Definitions containing the research գան : 3048 Results

Մերակերպ

See full entry →

adj.

of our form or nature, human, incarnate.


Մերթ

See full entry →

adv.

sometimes, now and then, from time to time;
cf. Երբեմն.

NBHL (1)

Մերթ առանձինն, եւ մերթ աւագանեաւ. (Փարպ.։)


Մերկ, ոյ, ոց, ի, աց

See full entry →

adj. fig. prep. adv.

naked, bare;
unadorned, plain, simple, evident;
impudent, brazen-faced;
without;
evidently, obviously, palpably;
— ընդ — մարտընչել, to wrestle naked.

NBHL (1)

Զմերկ եւ զլոկ եւ զարհամարեալ ագանելիս. (Կանոն.։)


Մերկանամ, ացայ

See full entry →

vn. va.

to undress oneself, to strip, to strip naked, to denude, to uncover, to unveil, to pull off, to throw off, to be discovered;
to undress, to unclothe, to strip, to lay bare, to disrobe;
to bereave, to unfurnish;
— զսիրտ, to unbosom oneself to, to pour out one's feelings, to open oneself to;
ի բաց —, to cast, put or leave off;
ի բաց — զամօթ, to cast aside all sense of shame;
— յընչից, to deprive oneself of one's property;
— զսուրն ի պատենաից, to draw, to bare or unsheathe a sword;
— օձից, to cast the skin;
այն ինչ կամէր առաւօտն ի գիշերոյն —, իբրեւ այգն զառաւօտն մարկանայր, at dawn, at day-break, in the grey of the morning, at the peep of day;
յայսմ օրինակի զբանս իւր —նայր, he this expressed, or explained himself.

NBHL (1)

Զմտերիմս նորա եւ զկուսակալս գանձիւք ի նմանէ ի բաց մերկանալ. (Խոր. ՟Ա. 26։)


Հոսումն, ման

See full entry →

s.

flowing out, outpouring, effusion, discharge;
leakage.


Հով, ոյ

See full entry →

adj. s.

cool, fresh, bracing;
cool, coolness, freshness;
*cf. Հողմ;
folds caused by the wind draping;
—, տեղիք —ոց, —ոց գետին, cool, shady places;
country residence;
ի — ելանել, to go into the country, to breathe the fresh air of the country.


Հովուանոց, աց

See full entry →

s.

shepherd's dwelling.

NBHL (1)

Ժողովելն ի հովուանոցն։ Ընթեռնուն ի հովուանոցսն. իսկ առ մսրովն սաղմոսել։ Ի հովուանոցէն գան ի բեթղեհէմ. (Տօնակ.։)


Հովուապետ, աց

See full entry →

s. fig.

chief shepherd;
Jesus-Christ;
pontiff, archbishop.

NBHL (1)

Պահեալ զհովուապետն խաշանց քոց բանաւոր հօտի։ Հովուապետին անյայտ եղեալ։ Հովուապետաց հանդէսս. (Նար. գանձ խչ.։ Շ. վիպ.։ Երզն. լս.։)


Հովտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to sink, to give way, to fall in.

NBHL (1)

κοιλαίνομαι cavor κοῖλος γίνομαι cavus fio. Զգենուլ զձեւ հովտի. գոգանալ. խորունկնալ, իջնալ.


Հուպ, հպոյ, հպի, ից

See full entry →

adj. prep. adv.

near, nigh, close, adjacent;
near, close to, by, by the side of;
—, ընդ —, — ընդ, — առ —, ի հպոյ, near, close, at hand;
by and by, shortly, soon, very soon, in a short time;
— լինել, երթալ, մատչել, to be near, to approach, to draw near, to go or come near to, or towards, to go closer to;
to touch.

NBHL (4)

Զայս գանձ ես տաց ձեզ ի հուպ ժամանակի. (Ճ. ՟Ա.։)

Որդիքն ամենայն իրօք եղիցին հուպ ի ծնողսն. այսինքն նման. (Կիւրղ. գանձ.։)

Զի՞նչ արդեօք արասցէ, յորժամ եւ դիցուք առաջի նոցա զայս հուպ առ հուպ. (Կիւրղ. գանձ.։)

Այնուհետեւ ի յաւիտեան, եւ հուպ առ հուպ զտենդանս փափագանացն սիրելեաւն լնու. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Ի՟Է։)


Հպեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to approach.

NBHL (1)

Զորս մարմնոյ ի՛ւր են, ի վերայ մարմնոյ էութեան հպեցուցանեն ոմանք։ Ստել քեզ հոգւոյն սրբոյ ... ապա հպեցուցանէ առ այսոսիկ զոչն ստեցեր մարդկան, այլ՝ աստուծոյ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Հպումն, ման

See full entry →

s.

cf. Հպաւորութիւն.

NBHL (1)

Հպութեամբ եւ առաջնապէս։ Երեւեցուցանելով զորդի առ հպութիւն հօր. (Դիոն. երկն. ՟Ժ՟Բ։ Կիւրղ. գանձ.։)


Հռոգ, ի, իւ

See full entry →

s.

salary;
bursary.

