cf. Պանդոկապան.
Պանդոկին ետ ցպանդոկապետն. (եկեղեցին ցեպիսկոպոսն. Սեբեր. ՟Ժ՟Բ։)
cf. Քող.
Ուրար կայսերաց, որով շրջապատեն զինքեանս, եմիփորոն պապոյն եւ արքեպիսկոպոսացն. (Մարթին.։)
Եհան (եպիսկոպոսն) զեմիփորոնն, եւ զփիղոնն, եւ զորարն. (Ճ. ՟Բ.։)
evil-tongued, slanderous.
Զչարալեզուն եւնոմիոս զեպիսկոպոսն գերմանիկոյ. (Հ. մարտ. ՟Ժ՟Ը.։)
fellow-deacon.
Սարկաւագակիցն իմ հեղդացաւ ըստ եպիսկոպոսին հրամանի լուցանել զկանթեղսն. (Լմբ. պտրգ.։)
to shave, to shear;
cf. Մօրուք.
Եպիսկոպոսն կարոցօք խաչաձեւ հատանէ զհերսն. եւ այլ ոք ի կղերիկոսացն տանի եւ սափրէ զգագաթն. (Մաշտ.։)
clothed in a holy or white raiment;
holy, pious, godly, divine.
Սրբազգեստից կղերիկոսաց, քահանայից, եւ եպիսկոպոսաց։ Զսրբազգեստիցն վերընծայեալ զանհամար աղինս. (Ճ. ՟Ժ.։ Նար. մծբ.։)
vestry-room, sacristy.
Զգենու եպիսկոպոսն ըստ օրինին ի սրբատունն եկեղեցւոյն՝ քահանայիւք եւ սարկաւագօքն. (Մաշտ.։)
the ceremony of giving or taking the habit or the veil.
Իսկ սքեմարկէքն՝ թէոդորոսի եպիսկոպոսի է արարեալ սիդարէ պամփիլացւոց քաղաքին. (Ոսկիփոր։)
cf. Սքեմառութիւն.
Եթէ պա՞րտ է եպիսկոպոսի կրօնաւորիլ սքեմաւորութեամբ. ոչ է պարտ. (Կանոն։)
veil;
vest.
Եպիսկոպոսն զգեցեալ լինի երկնանման սպիտակ սքողիւք երկնամած նափորտիւն. (Մաշտ։)
pot, small pot, saucepan.
Ես եմ եպիսկոպոս խոհակերոցին՝ պուտկանց եւ սափորոց. յորժամ մեղանչեն ինձ՝ կապեմ զնոսա. զպուտկունսն աղիւ եւ համեմով, զսափորսն գինւով եւ ջրով. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
fruit;
fruits;
fruit, produce, effect, result;
tip of finger;
— աչաց, pupil, eye-ball, apple of the eye;
չորս — խունք, four grains of incense;
դալար, կանաչ, վաղահաս, հասուն, չոր, փտեալ —, fresh, green or unripe, premature, ripe, dried, rotten fruit;
կեղեւ պտղոց, peel, paring;
կեղեւել զ—ս, to pare, to peel;
to decorticate, to strip;
— տալ, բերել, to bear, to yield, to produce fruits;
— քաղել, to gather, to pluck, to pick fruit;
to reap the fruit of, to derive benefit from.
Եպիսկոպոսն վառէ չորս պտուղ խունկ, եւ դնէ ի չորս տնկիւնս սեղանոյն։ Լոսեն պտուղ խունկ, եւ խառնեն յօրհնեալ ձէթն. (Մաշտ. կիլիկ.։)
to distinguish, to separate, to detach.
Ետ ջոկել զեպիսկոպոսի մարմինն եւ զաբեղայիցն յայլազգեացն. (Յայսմաւ.։)
justly, deservedly;
in truth, truly, surely, certainly, and indeed, in fact, yes.
