Definitions containing the research իմ : 10000 Results

Զուարճալից

See full entry →

cf. Զուարճալի.

NBHL (1)

Օրհնել զուարճալից բերանօք զհրաշագործն Աստուած. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Զուարճակից

See full entry →

cf. Զուարթակից.

NBHL (2)

Որպէս զի լինիցիք զուարճակիցք պատշաճագոյն եւ դուք իմում զարմանալի տեսութեանց. (Պիտ.։)

Աչք մերձենալով առ սիրելին՝ յառաջագոյն աւետիս տայ զմտերմութեանն զախտ՝ զուարճակից եւ խաղաղուտ հայեցուածօք. (Փիլ. իմաստն.։)


Զուարճանամ, ացայ

See full entry →

vn. fig.

to enjoy, to rejoice, to delight in any thing, to be delighted, to amuse one's self, to be diverted, to play;
to laugh, to jest, to divert one's self;
to flourish;
— սրտի, to rejoice one's heart, to solace;
— ընդ գեզ, to be delighted with beauty;
— իբրեւ զգալարի, to flourish like an herb;
զուարճացեալ ալիք, grey, hairs, hoariness.

NBHL (1)

Յառաջ քան ընդ բարին խնդալ մարդկան՝ զուարճասցի չարաւն. (Յհ. իմ. ատ.։)


Զուարճացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to rejoice, to recreate, to delight, to divert, to drive away melancholy, to amuse, to give pleasure.

NBHL (1)

Նիւթականաւն զզգալին զուարճացուցանէ. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Զուարճութիւն, ութեան

See full entry →

s.

joy, enjoyment, rejoicing, pleasure, deliciousness, delight, diversion, cheerfulness;
contentment, complaisance, pleasure, pleasantry;
amusement, recreation, pastime;
gaiety, frolicsomeness;
— տեղւոյ, amenity.

NBHL (1)

Յերեսաց քոց՝ լուսաւորութիւն, եւ ի դիմաց քոց զուարճութիւն։ Եւ ոչ առանց տեսման աչաց՝ առ լոյս զուարճութիւն։ Խնդալից դիմաց զուարճութեամբ. (Նար. ՟Թ. ՟Ծ. ՟Ձ՟Ա։)


Զուգաբանեմ, եցի

See full entry →

vn.

to agree, to be of one mind.

NBHL (1)

Ըստ մեծութեան կազմուածոյ շինուածոյն՝ զուգաբանեալ բարձրութեան զհիմն՝ յարուցանեն։ Ըստ սրտին զուգաբանի շրջակայ մարմինն՝ մեծ եւ փոքր. (Վրդն. սղ.։)


Զուգաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

analogy, proportion

NBHL (1)

Նոյնպէս է տեսանել եւ յոգւոջն զուգաբանութիւն իմն առ մարմնական հասակն։ Իւրաքանչիւր ոք ի լսողացն զուգաբանութեամբ զասացելոցն կարծիս առցէ սքանչելեացն. (Նիւս. երգ.։)


Զուգաբարբառ

See full entry →

cf. Զուգաձայն.

NBHL (1)

Զուգաբար զերկուս ասացեալ մասունսն գումարեալս ի մի վայր իմասցի. (Փիլ. լին.։)


Զուգաբնակ

See full entry →

adj.

that lives or dwells together, neighbouring, adjacent.

NBHL (2)

Յաղթելով մի ի բազմացն՝ յաղթողին նման լինիցի, նորին զուգաբնակ մնալով. (Պղատ. տիմ.։)

Ելանէ յանմարմնականացն դադարս, եւ ընդ նոսա ... զուգաբնակն լինել երգակցէ. (Յհ. իմ. ատ.։)


Զուգագոյն

See full entry →

adj. adv.

equal, companion;
equally.

NBHL (1)

Զի՞նչ զուգագոյն կայցէ՝ ի խաղաղութեան լինել մեզ ընդ Աստուծոյ, եւ իւրաքանչիւր ընդ անձին եւ ընդ միմեանս. (Ոսկ. ես.։)


Զուգադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

combination;
composition, conjunction.

