Entries' title containing եմ : 4433 Results

Նախապատրաստեմ, եցի

See full entry →

va.

to prepare beforehand, to predispose.


Նախասահմանեմ, եցի

See full entry →

va.

to predestine.


Նախասերմանեմ, եցի

See full entry →

va.

to sow previously.


Նախավճռեմ

See full entry →

va.

to decree, to decide beforehand.


Նախատեմ, եցի

See full entry →

va.

to insult, to injure, to offend, to outrage, to abuse, to load with injuries;
to reproach, to blame, to censure.


Նախատեսեմ, եցի

See full entry →

vn.

to foresee;
to prophesy.

NBHL (1)

Դանիէլ նախատեսեաց զանտիոքոս թագաւոր, որ եմուտ յԵրուսաղէմ. (Զքր. կթ.։)


Նախերգեմ, եցի

See full entry →

vn.

to prelude;
to make a preamble.


Նախըմպեմ

See full entry →

va.

to taste or try beforehand, to savour.


Նահանջեմ, եցի

See full entry →

va.

recant, to retract, to withdraw, to drive back, to revoke;
to stop, to suspend, to hinder.


Նահատակեմ, եցի

See full entry →

va.

to cause to fight, *to set by the ears;
to inflict martyrdom.


Նահատակեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to exercise, to train, to discipline.


Նայացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to moisten, to wet;
to water.


Նայեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

vn.

to cause to look at.


Նանրացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to render vain, useless.


Նաւակառեմ, եցի

See full entry →

va.

to build a ship.


Նաւապետեմ, եցի

See full entry →

va.

to command, to steer or guide a vessel;
to pilot.


Նաւաստեմ, եցի

See full entry →

va.

to steer a ship.


Նաւավարեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

cf. Նաւապետեմ.

NBHL (1)

Ումեմն յայնցանէ, ոյք ի նաւավարելն փոյթք. (Պիտ.։)


Նաւարկեմ, եցի

See full entry →

vn.

to sail, to navigate, to go to sea;
cf. Հողմ.


Նաւեմ, եցի

See full entry →

vn.

to sail, to navigate, to go to sea.

NBHL (1)

Եգիտ նաւ, եմուտ ի նա՝ նաւել ընդ նոսա ի թարսիս յերեսաց տեառն։ Ընդ ծովս եւ ընդ գետս նաւէ։ Մինչդեռ նաւէին, ի քուն եմուտ։ Նաւեցաք յԱսորիս, կամ ի Կիպրոս, կամ խոնարհագոյն ի Կրիտէ.եւ այլն։


Նաւթճեմ, եցի

See full entry →

va.

to announce;
to procure, to provide;
to prepare, to furnish;
cf. Նօթճեմ.


Նաւվարձեմ, եցի

See full entry →

va.

to freight, to charter.


Նգախարխար առնեմ

See full entry →

sv.

cf. Նգեմ.


Նգեմ, եցի

See full entry →

va.

to demolish with levers or crow-bars, to dismantle, to throw down, to raze.


Յանցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to transgress or to sin, to induce to crime.

NBHL (1)

Եթէ քահանայապետն օծեալ մեղանչիցէ առ ի զժողովուրդն յանցուցանելոյ։ Ի մեղս իւր՝ որովք յանցոյց զիսրայէլ։ Առ ի յանցուցանելոյ զՅուդայ. (Ղեւտ. ՟Դ. 3։ ՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Ե. 26։ Երեմ. ՟Լ՟Բ. 35։)


Յաչաղեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Յաչաղիմ.

NBHL (1)

Նախանձելով յաչաղեմք զորս առ միմեանս ուղղութիւն։ Զիրերաց պատիւ յաչաղեն. (Լմբ. ատ. եւ Լմբ. սղ.։)


Յապահովագրեմ, եցի

See full entry →

va.

to secure, to insure, to assure.


Յապահովացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Յապահովեմ.


Յապահովեմ, եցի

See full entry →

va.

to assure, to reassure, to tranquillize, to remove a person's fears;
to guarantee, to give security for.


Յապաղեմ, եցի

See full entry →

va.

to defer, to put off, to procrastinate, to prorogue;
to retard, to hinder, to stop, to protract, to delay;
to prolong, to lengthen;
to temporize;
cf. Յապաղիմ.


Յապաղեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Յապաղեմ.