NBHL (1)

Զմթերս գանձուց բացեալ՝ բաշխէր հռոք սպայիցն։ Ի համարու արքունի առնուլ հռոք, եւ դառնալ. (Ղեւոնդ.։)


Հռչակեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Հռչակեցուցանեմ.

NBHL (1)

Չարաչար հռչակել. (Կիւրղ. գանձ.։)


Հրաբեր

See full entry →

adj. chem.

igniferous, producing fire;
pyropherous.


Հրակերպ

See full entry →

adj.

cf. Հրակերպեան.


Հրահոսան

See full entry →

adj.

fire spreading, shedding fire on.


Հրաձեւ

See full entry →

s. adj.

pyramid;
cf. Հրակերպ.


Հրանիւթ

See full entry →

cf. Հրանիւթեայ.

NBHL (1)

Որ ի հրանիւթիցն սպասաւորելով։ Զարմից հրանիւթից։ Ի ջոկս հրանիւթից. (Շար.։ Նար. գանձ եկեղ.։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)


Հրաշագեղ

See full entry →

adj.

charming, graceful, of admirable beauty.


Հրաշազարդ

See full entry →

adj.

wonderfully ornamented or embellished with.

NBHL (1)

Զայս կերպարան հրաշազարդ իրի. (Նար. գանձ եկեղ.։)


Հրաշազարդեմ, եցի

See full entry →

va.

to ornament or adorn wonderfully well.

NBHL (1)

Հրաշազարդեալ ճառագայթիւք, կամ մեծագանձ սպասիւք. (Անան. եկեղ.։ Արծր. ՟Դ. 11։)


Հրաշափառ

See full entry →

adj.

most majestic, — glorious, — august.

NBHL (1)

Գործոց հրաշափառից եղեն արարօղք. (Կիւրղ. գանձ.։)


Հրաշափառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

magnificence, august grandeur;
wonders, marvels.

NBHL (1)

Նոր ի քրիստոս հրաշափառութիւն։ Զո՞ր կալցի տեղի որդւոյ հրաշափառութիւն, միայն նուաստութեանն երեւեցելոյ յեղանակի. (Կիւրղ. պրպմ. եւ Կիւրղ. գանձ.։)


Հրաշք, շից

See full entry →

s. fig.

miracle, marvel, wonder, prodigy, portent;
monster;
spectre, phantom, larvae, ghosts;
— իմաստութեան, prodigy of science, of wisdom;
—շս գործել, to work a miracle;
to perform miracles, to do or work wonders;
ի —շս զարմացման ածել, to surprise, to astonish, to stun, to amaze, to astound;
ո՜վ —շիցս, what a wonder ! good Heavens ! Goodness gracious !.

NBHL (1)

Փոխանակ աստուծոյ՝ հրաշից երկիր պագանես. (Վրք. հց. ՟Ի՟Ը։)


Հրապարակագոյժ

See full entry →

adj.

made public, published, divulged every where, rumoured abroad;
— առնել, to publish, to make known far and wide, to divulge, to noise or rumour abroad;
— լինել, to become public, to take wind, to be published, divulged.

NBHL (1)

Տեսեալ զանարգանս հօր իւրոյ, ելեալ հրապարակագոյժ բողոքէր. (Ոսկ. ղկ.։)


Հրապարակախօս, աց

See full entry →

adj. s. adv.

pronounced in public;
public speaker, haranguer, orator, speech-maker, declaimer;
publicly.


Հրապուրանք

See full entry →

s.

cf. Հրապոյրք.

NBHL (1)

Որպէս թէ ի նորա հրապուրանաց եղեւ այն։ Ոչ յուրուք հրապուրանաց, այլ միայն յիւր չար բարուցն սովորութենէ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Հրապուրացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to overstrain a word or phrase, to pervert the meaning or sense of a passage.

NBHL (1)

Զաստուածային գրեալս, որպէս իւրեանց թուեսցի, հրապուրացուցեալս. (Կիւրղ. գանձ.։)


Հրացայտ

See full entry →

adj. s.

emitting flames;
shining, sparkling, glittering;
— աչք, fire-flashing eyes;
—ք, fire-works.


Հրեշտակագումար

See full entry →

cf. Հրեշտակագունդ.


Հրեշտակագունդ

See full entry →

adj.

assembled, composed of angels.


Հրեշտականման

See full entry →

adj.

adb. resembling an angel, like an angel.


Հրեշտակապէս

See full entry →

adv.

like an angel, angelically.


Հրեշտակատիպ

See full entry →

adj.

of celestial form, of angelic appearance, or beauty.


Հրէարէն

See full entry →

adv. adj.

in hebrew;
cf. Հրէական;
— ուսանել, խօսել, գիտել, to learn, to speak, to know hebrew, the hebrew language or tongue.

NBHL (1)

Ոչ գան ի ճշմարտութիւն աւետարանին, զի հեթանոսերէնք էին, եւ հրէերէնք. (Եփր. գաղ.։)


Հօտ, ից

See full entry →

s. fig.

flock, flock of sheep, of goats, fold;
cf. Յօտ;
the faithful, the universal Church.

