Definitions containing the research սին : 5381 Results

Միասնաբար

See full entry →

adv.

together.


Միասնական, ի, աց

See full entry →

adj.

consubstantial;
simultaneous, common, compatible;
united, only, sole.

NBHL (2)

ὀμοούσιος consubstantialis, ejusdem essentiae. Յաստուածայինս նշանակէ՝ Ի միասին էական, որ եւ Միասին էական. այսինքն Համէակից. համէական. համագոյ. համագոյական. էակից. նոյնագոյ. համաբուն.

ՄԻԱՍՆԱԿԱՆ, ի, աց. ա. ἑπιτοαυτό socialis, comitativus եւ այլն. Զարարածոց ասի՝ որպէս Համասուն, կամ ի միասին գտեալ ուրեք. այսինքն միաբան. միաբանական. համօրէն. միահամուռ. եւ Ընտանի. ընկերական. միախորհ. յարակից. շաղկապեալ, եւ այլն.


Միասնունդ

See full entry →

adj.

fed, reared or brought up together.

NBHL (1)

ὀμότροφος, σύντροφος simul nutritus, una educatus. Ի միասին սնեալ. համասնունդ. համասուն. սննդակից. որ եւ ՄԻԱՍՆԱԿԱՆ՝ ըստ ՟Բ նշ.


Միաստնի

See full entry →

adj. s.

one-breasted;
Amazon.

NBHL (1)

μονόμαζος unam mammam habens ἅμαζος, ἅμαζων amazones. Ունօղ մի եւեթ ոտին. ազգ սկիւթացի կանանց պատերազմականաց, որք ի մանկութենէ խարէին զմի ի ստեանց առ աջողակ զինաշարժութիւն կամ նետաձգուիւն. ըստ յն. ասին եւ Ամազոնք, իբր անստինք.


Միատարազ

See full entry →

adj. adv.

uniform;
equally.

NBHL (2)

Այլոց հաստատութեանցս (այսինքն արարածոց) միատեսիլ եւ միատարազ է արարչութիւն. բայց մարդն ոչ այսպէս. (Իսիւք.։)

Նոյն ինքն խօսի, եւ ոչ միատարազ խօսի։ Քրիստոս՝ միատարազ ոչ կոչի, այլ ինքն անուն նորա է մի. (իսկ ձայնս քրիստոս՝ այսինքն օծեալ՝) երկուց իրաց երեւի նշանակ, աստուածութեան եւ մարդկութեան. (Ոսկիփոր.։ Տե՛ս եւ զյաջորդ բառն։)


Միատեւակ

See full entry →

adj.

enduring or suffering with another.

NBHL (1)

Միապէս եւ անդհատ տեւօղ. կամ Ի միասին տոկացօղ.


Միաւոր, աց

See full entry →

adj. s. arith.

united, joined;
one, singular;
equal, alike;
unit;
— թիւք, the units, the simple numbers.

NBHL (1)

Նոյն ինքն աստուած ճշմարիտ, եւ մարդ կատարեալ, միաւոր բնութեամբ. (Խոսր. պտրգ. այսինքն միաւորեալ ֆիզիգապէս։)


Միաւորակից

See full entry →

adj.

conjoined;
united.

NBHL (1)

Իբր Յարակից. բարոյապէս միացեալ. συνενωθείς counitus, adjunctus. ըստ մտաց նեստորի առեալ. ուր ըստ ուղղափառաց ասի եւ ἐνοθείς unitus. այսինքն ֆիզիգապէս միաւորեալ ի մի անձն.


Միաւորիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be united, joined, attached or tied together;
to be mixed;
coupled, matched.

