Definitions containing the research երամ : 336 Results

Ջրաբուղխ

See full entry →

adj.

springing, gushing or spouting out water, watery.

NBHL (1)

Աղբիւր ջրաբուղխ։ ի ջրաբուխ եւ ի տղմալից եւ ի խոնաւուտ անդաստան։ Դարանաղեաց գաւառ՝ լերամբք ծաղկաւէտ, եւ ձորովք ջրաբուղխ. (Սեբեր. ՟Ժ՟Գ։ Կանոն.։ Երզն. լս.։)


Յղփանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to overflow with, to run over;
to gorge or glut oneself, to be filled, satisfied, crammed, stuffed;
to be loaded with, to swim in plenty, to wallow or roll in wealth.

NBHL (1)

(ի Յեղց, կամ ուղփ. ուղխ. իւղ. կամ թ. էօլէֆէ, ռոճիկ. պ. էլվան խորտէն , խճողել զորովայն) ἁρκέω (հերիքանալ). sufficio, satior πλουτέω (ճոխանալ), dives sum ἑπάρομαι (վերամբառնալ), efferor. լաւ եւս՝ ἁναπίμπλημαι repleor, impleor, expleor. Լիանալ ուտելեօք եւ ըմպելեօք, ընչիւք, եւ այլն. առաւելուլ. մեծանալ. բարձրանալ, յօրանալ. յափրանալ. լցուիլ.


Յոգնազան

See full entry →

adj.

divers, many.

NBHL (1)

Յոգնազան երամք։ Յոքնազան հաւք, կամ բուսակք. (Պիտ.։)


Յոգնախումբ

See full entry →

adj.

assembled in great multitudes or flocks, very numerous.

NBHL (2)

Բազմախումբ. բազերամ. բազմաժողով. բազմագունդ.

Բազմերամ վեհագունիցն հոյլքն յոգնախումբս եղանակէին. իմա՛ իբր մ. անթիւ բազմութեամբ, կամ բազմօրինակ նուագօք։


Յոգնանուն

See full entry →

adj.

polyonomic.

NBHL (1)

Զվերամբարձեալն եւ զերկնային իմաստութիւնն բազում անուամբ ի յոքնանուն. (Փիլ. այլաբ.։)


Նախատ

See full entry →

s. adj.

insult, outrage, injury, opprobrium, shame, infamy;
infamous, ignominious, opprobrious, base, villainous;
despised, scorned, vile;
— լինել, to become an object of scorn or ignominy, to be infamous.

NBHL (1)

Արածօղս զերամակս ... նախատ վարձկանութեանց. կա՛մ է նախատինք, եւ կամ նախատական։


Նայեցած, ի

See full entry →

cf. Նայեցուած.

NBHL (1)

Նայեցողութիւն՝ մեր հոգւոյ ակամբ յայնոսիկ կայցէ վերամբարձեալ. (Սիսիան.։)


Նայեցողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Նայեցուած.

NBHL (1)

Նայեցողութիւն՝ մեր հոգւոյ ակամբ յայնոսիկ կայցէ վերամբարձեալ. (Սիսիան.։)


Նայեցուած, ոյ

See full entry →

s.

look, sight, aspect.

NBHL (1)

Նայեցողութիւն՝ մեր հոգւոյ ակամբ յայնոսիկ կայցէ վերամբարձեալ. (Սիսիան.։)


Մկան, ի

See full entry →

s.

reins, loin, haunch, flank.

NBHL (2)

Կոկորդիլոսի մկանանցն թեփ անարգել աղխեալք եւ կապեալք։ Դելփիսի զմանուկն բազում անգամ ի ծովեզերէն ի ներքս ի խորս ի վերայ բառնալով մկանանցն՝ վերամբարձ բերէր ի վերայ ալեացն. (Փիլ. լիւս.։)

Ի վերայ մկանանց ծովուն բարձրացեալ՝ վերամբարձ շրջէի. (Փիլ. ի յովն.։)


Մատաղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

youth;
growing young again.

NBHL (1)

Վերամբարձ առեալ զոտիցն եւ զձեռացն՝ ընդ մէջ կտրէր զմատաղութիւն հասակի նորա. (Ղեւոնդ.։)


Մատենագիր, գրաց

See full entry →

s. adj.

writer, author, bibliographer;
book, writing;
cf. Մատենագրական;
ընտիր —, classic author;
յոռի —, sorry writer, scrawler, scribbler;
—ք, men of letters, the literati.

NBHL (1)

Կարգեալ յերամ մատենագիր արքունի դպրաց. (Փարպ.։)


Մարախ, ոց

See full entry →

s.

locust;
grass-hopper;
մարախ քաղցր —, cf. Մատուտակ.

