Definitions containing the research սեպ : 644 Results

Իսկական, ի, աց

adj. s.

real, effective, true, essential, natural, proper;
the Eternal, the Everlasting One.

· Calfa

NBHL (1)

οὑσιώδης substantialis Էական. բուն. յատուկ. սեպհական. եւ Անեղ. րենական. եւ Որ էն. իսկապէս էական.


Իսկակցութիւն, ութեան

s.

cf. Էակցութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Զի զիսկութիւն զօրութեան՝ իսկակցութեամբն յայտնի արասցէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 6. յն. զի. զսեպհական ենթակայութիւն, եւ զնորին էութեան գոլն յայտնի ասասցէ։)


Իսկուհի, հւոյ

s.

Queen;
— Կոյս, the Holy Virgin;
— երկնից, queen of heaven.

· Calfa

NBHL (1)

իսկապէս եւ տիրապէս թագուհի. ճշմարիտ արքայուհի. օգոստատիրուհի. սեպհականեալ մակդիր տիրամօր կուսի.


Իւր, ոց

pron.

his, her;
his own;
—ով անձամբ, personally, in person;
իբրեւ —ոյ հայէր մեծութեանն, he considered riches as belonging to himself;
— առնել, to be appropriated;
cf. Իւրացուցանեմ;
յ— վերայ or ի վերայ —, on him;
—քն, his relations, friends, dependents.

· Calfa

NBHL (2)

ἵδιος proprius ὀ, ἠ τὸ αὑτοῦ suus, -a, -um. դերան. ստաց. Որ ինչ ի՛ւր, կամ անկ է ինքեան. իւրական. առանձնական. սեպհական. իրը, իրենը.

Ի՛ՒՐ Է. ըստ յն. ոճոյ. ἵδιον ἑστι proprium est. Յատուկ է. սեպհական է. մախսուս տուր.


Իւր, եանց, եամբք

s.

himself.

· Calfa

NBHL (2)

ἵδιος proprius ὀ, ἠ τὸ αὑτοῦ suus, -a, -um. դերան. ստաց. Որ ինչ ի՛ւր, կամ անկ է ինքեան. իւրական. առանձնական. սեպհական. իրը, իրենը.

Ի՛ՒՐ Է. ըստ յն. ոճոյ. ἵδιον ἑστι proprium est. Յատուկ է. սեպհական է. մախսուս տուր.


Իւրաբնակ

adj.

where he dwells;
of his habitation.

· Calfa

NBHL (1)

Բնակելին իւր կամ ինքեան. սեպհական.


Իւրական, ի, աց

adj.

his own, his.

· Calfa

NBHL (1)

ἵδιος proprius, suus, peculiaris. Որ ինչ է իւր սեպհական. իւրային. իւրոյին. իւր, իւրոյ.


Իւրային, այնոյ

adj. s. his, his own;
—քն;
his parents, servants;
his works, deeds, property, wealth, goods.

· Calfa


Իւրացուցանեմ, ուցի

va.

to appropriate to himself;
to usurp.

· Calfa

NBHL (1)

οἱκειοῦμαι suum facere. ի՛ւր առնել. ինքեան սեպհականել յանձն իւր առնուլ. յինքն գրաւել. ընտանեցուցանել կամ վերագրելեւ ընծայել անձին իւրում. տիրել.


Իւրութիւն, ութեան

s.

the act of appropriation;
property, substance.

· Calfa

NBHL (1)

ἵδιον, ἱδιότης, ἱδίωμα proprietas οἱκείωσις suum facere, consortium. Իւրական կամ իւր գոլն. սեպհականութիւն. յատկութիւն. առանձնաւորութիւն. իւրացուցանելն.


Իւրուրոյն

adj.

his, his own.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ է իւր սեպհական. ինքնուրոյն. յատուկ. բուն. հարազատ. իւրոյին. իւր.


