distaff.
Գործի մանելոյ. որպէս աղեկատ, իլ, սարօք իւրովք. տե՛ս եւ Մարմնենի.
to spin;
to twist, to twine;
to complicate;
to weave.
like a child, childishly, in a puerile manner.
παιδικῶς pueriliter, puerorum more νεανικῶς fortiter. Իբրեւ զմանուկ. տղայաբար. եւ երիտասարդաբար. իբր առոյգ. արիաբար. տղի պէս, եւ կտրճի պէս.
childish, puerile;
cf. Մանկամիտ.
Կամ իբր Մանկաբարոյական. տղայական. երիտասարդական.
parturient, confined, lying-in, in labour;
— լինել, to be brought to bed, to be confined, delivered.
youngest, younger, minor, under age.
νεώτερος, -ρα junior νεαρώτερος recentior. Մանուը կրտսեր. կրտսերագոյն. երիտասարդագոյն. առոյգ հասակաւ. փոքր. փոքրիկ. եւ Համբակ. կէնճ, ճահիլ, կտրիճ.
wet-nurse;
nurse, nursemaid.
Եղեւ ծնանել գրիգորի ի շփոթմանն, որոյ մանկակալ լեալ սոփի կեսարացի. (Վրդն. լուս.։)
infantile, puerile, childish.
young woman, maiden or girl.
νεώτερα, νέα juvencula, adolescentula, junior. Աղջիկ կամ կին մանկահասակ. երիտասարդուհի.
gymnastic;
gymnastic-master.
παιδοτρίβης paedotriba. Մարզիչ մանկանց կամ երիտասարդաց ի մրցանս, որպէս յասպարէս ողոմպիական, եւ այլն.
cf. Մանկածնութիւն.
infants, children, young people, youngsters, youth;
servants, domestics;
մանրիկ —, little children;
հայ —, the Armenian youth.
Յոքնականն Մանուկ բառիդ. այսինքն Մանկունք. որպէս տղայք, պատանիք, երիտասարդք. ծառայք. παιδάρια, παιδιά, παῖδες, νεανίσκοι pueruli, pueri, iuvenes, servi. տղաք, մանչիկներ.
cf. Սարդ.
distaff;
spindle.
spun;
twisted;
winding, tortuous, zigzag;
full of circuits, complicate, intricate, knotty.
babe, baby, little child;
young child, little boy, boy, lad;
youngster, stripling;
soldier, warrior;
servant, domestic;
— մատաղ, babe, infant;
— տղայ, child, little boy;
մանկունք եկեղեցւոյ, ուխտի մանկունք, clergy;
choristers;
մանկունք առագաստի, paranymphs, bridegroom's friends;
— կնամարդի, effeminate young man;
— նաւի, ship-boy, cabin boy;
— արքայի, court-page;
ինքնակալն —, the young prince;
մանկունք, my children;
— դու, young man;
— եմ ես, I am young;
—տիովք վախճանեալ, dead in youth;
cf. Ընտրան, cf. Ծեր.
ՄԱՆՈՒԿ. որպէս Պատանի. երիտասարդ ժիր. ծառայ. սպասաւոր. զինուոր. զօրական քաջ.
to investigate minutely, to search diligently.
Մանրահետեալ մանր զազգսն՝ հասարակ թուոց հանգոյն մովսէսի գրոցն ունի. (Եւս. քր. ՟Ա։)
small part or portion, particle;
mosaic;
minute, detailed;
exact, particular;
— կոտորել, to pound, to beat small, to triturate;
ի — մասունս պարապել, to apply oneself to particulars;
հանճար ամփոփեալի —մասունս, limited intelligence;
միտք ցնդեալ ի —մասունս, a mind lost in details.
to become putrid, to be corrupted, spoiled, rotten, stinking.
Ամենայն աշխարհ առ հասարակ նեխեալ էր. ոչ գարշեցաւ (տէրն)։ Մշակին ոչ գայ հոտ ի նեխեալ սերմանէ. (Մամբր.։)
list of prices, tax, rate, tariff.
Զոր ինչ աւելի առնուս քան զհասարակաց նիհն աւելի խաբէ, եւ առնու. (եւ այլն. Վրդն. խր.։)
impatience, ill-temper, intolerance, vexatiou, irritation, exasperation, bursts or fits of passion or rage.
Nemaean.