NBHL (1)

συγκατάθεσις adsensio, concordia, pactum իբր Դաշնադրութիւն. բանս դնելն ընդ միմեանս. հաւանութիւն.


Զուգաթիւ

See full entry →

adj.

even;
equal, alike;
of the same number;
consubstantial.

NBHL (2)

Գումարին ի տասն, որ է առաջին կատարեալ թիւ ... զուգաթիւ ի ձեռն Մովսեսի տէրունեան աւանդեալ օրինացն. (Յհ. իմ. ատ.։)

(իմա՛ առեալ ի բանից Գր. ածաբ. որ եւ ի Շար.


Զուգախառն

See full entry →

adj.

combined, mixed.

NBHL (1)

Շարախառնեալ ջուրն՝ յորժամ յետ զուգախառն մասին հատանի. (Պղատ. տիմ.։)


Զուգախառնեմ, եցի

See full entry →

va.

to mix together, to compose, to allay.

NBHL (1)

Միջակաւ զօրութեամբ յերկոցունցն զուգախառնեաց. (Պղատ. տիմ.։)


Զուգախառնութիւն, ութեան

See full entry →

s. phys.

combination, mixture, medley, miscellany;
cf. Զուգախառնումն.

NBHL (2)

Զի զուգախառնութեամբ ընդդիմաւորացն որակութեամբ՝ ի միջոցին ամբողջ պահեսցի կենդանին. (Նիւս. կազմ.։)

Վասն անընդդիմամարտ՝ ներհակացն զուգախառնութեան. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Զուգական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

even, alike, equal;
counterpart.

NBHL (2)

Գանձու իմաստութեան ո՛չ է գտանել ումեք գովեստ զուգական. (Սարկ. խրատ ուսմ.։)

Զզուգական պատիւ Երրորդութեանն ի մի բերեալ փառաւորութիւն ըստ օրհնութեան սրբոց Սերովբէիցն. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Զուգակշիռ

See full entry →

adj. s.

equivalent, equipollent;
just, equal;
equilibrium;
compensation.

NBHL (1)

Փո՛քր արդեօք՝ ամենայն աշխարհ ստացուածոց երեւեալ լինէր առ քո առաքինութիւնդ զուգակշիռ. կա՛մ իմա՛ զուգակշռեալ, եւ կամ՝ առ քո առաքինութեանդ զուգակշռութիւն։


Զուգակրօն

See full entry →

adj.

of thesame religion.

NBHL (1)

Հաւատարիմ եւ զուգակրօն աշակերտօքն յաղօթս ապաւինեալ. (Կաղանկտ.։)


Զուգակցեմ, եցի

See full entry →

va.

to join together.

NBHL (2)

Զոմանս ապիրատս զուգակցեալ զրաբան չարիմացութեանն. (Յհ. կթ.։)

Հալածիչքն գլխարկեալ լինին, եւ հալածեալն՝ զուգակցեալ. իմա՛, ի վիճակ իւր առաջին հաւասարեալ, կամ զօրացեալ՝ ընդ Աստուած միանալով։


Զուգակցորդ

See full entry →

adj.

participant;
equal.

NBHL (1)

Զուգակցորդք են միմեանց եւ զկնի երգեցեալքս։ Զուգակցորդ ընդ Քրիստոսի գոյք փառաւորեալ. (Նար. ՟Կ՟Ա. եւ Նար. առաք.։)


Զուգակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

participation, equality;
coupling, match, union.

NBHL (1)

Ագռաւք երամանեան, եւ յոլովակի ի բաց զատանին ըստ զուգակցութեանն, իւրաքանչիւր ուրուք ճանաչելով զմիմեանս զուգակցացն. (Նիւս. բն. ՟Ա։)


Զուգահասակ

See full entry →

adj.

of equal age;
of the same height.

NBHL (1)

Մի են հոգի եւ մարմին՝ զուգահասակք եւ հանգիտապատիւք։ Զարդարել խոհական իմաստութեամբ եւ զուգահասակ դստերօք կուսիցն շնորհաց. (Երզն. մտթ.։)


Զուգահաւասար

See full entry →

adj.

equal, just, equivalent;
alike, same.

