Definitions containing the research պատրաստ : 663 Results

Հանապազակիր

See full entry →

adj. adv.

always wearing.

NBHL (1)

Բարձեալ աշտեայս հանապազակիրս ի պատրաստութիւն (այսինքն ի զգուշութիւն) գազանացն. (Արծր. ՟Բ. 7։)


Հանդերձան, ի

See full entry →

cf. Հանդերձանք.


Հանդերձեմ, եցի

See full entry →

va.

to dress, to get ready, to prepare;
to make or get up;
to put in order, to arrange, to dispose, to fit up, to settle;
to provide, to furnish, to garnish, to set off, to deck, to adorn, to embellish, to clothe;
to equip, to arm, to fit out;
to construct.

NBHL (1)

κατασκευάζω instruo, paro ζεύγνυμι jungo κοσμέω orno. Հանդերձանս իմն առնել. պատրաստել սպասիւք եւ սարօք. կազմել. յարդարել. զարդարել. յօրինել. յարմարել. հոգալ կամ տալ զպէտս եւ զընծայս. յուղարկել ամենայն պիտոյիւք կամ բարեօք. շտկել շտկտել։ սազել.


Հանդերձիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to prepare oneself, to get ready, to be in readiness, to set about, to fall to, to be about to, on the point of, going to;
to dress, to put on one's clothes, to clothe oneself;
— ի չու, to get ready or prepare for a journey;
—ձեալ էր դարձ առնել ի տուն, he was ready to return, or was on the point of returning home.

NBHL (3)

ἁποσκευάζομαι vasa colligo παρασκευάζομαι paratus sum περιζώννυμι praecingor եւ այլն. Կ ազմ եւ պատրաստ լինել. վառիլ կազմիլ. գօտեւորիլ. կահաւորիլ. պատրաստութիւն տեսնալ, փարթաքը ժողվել.

ՀԱՆԴԵՐՁԵԱԼ ելոյ, եալք, ելոց. ա.գ. μέλλων, ἑρχόμενος futurus, venturus. Որ ինչ գալոց է, կամ լինելոց, կամ ակնկալելի. առաջիկայ. ապագայ. ապառնի. պատրաստեալ.

ՀԱՆԴԵՐՁԵԱԼ. որպէս կր. Հանդերձել բային. σύνθετος, ἕξαλλος compositus, egregius ἁλλασσόμενος mutatus. Կազմեալ պատրաստեալ յօրինուածով. բաղադրեալ. յարդարուն. զարդարուն. պատուական. փոխանակաւ ագանելի. առատ սրտիւ ընծայեալ.


Հանդէպ

See full entry →

prep. adv. adj.

before, in face, in presence of, in front, opposite;
against;
ի —, ի —դիպէ, ի —դիպոյ or —պոջ, before, in front;
convenient, fit, proper.

NBHL (1)

Զվերջին տեղին ունել ըստ պատուիրանացն տեառն իւրաքանչիւր ումեք հանդէ՛պ է։ Արդ է հրաժարումն՝ հանդէպ պատրաստութիւն՝ սկիզբն առնել առ աստուած ճանապարհին։ Ոմանք ի մանկացն հանդէպ ունել յայտնի են առ ուսմունսն (այսինքն յարմարութիւն). (Բրս. հց.։)


Հաշումն, ման

See full entry →

s.

consumption, decay, dwindling away, languor.

NBHL (1)

Սո՛ւր սուր, սրեա՛ց, ջի՛նջ լեր, պատրաստեա՛ց ի հաշումն, կոտորեա՛. (Եզեկ. ՟Ի՟Ա. 10։)


Հաստատեմ, եցի

See full entry →

va.

to affirm, to sustain;
to prop, to confirm, to consolidate;
to fortify, to comfort, to invigorate, to strengthen, to encourage;
to restore, to mend, to revive, to refresh;
to assure, to guarantee, to attest, to certify, to witness, to approve, to corroborate;
to legalize, to ratify;
to institute, to found, to erect, to create, to make;
— անդրէն, to reestablish;
— զերեսս, զձեռն, զմիտս, to set out, to start, to proceed, to move on;
to deliberate, to resolve, to purpose;
to conduct or comport oneself, to act;
to threaten;
— զառաղջութիւն, to recover, improve or restore health;
—եալ էր ի խորհրդեան, he was resolute and decided in action.

