mercy, charity, clemency, pity, compassion;
charity, alms, almsgiving, goodness;
գործք ողորմածութեան, good deed.
Ողորմածութիւն առնել՝ լինի ծառայ հրամանին աստուծոյ. եւ ժողովել՝ եւ պահել՝ լինի ծառայ հրամանի բանսարկութիւնն. (Մեկն. ղկ.։)
deceitful, deluding, seducing.
Ի մտախաբ եւ ի բանսարկու մարդկանէ։ Հոգեկորոյս, եւ միշտ մտախաբ. (Բուզ. ՟Գ. 5։ Նար. ՟Ի՟Բ։)
for, on account of, for the sake of, in consideration of.
Խոնարհեցար ի բարձանց եւ առեր մարմին ի կուսէն յաղագս անկելոյն յանլուծիչ կենաց բանսարկուին խաբմամբ։ Լեղեաւ կերակրեցար յաղագս անկելոյն ի ճաշակմանէ մահաբեր պտղոյն. (Շար.։)
cf. Յաղթող.
Յաղթկու (կամ յաղթու) լինիցիս բանսարկուին չարութեանն. (Մաշկ.։)
setting or laying a snare;
lying in wait;
cunning, deceitful.
Որոգայթադիր բանսարկուն բազում անգամ մեզ եւ յաջակողմն տայ գթել. (Լմբ. պտրգ.։)
sower of tares;
devil, sower of strife.
Ցանօղ զորոմն. բանսարկուն, եւ հետեւօղք նորա, որպէս եւ բան եւ գործք նոցա.
hunter;
devil.
θηρευτής venator. Որսացօղ, որսորդ. չարարուեստ պատրիչ բանսարկուն.
tale-bearer, tell-tale, backbiter, informer, slanderer;
tale-bearing, slanderous.
ψίθυρος, μεμψίμοιρος mussitans, susurro, murmurans, querulus. (իբր Շոգւով բերանոյ իւրոյ մսգիչ լսելեաց. կամ ի կրկնութենէ Շոգ կամ մոգ բառիդ) Շշնջօղ բանսարկու. հծծօղ քսու. փասքուս. քոմսս. բամբասասէր. տրտնջօղ. եւ Բամբասական.
evil or malicious reports, delation, story, tale, report, backbiting, slander, scandal;
flattery.
ψιθυρισμός mussitatio, murmuratio. Բան շոգմոգաց. շշնջիւն. բանսարկութիւն. շաղակրատանք. եւ Հրապոյրք շողոմարարաց.
writing oracles;
prophet;
sentence.
warlike, martial;
— հրահանգք, martial exercises.
ՊԱՏԵՐԱԶՄԱԿԱՆ. Պատերազմօղ. ոսոխ. բանսարկու.
commanding, ordering, disposing.
Դնօղ կամացն կան պահեալ ընդ հրամանաւ պատուիրանադին։ Գիտելով (բանսարկուին) զաստուած պատուիրանադիր, եւ զադամ պատուիրեալ. (Ագաթ.։)
deceit, cheat, fraud, imposition, seduction, trick, imposture;
mistake, error;
illusion, deception;
աստղ —նաց, erratic star, planet;
ի —նս արկանել, —նս մատուցանել, to deceive, to cheat, to seduce, to induce or lead into error;
cf. Ըմբռնիմ.
Պատրանք բանսարկուին, կամ թշնամւոյն, չարին, դիւին, ՟Եւն. (Շար.։ Ժմ.։ Մաշտ. որ են ներգործաբար։)
to have a pain, an ailing;
to be afflicted, chagrined;
to regret;
cf. Ցաւէ.
Ցաւելի բանսարկուին, եւ զարհուրելի դիւաց. (Բրս. գորդ.) յն. ὁδυνηρός molestus
Յիշատակաւ հրաման հեղուսիցն ... ցաւեսցի չարին. (Նար. ՟Ի՟Ը. այսինքն ցաւ եւ խոց լիցի բանսարկուին։)
to cut off, to retrench.