NBHL (1)

Յանհաւասարս զզուգահաւասարն դնես գոյացութիւն (կամ ենթակայութիւն)։ Զուգահաւասար առ երկոսին դնելով թշնամութիւն. (Յհ. իմ. երեւ. եւ Յհ. իմ. պաւլ.։)


Զուգաձայն

See full entry →

adj. adv. mus.

correspondent, equal, unanimous;
joining in accord;
of one accord;
— գտանիլ, to come to terms, to agree, to be of one mind;
to be in tune.

NBHL (2)

Երբեմն անյարմար բերելով ի ձեռն աննմանութեանն, եւ երբեմն զուգաձայնք ի ձեռն նմանութեանն։ Զուգաձայն, եւ ընդդիմաձայն. (Պղատ. տիմ. եւ Պղատ. օրին. ՟Է։)

Արիոսի եղեալ գտանիս չարապաշտութեանն զուգաձայն. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Զուգաձայնեմ, եցի

See full entry →

va. mus.

to form an accord, to put in tune, to make harmony.

NBHL (1)

Որ եւ (այսինքն զոր եւ) առ իմս հոգեւորական խորտակումն զուգաձայնել ո՛չ է սխալական. (Նար. ՟Ի՟Ե։)


Զուգամասն

See full entry →

adj.

participant.

NBHL (1)

Զաստուածածնին չքնաղ կազմուած սքանչելաշուք բնակութեանն՝ զուգամասն կրօնից բարեզարդն եպիսկոպոսութեան կառուցեալ. իմա՛, հանգէտ, դիպող, կամ կից եպիսկոպոսարանի։


Զուգամասնութիւն, ութեան

See full entry →

s. chem.

participation;
isomeria.

NBHL (1)

(Օդն) ըստ նմանութեան մանանային բաժանման՝ բաւականութեամբ բովանդակի, եւ զուգամասնութեամբ պատուի։ Հասարակաց (է կարգ) տունջեան եւ գիշերոյ զուգամասնութեամբ։ Տիւ եւ գիշեր զուգամասնութեամբ առ միմեանս վիճակեալք. (Առ որս. ՟Է. ՟Ը. եւ ՟Ժ՟Գ։)


Զուգաչափութիւն, ութեան

See full entry →

s.

exact proportion, symmetry.

NBHL (1)

տեսակի եւ ոչ միոյ պատահեալ՝ է զուգաչափութիւն առ ի յունել զիմն հոտ. (Պղատ. տիմ.։)


Զուգապատուութիւն, ութեան

See full entry →

s.

the same dignity, participation in the same dignity.

NBHL (1)

Հրեշտակացն զուգապատուութիւն, փառացն տեսութիւն ... Զբնութեանս զուգապատուութիւն՝ հաւասարութեամբ պարգեւացն պատուեաց։ Ծագէ զարեգակն զուգապատուութեամբ։ Նոքա զորդւոյ կոչումն՝ զուգապատուութեան ձայն իմացան. (Ածաբ. աղք. եւ Ածաբ. առ որս. ՟Ժ՟Բ. եւ Ածաբ. ծն.։)


Զուգապէս

See full entry →

adv.

equally, alike, likewise.

NBHL (2)

Զուգապէս եւ հանգիտաբար իրաւացուցեալ (Սառա ընդ Աբրահամու)։ Զի՞նչ են վեց ոտքն, որ ելանէին՛ի կողմանէ երկոցունց՝ երեք զուգապէս. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ել.։)

Զուգապէս՝ միմեանց ընդդիմադրեալք. (Յհ. իմ. ատ.։)


Զուգաստուած

See full entry →

adj.

equal to God;
(the Man-God).

NBHL (1)

Կատարեալ՝ ո՛չ վասն Աստուածութեանն միայն, քան զոր ոչինչ է կատարելագոյն, այլ եւ յաղագս առելոյն եւ օծելոյ աստուածութեամբն, եւ եղելոյ՝ որպէս որ էօծն, եւ համարձակիմ ասել՝ զուգաստուած. (Ածաբ. ի պասեքն. որ ի Լծ. գրի նաեւ Զոյգաստուած, եւ մեկնի խառն ընդ ՟Ա նշ.)


