Definitions containing the research իլ : 9981 Results

Դաւեմ, եցի

See full entry →

va.

to defraud, to cheat, to contrive.

NBHL (1)

Դաւող ամպարհաւաճութիւն, կամ ցանկութիւն, կամ կարծիք. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. բագն.։)


Դաւումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դաւողութիւն.

NBHL (2)

Դաւելն, իլն. դաւողութիւն. դաւ.

Շրջեալ զդաւումնն՝ ի վնաս նոցա յառնէր։ Որ եղբարց թերեւս լինելոց է դաւումն. (Փիլ. սամփս. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Դդըչումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դդըչիւն.

NBHL (1)

Հեշտալի եւ գողտրիկ աչացն դդչումն ժպտելոյ. (Փիլ. սամփս.։)


Դըդընչումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դդըչիւն.

NBHL (1)

Հեշտալի եւ գողտրիկ աչացն դդչումն ժպտելոյ. (Փիլ. սամփս.։)


Դեգերանք, նաց

See full entry →

s. pl.

frequenting company;
evagation, distraction, dissipation.

NBHL (2)

διατριβή commoratio Դեգերիլն. դեգերումն. թարթափումն, ընդերկարելն. յարանելն. պարապումն. զբաղումն. եւ Տատանումն վարանմամբ.

Ի միայնանոց վայրի առնէ իւր դեգերանս. (Փիլ. իմաստն.։)


Դեգերիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to frequent company;
to trifle;
to wander, to recreate one's self.

NBHL (3)

διατρίβω, ἑνδιατρίβω moror, commoror, incumbo, studeo Թարթափիլ. կալ մնալ ուրեք, եւ պարապիլ կամ կրթիլ յիրս ինչ. պատաղիլ. յամել առ ժամանակ մի. եւ Տատանիլ. բանի մը հետ ըլլալ, ատէն անցընել, տիտիկ ընել, զբաղիլ, կենալ, մնալ.

Որ յուսումնականին դեգերեալ է։ Որ դեգերեալ են յուսմունս իմաստասիրութեան օրինաց. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Դեգերեցան ի բանս ինչ։ Դեգերիլ ի ներբողումն, կամ ի բանս գովեստից, կամ ի նմին պատմութեան. (Յհ. կթ.։)


Դեգերումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դեգերանք.

NBHL (1)

Ասպականին ընդ շունս եւ ընդ գազանս առնէ զիւր զդեգերումն վարուց։ Յիմաստասիրութեանն արարեալ զդեգերմունս շրջելոյ։ Ո՜վ յերկինս աստուածային դեգերմանցն (մտօք). (Փիլ.։)


Դեդեւեմ, եցի

See full entry →

va.

to vacillate, to stagger, to totter.

NBHL (1)

Իբրու զանհաստատ եւ զաննեցուկ նաւամակոյկն շարժեալ դեդեւացուցանեն։ Ամենայն ախտ հոգւոց չար են, որք շարժեն եւ դեդեւացուցանեն զնա. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Դեդեւիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to vacillate, to totter, to waver, to shake, to fluctuate.

NBHL (2)

Իբր Դեհդեհ (ասդիս անդին) շարժիլ. աստանդիլ. շարժլիլ. տարուբերիլ. տատանիլ. իրօք կամ մտօք. դանդաչել. երերալ. գլորտըկիլ.

Դեդեւի, եւ անկանի։ Այսր եւ անդր դեդեւելով։ Վեր ի վայր դեդեւեալ։ Ոգւոցն շարժել եւ դեդեւել. (Փիլ.։)


Դեդեւումն, ման

See full entry →

s.

vacillation, unsteadiness, uncertainty, irresolution.

NBHL (1)

Դեդեւիլն. տատանումն. վարանք. անհանդարտութիւն.


Դեղակուր

See full entry →

adj.

poisoned;
դեղակուր առնեմ, to poison, to give poison, to infect with poisoned;
դեղակուր լինիմ, to be poisoned.

NBHL (1)

ԴԵՂԱԿՈՒՐ ԼԻՆԵԼ. Մահադեղով թունաւորիլ եւ մեռանիլ. զէհիրոտիլ


Դեղեմ, եցի

See full entry →

va.

to poison;
to infect with poison;
to physic;
to dye.