Զմոլեգնաճառ բանսարկուին զգլուխ ի յուսոցն արմատոց հարեալ վերակտրեցին. (Նար. առաք.։)
place, spot, site;
occasion, opportunity;
point, lieu;
հասարակ —ք, common-place topics;
հասարակաց —ք, public places, squares;
սուրբ —ք, holy place;
the Holy Land;
— ապաւինի, refuge, shelter, retreat, cover;
առ տեղեաւս, here;
ի — or ի տեղւոջ, in the room of, instead of, in lieu or place of;
ի —ս —ս, տեղեաց տեղեաց, in different places, in some or several places;
ընդ ամենայն —ս, in all places, every where;
omnipresent;
առ տեղեաւն, there, in the very place;
just then, for that time, for a short time;
ունել զ—, to supply the place of, to substitute for, to take or fill the place of, to succeed;
ունել զառաջին —, to hold or occupy the most advantageous place, to be on the side of the wall;
զ— առնուլ, ունել, to stop, to cease to go, to rest, to take repose, to halt;
անկանել ի տեղւոջ, to be left dead on the spot;
— առնել ումեք, to give the first place to a person;
— տալ ումեք, to yield, to give up, to acquiesce, to consent, to condescend, to submit;
— տալ իմիք, to expose oneself, to give hold;
— տալ յիմեքէ or յումեքէ, to evade, to avoid, to draw back, to withdraw, to retire, to depart, to go away;
շրջէր փախստական տեղւոյ ի —, as a fugitive he wandered;
բանին իմոյ չիք — ի ձեզ, my words have no place in you;
— տուր գնա՛, get thee hence ! cf. Թատր, cf. Ժահահոտ.
Զի մի՛ տեղի գտցէ բանսարկուն բամբասել զաստուած։ Զոմանս աղքատս արար, զի տեղի լիցի մեծատանցն բարեգործելոյ։ Թէ կամեցեալ էր երկարել զբանս, գոյր տեղի ընդարձակութեան։ Երիս եցոյց մեզ բանս զկործանմանն մերոյ տեղիս։ Օձն խաբօղ, եւ յիմարութիւնն տեղի, եւ ցանկութիւնն գող. (Լմբ. պտրգ.։ Իգն.։ Խոսր.։ Յհ. իմ. երեւ.։ Մաշկ.։)
beginning, commencement, outset;
origin, principle;
cause, matter, author, mother, motive, birth, base, foundation;
principle, maxim;
prelude, proem, exordium;
սկզբունք անընդմիջականք, immediate principles;
սկզբունք արքիմեդեայ, Archimedes' principles;
ի սրզբանէ or սկզբանէ, ի սկզբնուստ, in the beginning, at first, originally, firstly, primitively;
անդուստ or անդստին ի սկզբանէ, from the very beginning or outset, from the first, ab ovo, ab antiquo;
ի սրզբանէ ցկատարածն, from beginning to end;
ի սկզբանէ աշխարհի, since the creation of the world;
ի սկզբանէ էր բանն, in the beginning was the Word;
— առնել or առնուլ, ունել, cf. Սկսանիմ;
ի սկզբանէ, from the beginning, at the beginning;
cf. Սկիզբն.
Որպէս ի սկզբնուստն աստուած ի հաստումն մարդնոյն՝ ստեղծ եւ արար (զնա) առանց մեղաց։ Ոչ ի նմա ի սկզբնուստն գործեաց բանսարկուն զմեզս, այլ ի բանականի եւ յիմանալի բնութեան մարդոյ ի սկզբնուստն գործեաց բանսարկուն զմեղս, այլ ի բանականի եւ յիմանալի բնութեան մարդոյ ի սկզբնուստն գործեաց բանսարկուն զմեղսն. (Աթ. ՟Դ։)
reptile;
bolt;
slide, slide-valve.
