Definitions containing the research կարի : 778 Results

Անմերձենալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

not to be accosted, inaccessible;
untouched.

NBHL (1)

Բիւր պղծութեամբ լի են, եւ կարի անմերձենալիք. (Խոսր.։)


Անյարմար

See full entry →

adj.

incongruous, unsuitable, unbecoming, not appropriate;
unskilful, insufficient, incapable.

NBHL (1)

Ոչ եթէ անյարմար է առաջին ասցելոցդ, այլ կարի միաբան. (Լմբ. սղ.։)


Անյոյզ

See full entry →

adj.

inscrutable.

NBHL (1)

Զանյոյզ զանքնին ... զիա՞րդ քննել կարիցեմք, եւ գիտել զբարձրելոյն. (Ագաթ.։)


Անյուսագոյն

See full entry →

adj.

more or very desperate.

NBHL (1)

Իբր Անյուսալի. կարի անյոյս ինչ.


Աննկար

See full entry →

adj.

without painting, figure or device;
unformed, imperfect, shapeless.

NBHL (1)

Մի է նկարեալն եւ աննկարն ըստ յուսոյ առնն՝ ծնանել կնոջն, թէ եւ բազում միջոց է նկարելոյ եւ աննկարի. (Մխ. դտ.։)


Անպիտան

See full entry →

cf. Անպէտ.


Անսկիզբն, կզբան, անց

See full entry →

adj.

without beginning, eternal;
baseless.

NBHL (1)

Զիա՞րդ քննել կարիցեմք սզկբնաւորք զանսկզբանէն. (Ագաթ.։)


Անիւ, նուոյ, ոց

See full entry →

s.

wheel;
— մեքենայի, — of a machine;
— յեսանի, grindstone;
— խորտկաց, jack;
— տղայոց, gig;
— առաջակողման նաւին, capstern, capstan.

NBHL (1)

Որք ընդ արեգականն մերկ չկարիցեն հայել, նային ընդ ջուրն, եւ զամենայն իսկ զանիւն տեսանեն. (Սեբեր. ՟Գ։)


Անկած, ի, ից

See full entry →

adj.

fallen;
abject, vile, despicable;
booty, spoil.

NBHL (3)

Զկարի անկածսն հրամայէ ընդունել. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 10։)

Յիշխանութենէ պատուոյ անկած էր։ Թէ եւ կարի ի մտաց անկած էր. (Լաստ. ՟Գ. ՟Ի՟Բ։)

ԱՆԿԱԾ ԱՐԾԻՒ. ռմկ. ընկած արծիւ. Աստեղատուն արծուոյ՝ աներեւութացեալ եօթնեակ մի ի կարի մերձաւորութենէ արեւու, եւ անդրէն ի հեռանալն փոքր մի ի վեր երեւեալ.


Անկար

See full entry →

adj.

seamless;
not sewed;
incapable, unable, weak, feeble, impotent;
impossible;
— է, it is impossible.

NBHL (1)

Անկարիցն ընծայ բերէ յարդար վաստակոցն. (Խոսր.։)


Անկարեկան

See full entry →

cf. Անախտ.

NBHL (1)

Որ չունի զկարիս կրից. անկիր. անկրական. անախտ. անախտական. ἁπαθής. passionis expers.


Անկարեկիր

See full entry →

adj.

incompassionate, cruel, inhuman;
inflexible, inexorable.

NBHL (1)

ԱՆԿԱՐԵԿԻՐ ԱՆԿԱՐԵԿԻՑ Որ ոչն կրէ յինքեան կամ չզգայ զկարիս ընկերին, եւ ոչ լինի նմին կարեկից. անգութ. գութ չունեցօղ. մէրհամեթսիզ.


Անկարծելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

cf. Անկարծ.


Անկարօտ

See full entry →

adj.

not indigent, not in want.

NBHL (2)

ἁπροσδεής. non indigus, non egens. Որ չէ կարօտ իմիք. չունօղ զկարիս ինչ. ունօղ զամենայն պէտս կարեւորս առատութեամբ. ճոխ. աննուազ. ապէնիազ. բանի մը պակասութիւն կամ կարօտութիւն չունեցօղ, ունեւոր. եհթաճ՝ միւհթաճ օլմայան, իհթիյաճը եօգ, վարլը.

Անկարօտ զրկօղ։ Անկարօտիցն հանգունաւոր (իբր անկարիք). (Նար. ՟Խ՟Ը. եւ Մծբ.։)


Անկիր

See full entry →

adj.

not subject to passions;
impassive, incapable of suffering.