NBHL (4)

Միաւորիլ ասին ըստ պատահման սիրոյ։ Միաւորիլ ասեմք եւ զընդմիմեանս կցեալս. (եւ այլն. Պրպմ. ՟Ը։)

Ոչ միայն միջնորդաւ անձինն ընդ հողոյ միաւորեցաւ դիմակ տեսակօք, այլ եռամասն խառնեալ էութեամբք միաւորեցաւ անշփոթելի. (Նար. կուս.։) այսինքն ոչ միայն մարմին էառ հանդերձ բանական հոգւով, այլ եւ միացոյց ընդ աստուածութեան իւրում։ (որ ի վեր է քան զմիաւորիլ հոգւոյ մերոյ ընդ մարմնոյ։)

Զիա՞րդ եւ միաւորի անստացականն ընդ ստացականին (այսինքն անեղն ընդ եղականին), եւ ընդ պարագրելւոյն անպարագրելին. (Աթ. ՟Բ։ (ըստ այսմ առ նախնիս՝ առաւել Միանալ ասի, քան Միաւորիլ։))

Եւս առաւել՝ Միասնական եւ համագոյական միութեամբ աստուածային անհատ բնութեան յերրորդութեան անձանց. (եւ ըստ այսմ ոչ երբղք Միանալ ասի առ նախնիս, այլ միշտ Միաւորիլ, այսինքն միաւոր կամ միակ գոլ)


Միաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s. fig.

union, junction, conjunction;
adhesion, combination;
reunion;
incorporation;
gluing;
copulation, pairing;
unanimity.

NBHL (1)

Սուրբ կոյսն մարիամ աստուածածին՝ գործարան միաւորութեան բնութեանցն։ Ոստոյն՝ յորում անճառաբար անկաւ միաւորութեան պատմուճանն։ Ի միասին եկին բնութիւնքն, եւ առանց խառնակութեան եկաց մնաց ի միաւորութեանն. (Պրոկղ. ի կոյսն.։)


Միափառ

See full entry →

adj.

cf. Փառակից;
unanimous.

NBHL (1)

Զամենայն ի միաբանութիւն ածելով սուրբ թագաւորին՝ համակամս եւ միափառս զամենեսին կարգեաց. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 21։)


Միզարձակ, աց

See full entry →

adj.

diabetic, incontinent of urine.

NBHL (1)

իբր լտ. urinae incontinentia laborans, urinam faciens. Որոյ մէզն կամ միզելն է արձակեալ քան զսովորականն. այսինքն թուլացեալ մարմնով՝ ստէպ միզօղ. ջրվաթը բռնել չկրցօղ.


Միմեանց, զմիմեանս, ի —, միմեամբք

See full entry →

s.

to each other, to one another;
զ—նս, one another, each other;
ի —, from one another, one from another;
ընդ —նս, with one another;
զկնի —, one after another;
— դէմ ընդդէմ, face to face, fronting, opposite;
սէր առ —նս, mutual affection;
յեղբայրսիրութեան առ —նս գթացք, kindly affectioned one to another with brotherly love;
զբեռն բարձէք, bear ye one another's burdens;
սիրել զ—նս, to love one another, to love reciprocally;
վնասել —, to injure one another;
զ—նս գովել, to praise one another;
ի —նս ածել ըզդրունս, to shut the doors;
բախել զ—նս, to smite one another;
ի թիկունս հասանել —, to help each other, to render mutual assistance;
ի պատիւ զ—ամբք ելանել, in honour preferring one another;
—ամբք վասն — պաղատել, to pray for one another.

NBHL (1)

Հազար ամ ի շամիրամայ մինչեւ զմիտրէոս թագաւոր, եթէ թուէ ոք, զմիմեամբք եկեալ գտանէ. (Եւս. քր. ՟Ա. (այսինքն լցուած։))


Մինչ

See full entry →

adv.

till, until, up to;
to, as far as;
when, at the time that;
while, whilst;
— or — զի, so that, in such a manner that;
այնպէս — զի, so that;
— այս — այն, mean time, meanwhile, in the mean time, whilst these things were doing, during that time, in the interim.

NBHL (1)

շ. ՄԻՆՉ, կամ ՄԻՆՉ ԶԻ. շ. ὤστε ita ut. որ եւ ասի ՄԻՆՉԵՒ. այսինքն Այնպէս զի. այնչափ զի. ց. ռմկ. որ, անանկ որ, անչափ որ.