ՕՁԱՃԱՇԱԿ ՍՈՂՆԱԿ. Եւայ, օրինակ զգայութեան իբր սողնակի, ճաշակօղ ի պտղոյն պատրանօք բանսարկու օձին.
to be sad, sorry, afflicted, chagrined, to grieve, to take to heart;
to wither, to fade.
Բարերարն տխրեցեալ, եւ բանսարկուն ուրախացեալ։ Դէմք երկնակի կերպից, մինն տխրեալ, եւ միւսն ցասուցեալ. (Նար. ՟Դ. ՟Լ։)
malignity, malevolence, ill-will, malice.
Ամենեքեան անծանօթանային միմեանց ի բանսարկուին վնասամտութենէ. (Բրս. գորդ.։)
cf. Վարատեցուցանեմ.
Էառ զքեզ բանսարկուն, վարատեաց զքեզ ի ժամանակս բազում. (Աթ. համբ.։)
profligacy, disorder, libertinism, licentiousness, debauchery, lewdness, scandalous behaviour.
Յիմարութիւն ցոփութեան բարոյիցն յայլանդակ միտս զնա փոխաբերէր։ Ի հրապոյրս ցոփութեան բերեալ ի բանից բանսարկութեանց ոմանց. (Յհ. կթ.։)
serpent, adder, snake;
— or — աւազակ, the devil;
— խարամանի, dipsas or dipsade;
— շչէ, the serpent hisses;
cf. Քաղցրութիւն.
ՕՁ ԱՒԱԶԱԿ. Նոյն ինքն բանսարկուն.
ՕՁ. ստէպ դնի փոխանակ նախնոյ օձին կամ բանսարկուին.
Օձ է նոյն ինքն բանսարկուն. (Լմբ. ժղ.։)
serpent-breathed.
Յօձէ շնչեալ, թելադրեալ. ռնով օձի կամ բանսարկութիւնն դեղեալ.
deceived by the serpent.
Պատրեալն յօձէ. եւ Եղեալն պատրանօք օձին, այսինքն բանսարկուին.
given by the serpent to eat.
Ջամբեալ յօձէն. առթեալ ի բանսարկութենէն.
to divide, to disunite, to separate, to detach, to sever, to part, to distract, to divert from;
to dissipate, to disperse, to scatter;
to sow discord or strife;
to tear, to lacerate;
to be divided, dissipated, to dissent.
Բայց այդ այժմ օցտեաց զնա (քրիստոս զբանսարկուն), զբադինս նորա եւ զպաշտանմունսն ցրուաց. (Գր. սքանչ.։)
Զի մի՛ ոք օցտեալ ի բանսարկուէն ելցէ արտաքս. (Շար.։)
Բարիատեաց բանսարկուն զմեզ խոզանման աղբասնունդ մեղացն քաղաքակիցս արար. (Լծ. կոչ.։)
throwing, flinging or casting stones;
ballista, catapult;
— բարբառ, biting words;
իբրեւ — մի, a stone's cast or throw;
— առնել, to precipitate;
— լինել, to throw stones;
to fling at one.
Թագաւորեալք յԱստուածոյ նահատակին՝ յամօթ եւ ի քարընկէց յերեսս բանսարկութիւն. (Ժմ.։)
space between the tips of the thumb and forefinger;
or.
cf. Քսու.
ՔՍԻՉ կամ ՔՍՍԻՉ. Որ քսէ. քսու. բանսարկու.
cf. Քսու.
Քսու, իբր քսումսու. որ եւ ՔՍՄՍՈՏ. Քսփուս. փասքու. շոգմոգ. բանսարկու.
cf. Քսութիւն.
ՔՍՄՈՍՈՒԹԻՒՆ ՔՍՄՍԱԽՕՍՈՒԹԻՒՆ. Քսմսան լինել, քսութիւն. բանսարկութիւն.
tale-bearer, informer, tell-tale, slanderer, backbiter.