Ոչ իսթմիական շոճի, ոչ նեմէական լախուր, որովք երիտասարդք թշուառականք պատուեցին. (Ածաբ. կիպր.։)
fallacy, falsehood, deceit.
killing by surprise or treachery, guileful, assassinating.
drawing a bow;
serving to launch an arrow;
cf. Նետընկէց;
— առնել, լինել, to shoot, to let fly an arrow, to draw a bow, cf. Նետահարեմ.
Հրամայեաց նետաձիգ առնել զնա։ Ինքեանք զինքեանս նետաձիգ առնէին միշտ բանիւք իւրեանց։ Զբազումս նետաձիգ առնէր բանսարկուն ի գեղ նորա։ Դեւք նետաձիգ առնեն ի միտս քո զչար եւ զանսուրբ մտածութիւնս. (Տէր Իսրայէլ. յուլ. ՟Ժ՟Բ.։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 20։ Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
Առաւել ի ժամ աղօթիցն նետաձիգ լինել սովոր է բանսարկուն։ Ի նպատակ հաւատոյս մերոյ նետաձիգ լինել։ Նետաձիգն յամբարտաւանիցն լինելով գլուխս։ Հանին զնա ի խաչ, նետաձիգս լինելով ամենայն բազմութեան զօրացն. (Խոսր.։ Լաստ. ՟Ի՟Բ։ Սկեւռ. ես.։ Ճ. ՟Ա.։)
to enter, to introduce oneself.
Պղատոն ի վերայ իւրոյ համալսարանին մակագրեաց, աներկրաչափ ոք մի՛ ներքսամտեսցէ։ Աներկրաչափ ոք մի՛ ներսամտցէ. (Սահմ. ՟Ա. ՟Ժ՟Զ։)
slim, slender, lean, thin, weak;
languid, faint;
tribrachys.
Ներգեւն ն՝երից աղօտաց եռամանակ. որպիսի իսահակ. Թր. քեր. ուր Երզն. եւ Նչ. կարծելով, թէ բանն իցէ զհաւասարութենէ երից ամանակաց, ասեն. ներգեւն տուկատ կամ միաչափ ասի։
activity, energy, force, virtue;
influence, operation;
act, deed, work;
— հաւատոյ, act of faith.
Եթէ բաժինք ներգործութեանց, այլ աստուած նո՛յն։ Բանսարկուն յամենայն մարդիկ տարածեաց զչարութեանն իւրոյ ներգործութիւն. (Աթ. ՟Ա. ՟Բ. եւ ՟Դ։)
Բայ է, որ ներգործութիւն կամ կիր յարկացոցէ։ Ներգործութիւն է, գտնեմ, եւ կիր, գտանիմ. իսկ միջին է, որ երբեմն ներգործութիւն, եւ երբեմն կիր յարկացոցէ. որգոն, մեռանիմ, տանիմ, խորհիմ, սփածայ, մոռացայ. (այսինքն հասարակ, եւ չէզոք) (Թր. քեր.։)
cf. Ներկանեմ;
տալ ի ներկել, to give out to be dyed.
Չարացուցին զկամսն, եւ բանիւք բանսարկուին ներկեցին զխորհուրդսն. (Լմբ. առակ.։)
cf. Հակառակ.
cf. Հակառակ.
cf. Ներմարմնութիւն.
Արժանացաք հասանել ... առ սարսափելին՝ ներմարդկութեամբ ազատ խառնութեամբ միաւորիլ. (Ոսկ. յհ. յիշատ.։)
eunuch;
ձայն —նւոյ, shrill voice;
— առնել, —ս խզել, cf. Ներքինացուցանեմ;
անմորուս են —, eunuchs have no beard.
εὑνούχος eunuchus σπάδων spado, castratus, eviratus. Ներքին պաշտօնեայ արքունի պալատան, մանաւանդ կուռտ՝ ի ծառայել կանանց արքունեաց. կռտած մարդ, սարայի մարդը.
under, nether, lower;
—, ի —, under, below, beneath;
in, within, through, inwardly, inside;
ի — արկանել, to subdue;
ի — կացեալ, անկեալ, subject, submissive, dependent, cf. Հպատակ;
պատել ի —, to line, to cover on the inside;
—ք, the inside, interior.
internally, inwardly;
below, beneath;
inside, within, inwardly;
from beneath, from below.
anathema, excommunication, malediction, curse;
imprecation, execration;
լինել ի —ս, to become anathema, to be a subject of execration;
առնել զոք ի —ս, տալ զոք ի —ս, to subject a person to execration;
ընդ —իւք կապիլ or անկանիլ, to be excommunicated or execrated;
—ս արձակել, —ս ի վերայ կարդալ, to anathematize, to curse;
—ս ի հետ արկանել or զկնի արձակել, to load with cursing, to curse, to execrate, to imprecate;
to excommunicate.
idolater;
materialist.
character, letter.