NBHL (1)

Յամուրն ... զինուն պատրաստութիւն հաստատեալ կային. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 27։)


Հարթ, ից

See full entry →

adj. adv.

plain, flat, even, level;
polished, smooth;
uniform, alike, equal;
unitedly;
evenly, plainly;
— հաւասար, on a level with, even with;
— եւ ուղիղ հասակ, fine-shaped, of a fine stature or figure;
— առնել, to level, to smooth;
to facilitate;
եղիցին առապարքն ի — ճանապարհս, the rough places shall be made smooth.

NBHL (1)

Սեղան շնորհաւոր ... հարթից եւ ինքնապատրաստից կերակրոց. (Բրս. պհ.։)


Հացարարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

bread-making;
baker's trade.

NBHL (1)

Ոչ պատրաստելով հաց ըստ յարմարագոյն հացարարութեան օրինակին. (Նիւս. երգ.։)


Հացկերոյթ, ութի

See full entry →

s.

cf. Հացկերութիւն.

NBHL (1)

Զո՞ կոչէ ի պատրաստեալ հացկերութիւնն. (Նիւս. երգ.։)


Հացկերութիւն, ութեան

See full entry →

s.

good cheer;
banquet, feast;
կոչել ի —, to invite to dinner.

NBHL (1)

Զո՞ կոչէ ի պատրաստեալ հացկերութիւնն. (Նիւս. երգ.։)


Հաւասար, աց, ից

See full entry →

adj. s. adv.

equal, like, same, conformable;
straight, plain, even, level;
equal, companion;
pendant, fellow;
—, առ —, equally, alike, likewise, conformably, in the like manner;
— թղթոյն, copy, duplicate;
— գտանիլ, լինել, to equal, to match, to be on a par or level with;
to rank, to be at par;
— հրամանին առնուլ զկատարումն, to be executed according to orders or command;
զանձն — առնէր աստուծոյ, he made himself equal with God;
զօրութիւն եւ դաւ — են առաջն նորա, force or stratagem are the same to him.

NBHL (1)

Չափեաց հաւասար ձողոյն։ Հաւասար եղբարցն իմոց պատրաստեալ ունիմ. (Եզեկ. խ. 5=9։ ՟Բ. Մակ. ՟Է. 37։)


Սոսկ

See full entry →

adj. gr. adv. s.

simple;
common, ordinary;
depraved, devoid;
sharp, acute;
simply, solely;
terror, horror;
horrible.

NBHL (1)

Սոսկ եւ անաւելորդ զկերակուրսն նոցա պատրաստեաց. (Բրս. հց.)


Սովամահ

See full entry →

adj.

dying of starvation;
— առնել, to starve to death;
— կորնչել, լինել, cf. Սովամահիմ.

NBHL (1)

Կերակրեա զանձն իմ սովամահ։ Հայեցաւ ի սովամահ բնութիւնս։ Շրջէին ողորմելի սովամահք։ Մարք ոմանք զսովամահ որդոց իւրեանց զմարմինս ի կերակուր իւրեանց պատրաստեցին. (Սարկ. աղ.։ Իգն.։ Փարպ.։ Յհ. կթ.։)


Սպառազինեմ, եցի

See full entry →

va.

to arm, to arm at all points, totally;
to equip, to fit out.

NBHL (1)

ՍՊԱՌԱԶԻՆԵՄ ՍՊԱՌԱԶԻՆԻՄ. ὀπλίζω, -ομαι armo, -or, armis instruo, -or. Իսպառ զինել, իլ. վառել կազմել՝ պատրաստիլ ի պատերազմ.


Սպաս, ուց

See full entry →

s.

service, office, function, employment;
want, requisite;
furniture, ornaments, trimmings, apparel, moveables, luggage, clothes, goods, service of plate, vessels, utensils;
dinner-service;
meats, victuals, repast, dinner, treat, feast;
pomp, train, equipage;
care, earnestness, solicitude;
—ք եկեղեցւոյ, church ornaments, decorations, plate, chalice;
ի — հայրենեաց, in the public service;
— ունել, տանել, հարկանել, ի —ու կալ, to serve, to take service, to minister;
— ունել կրակի, to worship fire;
— տանել կռոց, to worship idols;
լինել ի —ու պաշտաման ուրուք, to serve, to be in service;
հարկանել, տալ ումեք զյետին —, to pay the last honours;
— տանել ախտից, to obey the passions;
աստուածական մատուցանել անձին —, to be one's own idol;
— առնել, to attend well, to care, to keep, to guard, to watch, to spy, to lie in wait for;
to eat, to dine;
— ուտել or կերակրիլ, to regale, to entertain, to give an entertainment;
— ա րկանել, դնել, to prepare the requisites for the Mass;
զբաղեալ էր ի բազում —ու, he was oppressed by a multitude of things, he was very busy.