NBHL (1)

Որոյ ոչ գոն զգալի կիրք. որ չկրէ ինչ. անկարիք. անախտ. անչարչարելի.


Անհանճարական, ի, աց

See full entry →

cf. Անհանճար.

NBHL (1)

Մի՛, վասն զի շնորհաց է փրկութիւնն, անհանճարական ինչ համարիցիս։ Մի՛, յորժամ ցասումն լսիցես, կարիս ինչ անհանճարականս կարծիցես զԱստուծոյ. (Ոսկ. ես.։)


Անհաս, ից

See full entry →

adj.

imperceptible, incomprehensible, inconceivable;
unripe.

NBHL (1)

Ոչ եթէ զանհաս բնութենէն կարիցէ ոք ճառել։ Զանհասն զիա՞րդ ոք կարիցէ քննել։ Անհաս ի քննողաց։ Անհաս մտաց եւ խորհրդոց. (Ագաթ.։)


Անհասանելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

cf. Անհաս.

NBHL (1)

Զկարի վաղուց նոցա իրս՝ եւ նոցա անհասանելիս՝ աւասիկ յայտնեմ. (Խոր. ՟Ա. 31։)


Անհատ, ից

See full entry →

adj. s.

undivided, indivisible, inseparable;
incessant, continual;
individual, one, atom.

NBHL (1)

(Ըստ հերայ գլխոյ)՝ բազմութեանն անհատ լինել՝ իբրեւ մի մարմին. եւ եթէ հատցին գիսակքն՝ բազմացն զօրութիւնքն անկցին։ Պնդեալ զնա կարի քաջ անհատ ջլօք։ (Փիլ.։)


Անհարթ

See full entry →

adj.

crooked, uneven, rough, rugged;
awkward, rude, unpolished, coarse.


Անհաւատալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

incredible;
անհաւատալի լինիմ, cf. Անհաւատամ.

NBHL (1)

Մեզ կարի անհաւատալի բանք. (Եղիշ. ՟Բ։)


Անհնար, ից

See full entry →

adj.

impossible;
յանհնարս մտանել, to get embarrassed, to be entangled, to want resources, to be reduced to extremities, not to know what to do;
յանհնարիցն է, it is impossible.

NBHL (1)

Կամ անլինելի. անհնարաւոր. անդարմանելի. կարի դժուարին. ճարը չիկայ, չըլլալոց. օլմայաճագ. ջարէսիզ. ἅπορος. valde difficilis, non pervius.


Անհնարին

See full entry →

adj. adv.

impossible;
extremely difficult;
insupportable, intolerable;
extreme, violent, excessive, enormous, horrible, terrible.


Այն, այնր, այնորիկ, այնու, այնուիկ

See full entry →

pron.

that, it, the.

NBHL (1)

Չէ՛ ինչ կարի չար, եթէ մահն՝ որում պարտապան եմք, այն մեզ վրիժաբար հասանիցէ. (Յհ. կթ.։)


Այնքան, ոյ

See full entry →

cf. Այնչափ.

NBHL (1)

Ցայնքան կրթեալ, մինչ սիրելիք կարի քաջ՝ թագաւորացն եղանիլ։ Ցայնքան, որ զի եւ զինքն իբրեւ զզօրավար նշանակէր։ Զիւրեանցն հանէին յաջորդս՝ ցայնքան, մինչ ի սպառել չուոյն։ Զլռութիւն սիրելով՝ ցայնքան ոչ հանէին խօշիւն, մինչեւ ... (Պիտ.։)


Այո

See full entry →

adv.

yes, even so, truly.

NBHL (1)

ԱՅՈ՛. Այդ այդպէս է. եւ կարի իսկ քաջ. արդարեւ. յիրաւի. անշուշտ. ամէն ասեմ. հա՛ հրամերես. հէ՛. պէլի. եվվեթ. (լծ. հյ. յաւէտ) ναί, νή, ἧ μήν. nae, etiam, certe, ita.


Անագան

See full entry →

adv. adj.

late, behindhand, tardily, long, slowly;
late, tardy;
long, slow, not ready, not prompt;
— ուրոմն, — երբէք, too late very late;
at latest, at the latest.

NBHL (1)

Ոչ կարի վաղ առնիցէ եւ ոչ յոյժ անագան. (Եզնիկ.։)


Անազատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

want of nobility;
niggardliness, lowness.