Բարբառեալ նոյնպէս, բայց գրեն այլափոխ նկարադրոշմիւք։ Հասարակ եւ նոքա նկարադրոշմս նշանաց ունէին զառաջինն։ Նովին նշանագրօք եւ նկարադրոշմիւք զատուցեալս է տեսանել. (Նախ. ՟ա. թագ. ըստ ձեռ։)
painted, coloured, variegated, varied with many colours;
embellished with imagery;
— պաստառք հնդկաց, printed calico, chintz, cotton.
Մայրն հասարակ միագոյնն, որ ծնաւ զնկարէն գառինսն. (Եփր. աւետար.։)
painter;
կենդանագիր —, portrait painter;
կին —, paintress.
Բարձրամտեալ նկարչացն՝ ասէին, մեր արուեստս լոյս է. զի ծերք եւ տղայք հասարակաց վերծանեն, եւ զգիրս սուրբս սակաւք ընթեռնուն։ Լինի ժողով, եւ քննեալ արդարացուցին զգրիչս, եւ եդին յառաջ քան զնկարիչս. Կաղանկտ.։ Ըստ օրինակի նկարչաց միանգամայն դրոշմեցին քեզ պատկեր առաքինութեան. (Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)
like, similar, resembling, approaching;
equal, conformable, analogous;
— է, it suits, it is proper, fit or becoming;
it seems, it appears;
ամենեւին — է նմա, he is as like him as can be;
— զ—ն սիրէ, like loves like;
similarly, in the same manner, alike, such.
ὀμοῖος, -ια, -ιον similis, -le;
par. որ եւ ՆՄԱՆԻ, նւոյ, նեաց. (որպէս թէ նմայն յար, յարմարն այնմ. զուգահաւասար նմին). Հանգոյն. համատիպ. միօրինակ. այնպիսի. նոյնպիսի. նման.
cf. Նման.
cf. Նման;
imitating, following.
ὀμοῖος similis, consimilis μιμητής imitator. բայիւ ὀμοιόω, μιμέομαι adsimilo, imitor. Կցորդ նմանութեան. համանման. հաւասար. եւ Հետեւօղ.
likewise, in like manner, in the same manner, conformably, equally, analogically.
ՆՄԱՆԱՊԷՍ. ա. ὀμοιότροπος, ὀμοῖος ejusdemmodi, similis, aequus, par. Նման. համանման. հաւասար.
cf. Նմանող.
Նմանակից. նմանօղ. հետեւօղ. հաւասար.
similarity, resemblance, conformity, analogy;
assimilation;
comparison;
uniformity, equality;
imitation;
likeness, image, effigy;
figure, type, form;
parable, example;
ըստ նմանութեան, ի —, in imitation of, after the fashion of;
ըստ նմին նմանութեան, in like manner, likewise;
cf. Բերեմ.
ὀμοίωσις, ὀμοίωμα, ὀμοιότης , μίμημα similitudo, assimilatio, imitatio եւ այլն. Նման գոլն կամ գտանիլն. նմանելն. հետեւողութիւն. եւ Նմանեալն իւիք՝ պատկեր, կերպարան, ձեւ, երեւոյթ. առակ. օրինակ. սարաս. տարազ.
cf. Նոյնօրինակ.
sign, mark;
signal, indication, character, expression, proof;
symbol;
emblem;
label, ticket;
sign, miracle, prodigy;
scepter;
sign-post;
flag, colours, ensign;
— հրոյ, smoke;
flame;
փողք —աց, signal trumpet, bugle;
— դատապարտութեան, judgment, sentence, condemnation;
սուրբ —ք, Sacred Elements;
— հաւատոյ, symbol or formula of faith, Creed;
—ք ախտից, symptoms;
կանգնել յաղթութեան —, to raise a trophy, a monument of victory.
cf. Նշանակաբար.
cf. Նշդարի.
ՆՇԴԱՐԵՆԻ ՆՇԴԱՐԻ. πτελέα ulmus. Տունկ անպտուղ, զորով պատի որթ. որպէս սարոյն. կամ ռմկ. կնձնի, պտղի .... ըստ Լեհ. ծառ յազգէ ցախից. որպէս լտ. carpinus.