Զուգաց

See full entry →

adv.

together, conjointly;
— նստել, to sit beside, contiguous;
— —, by two and two, in pairs.

NBHL (1)

Թերեւս երեքեան (խաչքն) զուգաց կալ (թաղեալ ի Գողգոթա)։ Ո՛չ զուգաց նստէին (հրեշտակք առ գերեզմանին). այլ զատ ի միմեանց. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 38. 39։)


Զուգաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

conjunction, union;
coition, embrace;
parity, equality;
the equinox;
relation, connexion;
union, match, marriage;
երջանիկ — դարնայնոյ ընդ աշնան, happy union of spring and autumn.

NBHL (1)

Ի քահանային օրհնութենէ ընդունել զնշան զուգաւորութեան իւրեանց. (Յհ. իմ. ատ.։)


Զուգաքանակ

See full entry →

adj.

the same measure, equal, equivalent.

NBHL (1)

Թուով վեց, զուգաքանակ առ ի մեզ տպաւորեալ զգայարանացս. (Յհ. իմ. ատ.։)


Զուգեմ, եցի

See full entry →

va. math.

cf. Զուգաւորեմ;
to sum up;
— զկերակուրս, to season, to flavour;
— զսապատ, to make basket-work;
— զոք ընդ աշխարհ, to join in wedlock.

NBHL (4)

Միշտ խառնիմ զուգել, եւ ոչ եւս միանամ։ Իբր ի գոյից երկուց զուգելոց։ Առ մի կերպարան տեսակի զուգեալ. (Նար.։)

Այս չափաւոր եւ սակաւ կենօքս իմաստունք յաւիտենից հանգիստ զուգեն. իսկ տխմարք եւ ծոյլք դառն տանջանք զուգեն. (Տօնակ.։)

Որք այնպէսն զուգեցին զհիւղէ՝ աստուծոյ, համեմատել զաննմանն ընդ մեծասքանչ իմաստութեանն. (Վեցօր. ՟Բ։)

Ո՛չ թագաւորութեան քո հաւասարին թագաւորք ազգաց, ոչ ընդ իմաստութեան քո զուգին. (Մխ. երեմ.։)


Զուգընթաց

See full entry →

adj.

that runs together, that accompanies, concomitant;
— զօրութիւն, concurrent.

NBHL (1)

Զուգընթաց միմեանց լինել (բանիւ)։ Նորա կամացն զսոսա զուգընթաց լինել յորդորեաց. (Լմբ. պտրգ.։)


Զուգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

conjunction, coupling;
equality, likeness;
union, concord, agreement;
coupling, pairing;
conjunction, union, wedlock;
communication, intercourse;
կշիռ զուգութեան բերել (ընդ ումեք), to be like, to resemble, to seem like.

NBHL (1)

Եթէ մի է բնութիւն աստուծոց քոց, հաւասարեսցին առ միմեանս զուգութեամբ. (Եղիշ. ՟Ը։)


Զուիրակ, աց

See full entry →

s. bot.

origanum, wild marjoram.

NBHL (1)

Ասեն, թէ՝ եւ կրայք յանյագութենէ որկորստեանն առլցեալք յիժից ուտել զուիրակ ի վերայ՝ երկիւղիւ մահու։ Զայն՝ որ մօտ առ նմա բուսեալ էր զուիրակ, նովիմբք ինքնարմատովքն ի բաց կորզեալ. (Փիլ. լիւս.)


Զոփամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

to tremble, to shudder, to shake, to quiver, to take fright, to be scared, startled;
to be uneasy, alarmed, to concern one's self;
— ի ցրտոյ, to shiver with cold.