Յապաւեմ, եցի

See full entry →

va.

to retrench, to curtail, to diminish, to cut;
to mutilate, to castrate;
to cut off, to abridge;
to suppress;
— զաւելորդ ուղէշս, to prune, to lop, to trim, to cut;
— զծառս, to detruncate;
— զթեւս, to clip a bird's wings;
— զհերս, to shear, to clip;
to shave;
— զականջս, to crop ears.

NBHL (1)

Յապաւեա՛ զամենայն ծառ։ Յապաւեաց Յեսու զորդիսն Իսրայէլի. զամենեսեան թլփատեաց Յեսու։ Յապաւելոցն զերեսօք։ Զյապաւելսն առ երեսօք. (Եզեկ. ՟Ի՟Ա. 10։ Յես. ՟Ե. 4։ Երեմ. ՟Թ. 26։ ՟Խ՟Թ. 31։)


Յաջողեմ, եցի

See full entry →

va.

to prosper, to make prosperous, to favour, to second, to facilitate;
to direct, to govern;
to do, to operate, to act;
—եաց մեզ ըստ բաղդի տեսանել, we were so fortunate as to see.


Յաջորդեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to cause to succeed, to replace;
cf. Յաջորդիմ.

NBHL (1)

Ես վկայեմ ... եւ զՅովհաննէս (այսինքն զվկայութիւն Յովհաննու) յաջորդէ, որում այնքան հաւատացին. (Նանայ.։)


Յառաջաբանեմ, եցի

See full entry →

vn.

to speak first;
to open the proceedings;
to make a preface or introduction;
to give as a specimen.


Յառաջաբերեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

"cf. Յառաջ բերել;
" to be produced;
to advance, to progress.


Յառաջագրեմ, եցի

See full entry →

va. adj.

to write about or treat of antecedently;
—գրեալ, predicted, foretold;
aforesaid, above mentioned.


Յառաջադասեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Նախադասեմ.


Յառաջադիմեմ, եցի

See full entry →

vn.

to advance, to go forward, to progress, to make progress, to profit, to succeed.


Յառաջադրեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to set before, to propound;
to propose;
to purpose, to project, to devise, to form a design or resolution.


Յառաջածեմ, ծի

See full entry →

va.

to produce, to create.


Յառաջաձայնեմ, եցի

See full entry →

va.

to predict, to prophesy.


Յառաջապատուեմ

See full entry →

va.

to prefer, esteem or honour more.


Յառաջատեմ, եցի

See full entry →

va.

to advance, to surpass;
cf. Յառաջատիմ.


Յառաջեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to advance, to push on, to urge on, to bring or drive forward, to accelerate, to quicken;
to cause to advance, to help on.


Յառեմ, եցի

See full entry →

va.

to hold or stretch out or forth;
to push or drive in, to cause to enter or penetrate, to fix in;
— զաչս or զակն, to look at fixedly, to rivet one's gaze on, to gaze earnestly on, to have the eyes fastened upon;
— զգլուխն ընդ պատուհանն, to face, to come to the window, to look out, to present oneself, to appear;
— զձեռս, to stretch forth one's hand.

NBHL (1)

Եթէ յառեցից զաչս իմ, զքոյդ տեսից փրկութիւն։ Եթէ աչս յառեսցես, ամաչեմ։ Ոչ յառեցի զակն ոգւոյս ի գլուխն իմ կենաց Քրիստոս. (Նար. ՟Բ. ՟Ի՟Է. ՟Ծ՟Ե։)


Յառնեմ, յարեայ, արի, յարուցեալ

See full entry →

vn.

to rise, to arise, to get up, to rise or stand up, to rise again;
to awake, to be roused, to wake out of sleep;
to resuscitate, to come to life again, to live again;
— ի մեռելոց, to rise from the dead;
— ի վերայ, — ընդդէմ, —ոսոխ հակառակ ուրուք, to rise against, to rebel or stand up against, to revolt, to mutiny;
անդրէն —, to rise anew, to get up again;
յարեաւ միւս եւս խնդիր, another question arose;
արի՛, arise !
;
օ՛ն արիք, get up !
արիք ընդառաջ նրան, go to meet him;
յարեաւ յաթոռոյն, he rose from his seat, he got up from his chair.


Յատակեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to raze to the ground, to cast down, to dismantle, to cast to the earth, to overthrow, to destroy, to demolish utterly;
to exterminate, to annihilate, to kill, to cause to perish;
to pave, to flag, to cover with pavement.


Յատանեմ, յատի

See full entry →

va.

cf. Յատեմ.

NBHL (1)

կամ Յատեմ, եցի. որ եւ ՅՕՏԵԼ. ն. τέμνω puto, amputo, incido. Հատանել մասամբ. յապաւել. կտրել եւ սրբել զաւելորդ ուռս եւ զոստս. պուտամագ (լծ. լտ. բո՛ւդօ ).


Յատեմ, եցի

See full entry →

va.

to prune, to dress, to lop, to trim, to clip.


Definitions containing the research եմ : 6134 Results

Ծ (dza)

See full entry →

s.

the fourteenth letter of the alphabet, the ninth of the consonants;
fifty, fiftieth.

NBHL (1)

Մերթ եւ ընդ տղ, ստ, ճ, կ, թ, տ, ս, եւ այլն. զոր օրինակ մածանիլ կամ մատզիլ. ստեղն կամ ծեղ, ծիլ, ճիւղ. ծկոյթ, ճկոյթ. ճանաչեմ, ածեայ. ծուռ, կոր, թիւր. ծոյլ, թոյլ. ծորիլ, սորիլ, թորիլ. ծածանիլ, սանձայ՝ ընծայ. Ինձ (գազանն)՝ ինծ, եւ այլն. եւս եւ դձուձ, գծուծ. Ձաղ, ծաղսանիլ, տատանիլ. ծուր, տիւրոս. սիդոն, ծայդան՝ եւ այլն։


Ծագիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to dawn, to shine, to begin to appear, to rise;
to be born;
to take rise;
to emanate, to proceed from;
to sprout, to germinate, to pullulate;
to blossom;
to ensue, to result, to derive;
ի— առաւօտուն, at the peep or break of day, at daybreak;
ի— արեգական, at sunrise;
ծագեցաւ արեգակն, the sun appeared;
արդարքն ծագեսցեն իբրեւ զարեգակն, the righteous shall shine forth as the sun.


Ծագումն, ման

See full entry →

s.

dawn, rising;
birth, origin, source, rise;
emanation;
lineage, descent;
derivation;
զ—ն ունել, to take its rise in, to draw one's origin from;
— արեգական՝ արեւու, sunrise, sunrising.

NBHL (1)

Եւ (Երեմ. ՟Լ՟Գ. 15.)


Ծածկագէտ

See full entry →

adj.

that knows secrets.

NBHL (1)

Ի ծածկագիտէն չկարեմք թաքուցանել. (Խոսր.։)


Ծածկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

act of hiding;
occultness, secrecy, mystery;
cover, covering.

NBHL (1)

Քննողի ծածկութեան խորոց խորհրդոց։ Ծածկութիւնք գործոցս պհրապարակին։ Սոփերք հոգեմատեանք ծածկութեան ի վերայ քան զտարրական նմանութիւնս. (Ագաթ.։)


Ծակամուտ

See full entry →

adj.

burrowing;
— առնել, to drive into a hole;
to cause to dwell in caverns;
— լինել, to enter a hole.

NBHL (1)

լրբութիւն սրտի քոյ արար զքեզ ծակումուտ վիմաց. այսինքն մտանել ի ծակս վիմաց. (Երեմ. ՟Խ՟Թ. 16։)


Ծակոտ

See full entry →

adj.

pierced, bored, perforated;
porous.

NBHL (1)

Փորեցին իւրեանց գուբս ծակոտս. (Երեմ. ՟Բ. 13։)


Ծակոտկէն

See full entry →

cf. Ծակոտկեան.

NBHL (1)

ԾԱԿՈՏԿԷՆ. գ. Ազգ հալուէի, որ կարծի լինել խեցեմորթ անուշահոտ, իբր Եղունգն, կամ Կնդրուկ երեւելի (այսինքն թափանցիկ) ասացեալ ի սուրբ գիրս.


Ծաղկոց, աց

See full entry →

s.

flower-garden.


Ծայրակարմիր

See full entry →

adj.

red at the extremities;
— արեգակն, rising sun.

