impure, unclean;
unholy, profane.
Այսոց պղծոց ... ամենայն ոգւոց անսրբից (կամ անսրբոց). (Յայտ. ՟Ժ՟Ը. 2։)
without a prince, — chief, — governor, in anarchy;
vulgar, plebeian.
Իշխէ ամենայնին, եւ ոչ իշխի յումեքէ. զի բայց յԱստուծոյ ոչ ոք է անիշխան. (ՃՃ.։)
injustice, iniquity;
injury, wrong, offence, affront;
trespass;
oppression.
Լցաւ երկիր անիրաւութեամբ։ Կատարաեցին զանիրաւութիւն ի կամաց իւրեանց։ Բառնայ զանօրէնութիւնս եւ զանիրաւութիւնս եւ զմեղս։ Ածէ զանիրաւութիւնս հարց որդւոց՝ եւ յորդիս որդւոց։ Ոչ գոյ ի դատասատնի նորա անիրաւութիւն։ Ոչ գտաւ յիս անիրաւութիւն։ Զանիրաւութիւն խորհեցաւ ի լեզուի իւրում։ Երկիւղ Տեառն ատեայ զանիրաւութիւն։ Ի բաց կացէք յինէն ամենայն մշակքդ անիրաւութեան։ Անիրաւութիւն, կամ խարդախութիւն չարեաց։ Զի՞նչ գտին յիս անիրաւութիւն։ Անիրաւութիւն է այդ։ Խօսին զարդարոյ զանիրաւութիւն. եւ այլն։
wheel;
— մեքենայի, — of a machine;
— յեսանի, grindstone;
— խորտկաց, jack;
— տղայոց, gig;
— առաջակողման նաւին, capstern, capstan.
Որք ընդ արեգականն մերկ չկարիցեն հայել, նային ընդ ջուրն, եւ զամենայն իսկ զանիւն տեսանեն. (Սեբեր. ՟Գ։)
incomplete, imperfect.
unwashed, impure.
Անլուայ ձեռօքն աղօթել ոչինչ ունի խտրոց. բայց անլուայ խորհրդով՝ այն է ամենայն յետնութիւն չարեացն։ Եթէ Աւետարան հասանիցէ ի ձեռս առնուլ, անլուայ ձեռօք չկամիս հուպ լինել. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 27։ Ոսկ. մ. ՟Ա. 2։)
without movement, stationary;
indeclinable.
to be economical;
to spare, to except;
to respect;
to preserve.
unmixed, simple, pure.
Որ գործովն է, անխառն է խաբէութեան։ Անխառն ստորնայնոց իրացս։ Անխառն ամենայն վատթար կրից. (Սարգ.։)
Անխառնին յամենայն չարութեանց. (Նիւս. կազմ.։)
purity, unmixed state;
intemperance.
sincere, ingenuous;
loyal, faithful;
simple, unadulterated;
well disposed;
sincerely;
loyally, faithfully, with simplicity, innocently.
unruined, solid.
Ունի զամենայն կարողութիւն առնելոյ, եւ անխարխար պահելոյ. (Եզնիկ.։)
incessant, unintermitted, unceasing, continual;
unobstructed;
without opposition or intermission, constantly, incessantly, continually.
Անխափան գործովք կայր պնդակազմ։ Ճանապարհ անխափան։ Ուսուցանէր վասն Տեառն Յիսուսի Քրիստոսի անխափան ամենայն համարձակութեամբ. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 29։ ՟Ժ՟Թ. 7։ Գծ. ՟Ի՟Ը. 31։)
unsuspicious;
sincere.
Այնպէս դիւրեցաւ եւ հարթեցաւ, զի բազումք անխէթ եւ աներկեղ գնան ընդ այնպիսի ճանապարհ։ Զայլն ամենայն անխէթ ի վերայ դնիցէ (հաստատուն հիման՝) շինօղն։ Անխէթ եւ անկասկած դիմագրաւել։ Յետ այսչափ մեղաց անխէթ եւ անկասկած կամք։ Ամենեցուն դիւրեաց՝ անխիղճ անխէթ եւ անխափան զվարդապետութիւնն համարձակել. (Ոսկ. ես. եւ Մտթ. ՟Ա. 13. 17։ ՟Բ. 1։ եւ Չհ. ՟Ա. 7։)
not scrupulous;
unexceptionable.
Անխիղճ են յամենայն եկեղեցիս Աստուծոյ (չորք Աւետարանքն). (Եւս. պտմ.։)
unleavened, azymous, unfermented.
Զամենայն յանխմոր, եւ ոչ խմորեալ ուտէին յանապատին։ Խմորուն հացիւ եւ կամ յանխմոր կատարել զաստուածային խորհուրդն. (Շ. թղթ.։)
invulnerable.
Without perturbation.
Անխռովաբար՝ որ զամենայն գիտէր, զայս այսպէս ե՛ւ ասէր ե՛ւ առնէր։ Գոլով ի խաչին՝ զամենայն գործէր անխռովաբար. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 37. 39։)
indifferent;
indiscreet.