NBHL (1)

Պատրաստեսցո՛ւք միշտ զմեզ լինել ի հօտէ նորա։ Ուր հովիւք զհօտից ոչ հոգան. վասն որոյ անտերունչք հօտն քրիստոսի եւ մոլորական շրջին. (Խոսր.։)


Ձագախառն

See full entry →

adv.

together with their young.

NBHL (1)

Իբրեւ զաղաւնիս ձագախառն երամովին գան առ իս. (Ես. ՟Կ. 8։)


Ձագեմ

See full entry →

vn.

to chirp, to pip.

NBHL (1)

ՁԱԳԱՑԵԱԼ ՁԱԳԵԱԼ . Որոց բայն ունի լինել՝ Ձագանալ, եւ Ձագել. այսինքն ձայն հանել ձագուց ճակ, ճի՛կ. ճռուողել. ճճուել. ճիվ ճիվ ձան հանել, ճնճղկի պէս.


Ձաղանք, նաց

See full entry →

cf. Ձաղ;
cf. Ձաղկանք;
ի ծաղր եւ ի —նս լինել, cf. Ձաղ լինիմ.

NBHL (2)

Ձաղ. ձաղք. այպանք. ծանականք. անարգանք. նշաւակութիւն. ծաղրելն, իլն. եւ Իր ծաղրելի.

ՁԱՂԱՆՔ. Փոխանակ գրելոյ Ձաղկանք. որ է գան. ծեծ.


Ձաղկահեր

See full entry →

cf. Ձաղկամազ.

NBHL (1)

Հային ի հերսն, թէ ձաղկահե՞ր, կամ գանգրահեր իցէ. (Սեբեր. ՟Զ։)


Ձաղկամազ

See full entry →

adj.

having the hair erect.

NBHL (1)

Հային ի հերսն, թէ ձաղկահե՞ր, կամ գանգրահեր իցէ. (Սեբեր. ՟Զ։)


Ձաղկանք, նաց

See full entry →

s.

flagellation, whipping, scourging, cudgeling, flogging, drubbing, discipline, chastisement.


Ձաղկեմ, եցի

See full entry →

va.

to beat, to whip, to flog, to lash, to scourge, to flagellate, to discipline.

NBHL (1)

ῤαβδίζω, τύπτω verbero, flagello. Ձաղկով հարկանել. բրածեծ առնել. գանել. գան հարկանել. գաւազանել. ծեծել.


Ձայնարկու, աց

See full entry →

adj. s.

crying, uttering a cry;
crier, weeper, wailer, lamenter;
— գուսան, կին, mourner, mourning woman.

NBHL (1)

Մշտնջենաւոր ձայնարկու առաջի քո ա՛մենակալ։ Փողով ձայնարկու կոչման աշխարի. (Նար. ՟Ծ՟Դ. եւ Նար. գանձ եկեղ.։)


Ձանձրանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to grow tired, to become wearied, annoyed, cloyed, disgusted;
ձանձրացեալ ի կենաց, weary of life.

NBHL (1)

ἅχθομαι, προσεχθέω taedet me, molestiam capio, offensus sum ἁκηδιάζω acedia afficior, anxius sum ἑκκακέω segnesco, deficio եւ այլն. Ծանրանալ իմն եւ թանձրանալ ոգւոց կամ սրտի. տաղտկանալ եւ զազրանալ. նեղիլ. թուլանալ. ծուլանալ. վաստակիլ. լքանիլ. թախծիլ վհատութեամբ. ձանձրնալ, զզուիլ, գանիլ, յոգնիլ.


Ձեռագործ, աց

See full entry →

adj. s.

made with hands, manual, artificial;
manufacturing, mechanical;
manufacture, handiwork.

NBHL (1)

Ձեռագործն անիծեալ. ինքն, եւ որ արարն զնա։ Մի՛ առնիցէք ձեզ ձեռագործս։ Ոչ պագանեն երկիր ձեռագործաց։ Զփայտեղէն ձեռագործս ձեր. եւ այլն։


Ձեռէք

See full entry →

s.

glove;
ագուցանել ձեռէս, to glove;
ագանել ձեռէս, to put on one's gloves;
հանել զձեռէս, to unglove, to take another's gloves off;
to unglove, to pull or take off one's gloves.


Ձեռնադրեմ, եցի

See full entry →

va.

to lay hands on the head of;
to ordain, to confer the orders of the church;
to consecrate;
to anoint, to crown.

NBHL (1)

Ձեռնադրէր կարապետն։ Սա արժանապէս ձեռնադրեաց զքեզ ի յորձանսն յորդանանու։ Համագոյակցիդ քո ձեռնադրողի. (Շար.։ Նար. գանձ հոգ.։)


Ձեռնարկ, ի

See full entry →

s.

enterprise, undertaking;
subscription, signature;
argument, reasoning.

NBHL (1)

Խորհուրդ կրկին ձեռնարկ վերստին. (Նար. գանձ խչ.։)