NBHL (1)

Յորժամ զծայրակարմիր նշոյլս ճառագայթից արեգականն տեսանեմք, զուարճանամք. (Խոսր.։)


Ծանակ, աց

See full entry →

adj.

shameful, contemptible, ridiculous, ignominious, infamous;
— or ծաղր եւ — առնել, to cover or load with ridicule, to subjct to contemptuous merriment;
— or ծաղր եւ — կալ, to be lost to all sense of shame.

NBHL (1)

Զծանակաց գործսն մեր ոչ թաքուցանեմք։ Զի՞նչ քան զմուրանալ գործ ծնկաց կայցէ. (Ոսկ. եբր. ՟Ժ՟Ա. ՟Ժ՟Դ։)


Ծանրագին, գնի

See full entry →

adj. adv.

dear, costly, of great priee, precious;
very dear, very costly;
— գնի դնել, վաճառել, to buy or sell dear.

NBHL (1)

Ոչ գնեմ այդչափ ծանրագնոյ. (Ոսկ. ապաշխ.։)


Ծանրալեզու

See full entry →

adj.

of a slow tongue or hard language;
lisping, stammering, stuttering;
— լինել, to have an impediment in speech.

NBHL (1)

Նրբաձայն եւ ծանրալեզու եմ ես. (Ել. ՟Դ. 10։ եւ Եպիփ. կուս.։)


Ծանրապտուղ

See full entry →

adj.

heavily laden with fruit.

NBHL (1)

(Նռնենիս) նրբոստ եւ ծանրապտուղ՝ հոսեմ (զծաղիկս), զի մի՛ բեկայց. (Մխ. առակ.։)


Ծանրատաղտուկ

See full entry →

adj.

burdensome, tiresome, wearisome, tedious, importunate, vexatious, insupportable.

NBHL (1)

լսեն զծանրատաղտուկսն եւ զհակառակ սովորութեան բազմաց։ Ոչ միայն զծանրատաղտուկ (գոլն) առաքինութեանցն ածիցեմք զմտաւ, այլեւ զպսակէն եւ այլն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15. 16։)


Ծանրացասումն, ման

See full entry →

adj.

full of anger, wrathful, out of all patience, furious, foaming with passion;
— լինել, to be enraged, to fume with passion, to become excited, provoked, quite exasperated, to fret fume, to give oneself up to bursts or fits of rage, to storm with passion;
— եմ, I am out of all patience.


Ծանօթ, ից

See full entry →

adj. s.

knowing, known, manifest;
recognizable;
connoisseur, good judge of;
acquaintance;
friend;
indication, token, sign;
disciple, scholar;
—ս տալ, to make known, manifest, to disclose, to reveal;
to make acquaintance with;
—ս տալ զանձնէ, to make oneself known, to manifest or reveal oneself;
ի —ս գալ, to be known, manifest or revealed;
— լինել, to know, to be acquainted with;
—ք մեր, our acquaintances, friends, the people of our acquaintance.

NBHL (1)

Զիարդ ասասցես եթէ եբ աստուծոյ եմ, զի ոչ ունիս ի քեզ ծանօթս ինչ. այսինքն նշանս։


Ծառայապէս

See full entry →

adv.

cf. Ծառայաբար.

NBHL (1)

Դու հրամայեա՛ տիրաբար, եւ ես առնեմ ծառայապէս. (Եփր. զղջ.։ Վրք. հց. ՟Ի՟Զ.) (տպ. ծառայաբար)։


Ծարաւանամ

See full entry →

vn.

cf. Ծարաւիմ.


Ծարաւիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be or feel thirsty, to be athirst;
— արեամբ, to be greedy of blood.


Ծափ, ոյ

See full entry →

s.

applause, clapping of hands;
earthen baking-dish;
—ս or — զ—ի հարկանել, to applaud, to acclaim, to clap the hands;
to praise, to approve.

NBHL (2)

Ծափ զծափի հարկանէր, կամ հարցէ, կամ հարին ի վերայ նորա եւ այլն. (Թուոց. ՟Ի՟Դ. 10։ Երեմ. ՟Խ՟Ը. 26։ Ողբ. ՟Բ. 15։ Յոբ. ՟Ի՟Է. 23։)

Եւ քահանայք ծափ հարկանեն. (Երեմ. ՟Ե. 31։)


Ծերական, ի, աց

See full entry →

adj.

senile.