Զտէր թողին՝ անխտիր լինել ի պոռնկութիւն։ Անխտիր եղեւ ամենայն ազգ որդւոցն Իսրայէլի, խառնակեցան ընդ հեթանոսս. (Ովս. ՟Դ. 10։ ՟Ա. Եզր. 69։)
indifferently;
indiscreetly.
Զտէր թողին՝ անխտիր լինել ի պոռնկութիւն։ Անխտիր եղեւ ամենայն ազգ որդւոցն Իսրայէլի, խառնակեցան ընդ հեթանոսս. (Ովս. ՟Դ. 10։ ՟Ա. Եզր. 69։)
cf. Անխտիր.
Մտցեն ի նոսա անխտիր, եւ պղծեսցեն զնոսա։ Յամենայն տեղիս պաշտամանց անխտիր համարձակ մտանեմ. (Եզեկ. ՟Է. 22։ ՟Գ. Մակ. ՟Ա. 9։)
Ի մի բերէ զամենայն ազգս ի Քրիստոս անխտրաբար. (Ոսկ. գծ.։)
Անխտրաբար կոչէ զամենայն մարդկային բնութիւնս. (Մամբր.։)
Զոր անխտրապէս առեալ մեր՝ կապեցաք զայն նշան ընդ ամենայն նիւթս. (Յհ. իմ. պաւլ.։)
indifference;
indiscretion.
Յամենայն ինչ անխտրութեամբ մերձենան. (Մանդ. ՟Ժ՟Զ։)
Դադարեցին զօրք թագաւորին խառնամուխ լինել յամենայն տեղիս անխտրութեամբ. (Եղիշ. ՟Է։)
Զամենայն զայսոսիկ անխտրութեամբ բոլորովիմբ ամենայն աստուածութեանն վերադրիլ. (Դիոն. ածայ.։)
indocility;
irregularity, licentiousness;
incorrigibleness.
Անխրատութիւն՝ ամենայն ախտից մայր է. (Եւագր. ՟Թ։)
dumb;
irrational.
Ընդէ՞ր առնիցես ծառայ զխօսուն ոգիդ անխօս նիւթոյն՝ հօրն ամենայն չարեաց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 9։)
dumbness;
irrationality.
Մի շունչ յանասունսն ամենայն, որ ունի զմի նշանակ անխօսութեան։ Զթերութիւն անխօսութեանն՝ զոր ունին, ընտրողութեամբ զգայուն բարոյիցն նոցա ելից. (Վեցօր. ՟Թ։)
inconsumable;
incombustible.
Զամենայն անծախ երկիւղածութիւն ցուցանելով. (Բրս. ընչեղ.։)
without being consumed.
Պատարագիս անծախաբար յընդհանուրս ամենայն. (Բենիկ.։)
ignorant;
unknown;
foreign;
ignoble, obscure;
յանծանօթս, ignorantly, unwittingly;
incognito, without being known;
յանծանոթս — լինել, to be in disguise;
to feign or counterfeit.
Զամենայն տեսօղսն առ նա դարձուցանէր՝ զանգէտսն (կամ զգիտակս) եւ զանծանօթսն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 11։)
free;
without servants.
Ըստ բնութեամբ անծառայ գոլոյ հոգւոյն, եւ անըմբռնելի։ Անծառայ իմն, եւ յամենայն նուաստութենէ ազատ. (Դիոն. երկն.։)
unbegotten, unborn;
barren, steril.
unborn state.
unwillingness, constraint, compulsion.
Զանհոգն վարեն կեանս, անկամակութեամբն զամենայն զպարապումնն անցուցանելով. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 36։)
cf. Անկամակութիւն.
Անհնար է անշնչութիւն եւ անկամութիւն զամենայնէս համարել. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)
to lay the groundwork of lace;
to weave;
to twine.
Թիթղունս ոսկիս՝ թելս թելս անկանել ընդ կապուտակին եւ այլն։ Զխառնուածսն անկեալ անդստին ի նմանէ։ Անկանէր ընդ նմին անկուած ականակապ։ Անկանել գործել զամենայն գործ ճարտարութեան։ Եթէ անկցես զեօթանեսին գիսակս գլխոյ իմոյ ընդ ազբին։ Զոստայնս սարդից անկանեն. եւ այլն։
imperfect, incomplete, defective, faulty;
imperfectly, incompletely, faultily;
imperfect tense.
Ըստ մասինն՝ անկատար ելով՝ ո՛չ է ամենայն։ Ծնանի՝ ոչ կատարեալ գործ, այլ անկատար, իբր թէ մանուկ։ Ուր ոչ է մերձ Աստուած, անկատար է այն ամենայն. (Փիլ.։)
disorder, confusion, irregularity;
inordinateness, intemperance, excess, immoderation.