NBHL (2)

Դեղել զհիւանդոտս։ Դեղելն դադարեցուցանէ՞, եթէ խեղդէ։ Զջիլն հատանեն սրով՝ դեղել զայն կարծելով։ Դառնագոյն դեղեալ ի բժշկաց. (եւ այլն. Մագ. ՟Ի՟Ը. եւ ՟Ի՟Ե։)

Մտամոլորն չարութիւն զանզգամացն դեղելով զբնական բարսն. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)


Դեղձենի

See full entry →

s.

peach-free.

NBHL (1)

Յանդիմանել սկսաւ դեղձի զսերկեւիլի. (Մխ. առակ. ՟Ժ՟Զ։)


Դեղձի, ձւոյ

See full entry →

cf. Դեղձենի.

NBHL (1)

Յանդիմանել սկսաւ դեղձի զսերկեւիլի. (Մխ. առակ. ՟Ժ՟Զ։)


Դեղնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to become yellow;
to become fair;
to grow red;
to become pale.

NBHL (2)

որ եւ Դեղնանալ. Դեղնագունիլ. շիկնիլ. փոխիլ երեսաց ի գոյն դեղին տխուր եւ տժգոյն.

Ի պակասիլ ընչիցն դեղնին եւ տրտմին. (Մանդ. ՟Դ։)


Դեղնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

yellow colour;
jaundice;
paleness.

NBHL (1)

Որակութիւն դեղին գունոյ. եւ Դեղնիլն.


Դեռ, — եւս

See full entry →

adv.

still, yet, to this hour;
newly, recently.

NBHL (3)

Որ դեռն շարժէ, եւ յանդիման կայ. (Փիլ. այլաբ.։)

Ի յերկար հիւանդութենէ դեռ ի յառողջութիւն. (Փիլ. լին.։)

Որ դեռ եւս հիւանդքն են։ Որ դեռն եւս յերկս աշխատութեան կայ. (Փիլ.։)


Դեռադեռ

See full entry →

adj. adv.

recent, new;
recently, newly.

NBHL (1)

Մօրուքն այն ինչ դեռադեռ ծաղկեալք. (Փիլ. տեսական.։)


Դերանունութիւն, ութեան

See full entry →

s.

antonomasia.

NBHL (1)

Զառ ի կողեալ կամի յուղղոյ դերանունութենէն յինքնէ. յորժամ իշխանն եկեսցէ. զինքն անուն ձայնեն նմա։ Դերանունութեան խոտորումն ի պատիւ առեալ ընկալաւ. (Փիլ. լին. ՟Ա. 99։)


Դերեւանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Իդերեւ ելանեմ.

NBHL (2)

χερεύομαι incultus, fio, squalesco, ἑλάττομαι decrepo Ի դերեւ ելանել. յետնիլ յարդեանց կամ ի պտղոց. անբեր մնալ. խոպանանալ, իբր դերբուկ լինել.

ժառանգութիւնն անհոգացեալ՝ պղերգութեամբ դերեւանալ եւ նուազել. (Փիլ. տեսական.։)


Դերեւանք, նաց

See full entry →

s. pl.

vanity, uselessness, privation, want.

NBHL (1)

ԴԵՐԵՒԱՆՔ որ եւ Դերեւումն. Դերեւանալն. յետնիլն. անպիտանութիւն.


Դերեւացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

"cf. Դերեւ առնեմ."

NBHL (1)

Զքաջաբերուն անդս դերեւեցուցանել, հնարեալ ի վերայ նորա անսերութիւն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Դերեւեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

"cf. Դերեւ առնեմ."

NBHL (1)

Զքաջաբերուն անդս դերեւեցուցանել, հնարեալ ի վերայ նորա անսերութիւն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Դէմք, դիմաց

See full entry →

s. pl.

aspect, sight, visage, front;
face, presence;
air, mien, countenance;
manner, fashion, form;
regard, consideration;
person, hypostasis;
— բայից, the persons of verbs;
— գերանուանց, the persons of pronouns;
ի դիմաց, in front, before;
ասա նմա ի դիմաց իմոց, tell him from me;
ի դէմս ածել, to represent, to remonstrate;
to reproach, to object;
դեղնեալ or այլագունեալ՝ առոյգ տխուր՝ զուարթ ou զուարթատեսիլ՝ խոժոռ՝ խորշոմ —, pale, florid, sad, serene, severe, wrinlded, livid, disfigured countenance;
դիմիւ ելանել, to run up to one;
յամենայն դէմս, thoroughly.


Դէպուղիղ

See full entry →

adv.

straight, directly.

