն նորա պտուղ հայրական. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անյարմարագիր

See full entry →

adj.

that writes in an unbecoming manner;
indecently written.


Անորդի, դւոյ, դեաց

See full entry →

adj.

childless, heirless;
steril, barren;
— մեռանել, to die without children.

NBHL (1)

Ոչ եթէ անորդի ոք էր յառաջ, եւ ապա խորհուրդ ի մտի եդեալ՝ հայր եղեւ. (Կոչ. ՟Է։)


Անորոշութիւն, ութեան

See full entry →

s.

indecision, indetermination.

NBHL (1)

Քրիստոս՝ աստուծոյ զօրութիւն ելով հօր, անորոշութեամբ՝ զամենայն զոր ինչ գործէ հայր, զնոյն գործէ եւ որդի. (Աթ. ՟Ը։)


Անուանեմ, եցի

See full entry →

va.

to name, to call, to denominate, to term.

NBHL (1)

Արդ է այսուհետեւ աստուած՝ անուանելով հայր բազմաց. (Կոչ. ՟Է։)


Անուն, նուան, ուանք, անց

See full entry →

s. gr.

name;
renown, glory, reputation, honour, title;
— բայի, nominative;
noun, substantive;
— շքոյ, title.

NBHL (1)

Վասն հօր նահապետացն յականէ յանուանէ ինքնին տէր մեր յիսուս քրիստոս ասաց. աբրահամ հայր ձեր ցանկացաւ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 6։)


Անպատճառ

See full entry →

adj. adv.

without cause, — principle, causeless;
without reason or motive;
absolutely, peremptorily.


Անպարագիր

See full entry →

cf. Անպարոյր.

NBHL (1)

Անպարագիր պատկեր, կամ տիպ, կամ զօրութիւն։ Անպարագիր տեղի ամենեցուն։ Անպարագիրն հայր, կամ էակ. (Նար.։ որ եւ խչ. ասէ.)


Անջրպետ, աց, ից

See full entry →

s.

intermedium, space, interval, interstice;
partition, boundary.


Անսկզբնակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj.

equally without beginning, coeternal.


Անսկիզբն, կզբան, անց

See full entry →

adj.

without beginning, eternal;
baseless.

NBHL (2)

Ի հրէական փոքրաբանութիւնն անկանել, միայն անսկզբանն (հօր) զաստուածութիւնն գրել։ (Կամ ըստ արիոսի) Երիս անսկզբունս եւ անկարգս, եւ որպէս թէ իցէ ասել՝ հակառակ աստուածս։ Արդ՝ անսկիզբն է հայր, զի ո՛չ յայլմէ ումեքէ, եւ ոչ յինքենէ նմա գոլն է. եւ այլն։ Զմի եւ զնոյն գիտել զբնութիւն աստուածութեան՝ անսկզբանն, եւ ծնեցելոյ, եւ յառաջ եկելոյ. (Առ որս. ՟Ե. ՟Ժ՟Դ։)

Ոչ երեք անսկզբունք, քանզի հայր միայն է անսկիզբն՝ ոչ յումեքէ ծնեալ ... բայց ըստ ժամանակի անսկզբունք իբրեւ զհայր. (Սարկ. հանգ.։)


Անիրաւ, աց

See full entry →

adj. adv.

unjust, iniquitous, wicked;
injurious, offensive;
perfidious, disloyal;
false, illegitimate;
tyrannical;
—, յանիրաւի, յ—ս, unjustly, iniquitously.

NBHL (1)

Սակս սրբոյ հայրապետին զանիրաւս խորհէր. (Յհ. կթ.։)


Անխախտական, ի, աց

See full entry →

adj.

cf. Անխախուտ.


Անխախտելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

cf. Անխախուտ.


Անխտրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

indifference;
indiscretion.

NBHL (1)

Եսն եւ հայր ասել՝ զանխտրութիւն՝ անուանցն յայտ արար. (Սեբեր. ՟Է.) ընթերցի՛ր ըստ յն. զխտրութիւն τὸ διάφορον։


Անխրատ, ից

See full entry →

adj.

undisciplined, irregular, licentious, incorrigible.