Միոյն անկարգութեամբ ամենայն կարգակիցք նորա անգոսնեսցին. (Շ. ընդհ.։)
not indigent, not in want.
ἁπροσδεής. non indigus, non egens. Որ չէ կարօտ իմիք. չունօղ զկարիս ինչ. ունօղ զամենայն պէտս կարեւորս առատութեամբ. ճոխ. աննուազ. ապէնիազ. բանի մը պակասութիւն կամ կարօտութիւն չունեցօղ, ունեւոր. եհթաճ՝ միւհթաճ օլմայան, իհթիյաճը եօգ, վարլը.
cf. Յանգաւոր.
shapeless;
unformed, imperfect;
ugly.
Եւ ի վեր քան զամենայն կերպ. օտար ի մարմնեղէն կերպարանաց. անմարմին. ἅμορφος, ἁμορφώτος, ἁσχημάτιστος. qui figurari nequit.
cf. Անկերպ.
Անկերպարան ամենայն իրօք՝ եւ անձեւ է. (Նիւս. կուս.։)
cf. Անկերպարանութիւն.
Ակնարկելով առ անկերպութիւն առաջիկայիցն (դիականց) ամենայն տաղտկութեամբ լցեալ. (Նիւս. թէոդոր.։)
Ի բաց բառնալով յաշխարհէ զզարդն՝ ընդունել սպասել զայն՝ որ էրն բնական իւր անկերպութիւն։ Գեղեցկութիւնք ի բաց բարձեալ են, տխուր անկերպութեամբ ամենայն ինչ զգածաւ. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)
"angle;
corner, nook;
— ճանապարհի, turning of the road;
բութ —, obtus-angled, obtus-angular;
սուր — acute-angled;
— հատանել, cf. Ական հատանել."
ԱՆԿԻՒՆ գրի եւ ԱՆԳԻՒՆ.(լծ. լտ. անկուլուս. յն. ղօնի՛ա, ղօ՛նիօս. պ. խիւնկ, փիւնճ. ռմկ. գունջ). քէօշէ. պուճագ. զավիյէ. γωνία. angulus. Տեղի՝ յոր յանգին անձկութեամբ երկոքին կողմանք շինուածոց. եւ ըստ երկրաչափից՝ խոտորնակ բերումն կամ անկումն երկուց գծից ի մի կէտ աւարտման։ Լայնաբար՝ կողմն ինչ առանձին. գոգ. խորշ. ծայր. ծագ. յամենայն լեզուս պէսպէս առմամբ.
Երկու սիւնս արասցես յանկիւնս խորանին։ Արար եւ զեղջիւրս նորա ի վերայ չորեցունց անկեանց իւրոց։ Յանկիւնէն մինչեւ ի դուռն։ Եղեւ գլուխ անկեան։ Յանկիւնս տան քոյ։ Առ անկեամբ գնացից տան նորա։ Առ ամենայն անկեան դարանակալ լինի։ Յանկիւնս հրապարակաց։ Ոչ եթէ յանկեան ուրեք գործեալ իցէ այս. եւ այլն։
Չորք անկիւնք (այս ինքն աշխարհս ամենայն) լուան զփրկութիւն. (Եփր. ել.։)
angulous, angular.
untrodden, desert.
Վայր անմխիթար, եւ ամենայն մարդկային գնացից անկոխելի. (Կլիմաք.։)
that cannot be plundered, not subject to devastation.
Աստի անդր մատուսցուք յանկողոպտելի գանձանակն ի ձեռն աղքատաց։ Զամենայն ինչ անդր ժողովեսցուք յանկողոպտելի գանձարանն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 24. 28։)
fall, tumble;
overthrow, ruin, subversion;
degradation;
cadence;
վերստին —, second fall;
relapse.
Անկանիլն, ըստ ամենայն նշ. իբր կործանումն. վայրաբերումն. զրկումն, վրիպումն, մահ, պատահումն եւ այլն.
Յարուցին ի գլորմանէ զանկումն ամենայնի երկրի. (Ագաթ.։)
Յանգումն բերեալ՝ տեսանէ զամենայն ի բարիս աւարտեալ. (Մագ. Ե։)
not carved, unpolished, rough.
impregnable;
invincible.
Անկռուելի է յամենայն իրս սովորութիւնն. (Նիւս. կուս.։)
disjoined, separate;
that does not participate, that takes no share.
Ամենայն ախտի անկցորդ՝ Աստուծոյ բնութիւնն է։ Անկցորդ է եւ ի վեր քան զամենայն ախտս։ Անուն ունայն՝ անկցորդ ի ճշմարտութենէ իրաց. (Փիլ.։)
Կենդանի արծաթն (սնդիկ՝) յամենայն աղտոյ մարմնոյ անկցորդ. (Կլիմաք.։)
speechless;
without aspiration;
breathless.
Անհագագ ոմն, եւ անկենդան, եւ առ ամենայն հրաման նուազեալ. (Նար. ՟Լ՟Դ։)