Մինչդեռ

See full entry →

adv.

when, while, at the time, as long as;
— տակաւին, whilst, yet;
բայց — ունէին ի դիմի հարկանիլ միմեանց, but just as the combat was about to commence;
— խօսէի ընդ նմատակաւին էր յանկողնի, I spoke to him while he was yet in bed;
— խօսէր, while he was speaking.

NBHL (1)

ἕτι, ἔως ὄτου adhuc, dum, cum. Է կրկին բառ, մինչ՝ դեռ. այսինքն մինչ՝ դեռեւս. Այն ինչ տակաւին. դեռ՝ յորժամ. զոյգ ընդ. ցորչափ. ի. դեռ, տահա. ...


Մինչեւ

See full entry →

prep. adv.

until, till, as far as, to;
even to;
that;
— ցայժմ, till now, up to the present, up to this time, hitherto;
— ցայդ վայր, so far, as far as, to that place;
— ցայդր, so far, as far as that, to there;
— ցայս վայր, thus far, as far as this, to here;
— ուրանօ՞ր, how far?
— ցամպս, even to the clouds;
գայ ընդ իս — ի կարս, he goes with me as far as Kars;
կաց or մնա — եկեսցէ, wait till he comes;
— ցե՞րբ, how long?
ոչ ելից — դարձցիս, I will not go out until you return;
— ցբազում ամս, during many years;
— զի, so that, insomuch that;
այնպէս or այնչափ՝ զի, so that;
as well as;
— բազմաց իսկ ասել, so that several people said.

NBHL (1)

Մինչեւ գնաց մեսրոպ յարքունական դրանէն, ոչ զոք ի ճարտարաց գտանէր անդ ի վպրաց. (Խոր. ՟Գ. 52.) այսինքն յորմէ հետէ. քանի որ։


Միջակ, աց

See full entry →

adj. s.

middle, mean, middling;
middle, centre.

NBHL (2)

Տառք միջակք ... քան զյոյրսն նուրբք են, եւ քան զնուրբքն յոյրք։ Եւ են միջակքն, բենն ի մէջ մենի, պէի, եւ փիւրի. եւ այլն։ Կէտք երեք. կէտ աւարտեալ, միջակ, ստորակէտ։ Միջակ՝ նշան յոգի սակս ընդունելոյ (այսինքն շունչ առնլոյ յընթեռնուլն). (Թր. քեր.։)

Սա միջակին է խրատ մարդոյս, յորժամ շարժի ախտիցըն բոյս. իմա՛ զգոյականն զօրութեամբ. այսինքն՝ միջակ հասակին, կամ երիտասարդին։


Միջաշաւիղ

See full entry →

s.

middle path or way;
diameter.

NBHL (1)

Լուսին յարեգական միջաշաւիղն գերբնապէս հասեալ. (Դիոն. թղթ.։)


Միջավայր, աց

See full entry →

s. adj.

middle, centre;
interval;
cf. Միջավար.

NBHL (1)

Զամենայն միջավայրսն ասեն երկիրն ունի։ Արեգակն եւ լուսին զամենայն վարյս միջավայրաց (կամ միջավայրս վայրացդ) իբրու զմի ինչ ունին միանգամայն. (Վեցօր. ՟Ա. ՟Զ։ եւ Շիր.։)


Միջնամարտիկ

See full entry →

adj.

fighting in the midst.

NBHL (1)

Յօրինեցին զռազմ հանդիսին երեքկարգեան գնդօք, եւ վերջապահս. (Պտմ. որբել։)


Միջնորդեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

cf. Միջնորդիմ.