NBHL (1)

Սպաս առնել տաճարին բարձիցն պատրաստութեան։ Սպաս արար մարթանօք զհրամանն կատարել. (՟Գ. Մակ. ՟Գ. 8։ ՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Դ. 29։)


Սպասեմ, եցի

See full entry →

vn.

to hope for, to expect, to wait for, to look for, to look forward to;
to observe, to watch, to spy;
to serve;
to be reserved for.


Սպասումն, ման

See full entry →

s.

waiting, expectation, expectance, hope.

NBHL (1)

Արբանեկութիւն ասէ եւ սպասման անապատին պատրաստութեան զցանկութիւն. (Լմբ. իմ.։)


Ստեղն, ղան, ղին, ղունք

See full entry →

s. anat. gr. mus. bot.

branch, bough, shoot;
stalk, stem, trunk;
focil;
dactyle;
key, stop;
cf. Ստեղի;
umbel;
— ծխոյ, pillar of smoke;
ստեղունք աշտանակաց, branches of a candelabrum;
ստեղունք եղջերուաց, antlers or branches of stags' horns;
ստեղունք դաշնակի, keys, key-board, finger-board of a piano-forte;
— արձակել, to branch out, to ramify.

NBHL (1)

Երկրորդի (ձայնի) ստեղն. զորս գտեալ հրոյն՝ ճարակ եւ կերակուր իւր առնէ զամենեսեան. իսկ վերջին ստեղն պատրաստէ սիրելեաց իւրոց բաժակ փրկութեան եւ անմահութեան յարքայութեանն երկնից. (Քերթ. եկեղ.։)


Չու, ոց

See full entry →

s.

way, road;
journey, travel, voyage;
departure;
decamping;
removal, removing;
march, marching;
campaign;
expedition;
— առնել, ի — անկանել, to begin a journey, to set out, to start, to go away, to leave, to remove;
— առնել զօրաց, to decamp, to break up the camp, to march.

NBHL (1)

Ի նախընթաց չուս աստիճանաց (բանիս՝) օթեւանացս պատրաստութեան։ Ղեկացն կառուցմունք անդրէն սուզան. չուոցն յարմարութիւն պակասեցան. (Նար. ՟Բ. եւ ՟Ի՟Ե։)


Պակշոտիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to give oneself up to lechery or lasciviousness, to lead a dissolute life, to live in debauchery.

NBHL (1)

Զմէ՞ լքեալ զփիլիսոփոսն՝ ի թարգմանս պակշոտիցիս։ Մարմին՝ ոչ յաղագս այսորիկ պատրաստեցի, զի պակշոտիցիս եւ պոռնկիցիս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 9։ եւ Ոսկ. եբր.։)


Պահեմ, եցի

See full entry →

va.

to preserve, to keep, to maintain;
to guard, to watch over;
to preserve, to guarantee;
to keep, to observe;
to hide, to keep secret, to conceal;
to abstain from, to fast;
լռութիւն, — to keep silence;
— զանձն յիմեքէ, to refrain, to forbear, to avoid;
նմա պահեալ կայ or է, it is reserved or destined for him to;
cf. Խոստումն.

NBHL (1)

Զգուշութեամբ հրամայէր պահել զսուրբսն։ Մեզ կան պահին ի սկզբանէ պատրաստութեամբն. (Եղիշ. ՟Է. ՟Ը։)


Պահնակեմ, եցի

See full entry →

va.

to guard, to keep, to defend.

NBHL (1)

Հազիւ պահնակել պաշտպանել կարէին միայն զտեղի կացոցի կարաւանին իւրեանց։ Անխզելի զմիտս իւր ի չարութենէն պահնակեալ պատրաստէր. (Յհ. կթ.։)


Պաճուճազարդ

See full entry →

adj.

bedizened, bedecked;
adorned, embellished;
studied, affected, finical;
emphatic, elegant, pompous.

NBHL (1)

Պաճուճազարդ պատմուճանս եւ երեւելի զարդս նոցա պատրաստեալ յարդարէին. (Յհ. կթ.։)


Պայծառ, աց

See full entry →

adj.

clear, limpid, pure;
clear, serene, clean;
gay;
splendid, sparkling, brilliant, luminous, shining;
bright, polished, clean;
distinct, evident, plain;
illustrious, glorious, farfamed, renowned, celebrated;
ի հանդերձս —ս, arrayed in gorgeous apparel.

NBHL (1)

Պայծառ զքաղաքն յօրինեն ամենայն պատրաստութեամբ. (Իգն.։)


Պանդոկ, ի

See full entry →

s.

hotel, inn, hostelry, tavern.