NBHL (1)

Ամուրին չհամարի այլ ինչ կարի անազատութիւն, քան՝ զկինն չունել. (Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)


Անալոցագոյն

See full entry →

adj.

insipid, tasteless;
pernicious;
very unproductive.

NBHL (1)

Որ չէ ալոցագոյն. ո՛չ սննդարար, եւ ո՛չ պտղածին. իբր կարի անալացեալ եւ անբեր. անհամ, անպէտ եւ վնասակար.


Անախտ

See full entry →

adj.

not subject to diseases or passions;
innocent, pure.

NBHL (1)

Անախտ յամենայն չարէ մնալ։ Ոչ կարի դժուարել (ընդ մահ սիրելւոյ), եւ ո՛չ անախտ կալ մնալ. (Փիլ. իմաստն.։)


Անակնունելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

cf. Անակնկալ.


Անամօթ, ից

See full entry →

adj.

shameless, unblushing, impudent;
audacious, insolent.

NBHL (1)

Առնիցեն յամօթ զանամօթսն ... Զկարի անամօթիցն խնուցու զբերանս։ Յանամօթից եւ ի լրբաց։ Անամօթ հրէիցն ոչ թողոյր տեղի։ Ամենայն բերան խցցի, այս ինքն նոյն անամօթիցն. (Ոսկ. ես. եւ Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. յհ. եւ Ոսկ. հռ.։)


Անապակ, աւ

See full entry →

adj.

pure, unmixed, neat, unadulterated.

NBHL (1)

Նմանութեամբ՝ որպիսի եւ իցէ անխառն կամ անմասն ի հակառակէ իմեքէ. զուտ. սոսկ. լոկ. պարզ՝ (բարի կամ չար, յոյժ ազնիւ, կամ կարի յոռի)


Անարգ, աց

See full entry →

adj.

worthless, contemptible, vile, abject, despicable, ignoble.

NBHL (1)

Եթէ կարի յանարգաց ոք իցէ, եւ կամ ի պատուականաց. (Ագաթ.։)


Անարգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

offence, slight, refusal, reprobation;
humiliation;
vileness, meanness, worthlessness;
յ— իջանել, to demean, to degrade one's self.

NBHL (1)

Հեղու անարգութիւն ի վերայ իշխանաց։ Արասցէ զկառսն քո զգեղեցիկս յանարգութիւն։ Զփառս նոցա յանարգութիւն հասուցից։ Մատնեաց զնոսա Աստուած ի կարիս անարգութեան։ Փառօք, եւ անարգութեամբ։ Են՝ որ ի պատուի են, եւ են՝ որ յանարգութեան. եւ այլն։ (Իսկ Եբր. ՟Թ. 26.)


Անարժան, ի, ից, աց

See full entry →

adj.

unworthy, unfit, improper;
condemnable, blamable, illegal, dishonest;
— համարել, to disdain.

NBHL (2)

Այնպիսւոյ առն որդի էր, որ կարի իսկ անարժան էր նմա. (Ոսկ. մտթ.։)

Որք անարժան հաղորդին։ Ոչ միայն անարժանս չվայելեցին յայնս, այլ եւ կարի իսկ յիրաւի. (Ոսկ. յհ. եւ Մտթ.։)


Անարի, րւոյ, րեաց

See full entry →

adj.

weak, feeble, unmanly, timid, pusillanimous, cowardly;
gigantic, enormous, monstrous.

NBHL (1)

Անարիս առ կարիս պիտանեացն եւ օգտակարացն. (Նար. Է։)


Անգամ

See full entry →

adv. conj.

once, at one time;
even, notwithstanding;
այս —, this once;
այլ —, another time;
առաջին —, the first time;
մի —, only once;
բազում —, many times, often;
միւսանգամ, once more, over again;
առ — մի, at once, this time;
քանիցս —, every time;
how many times?

NBHL (1)

Անգամ եւ ոչ զբերանդ կարիցես բանալ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 12։)


Աներաժշտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ignorance of music.

NBHL (1)

Արտանուագ ձայն ունելով՝ երգել ձեռնարկիցէ, կրկին աներաժշտութեան ցուցանելով տեսիլ, զայն՝ որ ի գործիսն, եւ կարի յառաջագոյն զայն որ ի բարսն է. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Աներկիւղաբար

See full entry →

cf. Աներկիւղ.

NBHL (1)

Որով ամրացեալք՝ աներկեղաբար կոխիցեն զօձս եւ զկարիճս. (Նանայ.։)


Ամրագոյն

See full entry →

adj.

more solid or strong, very durable, well fortified.