NBHL (1)

Անխրա՛տք դի՛ք ի սիրտս ձեր։ Ոչ սիրէ անխրատն զյանդիմանիչ իւր։ Բերան անխրատից տեղեկանայ չարեաց։ Ոչ ուրախ լինի հայր ի վերայ որդւոց անխրատի։ Անխրատից պատահէ մահ։ Անձինք անխրատք մոլորեցան։ Ազգք անխրատք։ Պատրաստին անխրատից տանջանք։ Ի տուժել անխրատի եւ այն։


Անծանօթ, ից

See full entry →

adj. adv.

ignorant;
unknown;
foreign;
ignoble, obscure;
յանծանօթս, ignorantly, unwittingly;
incognito, without being known;
յանծանոթս — լինել, to be in disguise;
to feign or counterfeit.


Անծին, ծնի

See full entry →

adj.

unbegotten, unborn;
barren, steril.

NBHL (1)

Անծին հանդիպի հայր. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անծնելութիւն, ութեան

See full entry →

s.

unborn state.


Անծննդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sterility.

NBHL (1)

Որ ծնաւն զորդի, անծննդութիւն իցէ. քանզի անծին հանդիպի հայր. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անկաշառառու, ի, աց

See full entry →

adj.

cf. Անկաշառ.

NBHL (1)

Զորս՝ զի չարք են, դատեցաւ անկաշառառուն եւ անաչառ հայրն։ Որոց բնութիւնն յանկաշառառու ատենին դատապարտեաց մահու. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Անկատար, աց

See full entry →

adj. adv. s. gr.

imperfect, incomplete, defective, faulty;
imperfectly, incompletely, faultily;
imperfect tense.

NBHL (1)

Մանկունք՝ անկատար լեզուաւ զհայրն պարգեւատու արարին. (Կլիմաք.։)


Անկտակ

See full entry →

adj.

intestate.

NBHL (1)

Յորժամ հայրն մեռանի անկտակ. (Մխ. դտ.։)


Այլապէս

See full entry →

adv.

otherwise, differently, in another manner.

NBHL (1)

Ո՛չ օտար, կամ այլապէս քան զհօրն։ Եւ ես ո՛չ այլապէս դատիմ, բայց եթէ որպէս հայր։ Զոր ինչ եւ մարգարէացաւ, ոչ այլապէս էառ զկատարումն, այլ՝ որպէս եւ ասաց իսկ. (Ոսկ. յհ.։)


Այլափոխիմ, եցայ

See full entry →

vp.

to change;
to grow worse, to degenerate.

NBHL (1)

Հանգիստ ննջման քո այլափոխեալ առատութեամբ պարգեւաց։ Որոյ զանազանեալ է ըստ մարմնոյ ծնունդն եւ այլափոխեալ. (այս ինքն անհայր ի կուսէ). (Առ որս. ՟Գ։)


Այնպիսի, սւոյ, պիսեաց

See full entry →

adj.

such, similar, like;
equal, same;
as great, as much.

NBHL (1)

Ո՞ր հայր գթած, կամ ո՞ր մայր ողորմած այնպիսի եղէկիզին ի վերայ թշուառութեան որդւոց. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ժ՟Ա։)


Անայր

See full entry →

adj.

unmarried (woman).

NBHL (1)

Մայր ծնեալ, եւ կոյս մնացեալ. ծնօղ անայր, եւ որդի անհայր. (Գր. սքանչ.։)


Անանձնաւոր

See full entry →

adj.

cf. Անանձն.


Անառակ, աց

See full entry →

adj.

dissolute, debauched, libertine, licentious, wanton, lewd;
prodigal, profuse.

NBHL (2)

Զանառակ որդին մերձեցոյց ի հայրենի ժառանգութիւնն. (Նար.։)

Զտուն հայրենի անցուցեալ (էր) անառակ սեղանով. (Ոսկիփոր.։)


Անասելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

unspeakable, ineffable.

NBHL (1)

Անհասանելի եւ անասելի. (Եղիշ. հայր մեր.։)


Անարգեմ, եցի, եալ

See full entry →

va.

to offend, to shock;
to despise, to depreciate, to disparage;
to disapprove, to disallow, to refuse, to reject;
to blame, to find fault with.