Լաւանամ, ացայ

vn.

to grow better, to be ameliorated, to improve.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բարի նխանձն կրթեալք ջանասցին լաւանալ։ լաւացեալ եւ սեպուհն վանանդացի վրէն գործ երեւեցուցալ քաջանայր. (Փարպ.։)


Մերձաւորեմ, եցի

va.

cf. Մերձաւորեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԵՐՁԱՒՈՐԵՄ ՄԵՐՁԱՒՈՐԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. ἁγχιστεύω jure propinquitatis peto, redimo . Մերձաւոր առնել, մերձեցուցանել. իւրացուցանել զինչս կամ զկին. սեպհականել. իրաւամբք ազգականութեան առնուլ կամ ստանալ. տէր ելլալ, տէր կայնիլ, իրեն ընել.


Մերձաւորեցուցանեմ, ուցի

va.

to approach, to draw or bring near;
to hold, take, possess, inherit or appropriate any thing in right of relationship.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԵՐՁԱՒՈՐԵՄ ՄԵՐՁԱՒՈՐԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. ἁγχιστεύω jure propinquitatis peto, redimo. Մերձաւոր առնել, մերձեցուցանել. իւրացուցանել զինչս կամ զկին. սեպհականել. իրաւամբք ազգականութեան առնուլ կամ ստանալ. տէր ելլալ, տէր կայնիլ, իրեն ընել.


Միահաղոյն

adv.

all at once, together, altogether, quite, at once, entirely, collectively.

· Calfa

NBHL (1)

Զչորեքհարիւր ամ ոչ կարացին զտփխիս թագաւորքն վրաց սեպհականել միահաղոյն՝ մինչեւ ցդաւիթ. (Պտմ. վր.։)


Միահաւատ, ից

adj.

of the same religion, faith or belief.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ միաբանել ընդ յոյնս վասն միահաւատ լինելոյ նոցա. (Տէր Իսրայէլ. սեպտ. ՟Ժ՟Է.։)


Միամեայ

adj.

of one year, one year old.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ եղեւ (մարիամ) միամեայ, արար յովակիմ ընդունելութիւն մեծ. (Հ=Յ. սեպտ. ՟Ը.։)


Միամտական, ի, աց

cf. Միամիտ.

· Calfa


Միայնակեցական, ի, աց

adj.

monachal monkish, coenobitical.

· Calfa


Միապաղաղ

adj.

in one mass, in one body in a lump, massive;
plain, simple;
— ծով, smooth sea.

· Calfa

NBHL (1)

Առաջի դրաց այրին սեպ էր ուղղորդ միապաղաղ. (Խոր. ՟Գ. 45։)


Միապետական, ի, աց

adj. s.

monarchical;
monarchist, royalist.

· Calfa


Միլ, միլոն

s.

mile.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԻԼ կամ ՄԻԼՈՆ. cf. ՄՂՈՆ. Չորս միլ յաւելացոյց ի շինուած քաղաքին, եւ կոչեաց յանուն իւր կոստանդնուպօլիս. Հ. սեպտ. ՟Է.։


Կոյս, կուսից

s. ast. adj.

virgin, maiden;
the Holy Virgin;
Virgo;
virgin, virginal, maiden, maidenly;
pure, chaste;
uncontaminated, untouched, unmingled, inviolate;
mysterious, secret, hidden;
— գեռահասակ, young virgin, girl, maid;
— ճանապարհ, untrodden path;
— գերեզման, empty tomb;
cf. Ելանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ԿՈՅՍ. պարզապէս է սեպհականեալ անուն սուրբ աստուածածին մարիամու միշտ կուսի, որ է կոյս եւ մայր, մայր եւ կոյս.


Կոյս, կուսաց

s. prep.

side;
party;
cf. Կողմն;
towards, in the direction of;
ընդ ո՞ր կոյս, which way ? where ? ի կուսէ անտի, on that side or part;
յամենայն կուսաց, on all sides;
յոր եւ — կամիցի, wherever he pleases;
յայս — յայն —, from one side to another, on one side the other, here & there;
զգնալ յայս — եւ յայն —, to take a walk & thither, to & fro;
յայս —՝ յայն — զետոյն, on this side & on that of the river, here & there;
յայն — ծովուն, beyond the sea;
ի թիկունս —, յետ —, behind one's back, behind, from behind;
յարեւելից կուսէ, from the East;
յարեւմուտս —, towards the West;
ի մէնջ կուսէ, for us, for our part, as for us;
ի մեր — է, he is on our side, he is favourable to us;
ի կատարածն — թղթիս, towards the end of my letter;
ելանել ի բացեայ —, to retire aside;
ի չորս — վիմաց, of hewn stone.