Գովութիւնն զոր ետուր նախ եպիսկոպոսիդ, եւ ապա ինձ, յիրաւի արարեր. (Եղիշ. ՟Գ։)
"cf. Յառաջագահ;
— արքեպիսկոպոս, primate;
— նստել, բազմել, լինել, to preside, to be the president, to hold the first place;
—ք, cf. Նախաթոռք."
chief, principal.
Յառաջինսն գրեսցի նա նախագլուխ եպիսկոպոս (արքեպիսկոպոս). (Կանոն.։)
to undertake;
to presume;
to preelect;
to promote, to raise, to exalt;
to consecrate or ordain.
Ոչ նախաձեռնել, ոչ ձեռնադրութիւնս առնել։ Իշխանութիւն ունին նախաձեռնել, եւ անուանս կոչել արժանաւորացն վիճակին։ Զպօղոս յեպիսկոպոսութիւն նախաձեռնէին։ Ի կարգ քահանայութեան նախաձեռնեալ (եղեւ)։ Յեպիսկոպոսութիւն նախաձեռնեցաւ փռիւգացւոցն. (Սոկր.։)
very laborious, most industrious.
Զյառաջեպիսկոպոսն զնախավաստակն.
Զյառաջեպիսկոպոսն զնախավաստակն զգրիգորիս. այն է՝ գր. լուս. (Բուզ. ՟Գ. 14։)
foresight, prevision;
prophecy.
Նախատեսութիւնս սրբասնելոց (տեսչութիւնս եպիսկոպոսաց). (Նար. ՟Հ՟Ե։)
cf. Նախագաղափար.
Յամենայն երկրէ եպիսկոպոսունք իբրեւ զնախատիպ պատկեր տեսանէին զսրբութիւն նորա. (Ոսկ. մելիտ.։)
patriarchal.
Նահապետական նախագահութեամբ տանին յանգել յեպիսկոպոսն, եւի քրովբէական դասն. (Յհ. իմ. ատ.։)
dyer.
Շմաւոն եպիսկոպոս սղակ քաղաքի եւ տիսբոնի. զոր անուանէին որդի նարօտաներկաց. (Ճ. ՟Բ.։)
cloak, mantle;
monk's long mantle;
cope, chasuble.
Քահանայ եւ եպիսկոպոս իւրով նափորտամբն։ Եպիսկոպոսն հանէ զեմիփոռոնն, եւ գայ առաջի սրբոյ սեղանոյն՝ միայն նափորտամբն. (Պտրգ. աթ.։)
to cause to succeed, to replace;
cf. Յաջորդիմ.
Զաթոռ եպիսկոպոսապետութեանն յաջորդեաց Յովսէփ. (Խոր. ՟Գ. 67։)
to remain, to stay;
to stop, to wait, to expect;
to hope;
to rest, to be at rest;
to last, to consist, to hold out;
cf. Բարեաւ, cf. Խաղաղութիւն, cf. Կամ.
Ոչ եկաց մնաց ամենայն եպիսկոպոսացն։ Որում ոչ եւս մնայաք, եկն երեւեցաւ. (Եղիշ. ՟Գ. ՟Ը։)
seal-ring or signet-ring.
Գիրս վկայականս մատնէհարօք եպիսկոպոսի. (Մարթին.։)
to be a martyr, to suffer martyrdom, to undergo death in witness of the faith.
Անտիոքացւոց եպիսկոպոս մարտիւրոսաացաւ. (Եւս. քր. ՟Բ։)
honourable, respectable.
Ձեռնադրութեամբ հօր օծանի՝ եպիսկոպոս մեծահարկի. (Լմբ. ի շնորհ.։)
metropolitan.
ՄԵՏՐԱՊՕԼԻՏ μητροπολίτης metropolita, episcopus metropolitanus. գրի եւ ՄԵՏՐԱՊՕՂԻՏ, ՄԵՏՐՈՊՕԼԻՏ, լտունք. Բառ յն. միդրօբօլիդիս. այսինքն մայրաքաղաքացի. որպէս Արքեպիսկոպոս մայրաքաղաքի.