NBHL (1)

ἁκρίς locusta. Փոքրիկ կենդանի թեւաւոր, որ թռչի եւ ոստոստէ. շրջի եւ երամովին, եւ ծախէ զդալարիս. մորեխ .... cf. ՋՈՐԵԱԿ։


Մենակռիւ

See full entry →

adj.

cf. Մենամարտ.

NBHL (1)

Մենակռիւ մենամարտիկ։ Գիշերամարտ մենակռիւ. (Ագաթ.։)


Մետաքս, ից, աց

See full entry →

s.

silk;
անգործ —, raw silk;
գործարան —ի, silk-manufactory.

NBHL (1)

(որ եւ յն. մէ՛դաքսա, մէդա՛քսիօն. որպէս բառ օտար լեզուի. զի ըստ բնիկ յն. ասի սիրիգօն ի սիր, այսինքն շերամ որդանէ). μέταξα, μετάξιον, σηρικόν sericum. Թել եւ հիւսք շերամ որդան. եւ Կերպաս ի նոյն ի նիւթոյ.


Մետաքսեայ, էի, ից

See full entry →

cf. Մետաքսեղէն.

NBHL (1)

σηρικός sericus. Կազմեալ ի մետաքսէ. ապրշմի. ապրշմեղէն. շերամեղէն.


Մերատիպ

See full entry →

cf. Մերակերպ.

NBHL (1)

Եղիա՝ հրոյն վերամբարձեալ կառօք ... յողջոյն եկեալ մերատիպ էական լուսոյն. (Խոր. վրդվռ.։)


Հովիտ, վտի, վտաց

See full entry →

s.

valley, vale, dale;
plain.

NBHL (1)

Հովիտն ի մէջ նոցա (երկուց լերանց)։ Արօտականաց՝ որք էին ի հովիտսն։ Բնակիչք հովտաց։ Ծործոր հովտի։ Իջանել ի հովիտսն։ Գնաց ի հովիտս աղտիցն։ Զհովիտս նորա՝ որ առ լերամբն։ Հովիտք բազում արասցեն ցորեան.եւ այլն։


Հրատարակեմ, եցի

See full entry →

va.

to publish, to make public, to divulge, to promulgate;
to denounce, to declare;
to inform the public, to cry, to proclaim;
to pronounce, to intimate;
to spread a report;
to post up, to set up a bill or paper, to publish;
to edit.

NBHL (1)

Ձայն աւետաւոր հրատարակէր առ մետասան երամս օդապարիցն. (Պիտ.։)


Հօտ, ից

See full entry →

s. fig.

flock, flock of sheep, of goats, fold;
cf. Յօտ;
the faithful, the universal Church.

NBHL (1)

ποίμνιον, ποίμνη grex եւ ἁγέλη ovile եւ այլն. (լծ. հովիւ. հովիտ. արօտ) Հաւաքումն կամ հոյլք խաշանց. ջոկ ոչխարաց, եւ փարախ նոցա. եւս եւ երամակ այլոց չորքոտանեաց.


Ձագախառն

See full entry →

adv.

together with their young.

NBHL (1)

Իբրեւ զաղաւնիս ձագախառն երամովին գան առ իս. (Ես. ՟Կ. 8։)


Ձիամարտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

combat on horseback, cavalry fight.


Ձիաստան, ի

See full entry →

s.

stable, stud;
cf. Ձիաստաց.

NBHL (1)

Կայք ձիոց. տեղի երիվարաց, կամ երամակ ձիոց.


Ձիարշաւ

See full entry →

cf. Ձիընթացք;
— առնել, խաղալ, cf. Ձիարձակ՞՞՞արշաւեմ.

NBHL (1)

Ձիարշաւս արարեալ, իբրեւ զարծուի յերամս հաւուց. (Արծր. ՟Ա. 12։)


Ձրձիտ

See full entry →

adj.

rapacious, lacerating.

NBHL (1)

Դիք ձրձիտք մուտ եւ ել առնէին ի փոր նորա։ Վատթարագոյն քան զերամակ ձրձիտ աղուեսուց. (Եղիշ. դտ.։)


Ներանձն

See full entry →

cf. Ներանձնաւոր.

NBHL (1)

Բոլորեսցես քեզ պսակ հոգեծաղիկ վարսագեղ՝ ունել ի ներանձինդ ո՛վ Թէոդորէ։ Երամ երամ գնդիւքն բանակէին. որոց հանդէսք ներանձիցն բոլորակամ քատակապէս ի զարդսն. (Պիտ.։)


Ներանձնաւոր

See full entry →

adj.

living retired, solitary, secluded;
devoted, spiritual;
contemplative.