NBHL (1)

Օրէնսդրականն, որոյ անուն է դէպուղիղ սատակիչ. (Փիլ. ել. ՟Բ. 68։)


Դէտակն ունիմ

See full entry →

sv.

to regard, to look attentively;
to be on the watch, to lie in wait;
— ի վեր ունել, ամբառնալ, to look with attention, to raise the eyes.

NBHL (1)

ԴԷՏԱԿՆ ՈՒՆԻՄ, կալայ. σκοπεύω, ἁποσκοπεύω, παρακώπτω speculor եւ այլն. Դիտել ակամբ՝ իբրեւ ի հեռաստանէ. ուշ ունել. դիտելով ակն ունել. ուշ դնելով նայիլ կամ սպասել. Տե՛ս (Ել. ՟Լ՟Գ. 8։ Դատ. ՟Ե. 28։ ՟Գ. Մակ. ՟Ե. 12. 14։ Ողբ. ՟Դ. 17։)


Դժկամակ

See full entry →

cf. Դժկամ.

NBHL (2)

Թշնամեացն եւ դժկամակացն ոչինչ թուեսցի մեծ. (Փիլ. իմաստն.։)

ԴԺԿԱՄԱԿ ԼԻՆԵԼ, ԳՏԱՆԻԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԵՄ, կիմ. θυμόομαι irascor, aegre fero Դժուարիլ կամօք կամ կամաց. դժգմիլ. տհաճիլ. զայրանալ. սրտմտիլ, դառնանալ. խոժոռիլ. դժարը գալ, նեղանալ.


Դժկամակեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be angry, displeased, tired, to dislike, to grieve;
to disobey, to oppose.

NBHL (1)

ԴԺԿԱՄԱԿ ԼԻՆԵԼ, ԳՏԱՆԻԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԵՄ, կիմ. θυμόομαι irascor, aegre fero Դժուարիլ կամօք կամ կամաց. դժգմիլ. տհաճիլ. զայրանալ. սրտմտիլ, դառնանալ. խոժոռիլ. դժարը գալ, նեղանալ.


Դժկամակից լինիմ

See full entry →

sv.

cf. Դժկամակեմ.

NBHL (1)

ԴԺԿԱՄԱԿ ԼԻՆԵԼ, ԳՏԱՆԻԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԵՄ, կիմ. θυμόομαι irascor, aegre fero Դժուարիլ կամօք կամ կամաց. դժգմիլ. տհաճիլ. զայրանալ. սրտմտիլ, դառնանալ. խոժոռիլ. դժարը գալ, նեղանալ.


Դժկերպութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ugliness.

NBHL (1)

Զդժկերպութիւն պաճուճանօքն ծածկել. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Դժնդակագոյն

See full entry →

adj.

very troublesome, very harsh, haughty, wicked.

NBHL (2)

Դժնդակագոյն վնաս, մոլեգնութիւն, պատիժ, տանջանք. (Փիլ.։ Կիւրղ. գանձ.։)

Դժնդակագոյն է ցանկութիւն։ Չարեաց դժնդակագոյնն նախանձ. (Փիլ.։)


Դժնդականամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be angry, to make ones self odious, rude or troublesome.

NBHL (1)

Դառնանալ. դժուարիլ. զայրագնիլ.


Դժնդակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

atrocity, enormity;
cruelty, inhumanity, inclemency;
bittorness;
harshness;
intemperateness.

NBHL (1)

Դժնդակութիւն բանից. (Փիլ. տեսական.) իմա՛, ըստ յն. ոճոյ, ճարտարութիւն իմաստակաց եւ ճարտասանից։


Դժնեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be angry, haughty, to become atrocious or fierce.

NBHL (1)

ԴԺՆԻՄ կամ ԴԺՆԵՄ. Դժուարիլ. խոժոռիլ. դառնանալ.


Դժնիկ, նկաց

See full entry →

s.

buck-thorn.

NBHL (1)

Ուստի ԴԺՆԻ ԼԻՆԵԼ, է Դժրիլ. թշնամենալ. δυσχεραίνομαι indignor, aegre fero


Դժոխային

See full entry →

adj.

infernal.

NBHL (1)

Դժոխային է ենթակայի ոչ առ իւրն արհեստ պատահիլ. (Մագ. ՟Հ։)


Գին, գնոց

See full entry →

s.

price;
value;
tax, estimate, valuation;
rate, tariff;
purchase, bargain;
— հատանել, արկանել, to rate, to appreciate, to value, to estimate, to tax, to set a price on a thing;
անարգ — հատանել, to undervalue;
գնոյ առնուլ, գնոց ստանալ, to buy, to purchase for money;
գնոյ ըմպել զջուր, to drink water that has cost money;
բարձրացուցանել, աճեցուցանել, իջուցանել, նուազեցուցանել զ—, to buy dearly;
վիճել վասն գնոյ, to raise, to augment, to reduce, to lower the price;
վիճել վասն գնոյ, to bargain;
սովորական —, price-current;
որոշեալ —, no abatement;
դնելով դնեցից ի քէն դնոց, I will pay you the price.