NBHL (1)

Ծերոյն ծարական ջերմութիւն (կամ ջերմ լուացումն) առտուելով։ Ծերական ներխոհեմ խաղալիկս մինչեւ աստանօր հասաւ այժմիկ խաղացեալ. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Ծերակոյտ, կուտի

See full entry →

s. adj.

senate;
assembly of elders;
the ancients;
անդամ ծերակուտի, senator;
վճիռ ծերակուտի, senatus-consultum;
—, — կուտական, senatorial.

NBHL (1)

Արս իմաստունս ի ծերակոյտ ժողովրդենէ անտի։ Յովնաթան քահանայապետ՝ ծերակոյտ ժողովրդեամբ հանդերձ։ Յերուսաղեմացւոց, եւ ի ծերակոյտ հրեաստանյայց։ Իշխանաց ազգաց, եւ ծերակոյտ (այսինքն ծերակուտի) գաւառաց բազմաց։ Բազմութիւն ծերակոյտ ալեացն հնացելոց. (՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Ա. 23։ ՟Ժ՟Բ. 6։ ՟Բ. Մակ. ՟Ա. 10։ ՟Դ. 44։ ՟Ժ՟Դ. 37։ ՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Դ. 28։ ՟Գ. Մակ. ՟Դ. 5։)


Ծերանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be no longer young, to grow old or aged, to become old, to grow in years, to be on the wane, to arrive at an advanced age, or at extreme old age.

NBHL (1)

Ծերացաւ իսահակ, կամ յուդիթ։ Ես ծերացայ, կամ ծերացեալ եմ (ասէ իսահակ, կամ նոոմին)։ Կարի իսկ ծերանալ։ Աբրաամ եւ սարրա ծերացեալք էին.եւ այլն։


Ծիածան, ի, աւ

See full entry →

s.

rain-bow, iris;
halo.

NBHL (3)

Ոչ եղիցի այգու նշան, եթէ փարատումն անձրեւի ծիածանաւդ լինիցի։ Այլ մեք զծիածանն գիտեմք զի յանձրեւաց ցածնուլ լինի. (Կիւրղ. ծն.։)

Որպէս ի յօդդ բազում լինին փայլմունք յարեգականէ եւ կամ ի լուսոյ, զոր ծիածանդ կոչեմք. որոյ էութիւն ոչ գոյ։ Ծիածան ասի բակն, որ զարեգակամբ։ կամ ամպ զլուսնիւ պարագայի. (Հին բռ.։)

Թո՛ղ զբակդ փոքրիկ, լինի երբեմն եւ բուն ծիածան լուսնի մեծ, այլ նիազ գունովք, իբր աղաղն սպիտակորակ. որպէս եւ ծիարան արեւու եթէ լիցի զմիջօրէիւ ի վերայ գլխոց մերոց, է որպէս բակ մեծ շուրջ զնովաւ բոլորչի։


Ծիրանի, նւոյ, նեաց

See full entry →

s. zool. adj. fig.

purple-fish, Venus-shell;
purple;
purple clothes, stuffs;
imperial dignity;
cf. Ծիրանագոյն, — Տիւրոսի or Ծուրայ, Tyrian purple;
—ս արկանել, to be clad or clothed in purple, to assume the purple;
to assume the imperial dignity.

NBHL (1)

ԾԻՐԱՆԻ. իբր գ. որ եւ ԾՈՎՈՒ ԾԻՐԱՆԻ. Ներկ խեցեմորթի ծովուն կամ ի կոկորդի կոնքեղի գտելոյ ի ծովն տիւրոսի կամ ծուրայ, եւ նիւթ կամ հանդերձ արքունի նովիմբ ներկեալ.


Ծիւրական, ի, աց

See full entry →

adj.

languishing, consuming, consumptive, hectic;
— ախտ, ցաւ, hectic fever or flush;
consumption, phthisis, decline;
մեռանել — ախտիւ, to die of a decline.

NBHL (1)

Յախտ ծիւրական մահու ... սպառեսցին. (Երեմ. ՟Ժ՟Դ. 15.)


Ծիւրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

debility, extenuation, decay, decline, consumption.

NBHL (1)

այնչափ յախտի կամք, եւ չիմանամք զոգւոցն ծիւրութիւն, եւ չդնեմք միտ տկարութեան նորա. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)


Ծլիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Ընձիւղիմ;
to be intimidated, timorous or fearful.


Կերպանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be formed, to take the form.

NBHL (1)

Զորս դարձեալ վերստին երկնեմ, մինչ կերպա սցի քրիստոս ի ձեզ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա։)


Կերպաս, ուց

See full entry →

s. adj.

silk, silk-stuff;
taffeta, light silk;
silk goods;
silken.

NBHL (1)

Զգեստ կերպասուց, զոր ի վերայ սրբոյ սեղանոյն սփռեմք ... սնդոն կտաւի. (Լմբ. պտրգ.։)


Կերպարան, ի, աց

See full entry →

s.

form, figure, visage, countenance, face, aspect, look;
presence, appearance, mien, bearing, deportment;
attitude, posture;
image, effigy;
semblance, representation;
state, condition;
character, temper, comportment;
rudiment, first element, idea;
idle fancy, whim, crotchet;
feint, pretext;
coat, dress;
cf. Կենդանագիր;
—ք բանից, sense, meaning or interpretation of a word;
անպաճոյճ —ք, a simple exterior;
անյողդողդ, աղաչաւոր —, firm countenance;
supplicating posture;
մեղկ —, an effeminate manner;
— լուրջ անժպիտ, cold, frigid, reserved, constrained air;
լուրջ եւ խիստ —, serious air, severe manner;
— սէգ եւ սպառնական, haughty, disdainful, proud, threatening air or manner;
ի —ս ծառայի, in the form of a servant;
առնուլ զ—ս ուրուք, to counterfeit the character of;
ունել զ—, զ—ս իրիք բերել յանձին, to appear like, to seem, to resemble;
ածել ի —ս, to shape, to form;
to figure;
զկերպարանս ճշմարտութեան ի ներքս բերել, to be probable, to have some truth in it;
կերպարանս տալ մտացածինս, to give false a idea of, to create an erroneous or exaggerated impression;
ընդունել զ—ս վանականութեան, to take the crowl.

NBHL (1)

Համեմատի նիւթոյ՝ սեռ, իսկ տեսակի՝ այսինքն կերպարանի՝ տարբերութիւն։ Ի վերայ նիւթոյ կերպարանք գոլով՝ անհատեն զնիւթն։ Համեմատի տարբերութիւն՝ կերպարանի. իսկ կերպարան՝ որպիսի ինչ է՛ է, որպէս ասէ արիստոտէլ. (Անյաղթ պորփ.։)


Կերպարանիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to conform;
to take the form, to put on or assume a look, state, manner or appearance, to give oneself airs;
to affect, to pretend, to simulate, to feign, to counterfeit, to give oneself out for, to set up as, to pass oneself off for;
զառաքինութիւն —, to simulate virtue or probity, to affect a sanctimonious exterior;
— զանմեղութիւն, զտղայութիւն, to put on a look of innocence;
to play the child;
զխլութիւն՝ զառատաձեռնութիւն —, to give a deaf ear to;
to pretend to be generous, liberal;
cf. Խելք.

NBHL (1)

Կարպարանիմ զդաւթին (առաքինութիւն), եւգործք զսաւուղայն կատարեմ։ Որ վասն իմ ի փորձ եկիր անիծից, կերպարանեալ զիմ նմանութիւն. (Նար. ՟Հ՟Ա. ՟Զ՟Ե։)


Կիզումն, ման

See full entry →

s.

causticity;
ignition;
combustion;
burning;
conflagration.

NBHL (1)

Կորստեան կիզմամբն։ Անզովանալի կիզումն։ Զտաճարին կիզումն։ Կիզմամբ ախտից։ Ի խորովակսկիծ կիզմանէ. Կամ Յարեգակնայինն տապացաւ կիցմանէ. (Յհ. կթ.։ Նար. ՟Ժ՟Թ։ Մխ. երեմ. Յիսուս որդի.։ Արծր. ՟Դ. 12։)


Կիզում, կիզի

See full entry →

va.

to burn, to set on fire, to set fire to, to fire;
— արեգական, to tan, to brown, to make swarthy.


Կիսակատար

See full entry →

adj.

half done, unfinished, imperfect, incomplete.

NBHL (1)

Իբրեւ զնիկոդեմոս զկիսակատար զքրիստոսասէր. (Ածաբ. աղք.։)


Կիսաձի

See full entry →

s.

mule.