NBHL (4)

Միջնորդեաց երդմամբ. (Եբր. ՟Զ. 17.) այսինքն ի մէջ արկ զհաստատութիւն երդմամբ։

Համբարձմամբ ձեռաց առ քեզ միջնորդել (կամ միջնորդիլ). այսինքն միջնորդ լինել, կամ ընծայիլ. (Շար.։)

Շինութիւն միջնորդի յիրսդ (այսինքն ի մէջ ընդ մէջ մտանէ). (Կանոն.։)

Միջնորդին պարտ է առ երկոսինն միջնորդիլ, եւ ածել ի խաղաղութիւն. (Սանահն.։)


Միջնորդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

intercession, mediation, interposition, intermeddling, intervention;
negotiation, medium;
— վաճառաց, brokerage, brokage, agent's commission;
միջնորդութեամբ, mediately, through the medium of.

NBHL (1)

Բնաւորեցան հարթքն ի միոջէ ի միջնորդութենէ շարակայիլ, այսինքն ի համեմատութենէ. իսկ հաստատութիւնքն յերկուց միջնորդութեանց. (Նիւս. բն. ՟Ե։)


Միջոց, աց

See full entry →

s.

middle, centre;
space, interval, interstice;
vacancy;
division, separation;
difference, distinction;
empty space;
*means, way;
— հացի, cf. Միջուկ;
— անօթոց, capacity;
— աշխարհի, interior, inside part;
— պատերազմաց, truce, suspension of arms, armistice;
զ—աւ ռազմին, during the conflict, in the hottest of the battle, thickest of the fight;
զ—աւ ճանապարհին, on the way;
during the journey;
ի —ի ամբոխին ամրանալ, to take refuge among the crowd.

NBHL (1)

Ի միջոցի եկեղեցւոյ։ Ի միջոցի երկրի. այսինքն ի մէջ. (Եւս. պտմ. ՟Է. 28։ Արշ. ՟Ի՟Ը։)


Միջօրեայ, էի, ից

See full entry →

s. adj.

noon, noon-tide, midday;
the south;
meridian;
southern, meridional;
half, semi;
— ջերմն, intermittent fever.

NBHL (2)

ՄԻՋՕՐԵԱՅ ա. որպէս ռմկ. միջօրէ. այսինքն Կէս. միջին. մէջ.

(Գիշերոյն) սկսան ելանել ի պատերազմ, զի լուսինն միջօրեայ էր. (Զենոբ.։)


Միօրեայ, րէից

See full entry →

adj. adv.

of a day, ephemeral, lasting only a day;
a day only;
— ջերմն, ephemera, ephemeral fever;
— ճանճ, ephemera, ephemeral fly;
— ճճի, ephemeron-worm;
— գեղ, fleeting beauty.

NBHL (2)

ՄԻՕՐԵԱՅ. Ծնեալն առ օրին. որպէս լուսին նոր.

Ասէ երմոգինէս այսպէս, թէ միօրեայ ստեղծաւ լուսին. (Շիր. զատիկ.։)


Մլար

See full entry →

cf. Մռայլ.

NBHL (1)

Երբ լինի լուսին երեքօրեայ, եւ ի ծայրոյն ի վերայ զերդ մլար լինի, անձրեւոյ նշան է. (Վստկ. ՟Ժ՟Դ։)


Մխախառն

See full entry →

adj.

mixed with smoke, smoking, smoky.

NBHL (1)

Իբր Ծխախառն. եթէ չիցէ գրելի Մոխրախառն, կամ Մեղմախառն. որպէս ռմկ. մաղմաղ. զի յն. է μαλθακός mollis, lentus, remissus. այսինքն մեղմ. թոյլ.


Պարգեւաբաշխ, ից

See full entry →

adj. s.

giving, distributing presents, liberal;
donor.

NBHL (1)

Առ ամենեսին՝ պարգեւաբաշխ հոգին զիւրն գտանի կատարեալ խորհուրդ։ Սրբոյ հոգւոյն մատակարարի եւ պարգեւաբաշխի. (Յհ. իմ. պաւլ.։ Սհկ. կթ. արմաւ.։)


Պարգեւական, ի, աց

See full entry →

adj.

given, accorded, granted;
— երկիր, the Land of Promise.

NBHL (1)

Ի պարգեւի մասին տուեալ, եւ ստացեալ. ձրիական.