διάβολος calumniator ψίθυρος, ψιθυρίζω susurro, detractor, mussitans. Քսօղ. փասքուս. բանսարկու. սերմանացան ատելութեան. գաղտ չարախօս. շոգմոգ. մատնիչ.
tale-bearing, story, report, tale, delation, secret accusation.
ՔՍՈՒԹԻՒՆ ψιθυρισμός mussitatio, susurrus διαβολή criminatio, obtrectatio. գրի եւ ՔՍՍՈՒԹԻՒՆ. Քսիք. գործ քսուի. քսելն. քսմոսութիւն. բանսարկութիւն. շոգմոգութիւն. բանիւ մատնութիւն.
cf. Փասքուս.
Մարդիկ՝ որք լինին բանսարկուք եւ քսփուսք յատենի. (Մխ. դտ.։)
Բարեատեաց բանսարկուն. (ՃՃ.։)
Ոչ սահման մահու, ոչ բռնութիւն բանսարկուին, այլ կցորդութիւն առ մահկանացուսս եւ բռնաւորեալսս. (Աթ. ՟Բ։)
cf. Քերովբիմ.
ՔԵՐՈՎԲ ՔԵՐՕԲ ՔԵՐՈԲ ՔԵՐՈՒԲ ՔԵՐՈՎԲԷ ՔԵՐՈԲԷ ՔՐՈՎԲԷ ՔԵՐՈՎԲԻՄ ՔԵՐՈԲԻՄ. Բառ եբր. քերուպ. յոքնակի՝ քերօպիմ, քէրուպիմ. χερούβ, χερουβείμ, -βίμ, -βεῖν, -βίμ cherub, cherubim, -bin. Վերին դաս զուարթնոց զկնի Սրովբէից, քառակերպեան երեւեալ ի տեսիլս, եւ քառաթեւ եւ բազմաչեայ հրացայտ. եւ նկար կամ քանդակ գրուագաց նոցա ի նոյն նմանութիւն. ասի եւ զբանսարկութենէն՝ որ երբեմն գլուխ էր հրեշտակաց.
cf. Քերովբիմ.
ՔԵՐՈՎԲ ՔԵՐՕԲ ՔԵՐՈԲ ՔԵՐՈՒԲ ՔԵՐՈՎԲԷ ՔԵՐՈԲԷ ՔՐՈՎԲԷ ՔԵՐՈՎԲԻՄ ՔԵՐՈԲԻՄ. Բառ եբր. քերուպ. յոքնակի՝ քերօպիմ, քէրուպիմ. χερούβ, χερουβείμ, -βίμ, -βεῖν, -βίμ cherub, cherubim, -bin. Վերին դաս զուարթնոց զկնի Սրովբէից, քառակերպեան երեւեալ ի տեսիլս, եւ քառաթեւ եւ բազմաչեայ հրացայտ. եւ նկար կամ քանդակ գրուագաց նոցա ի նոյն նմանութիւն. ասի եւ զբանսարկութենէն՝ որ երբեմն գլուխ էր հրեշտակաց.
cherub;
cherubim.
ՔԵՐՈՎԲ ՔԵՐՕԲ ՔԵՐՈԲ ՔԵՐՈՒԲ ՔԵՐՈՎԲԷ ՔԵՐՈԲԷ ՔՐՈՎԲԷ ՔԵՐՈՎԲԻՄ ՔԵՐՈԲԻՄ. Բառ եբր. քերուպ. յոքնակի՝ քերօպիմ, քէրուպիմ. Վերին դաս զուարթնոց զկնի Սրովբէից, քառակերպեան երեւեալ ի տեսիլս, եւ քառաթեւ եւ բազմաչեայ հրացայտ. եւ նկար կամ քանդակ գրուագաց նոցա ի նոյն նմանութիւն. ասի եւ զբանսարկութենէն՝ որ երբեմն գլուխ էր հրեշտակաց.
ՕՁԱՃԱՇԱԿ ՍՈՂՆԱԿ. Եւայ, օրինակ զգայութեան իբր սողնակի, ճաշակօղ ի պտղոյն պատրանօք բանսարկու օձին.