NBHL (1)

Կիսէշ ասեմք զջորի՝ զյոռեգոյնն անուանելով. (եւ ո՛չ, կիսաձի. Սահմ. ՟Գ։)


Կիսամասն

See full entry →

adj. s. adv.

half.

NBHL (1)

Բացափայլեմ զիմ տէրութիւնս ի վերայ բոլորից կիսամասինն. այսինքն ընտրելոց. (Զքր. կթ.։)


Կիսէշ, իշոյ, ոց

See full entry →

s.

mule, half ass.

NBHL (1)

Վասն է՞ր ըստ քերդողին կիսէշ ասէ ... կիսէշ ասեմք զջորի. (Սահմ. ՟Գ։)


Կիրակամուտ, մտից

See full entry →

s.

sunday eve, saturday night.

NBHL (1)

Յամենայն կիրակէի մուտ պարտ է երգել զսա։ Յամենայն կիրակէի մուտ պարտ է երգել զսա։ Յամենայն կիրակէմուտս երգեմք. (Խոսր.։)


Կիրք, կրից

See full entry →

s.

passions;
movement of the soul, emotion, sentiment, feeling;
animal passions, sensuality, vice;
suffering, pain, torment;
accident;
attributes, properties;
— լուսնի, phases of the moon;
յոյզ կրից, transports, fits of passion;
զաչացու՝ խօլական՝ նորածին՝ մոլեգին —, blind, extravagant, furious, outrageous passion;
յուզել զկիրս, to stir up, to provoke or excite the passions;
գգուել զկիրս, to flatter, to soothe one's passions;
անձնամատն լինել ի կիրս իւր, to give oneself up, to abandon oneself to one's passions, to indulge, to let loose, to gratify one's passions;
ի դժուարին կիրս գտանել, to find oneself in a painful, embarrassing or awkward position;
նուաճել զկիրս, to rule, to subjugate or control one's passions, to bring one's passions under subjection.

NBHL (2)

Առանց կիրս կրելոյ է աստուածութիւնն, այլ իբր զթշնամանեալ խօսի. (Մխ. երեմ.։)

Կիրք տրտմութեան։ Բարեմտութեանն կիրք։ Ըստ շնորհալից կրիցն։ (Պիտ.։)


Կիւիւ

See full entry →

s.

cuckoo.

NBHL (1)

Արօր եւ կիւիւ ի կղզիս հանեն զձագս՝ աներկեղ սնուցանելով. եւ ասեն ի թռչելն (զձագս), ահա այսուհետեւ անպարտ եմք, բաւական էք զձեզէն զգուշանալ. (Մխ. առակ. ՟Ճ՟Խ՟Գ։)


Կկզիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to sit squat, to squat down, to sit on one's heels.

NBHL (1)

Աղուէսն կըկզեցաւ, եւ ասէ. Հազար կել եւ արուեստ գիտեմ. (Ոսկիփոր.։)


Կղկղաթ լինիմ

See full entry →

sv.

cf. Կղկաթեմ.


Կղկղամ

See full entry →

vn.

cf. Կղկաթեմ.


Կնամարդ, ոյ

See full entry →

adj.

effeminate, timid, weak.

NBHL (1)

Ես զսասանեանսդ կոչեմ կնամարդիս. (Խոր. ՟Գ. 55։)


Կնամարդի, դւոյ

See full entry →

cf. Կնամարդ.

NBHL (1)

Ես զսասանեանսդ կոչեմ կնամարդիս. (Խոր. ՟Գ. 55։)


Կնճիթն, ճթան

See full entry →

s.

sesame, sesamum.

NBHL (1)

Ձիթենի եւ ընկուզի եւ բեւեկնի, եւ շուշմայի՝ զոր մեք կնճիթ (կամ կնջիթն) ասեմք. (Սանահն.։)


Կնչիւն

See full entry →

s.

grunt, grunting.

NBHL (1)

Ոտիցն ճեմելիք, եւ կնչիւնք բարբառոյն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ը.)


Կնքամայր, մօր

See full entry →

s.

godmother, sponsor;
— լինել, to stand -.

NBHL (1)

Մայր մարդոյն ո՛չ է մայր ընդհանուր բնութեանն, այսինքն մարդկութեանն, այլ՝ ումեմն. որպէս եւ կնքահայր այր, եւ կնքամայր կին լիցին. (Մարթին.։)