Definitions containing the research պատահ : 845 Results

Գորովալի

See full entry →

cf. Գորովագին.

NBHL (1)

Որո՞ց ծնօղք առ որդիս այսպէս գորովալիր միշտ ի պատահեալսն լինին, որպէս նա առ աշակերտսն. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)


Գորովալիր

See full entry →

cf. Գորովագին.

NBHL (1)

Որո՞ց ծնօղք առ որդիս այսպէս գորովալիր միշտ ի պատահեալսն լինին, որպէս նա առ աշակերտսն. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)


Գորովալից

See full entry →

cf. Գորովագին.

NBHL (1)

Որո՞ց ծնօղք առ որդիս այսպէս գորովալիր միշտ ի պատահեալսն լինին, որպէս նա առ աշակերտսն. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)


Դողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

trepidation;
start;
shudder, horrour;
convulsive motion;
whim;
shiver, shivering;
ի դողման լինել, կալ, զդողման հարկանիլ, to tremble;
ահիւ եւ դողութեամբ, with fear and trembling;
եմուտ — յոսկերս իմ, (the shudder penetrated to my bones), I trembled with fright, I shuddered with fear;
— կալցի ի քէն զլերինս, at thy presence the mountains will tremble;
— երկրի, earth-quake.

NBHL (1)

Ցնծացէ՛ք առաջի նորա դողութեամբ։ Ահիւ եւ դողութեամբ։ Դողումն եւ սոսկումն պատահեցին ինձ։ Դողումն կալցի զամպարիշտս.եւ այլն։


Դողումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դողութիւն.

NBHL (1)

Ցնծացէ՛ք առաջի նորա դողութեամբ։ Ահիւ եւ դողութեամբ։ Դողումն եւ սոսկումն պատահեցին ինձ։ Դողումն կալցի զամպարիշտս.եւ այլն։


Դուրգն, դրգան

See full entry →

s.

potter's wheel.

NBHL (1)

Ոչ ըստ պատահման անկաւ ի դրգանէն։


Եզնակն

See full entry →

s.

chasselas.


Եկ

See full entry →

s.

act of coming, arrival.

NBHL (1)

Ի ՎԵՐԱՅ ԵԿՔ. Անցք. պատահարք. վրայ գալը, եկածը.


Եկ, աց

See full entry →

s. adj.

alien, foreigner;
external;
—ք, income;
ի վերայ —ք, accident, misfortune.

NBHL (1)

Ի ՎԵՐԱՅ ԵԿՔ. Անցք. պատահարք. վրայ գալը, եկածը.


Ե՜կ

See full entry →

int.

come on!come now!

NBHL (1)

Ի ՎԵՐԱՅ ԵԿՔ. Անցք. պատահարք. վրայ գալը, եկածը.


Եղեռն, եռան, երունք, եղերք

See full entry →

s.

rascality, offence, misdeed, malice, crime, wickedness, fatality;
catastrophe;
յ— անկղիտանալ, to commit a crime;
— գտանել, to experience misfortune, losses;
to risk, to be in danger.

NBHL (1)

τὰ κακά mala τὸ ἑναντίον adversitas ἑπιβουλία malignitas եւ այլն. Չարիք. վտանգ. ոճիր. աղէտք. պատահար. վնաս.


Եղուտ, ի

See full entry →

adj.

substantial.

NBHL (1)

ԵՂՈՒՏ որ եւ ԳՈՅԵՂՈՒՏ. Եղեալն էապես. գոյացական. էական. որպէս մակեղուտն է պատահական.


Եղջերուաքաղ, ից

See full entry →

s.

chimsera, fabulous monster.

NBHL (1)

Սարգսի ուրումն ասելով կախարդի՝ էշ եւ սկունդ ունողի ... բայց առ մեզ յիշատակ այսպիսում սարգսի անգոյ է առաւել քան զեղջերուաքաղն անուանեալ. զի նա գոյութիւն թէեւ ոչ ունի, անուան պատահեցաւ. իսկ սարգիսս այս ո՛չ գոյութիւն ունի յազգս մեր, եւ ոչ անուն։ Վարկանել որպէս զհեթանոսական եղջիւրաքաղսն, զորոց ասեն անուանս միայն ունել, եւ գոյութիւնս ոչ. (Շ. թղթ.։)


Ենթակայ, ից

See full entry →

s.

subject.

NBHL (2)

ԵՆԹԱԿԱՅ. գ. Անձն կամ իրն, յոր յենուն ձիրք անհատին. գոյացութիւն՝ յոր յարին պատահմունք.