· Calfa

NBHL (1)

ԿՈՅՍ. պարզապէս է սեպհականեալ անուն սուրբ աստուածածին մարիամու միշտ կուսի, որ է կոյս եւ մայր, մայր եւ կոյս.


Կորէ

np.

Proserpine.

s.

young girl.

· Calfa

NBHL (1)

ԿՈՐԷ կամ ԿՈՐԷՔ. Բառ յն. գօ՛րի. κόρη puella եւ Proserpina. Աղջիկ. սեպհականել անուն պերսեփոնեայ չաստուածուհւոյ.


Կուսածին, ծնի

adj. s.

born of a virgin;
Holy Virgin.

· Calfa

NBHL (2)

(իբր կր) παρθενογενής, ὀ ἑκ παρθένου a virgine natus, editus. Ի կուսէ ծնեալ. կուսորդի. մակդիր սեպհական յիսուսի.

ԿՈՒՍԱԾԻՆ. (իբր ներգ) παρθενομήτωρ virgo-mater. որ եւ ԿՈՒՍԱՄԱՅՐ. Ծնօղ կուսութեամբ. սեպհական մակդիր սուրբ աստուածածնի մօրն յիսուսի. ասի նմանութեամբ եւ զսրբոյ աւազանէ.


Կուսական, ի, աց

adj.

virginal, maiden, maidenly.

· Calfa


Կուսամայր, մօր

s.

Virgin-Mother.

· Calfa

NBHL (1)

παρθενομήτωρ virgo-mater. Կոյս եւ մայր. մայծ եւ կոյս. սեպհական կնիք սուրբ աստուածածնի.


Կռապաշտ, ից

adj. s.

idolatrous;
idolater;
heathen.

· Calfa


Նեմէական, ի, աց

adj.

Nemaean.

· Calfa


Նեստորական, ի, աց

adj. s. Nestorian.

· Calfa


Նետող

cf. Նետաձգող;
ազգ —աց, Scythians, Sarmatians.

· Calfa

NBHL (1)

Նետաձգօղ. նետաձիգ. աղեղնաւոր. եւ սեպհականեալ մակդիր սկիւթացւոց թաթարաց.


Նիշ

s. geom.

sign, mark;
spot, speckle;
point;
այս —, այն —, such a one, such;
so and so;
յայս — աւուր, in such a day;
բանից նիշ, cf. Նշանաբան.

· Calfa

NBHL (1)

Յայս նիշ աւուր ի պատերազմի մեռանի։ կանոննել նոցա զայս նիշ օր կամ զայն. (Հ=Յ. սեպտ. ՟Ի՟Գ.։ Տօնակ.։)


Նկարագիր, գրաց

s. adj.

description;
picture, painting;
representation, likeness, portrait;
delineation, design, plan, model, form;
style;
text;
cf. Նկարագիծ;
painted;
described;
պատկերակերպ —, portrait, likeness;
— բնութեան, the picture of nature;
ըստ —գրին, literally;
մեկնել ըստ —գրին, to explain literally.

· Calfa

NBHL (1)

Կոչեաց նկարագիրս, եւ ասաց հանել զճշմարիտ զնմանութիւն պատկերին՝ զոր ետես. (Հ=Յ. սեպտ. ՟Ի՟Դ.։)


Նմանի, նւոյ, նեաց

adj. s.

cf. Նման;
—ք, likeness, image, statue.

· Calfa

NBHL (1)

Յիշեցուցանէ մեզ զնմանի մեր (յն. զընտանի կամ զսեպհական) անարգութիւն. (Ոսկ. մրգր. ՟Բ։)


Նշկահեմ, եցի

va.

to rise, to rise against, to revolt, to rebel, to mutiny, to rise in insurrection;
to reject, to despise;
— զոք, — ի ներքուստ ձեռին ուրուք, to shake off the yoke, to free or rid oneself from another's domination.