Պարգեւապետ, ի, աց

See full entry →

s.

president of the games, giver of prizes.

NBHL (1)

Եւ սարեա էր պարգեւապէտ նորա (այսինքն սեդեկիայ արքայի). (Երեմ ՟Ծ՟Ա. 59։)


Պարզ, ի, ոյ

See full entry →

adj. adv. s.

simple;
serene, calm;
pure, clear, clean;
simple, sincere, genuine;
clear, evident;
simply;
ի —ի, ի —ոյ, with a clear sky;
serenity, sereneness, fine weather, clear sky, serene atmosphere;
evening stillness;
morning freshness.

NBHL (3)

Ամենեքեան՝ որք զտէր յանձինս յափշտակեալ կամին, պարզ հարկաւորին լինել՝ առանց ստեղծական (այսինքն շինծու) այլայլուեթեան. (Կլիմաք.։)

Եւ եղիցի յաւուր յայնմիկ՝ ոչ եղիցի լոյս, եւ ցուրտ եւ պարզ եղիցի օր մի (այսինքն զօր մի, ընդ օր մի)։ Օրհնեցեք սառն եւ պարզ. (Զափ. ՟Ժ՟Դ. 6։ Դան. ՟Գ. 68։)

Լուսինն վճիտ ... զյստակ պարզոյ յայտ առնէ. (Շիր.։)


Պարզաբար

See full entry →

adv.

simply;
clearly, explicitly;
sincerely;
— ասել, in a word, in short, in fine;
— ասացից, frankly, to be plain with, openly, ingenuously, without reserve.

NBHL (3)

Մտեալ ի սենեակ կուսին արգանդի պարզաբար (աստուածուբանութեամբ եւեթ). (ելեալ անտի յոգաւորաբար (բաղադրութեամբ՝ մարդկութեամբ հանդերձ). Նար. ՟Լ՟Դ։)

Ոչ սեռ եւ ոչ տեսակ պարզաբար ասին (այլ յարաբերութեմբ առ բազմութիւն). (Պորփ.։)

որք զգրեալսն պարզաբար առնուին (այսինքն ըստ բառից եւեթ). (Լմբ. յայտն.։)


Պարզեմ, եցի

See full entry →

va.

to simplify;
to clarify, to filter;
to clear, to purify;
to expand, to slacken;
to unfold, to unroll, to untwist, to display, to spread, to put or set forth;
to unravel, to clear up, to disentangle, to develop, to explain, to expound, to illustrate;
— զդրօշս, to hoist, to infurl a flag, to let fly the ensign, to display the colours;
— առագաստս, to heave out, to set a sail.

NBHL (1)

Որ ձգեացն զերկինս, այսինքն է պարզեաց եւ հաստատեաց. (Իսիւք.։)


Պարզուտ, ի

See full entry →

s.

strainer, filter, colander, cullendar, skimmer;
beaked cruet.

NBHL (1)

Գործի պարզելոյ՝ այսինքն քամելոյ.


Պարթեւական, ի, աց

See full entry →

adj.

Parthian.

NBHL (1)

Ի պարթեւական մեղապարտ ազգէն. (Շար. այսինքն՝ տանէն անակայ սպանողին խոսրովու։)


Պարկեշտաբար

See full entry →

adv.

modestly, chastely;
decently.

NBHL (1)

Հեզաբար խօսին, եւ պարկեշտաբար ձեւանան. (Նեղոս.։)


Պարկէն, ենից

See full entry →

s.

trench, moat, ditch.

NBHL (1)

Մօտ ի պարկէն փոսին որ շուրջ գայր զքաղաքաւն. (Ագաթ.։)


Պարկուճ, կճոյ

See full entry →

s. bot.

follicle, shell, pericarp, capsule, pod, husk, cod.

NBHL (1)

θύλακος, θυλάκιον folliculus, vagina seminis. Փոքրիկ պարկ ընդեղինաց, այսինքն կեղեւն արտաքին՝ յոր ամփոփին արմատիք. գապուգ.