NBHL (1)

Վանորայս շինեալ, բանդոկ պատրաստեալ, զհիւրս ընկալեալ. (Գանձ.։)


Պանդոկի, կւոյ

See full entry →

cf. Պանդոկ.

NBHL (1)

Վանորայս շինեալ, բանդոկ պատրաստեալ, զհիւրս ընկալեալ. (Գանձ.։)


Պաշար, աց

See full entry →

s.

provision, viaticum, food, victuals;
victualing, providing, provisions, stores, equipment;
the Holy Sacrament.

NBHL (1)

Ետ նոցա պաշար ի ճանապարհ։ Եւ ոչ պաշար արարին իւրեանց ճանապարհին։ Եկեալք պաշարովք եւ պատրաստութեամբ։ Հաց պաշարի իւրեանց չորացեալ։ Զհացս զայս ջերմ առաք պաշար ի տանց մերոց. (Ծն. ՟Խ՟Ե. 21։ Ել. ՟Ժ՟Բ. 39։ Յես. ՟Թ. 4. 5. 11. 12. 14. եւ այլն։)


Ուտեստ, ից

See full entry →

s.

food, nourishment, victuals.

NBHL (1)

Եւ զգաւառն յուտեստի պատրաստութիւն համբարաց թողոյր բերդին։ Մինչդեռ թագաւորն արշակ ի կողմանսն ստորին գաւառացն յանգեղ տան էր յուտեստ». կարծի լինել տեղի արքունի ռոճկաց՝ իբր յատուկ անուն։


Ուր

See full entry →

adv. conj.

where, whither;
while;
when, on;
where ? in what place ?
— զի, whereas;
— ուրեմն, hardly, scarcely;
at last, finally;
— ուրեք, where, in whatever place, wherever;
— եւ, — եւ իցէ, wherever, wheresoever, any where, no matter where;
— եւ իցեն, wheresoever they may be, wherever they are;
— եմ, — իցեմ ես, where am I ?
— է նա, where is he ?
— գնաց, where is he gone ?
— եւ ուստի՞ եկն, how and whence came he ?.

NBHL (1)

Ո՞ւր է որ ծնաւ արքայն հրէից։ Ո՞ւր կամիս զի պատրաստեսցուք։ Ո՞ւր են հաւատքն ձեր։ Իսկ արդ ինունքն ո՞ւր են։ Ո՞ւր են օթեւանք քո։ Ո՞ւր եգիք զնա։ Ո՞ւր իմաստուն, ո՞ւր դպիր, ո՞ւր խորհրդական.եւ այլն։


Չարագործութիւն, ութեան

See full entry →

s.

malefaction, misdeed, wicked deed, spiteful or ill-natured action, wickedness, malignity, malice.

NBHL (1)

Ի գա՞լն արդեօք կատարեաց զչարագործութեանցն պատրաստութիւն, եթէ տարրացեալ ընդելութեամբ եւ երկայն աւուրբք զդաւողականն յարադրեաց խորհուրդ. (Պիտ.։)


Չարադիւթ, ից

See full entry →

adj.

malicious as a witchcraft, malefic.


Չարալեզու

See full entry →

adj.

evil-tongued, slanderous.

NBHL (1)

Որ զլեզուն սուսեր սատակիչ պատրաստեալ ... զսուրմակն չարալեզու փոխանակ սրբոյն սահակայ կացուցանէ. (Յհ. կթ.։)


Չարահնար, ից

See full entry →

adj.

meditating or contriving evil, malignant, malicious, bad, wicked.

NBHL (1)

Անկանէր ի բաղանիսն, զոր չարահնարքն էին պատրաստեալ. (Սիսիան.։)


Չարապատկեր

See full entry →

cf. Չարադէմ.


Չարատես

See full entry →

s.

pessimist, croaker;
cf. Չարատեսիլ.

NBHL (1)

Մի՛ վրդովիր ի չարատես տանջանացդ. պատրաստեալ է քեզ փոխանակ մրցանացդ անթառամ պսակ. (Տօնակ.։)


Չարատեսիլ

See full entry →

adj.

of a horrible appearance, ill-looking, evil-faced, very ugly, dreadful, horrible.

NBHL (1)

Մի՛ վրդովիր ի չարատես տանջանացդ. պատրաստեալ է քեզ փոխանակ մրցանացդ անթառամ պսակ. (Տօնակ.։)


Սայրասուր

See full entry →

adj.

well pointed, sharp, cutting, piercing, trenchant;
— սուսեր, trenchant glave.