NBHL (1)

Ի կուսական յարգանդիդ ներգործեաց իւր մարմին ներանձնաւոր ներամիտ։ Աստուածահրաշ ներանձնաւոր մարմինն. (Ճ. ՟Գ.։ Թէոդոր. խչ.։)


Նկարէն

See full entry →

adj.

painted, coloured, variegated, varied with many colours;
embellished with imagery;
— պաստառք հնդկաց, printed calico, chintz, cotton.


Նկնախոհ

See full entry →

adj.

mean-spirited, low-minded.

NBHL (1)

Մի՛ ոք նկնախոհ ի վայր գացի քան զթռչնոցդ երամս. (Պիտ.։)


Նկրտիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to endeavour, to exert oneself, to take pains, to make great efforts, to strive hard, to do one's best.

NBHL (1)

Ի վեր՝ վերամբարձ թուէի միշտ նկրտիլ ըստ ոգւոցս իմն աստուածարելոց։ Յօժարութեամբ ամենայն սրտմտութեամբ նկրտէին, ձգտեցուցանէին զինքեանս առ ի յընթացս փութոյ. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. լիւս.։)


Նշոյլ, շուլից

See full entry →

s.

light, shining;
reflex, glimmer;
— խնդութեան, ray or beam of joy;
աղօտ, մռայլ —, faint glimmer, dim light.

NBHL (1)

Նշոյլ է մշտնջենաւոր լուսոյն։ նշոյլքն զլերամբքն փայլատակէին։ Իբրեւ բոցոյն նշոյլք եղեն։ Ճրագն նշուլիւք (կամ նշողիւք) լուսաւորեսցէ զքեզ. (Իմ. ՟Է. 26։ ՟Ա. Մակ. ՟Զ. 39։ ՟Բ. Մակ. ՟Ա. 32։ Ղկ. ՟Ժ՟Ա. 36։)


Նոյնատիպ

See full entry →

adj. adv.

conform;
likewise.

NBHL (1)

Ընդ լուսերամիցն յափշտակեսցուք նոյնատիպ աստուածացեալ կերպիւ. (Խոր. վրդվռ.։)


Նոյնօրինակ

See full entry →

adj. adv.

like, the same;
—, զ—, cf. Նոյնպէս.

NBHL (1)

Զնոյն օրինակ ծառայք հանդերձ տերամբք տանջեալ։ Զբացական տեսիլն՝ զնոյնօրինակ քանդակեցին եւ դրօշեցին. (Իմ. ՟Ժ՟Ը. 11. եւ ՟Ժ՟Դ. 17։)


Նորակնիք, կնքի

See full entry →

cf. Նորակնուք.


Նորակնուք

See full entry →

adj. s.

newly baptized;
converted;
ordained;
neophyte.


Նսեմ, ի, աց, ից

See full entry →

adj. s.

dark, dull, obscure, sad, gloomy, horrid;
cf. Նսեմութիւն.

NBHL (1)

(իբր արմատ Նշմարի, նշմարելոյ). որպէս σκιώδης, ἁμαυρός umbraticus, obscurus. Աղօտ. մթին. ստուերամած. աղջամղջին. խաւարչտին. խաւարային. մու՛թ.


Նսեմացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to darken, to bedim, to blacken, to offuscate, to tarnish;
to eclipse.

NBHL (1)

Հրամայէր բառնալ զլուսաւորութիւն աչաց նորա, եւ ստուերամած խաւարաւ նսեմացուցանէր զբոլոր աշխարհիս պարծանս. (Ղեւոնդ.։)


Ոչինչ, ոչընչի

See full entry →

s. adj. adv.

not any thing, nought, void, nothing;
none, no one, no, not any;
no, in no wise, not at all;
— ամենեւին, nothing at all;
գրեթէ —, almost nothing, scarcely any thing;
— հեռի ի քէն, not very far from you;
վասն ոչնչից, for nothing;
— իւիք, no how, in nowise, by no means;
ստեղծել յոչընչէ, to create out of nothing;
առնել յոչընչէ, to produce from void;
յ— դարձուցանել, to reduce or bring to nothing, to annihilate;
to nullify;
յ— or առ — գրել, համարիլ, to hold or esteem as nothing, to care nothing for, to make no account of, to despise, to contemn;
յոչընչէ յինչ գալ, to be raised or taken from nothing;
ես — ասեմ, I say nothing;
— պատճառ ունիս, you are wrong;
ոյր չիք առողջութիւն՝ չիք եւ —, who has not health has nothing;
— գիտեմ, I know nothing, I don't know.