NBHL (1)

ԳԻՆ ՀԱՏԱՆԵԼ կամ ԱՐԿԱՆԵԼ. Որոշել զգին։ (Ղեւտ. ՟ի՟է. 8. 12. 14։ Մտթ. ՟ի՟է. 4։ Փիլ. քհ.։ Վրդն. ել.։)


Գինարբու, աց

See full entry →

adj.

wine-bibber, drunk, intemperate, drunkard.

NBHL (2)

Ոմանք՝ որք ի չափաւորագունաց գոլ թուին գինարբուաց. (Փիլ. տեսական.։)

Ի գինարբուսն հացկերութաց։ Որ յելլադայ գինարբուք եղեն։ Գինարբուացն որպէս պարտ եւ օրէն է լինել։ Զգինարբուս պատրաստել առ ոգւոց սփոփանս. եւ այլն. (Փիլ.։)


Գինեբեր

See full entry →

adj.

that produces much wine, abounding in wine.

NBHL (1)

Տաշտախիլ եղեն որթք գինէբեր այգեաց նոցա. (Եղիշ. ՟Ը։)


Գինեգոյն

See full entry →

adj.

wine-colour.

NBHL (1)

Ունօղ զգոյն գինւոյ. գինետեսիլ. գինիի գունով.


Գինեհամ

See full entry →

adj.

that has the flavour of wine, winy, vinous.

NBHL (1)

Գինէհամ եւ կարմրատեսիլ. (Զքր. կթ.։)


Գինեհատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

abstinence from wine.

NBHL (1)

Հրաժարումն ի գինւոյ. գինիէն կտրուիլը.


Գինեհարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to get drunk, intoxicated, to fuddle, to tipple.

NBHL (1)

οἱνοπλήσσομαι vino percutior, inebrrior Հարկանիլ ի գինւոյ. մոլիլ գինւով. արբենալ. Գինովնալ, գինին գլուխը զարնել.


Գինեհարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

drunkenness.

NBHL (1)

Ի բաց մերժեսցէ՝ որպէս ի գինեհարութեան. (Փիլ. լին. ՟Դ. 218։)


Գինեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be seasoned with wine.

NBHL (2)

οἱνόω inebrio me, vinum facio Զուարթանալ, կամ թմրիլ փոքր մի ի գինւոյ. չափաւոր գինովնալ, գինիէն քիչ մը տնկել. շինուիլ.

Զարբենալն (նոյի) փոխանակ գինելոյ ի կիր առեալ է։ Գինելն, որ եւ յիմաստունս անկանի։ Ո՛չ բարբաջելով գինեզինութեամբ, այլ միայն գինել. (Փիլ. լին. ՟Բ. 68։)


Գինենամ, եցայ

See full entry →

vn.

to get drunk, tipsy.

NBHL (1)

οἱνεύομαι vino obruor, vinosus sum Իսպառ արբենալ, եւ որպէս թէ ի գինի փոխել. գինիի մէջ թաթախուիլ, գինի կտրիլ.


Գինեվաճառ, աց

See full entry →

adj. s.

tavern keeper, wine-merchant or seller;
—ք selling of wine, wine-shop.

NBHL (1)

Մա՛րթ էր նոցա այգիս տնկել, ի գինեվաճառս հատանել. իմա՛ բերիլ ի գինեվաճառութիւն։


Գինըմպութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Գինարբուք.

NBHL (1)

Ըմպելն զգինի. գիարբութիւն. խում. իլկի.


Գինութիւն, ութեան

See full entry →

s.

intoxication.

NBHL (1)

Գինութիւն եւ արբեցութիւն է. (Փիլ. լին.։)


Գիշերական, ի, աց

See full entry →

adj.

nocturnal.

NBHL (1)

Արհաւիրք եւ բոմբիւնք գիշերականք։ Թռեաւ իբրեւ զտեսիլ գիշերական։ Զբազմամբ գիշերականաւ. (Յոբ. ՟Դ. 13։ ՟Ի. 8։ ՟Լ՟Գ. 15։)