Ղեւոնդիոս արքեպիսկոպոս մետրապօլիտ մեգաղէ՛ կեսարու. (Ագաթ.։)
dignity of a -;
archbishopric.
Եպիսկոպոսութիւն մայրաքաղաքի. արքեպիսկոպոսութիւն.
pastoral, pastorly, shepherdly;
— գաւազան, shepherd's crook;
crosier;
— թուղթ, կոնդակ, pastoral letter;
— կեանք, կենցաղ, pastoral life;
— մախաղ, շուն, shepherd's bag, scrip;
shepherd's dog.
ποιμενικός, ποιμνικός, ποιμαντικός, ποιμένιος pastoralis, pastoritius. Որ ինչ ա՛նկ է հովուի, եւ հովուութեան. եւ Առաջնորդական. եպիսկոպոսական.
pastor's companion, fellow pastor;
bishop's colleague, coadjutor.
Ընկեր եւ գործակից կամ օգնական հովուի. եւ Եպիսկոպոսակից.
shepherd's dwelling.
Վանք հովուաց, որպէս առ բեթղեհէմաւ. փարախ. եւ Եպիսկոպոսարան.
chief shepherd;
Jesus-Christ;
pontiff, archbishop.
ἁρχιποιμήν princeps pastorum. Գլուխ եւ պետ հովուաց. եւ Քրիստոս տէրն մեր. որ եւ Հօտապետ. եւ Փոխանորդն քրիստոսի. քահանայապետ. եպիսկոպոսապետ.
manuscript, hand-writing;
bond, obligation, bill, note;
signature.
Ձայնակցութեամբ եւ ձեռնագրով ամենայն եպիսկոպոսաց. (Գր. տղ. թղթ.։)
to lay hands on the head of;
to ordain, to confer the orders of the church;
to consecrate;
to anoint, to crown.
Ձեռնադրել յեպիսկոպոսութիւն։ Ձեռնադրիլ ի հայրապետութիւն. (Խոր.։ Յհ. կթ. եւ այլն։)
laying on of hands, ordination;
consecration;
anointing, coronation.
Ի ձեռն առաքելոցն ձեռնադրութեան։ Ձեռնադրութիւն եպիսկոպոսութեան։ Քահանայական ձեռնադրութեամբ շնորհս ընձեռէ ի հոգւոյն սրբոյ. (Աթ. ՟Ժ՟Բ։ Եւս. պտմ.։ Յճխ.։ Մաշտ.։)
enterprise, undertaking;
subscription, signature;
argument, reasoning.
Ժողով եպիսկոպոսացն ձեռնարկ արարեալ։ Ձեռնարկ հաւատոյ նամակի. (Յհ. կթ.։)
Խնդրեաց ի ներսիսէ ձեռնարկ։ Տայ նմա խորհուրդ՝ առնել եպիսկոպոս, միայն թէ առցէ զնորին ձեռնարկն, զի այրեսցէ. (Կաղանկտ.։)
prayer, entreaty, supplication, imploration;
wish, desire.
Մաղթանք նախարարաց կամ եպիսկոպոսաց՝ առ մեծն ներսէս, կամ առ արքայն պարսից. (Խոր. ՟Գ. 29. 65։)
metropolis, capital;
— վանք, cf. Մայրավանք.
Մօր քաղաքաց եպիսկոպոս. (Կանոն.։)
Մօր քաղաքին եպիսկոպոսն. (անդ։)
Որ մայրաքաղաքաց կամ մայրաքաղաքի եպիսկոպոսն է։
ՄԱՅՐԱՔԱՂԱՔ. իբր Մետրապօլտական կամ արքեպիսկոպոսական եկեղեցի.
native or inhabitant of a metropolis;
metropolitan.
Բնակիչ մայրաքաղաքի. եւ Արքեպիսկոպոս մայրաքաղաքի. մետրապօլիտ. եւ Վանականն երեւելի մենաստանի.