NBHL (2)

Որ անարգէ զտնանկն, մեղանչէ։ Անարգէ զհայր, եւ մերժէ զմայր։ Որ կամակորի ի ճանապարհս իւր, անարգեսցի։ Խոնարհեսցի մարդ, եւ անարգեսցի այր։ Անարգեսցին փառքն Մովաբու։ Գան հարին, անարգեցին։ Պատուեմ զհայր իմ, եւ դուք անարգէք զիս։ Որ արհամարհէն զիս, անարգեսցի։ Էին արքն անարգեալք յոյժ։ Եւ ես անարգեցի զնա՝ չթագաւորել։ Անարգեսցէ զչարն, եւ ընտրեսցէ զբարին։ Անարգէ Տէր զխորհուրդս ժողովրդոց։ Զպատկերս նոցա անարգեսցես։ Եւ դուք այսօր անարգեցէք զԱստուած։ Անարգեն զհրաման թագաւորի։ Անարգեաց զերդումն, եւ անց զուխտիւն։ Զվէմն՝ զոր անարգեցին շինօղքն։ Զբան Տեառն անարգեցին։ Անարգեաց Եսաւ զանդրանկութիւնն։ Անարգել զմարմինս իւրեանց յանձինս իւրեանց եւ այլն։

Զհայր եւ զմայր անարգէին ի քեզ. (Եզեկ. ԻԲ. 7։)


Անբաժանաբար

See full entry →

adv.

indivisibly.


Անբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

stupidity, irrationality, brutality.

NBHL (1)

Յաւակնի կապտել զհայր ի յիւրմէ բանէն, եւ անբանութեանն բամբասանօք պատուել վարկանի զվեհին մեծութիւն. (Նար. ԼԴ։)


Անգիտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be ignorant;
to forget one's self.

NBHL (2)

Թէ զհայր գիտէ, զյետին օրն զիա՞րդ անգիտանայ. (Աթ. ՟Ա։)

Ոչ անգիտանայր ինչ հայր առ հայցուածսն. (Նանայ.։)


Անգոյ, ից

See full entry →

adj. s.

not existing, having no being;
non-existence, non-entity;
nothing;
արար Աստուած զաշխարհս յանգոյից, God created the world from nothing;
յանգոյս, vainly.


Անդամալուծիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be struck with a palsy, to have a paralytic stroke.


Անդարձ, ից

See full entry →

adj. adv.

irrevocable, irreclaimable;
impenitent;
held in mortmain;
Անդարձաբար.

NBHL (1)

Օտարութիւն է՝ թողուլն անդարձ զորս ի հայրենիսն. (Կլիմաք.։)


Անդէն

See full entry →

adv.

there;
-, — առ մնին, — վաղվաղակի, — իսկ, — եւ անդ, on the spot, immediately, out of hand, without delay.

NBHL (1)

Անդէն իսկ վաղվաղակի թողուն զհայրն իւրեանց։ Ո՛չ անդէն եւ անդ յանկարծաթափ. (Ագաթ.։)


Անդրագոյն

See full entry →

adj.

further.

NBHL (1)

Անդ փոխելով զաթոռ հայրապետութեանն. (Յհ. կթ.։)


Անդրադարձութիւն, ութեան

See full entry →

s.

retrogression;
reverberation, repercussion;
reflection;
rebound.

NBHL (2)

Գտցէ դարձեալ ի վերայ հօր զհաւասար անդրադարձութիւն. (զորօրինակ՝ լոյս է հայր. որպէս եւ որդին ասէ, ես եմ լոյս աշխարհի). (Կիւրղ. գանձ.։)

Ոչ ունելով առ հայր եւ որդի զանդրադարձութիւնն, որպէս առ իրեարս. (զի հայր ո՛չ է որդի, եւ ոչ որդի՝ հայր). (Վահր. երրորդ.։)


Ամրապահեստ

See full entry →

adj.

cf. Ամրապահ.

NBHL (1)

Ամրապահեստ սեպհական հայրենի. (Մագ. ԾԴ։)