NBHL (1)

Ոչինչ են իրքդ, անցցուք առ լերամբդ։ Եղիցի յոչինչ։ Ամենայն հեթանոսք ոչինչ են, եւ յոչինչ համարեցան նմա։ Որ տայ զիշխանս յոչինչ իշխանութիւն, եւ զերկիր իբրեւ զոչինչ արար։ Ես ոչինչ մի եմ։ Որպէս առ ոչնչէ մերժեսցես զնոսա։ Մի՛ երթայցէք զհետ ոչնչիցն, որ ոչինչ վճարեն.եւ այլն։


Ոջիլ, ջլոց, ջլաց

See full entry →

s.

louse, vermin;
մածանող —, crab-louse;
— արմտեաց, grub, mite, weevil;
cf. Ուտիճ;
քաղել զ—ս, մաքրել յոջլոց, to louse.

NBHL (1)

Ի ծովս զեռունք քաղան, եւ ի քեզ ճճիք, եւ երամակք ոջլաց. (Պիտառ.։)


Ոստայն, ից

See full entry →

s.

texture, tissue, web, weft;
— սարդի, cob-web, spider's web;
խզել զ— կենաց, to cut the thread of life.

NBHL (1)

Ոստայն՝ ներամսեայ գործ միոյ սատարի. եւ գոյնք վայելչականք աստուածոցն թերեւս իցեն սպիտակագոյնք յոստայնէ. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Բ։)


Յաղթողական, ի, աց

See full entry →

cf. Յաղթական.

NBHL (1)

Յաղթողական վերամբարձութեամբ՝ դրօշիւք հռչակեալք։ Աստուածային հրամանք յաղթողականք. (Նար. ՟Լ՟Է. ՟Ծ՟Ա։)


Շատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

great number of, great quantity, great deal, multitude, abundance, plenty.

NBHL (1)

Հարկաւորացն առատութիւն շատութեան։ Պայծառութիւն շատութեան պտղոցն, յոքնազանտ երամոցն աճեցեալ շատութեամբ։ Ոչ թողու զմեզ պատաղել զայսու շատութիւն իրիս՝ որ առաջիս կայ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։ Պիտ.։ Խոսր.։)


Շար, ից

See full entry →

s.

string, file, line, range, row, rank, order, long string, concatenation, chain, series, suite, train;
multitude, great number;
composition;
—ք մարգարտաց, string of pearls;
ոսկի —, gold chain;
—ք լերանց, mountain-chain;
— ճանճից, swarm or lot of flies;
— մրջմանց, swarm of ants;
anthill;
— շանց, pack, number of dogs;
— ազգաբանութեան, genealogy;
ի —ի հարկանել, to register, to record, to set or write down;
ի —ի արկանել, to string, to range, to rank;
ի — արկեալ թուել, to enumerate, to number, to count;
ի միում —ի հարեալ ընդ մի համարել, to be enumerated in the same series;
յանտեղեաց —ին է այս, it is very far from the purpose.

NBHL (1)

Շար մարգարտազարդ՝ լուսասպիտակ երամ. (Տաղ.։)


Ողկուզական

See full entry →

s. chem.

racemic acid.

NBHL (1)

Բարձրաբեղուն ծառ ողկուզական՝ գերամբարձեալ քան զլիբանան. (Գանձ.։)


Ողկուզաւոր

See full entry →

adj.

loaded with clusters.

NBHL (1)

Բարձրաբեղուն ծառ ողկուզական՝ գերամբարձեալ քան զլիբանան. (Գանձ.։)


Պառակտեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Պառակտեցուցանեմ.

NBHL (1)

Գային պառակտեալք, եւ անդէն խառնէին ի գունդն Նիկանովրայ. իմա՛ պառակ պառակ. երամովին. (ջաբհնգըլ՞)։


Պատենազէն, զինաց

See full entry →

adj.

cuirassed, furnished with armour;
— նաւ, armoured ship.

NBHL (1)

Ի զրահաւոր պատենազէն պղնձապատ վահանացն նշոյլքն զլերամբքն փայլատակէին. (՟Ա. Մակ. ՟Զ. 39.) (յն. ոսկի եւ պղնձի վահանք)։


Տրամ

See full entry →

adj.

firm, solid, substantial, hard, resisting;
— երկիր, solid earth;
— գործել, to render firm.

NBHL (1)

Գունդ տրամք երամից կայք յանուրեք վայր. (Նար. տաղ. (իբրու հաստատուն կայք)։)


Տրամադրութիւն, ութեան

See full entry →

s. gr.

dispositio;
class of verbs.

NBHL (1)

Երկիւղին տրամադրութիւն։ Զգերամբարձեալն մարմնոյն տրամադրութեամբ. (Յհ. իմ.։)


Րամկական, ի, աց

See full entry →

adj.

whole, total, all together.

NBHL (2)

Իբր Երամիկ, երամական. բոլորական. միահամուռ. համօրէն. (չէ՛ շփոթելի ընդ Ռամկական)

Րամից հրեղինաց՝ րամկական զօրաց։ Րամկական երամ որդւոց քո տոհմից. (Գանձ.։)