Պարման, ի

See full entry →

s.

young man.

NBHL (1)

Անցեալ կան առ նոսին այլք պարմանիք՝ առաջին տէդ մուրուացն արձակեալ. մօրուքն այն ինչ դեռադեռ ծաղկեալք. (Փիլ. տեսական.։)


Պարմանի, նւոյ, նեաց

See full entry →

cf. Պարման.

NBHL (1)

Անցեալ կան առ նոսին այլք պարմանիք՝ առաջին տէդ մուրուացն արձակեալ. մօրուքն այն ինչ դեռադեռ ծաղկեալք. (Փիլ. տեսական.։)


Պարոնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

barony.

NBHL (1)

Ով արասցէ պարոնութիւն։ Նա առցէ զպարոնութիւն (ա՛յլ ձ. պարութիւն). իւրաքանչիւրն ասէր շահել զգրաւն, այսինքն է զպարութիւնն ։


Պարունակախօսք

See full entry →

s.

Anchoraton, treatise by St. Epiphanius against heresy.

NBHL (1)

Եպիփան եպիսկոպոս կիպրացւոց զպարունակախօսն գրեաց։ Նոյն եպիփան ի պարունակախոսն ասէ. ինքն աստուած՝ ինքն մարդ. ոչ շփոթեալ միութեամբն, այլ զերկոսին ի միասին խառնեալ զերկրայինն ընդ աստուածութեան. (Ասող. ՟Բ. 6։ ՟Գ. 21։)


Պարուս

See full entry →

cf. Պարուսան.

NBHL (1)

Յուսնակացութեամբ Աստուծոյ, սակաւիկ մի նիրհելով ի վերայ լարից պարուսին՝ հանգիստ տայր տկարութեան մարմնոյն. (Ճ. ՟Բ.։)


Պարուսան, ի

See full entry →

s.

rush-rope, coarse rope of hay.

NBHL (1)

Յուսնակացութեամբ Աստուծոյ, սակաւիկ մի նիրհելով ի վերայ լարից պարուսին՝ հանգիստ տայր տկարութեան մարմնոյն. (Ճ. ՟Բ.։)


Պարս, ից

See full entry →

s.

sling;
swarm of bees;
քարինս արձակել —իւ, to sling.

NBHL (1)

Զօրէն պարսին ճարճատեալ, եւ որոտմամբ... հզօրաբար յարձակմամբ. (Մագ. լ։)


Պարս

See full entry →

adj. s.

Persian;
—ք, Persia.

NBHL (1)

Զօրէն պարսին ճարճատեալ, եւ որոտմամբ... հզօրաբար յարձակմամբ. (Մագ. լ։)


Պարսաւասէր

See full entry →

adj.

fond of criticism, carping, fault-finding.

NBHL (1)

Մի դարձեալ մեզ ի վերայ յարձակեսցին պարսաւասէրքն եւ յամենայնի արագունք։ Լեզուք չարք եւ պարսաւասէր շրթունք խօսին զմենջ. (Սարկ. հանգ.։)


Պարսաքար, աց, ից

See full entry →

s.

sling-stone.

NBHL (1)

Պարսաքարիւք զամենեսին դիաթաւալ կացուցանէին. (Ուռպ.։)


Պարսկական, ի, աց

See full entry →

cf. Պարսկային.

NBHL (1)

Ո՞ արդեօք ոչ առաւել սքանչասցի ընդ թռչնոց, եթէ զիարդ ի միոյ հատէ անեզական եւ անյարմար պասկական հաւն այն զբազմորակ փետուրս իւր ըստ իւրաքանչիւր մասին բերէ կենդանական. (Մագ. ՟Ծ՟Է։)


Պարսկային

See full entry →

adj.

Persic;
Persian;
— հաւ, peacock;
— ծոց, the Persian Gulf.

NBHL (1)

Տեսին զբազմութիւն պարսկային զօրուն. (Արծր. ՟Բ. 2։)