Ունի իշխանութիւն յեպիսկոպոս նորին մայրաքաղաքացւոյն ապաւինիլ. ապա եթէ մայրաքաղաքին եպիսկոպոսն ոչ իցէ անդ, ի մօտագոյն գաւառին եպիսկոպոսն ընթասցէ. (Կանոն.։)
Մեք եմք քառասուն եպիսկոպոս ի զանազան իշխանութենէ. որ եւ եօթն՝ մայրաքաղաքացի եմք. (Վրք. ոսկ.։)
Զի՞նչ արդեօք պարտ է նախանձել. ընդ որո՞յ մայրաքաղաքացեաց եւ եպիսկոպոսաց եւ հարանց. (Մագ. ՟Ա.։)
dyer.
Գոհսթասդ, որ թարգմանի ներկագործ ծիրանեաց արքայական զգեստու, շմաւոն եպիսկոպոս. (Արծր. ՟Ա. 14։)
signification.
Փիլիքսիանոսի եպիսկոպոսի ցուցմունք եւ նշանաբանութիւնք հոգեւոր սիրոյ. (Ոսկիփոր.։)
newly built or constructed;
strange, stupendous;
newly ordained.
Առ ի խրատ նորակերտ հայրապետին։ Նորակերտքն զձեռսն ի միմեանս յար դնելով, եւ եպիսկոպոսն սուրբ մեռոնաւն օծանէ խաաչնման. (Մաշտ.։)
cf. Նորուսումն.
Ոչ է պարտ զհեթանոսաց զնորատունկս եւ զնորուսմունսն առժամայն ածել յեպիսկոպոսութիւն. (Կանոն.։)
new-student or scholar.
Ոչ է պարտ զհեթանոսաց զնորատունկս եւ զնորուսմունսն առժամայն ածել յեպիսկոպոսութիւն. (Կանոն.։)
usher, sheriff's officer, sergeant, lictor;
nuncio;
deputy;
cf. Նուիրանոց.
Ի գալ նուիրակի կաթուղիկոսին՝ կոստանդեայ եպիսկոպոսի. (Ուռպ.։)
to offer, to present, to give;
to dedicate, to vow, to devote;
to ordain;
to consecrate;
to sacrifice;
— or — նուէրս, to pour out libations to;
— զանձն, to devote, to sacrifice oneself;
— զդիս, to honour idols with offering;
—եալ, to be ordained or consecrated;
— կռոց, consecrated to idols.
ՆՈՒԻՐԵԼ. որպէս Նուիրագործել. նուիրակատար լինել. օրհնել, ձեռնադրել. մկրտել, դրոշմել, հաղորդել սուրբ խորհրդոց, եւ աբեղայ օրհնել. ուստի ՆՈՒԻՐՈՂ՝ ἰεροτελεστής, τετελεσμένος sacrorum initiator. ասի եպիսկոպոսն կամ քահանայն. եւ ՆՈՒԻՐԵԱԼ. τελουμένος, τετελεσμένος initiatus, initiandus. կոչի անձն օրհնելի.
drawing-room, saloon.
ἁσπαστικόν salutatorium. Տեղի յայգորելի յեպիսկոպոսարանի. դարպաս արտաքոյ տաճարի՝ վասն ընդունելոյ զեկեալս յողջոյն առաջնորդին.
Զկնի ժողովոյն մտեալ յողջունարանն՝ հրամայեաց ոչ զոք թողուլ ի մէջ նոցա, բայց միայն յեպիսկոպոսացն եւ յերիցանցն եւ ի սարկաւագացն։ Եմուտ յողջունարանն. (Ճ. ՟Ժ.։ Տէր Իսրայէլ. նոյ. ՟Ի՟Ե.։)
to salute, to compliment;
— ի հանգիստ սրբոց առաքելոցն, to visit the sepulchres of the holy Apostles.
Ողջունեցան յաւետարանէն եւ յեպիսկոպոսացն. (Եղիշ. ՟Գ։)