NBHL (2)

Առաւել կամ կարի ամուր. աւելի անքոյթ. յապահովագոյն. եւ ամրաբերձ. անկործան.

Պնդապահ. կարի զգուշաւոր.


Այգ, գոյ, գու, ուէ, գուց

See full entry →

s.

daybreak, dawn, aurora;
day-light, morning;
ընդ այգն, ընդ այգս այգուն, այգուցն, at day-break, at the dawn of day, in the morning;
— լինել cf. Այգանամ;
յայգուէ մինչեւ յերեկոյ, from morning till night.

NBHL (1)

Այգն առակ օրինակի է զգալի լուսոյ։ Առաքինութիւն ծագեալ յոգւոջ (արեգակնաբար՝) զայգն իւր ծագէ, եւ զլոյս առաքէ։ Այգ դեռեւս խորին է, զայլս ոչ կարի քաջ տեսանել կարացեալ։ Արեգակն յորժամ եղիցի առ այգն (այս ինքն մօտ ի ծագել յարեւելից ընդ այգն) եւ կամ առ միջօրեայն (հարաւակողման), ցրտացուցանելով երկայն հեռաւորութեամբն զհիւսիսային կողմն ապականեաց. (Փիլ. ել. եւ այլաբ. եւ նխ. ՟Բ։)


Այլազգագոյն

See full entry →

adj. adv.

very or more different;
—ս, very differently.


Այլակերպ, ից, աց

See full entry →

adj.

transformed, transfigured;
changed, metamorphosed;
different, unlike;
disguised, masked;
յայլակերպս, incognito, in disguise;
յայլակերպս լինել, to be masked, to be in disguise, to disguise ones self;
to be transfigured;
to be metamorphosed, to be transformed;
— յորջորջումն, allegory, metaphor.

NBHL (1)

Յունարէն թարգմանութեանս տուչութիւն ի հրէականէն իւիք իւիք կարի իսկ այլակերպ է։ Պէսպէս երէս այլակերպս ի միմեանց. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Այլակերպութիւն, ութեան

See full entry →

s.

transfiguration;
metamorphosis;
transformation, disguise.

NBHL (1)

Ահաւասիկ կարի մեծ այլակերպութիւն. զի նոքա արարածք են, եւ սա Արարիչ։ Յորժամ տեսանիցես բարւոք զերկոցունցն այլակերպութիւն. (Ոսկ. եբր. եւ Մտթ.։)


Անզուգական, ի, աց

See full entry →

adj.

matchless, incomparable, unparalleled, unequalled.

NBHL (1)

Թէեւ կարի զանզուգականացն իցէ օրինակս. (Իգն.։)


Անթուական, ի, աց

See full entry →

adj.

innumerable.


Անժամութիւն, ութեան

See full entry →

s.

mischance, disappointment;
unseasonableness.

NBHL (1)

Ոչ թշնամութիւնն, եւ ոչ անժամութիւնն, եւ ոչ այլ ինչ կարիցէ լինել արգել. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 22։)


Անինչ, ընչի, ից

See full entry →

adj. s.

pennyless, poor;
nothingness

NBHL (1)

Եթէ չկարիցես անինչ եւ առանց կարասւոյ լինել, տաջի՛ր աղքատաց յընչիցն զոր ունիցիս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 20։)


Անձն, ձին, ձամբ, ձանց

See full entry →

s.

person;
hypostasis, personality;
creature, being;
soul;
mind;
heart;
myself, thyself, himself;
անձամբ, personally;
անձամբ անձին, by one's self, personally;
զանձամբ դառնալ, to turn back;
զանձամբ արկանել, to put on, յանձին բերել, to imitate;
յանձին ունել, to accept, to approve;
չառնուլ յ—, to refuse, to deny;
սիրէ նա զ— իւր, he loves himself;
վասն անձին եւեթ տամ պատասխանի, I only answer for myself;
երգնում յ— իմ, թէ այդ այդպէս է, on my soul, it is so;
զգաստանալ յանձին, to revive, to recover one's senses;
փոյթ ունի նա վասն անձին, he takes care of himself;
անձին առնել, to commit suicide;
եռն յանձին հարկանել, to boast of, to flatter one's self, to prick one's self;
յ— առնել, to recommend, to confide;
յ— լինել, to commend one's self, to have confidence in, to confide in, to be committed.

NBHL (1)

Տիկ ունիցի ըստ անձին։ Իւրաքանչիւր ոք կարիս ցաւոց ըստ անձին ունէր. (Ոսկ.։ եւ Երզն. մտթ.։)