NBHL (2)

Զչարչարանս եւ զտրտմութիւնն եւ զզոփալն Աստուծոյ բանին ասեմ ո՛չ բնութեամբ աստուածութեանն, այլ միաւորութեամբ տնօրէնութեանն. (Թէոդոր. մայրագ.։ եւ Յհ. իմ. երեւ. ի Բարսղէ։)

Զանձն անիծանէ. եւ զոփայ։ Զանձն ստգտանէ, եւ զոփայ։ Զի՞ լայցես եւ զոփայցես։ Վասն որոյ եւ յոյժ իսկ զոփամ, զի որք հրեշտակաց՝ մանաւանդ թէ տեառն իսկ հրեշտակաց առաք հրաման նմանօղ լինել, մեք սատանայի նախանձաւորք լինիմք. (Ոսկ. մտթ.։)


Զչարանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be exasperated, irritated, to put one's self in a passion, to take offence, to resent, to be vexed, to bear malice;
to grieve, to complain, to lament.

NBHL (1)

Մի՛ զչարասցիս տէր զօրութեանց շատ խօսելոյս իմոյ. (ՃՃ.։)


Զտեմ, եցի

See full entry →

va.

to clear, to cleanse, to fine, to refine;
to clarify, to filter, to purify;
to rectify;
to revive.

NBHL (1)

Զինուոր նախ ուսանի զտել եւ ջինջ ունել զզէն իւր։ Զտիմք իբրեւ զզէն. (Եփր. աւետար.։)


Զրաբանեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to speak uselessly or unjustly, to talk nonsense;
to calumniate.

NBHL (1)

Զրաբանեն դոքա ձեզ (զտեսիլս, որպէս կից իմանան այլք). (Երեմ. ՟Ի՟Գ. 16։)


Զրադատ

See full entry →

adj. adv.

that judges uselessly;
false, untrue;
falsely, wrongfully.

NBHL (1)

Ի զուր դատօղ, եւ դատելով. տարապարտ. անհիմն. անպատճառ. անիրաւ. յանիրաւի.


Զրախնդիր

See full entry →

adj.

that seeks uselessly;
vain, inquisitive.

NBHL (1)

Ընդէ՞ր այժմ զրախնդիր լինիս հեղուլ զարիւն իմ. (Յհ. կթ.։)


Զրահ

See full entry →

s.

cuirass;
corslet;
coat of mail, small coat of mail;
breast-plate.


Զրահագործ

See full entry →

s.

cuirass-maker.

NBHL (1)

Զրահագործք ասեն, թէ քանի՛ հազար օղ պիտոյ է ի բովանդակութիւն զրէհի. (Յկ. ղրիմ.։)


Զրահանք, նաց

See full entry →

s.

heap, mass, pile.

NBHL (1)

ԶՐԱՀԱՆՔ ԶՐԱՀԵԱՆՔ. βουνός collis Բլուր, դէզ, կարկառ (իբրու զրահից հանելոց եւ կուտելոց). եբր. ծիֆօրիմ. պ. սիւպրէ.


Զրահեղեղ

See full entry →

adj.

that flows, inundates uselessly or unjustly.

NBHL (1)

Մի՛ շարժեսցէ ուղխացան ջուրցն բազմութիւն մոլորահողմն խաբէութեան՝ զրահեղեղն սաստկութեան՝ զհիմունս եկեղեցւոյ քոյ. (Ագաթ.։)


Զրկանք, նաց

See full entry →

s. pl.

extortion, exaction, encroachment, injustice, insult, rapine;
breach, diminution, loss, grief, wrong, injury, hardship;
despoiling, privation, degradation, exclusion, dispossession.

NBHL (2)

Առեալ էին զերկիրն յորդւոցն Սիմայ զրկանօք։ Զի ո՛չ ի զրկանաց ուտեն. (Վրդն. ծն.։)

Տրտմէր ընդ իւրն միայն անտուն ամայութիւն եւ զրկանս. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Զրկեմ, եցի

See full entry →

va.

to deprive, to rob, to despoil, to commit rapine;
to defraud, to frustrate;
to vex;
to strip, to displace, to depose, to leave destitute;
— զանձն, to deprive, to debar one's self from.

NBHL (1)

Զի մի՛ զրկիցիմք ի սատանայէ. այսինքն դաւիցիմք, պատրիցիմք. (՟Բ. Կոր. ՟Բ. 11։)