NBHL (1)

Հրամայեաց սղոցք սայրասուրք եւ տապակս երկաթիս պատրաստել. (Ճ. ՟Ա.։)


Սաստկապէս

See full entry →

adv.

cf. Սաստիկ.

NBHL (1)

Սաստկապէս հարեալ սատակեցան զօրքն հերովդի։ Յոյժ քաջախորս, եւ սաստկապէս լայնս։ Սաստկապէս պատրաստեցան առ ի փորձութիւն մեքենայիցն. Սաստկապէս դղորդմամբ շարժել։ Պատերազմ սաստկապէս տան ընդ ոգւոյն. (Խոր. ՟Բ. 27։ ՟Գ. 32։ Եղիշ. ՟Բ։ Փարպ.։ Իգն.։)


Սատար, աց

See full entry →

s.

workman, artisan, operative;
labourer, husbandman;
weaver, help, succour, aid;
helper, assistant, auxiliary;
fellow;
cause, author;
— պատմութեան, additional professor of history;
— լինել, cf. Սատարեմ.

NBHL (1)

Զի թէ գիտէին երիցանիս զմահն՝ զոր պատրաստեալ է նոցա, ունէին արդեօք բազում սատարս լալոյ զինքեանս. (Փարպ.։)


Սարկաւագ, ի, գունք, գաց

See full entry →

s.

deacon;
servant, minister;
աւագ —, archdeacon.

NBHL (1)

Յետ ընկողմանելոյ հացկերութանց (այսինքն բազմելոյ կոչնականացն՝) կալ սարկաւագացն յօրինաւ որ զարդու առ ի սպաս պաշտամանն պատրաստս։ (Փիլ. տեսական.։)


Սեղանակազմ

See full entry →

adj. s.

cf. Սեղանադիր;
waiter, servant;
house-steward;
temple-erector.

NBHL (1)

τραπεζοποιός structor mensarum. Սպասաւոր՝ որ կազմ պատրաստէ զսեղան.


Սեղանակապուտ, պտի, պտից

See full entry →

adj. s.

sacrilegious, impious;
profaner, spoiler.

NBHL (1)

Բազում տեղի պատրաստեաց զանձն սատանայի տաճարակապուտ սեղանակապուտ գողութեամբն. (Ոսկ. ես.։)


Սեռ, ից

See full entry →

s. gr.

kind, species, race, generation;
nature, complexion;
*height;
gender;
— եւ տեսակ, the genus and the species;
մարդկային —, mankind;
հայկական —, the Armenian nation.

NBHL (1)

Մարդկային սեռի այսոքիկ պատահին ախտք։ Մարդկային սեռի պատրաստեն հնար քաջողջութեան։ Վեհ քան զբոլորն սեռ իմաստիցն սիրողաց (եփրեմ). (Մագ. ՟Ա. ՟Գ։)


Ստուերամած

See full entry →

adj.

covered with shadow, shadowed, shady, dark, obscure.

NBHL (1)

Զանդունդս անպատրաստս՝ ստուերամածս. (Ագաթ.։)


Սփոփ

See full entry →

s.

cf. Սփոփանք.

NBHL (1)

Ոչ ի գիշերի հանգիստ քնոյ, եւ ոչ ի տուընջեան պատրաստութիւն՝ սփոփ յումեքէ. (Վանակ. յոբ.։)


Սօս, ից

See full entry →

s.

plane-tree, platane;
white poplar.

NBHL (1)

Այր սէգ եւ զդաստ եւ սօս ի գնացս ոտից։ Բազում երիվարս սօսս եւ ահապարանոցս պատրաստեալ. (Յհ. կթ։)


Սօս

See full entry →

adj. fig.

stately, lofty, haughty, proud;
clear (colour);
— երիվար, high-mettled, prancing, fiery or spirited horse.

NBHL (1)

Այր սէգ եւ զդաստ եւ սօս ի գնացս ոտից։ Բազում երիվարս սօսս եւ ահապարանոցս պատրաստեալ. (Յհ. կթ։)


Վազումն, ման

See full entry →

s.

running, course.

NBHL (1)

Զսպեսցես զխանչումնն. քանզի այսպիսի պատրաստութիւն զ՝ի վեր վազումն սրտիդ ի բաց բառնայ. (Բրս. բարկ.։)


Վահանադրօշ

See full entry →

adj.

carrying a buckler.

NBHL (1)

Սաստիկ խորտակելով բախէին զվահանադրօշսն, որք յանդուգն արշաւանօք պատրաստէին ի պատերազմ. (Մեսր. երէց.։)