· Calfa

NBHL (1)

ἁθετέω rejicio, sperno, despcio, praevaricor, rebellor. եւս եւ ὐπερφονέω insolesco ἁτιμάζω dedignor ἑπιβουλέω insidias struo եւ այլն. Շկահել իբր շառաչմամբ՝ սիգալով՝ խրոխտալով. մերժել. անարգել. արհամարհել. անգոսնել. թօթափել զլուծ. ընդվզիլ. վտարանջել. ապստամբիլ. չսեպել. սայպել, թօթվել, գլուխ վերցընել.


Շուար

cf. Շուարումն.

· Calfa

NBHL (1)

Շուարեցաւ ի միտս, ոչ գիտելով՝ թէ զինչ արասցէ. (Հ. սեպտ. ՟Ի՟Գ.։)


Շուարումն, ման

s.

consternation, dismay, surprise, amazement, giddiness.

· Calfa

NBHL (1)

Շուարեցաւ ի միտս, ոչ գիտելով՝ թէ զինչ արասցէ. (Հ. սեպտ. ՟Ի՟Գ.։)


Շուարիմ, եցայ

vn.

to be stunned, astonished, surprised, baffled or puzzled, embarrassed, bewildered, not to know what do or what way to turn.

· Calfa

NBHL (1)

Շուարեցաւ ի միտս, ոչ գիտելով՝ թէ զինչ արասցէ. (Հ. սեպտ. ՟Ի՟Գ.։)


Շռայլական, ի, աց

adj.

intemperate, impudic.

· Calfa


Ողբական, ի, աց

adj.

plaintive, sad, mournful.

· Calfa


Ողբերգական, ի, աց

adj.

tragical.

· Calfa


Ողոմպիական, ի, աց

adj.

olympic.

· Calfa


Ողջ, ոց, աց

adj. adv.

alive, living;
sound, safe;
complete, entire, integral;
wholesome;
uninterrupted;
— —, alive, all alive, altogether, cf. Կենդանւոյն;
— բովանդակ, wholly, entirely;
— եկիր, welcome ! you are welcome;
— լեր or եր, keep yourself hearty;
God speed you, good bye !
— լեր վարդապետ, hail Master !
— լեր թագուհի, Salve Regina! hail Mary!
— երթ, go in peace, adieu, farewell;
— մնասցեն, let them go to the devil;
— մնա, adieu, take care of yourself, my kind wishes.

· Calfa

NBHL (1)

Տանջեցին ժամ մի ողջ։ Քաղէ բանջար, եւ զողջ շաբաթն այնու շատանայր. (Ճ. ՟Ա.։ Հ. սեպտ. ՟Ի՟Դ.։)


Ոչխարենի, ենւոյ, ենեաց

adj. s.

sheepy;
sheepskin.

· Calfa


Ոսպնաթան, ի

s.

lentile-soup.

· Calfa

NBHL (1)

Յետ սեպհականելոյ յեսաւայ ոսպնաթանովն զանդրանկութիւնն. (Լմբ. իմ.։)


Ոստանիկ

adj. s.

of the royal family, of the court;
citizen, freeman;
nobleman, noble, lord, courtier.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ այլք յոստանկաց, եւ սեպուհք ոմանք։ Նախարարք եւ սեպուհք, ոստանիկք եւ ռամիկք։ Ոստանկաց, եւ ռամկաց։ Յոստանիկ մարդկանէ։ Զայր ոստանիկ. (Փարպ.։)


Ովկիական

cf. Ովկիանեան.

· Calfa


Ովկիանեան

adj.

oceanic, of the Ocean.

· Calfa


Որդի, դւոց

s.

son, child;
— աստուծոյ, Son of God, Only Son;
—ք լուսոյ, խաւարի, the children of light, of darkness;
հոգւոյ —, cf. Որդեգիր;
—ք բրտից, potters;
—ք որդւոց, nephews;
— ի հօրէ, from father to son, successively;
ըստ հօրն եւ —ն, like begets or produces like.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր ինչ հայրն ստացաւ, որդեացն է սեպհական։ Մի՛ իշխեսցէ հանել յիմ որդեաց։ Կենդանի հայրն որդեաց ծնօղ լինի. (Մխ. դտ.։ Ուռպ.։ Կլիմաք.։)