Մարդ զենթակայէ ասի՝ զումեմնէ մարդոյ, եւ նենթակայում ոչ յումեք է ... մակացութիւն նենթակայում է անձին, եւ զենթակայէ ասի զքերականութենէ ... Գոյացութիւն (անհատ) ո՛չ նենթակայում է, եւ ոչ զենթակայէ է. իսկ պատահումն ի հարկէ գոլ նենթակայումն. քանզի թարց ենթակայի ել անկար է. (Արիստ. ստորոգ.։)


Ենթակայանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to subsist;
to exist.

NBHL (1)

Գոյացութիւնն ենթակայանայ պատահմանց. (Անյաղթ պորփ.։)


Գայթ

See full entry →

s. adj. adv.

slip, slide;
scandal;
obstacle, stumbling;
fart;
—ս արձակել, to fart, to break wind;
գայթ ի գայթ, գայթ ի գայթի, hesitating, uncertain, inconstant;
irresolutely, remissly, in stumbling.

NBHL (1)

Գայթ կոչէ զայլափառացն աստուածոց զծառայութիւն։ Ոչ իրիք լպրծի եւ գայթի առ ոտս պատահեցելոյ. (Փիլ. ել.։)


Գայթագղումն, ման

See full entry →

s.

cf. Գայթագղութիւն.

NBHL (1)

Զադամայ պատահեալ գայթագղումնն անուանեաց։ Ադամ մեծապէս ընկալաւ զգայթագղումն. (Իսիւք.։)


Գեղակ

See full entry →

s.

small village;
villa.


Գեղմն, ղման

See full entry →

s.

fleece, wool.

NBHL (1)

Զարանցն արեամբ ներկելոցն յեղանակել ի պատահումն գեղման. իբրեւ ասր սուրբ եւ սպիտակ առնել. (Նար. ՟Ծ՟Բ։)


Դատակնիք, կնքի, կնքաւ

See full entry →

s.

sentence;
condemration, proscription, censure, fulmination.

NBHL (1)

Յապողոնի տաճարն գոլով՝ բերիցեն դատակնիք գաղտնի զօրինապահացն։ Որում յոլովագոյն պատահեսցին դատակնիք, իշխեսցէ ամս հինգ. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Դեւ, դիւաց

See full entry →

s.

demon, devil, evil spirit;
gnome, spirit, genius.


Դժնդակ, աց

See full entry →

adj.

painful, troublesome, uneasy, tiresome, bitter, odious, cruel;
haughty, austere, grievous, vexatious, mortal, terrible.

NBHL (1)

Յորոց զմին գոյացութիւն կոչեն, որ յայսոսիկ են դժնդակքն, եւ զմիւսն պատահումն. իբր քաջք, ճարտարք, ներհունք.


Դժոխային

See full entry →

adj.

infernal.

NBHL (1)

Դժոխային է ենթակայի ոչ առ իւրն արհեստ պատահիլ. (Մագ. ՟Հ։)


Դժուար, աց

See full entry →

adj.

difficult, vexatious, incommodious;
rough, rugged;
—ք լերանց, rock, cragged or steep place;
ի — լինել, to be in agony;
ի — անկանել, to run the risk, to be in danger;
—օք բերել, to be afflicted.

NBHL (1)

Ի դժուար պատահմանց կենցաղոյս. (Լմբ. սղ.։)


Գոյ, ից

See full entry →

s. adv.

being, existence, that is, substance;
goods;
ըստ գոյին, գոյիւ, գոյիւ իւրով, գոյիւ չափ, as much as his means or property allow, as much as he had;
entirely, completely;
ի — ածել, to create, to cause to exist.

NBHL (1)

Բնութեամբ առաջին է գոյն (այսինքն գոյացութիւն), եւ վերջին՝ պատահմունքն. (Անյաղթ պորփ.։)


Գոյացութիւն, ութեան

See full entry →

s.

substance;
reality;
essence, being, creature.

NBHL (1)

οὑσία substantia, essentia Գոյաւոր էութիւն. իսկութիւն եւ բնութիւն գոյակի. էակ ըստ ինքեան ենթակայացեալ՝ ենթակայ պատահմանց. եւ Գոյակք. իրք.


Գոյեղ

See full entry →

adj.

substantial.

NBHL (1)

Զանազանեալ է գոյացութիւն ի գոյեղէն. վասն զի գոյեղն եւ ի վերայ պատահման առնու։ Սահմանք ի գոյեղիցն բաղկանան ձայնից, եւ այլն. (Անյաղթ պորփ.։)


Գոյեղուտ

See full entry →

adj.

substantial.

NBHL (1)

Զի՞նչ զանազանութիւն է գոյացութեան եւ գոյեղտին, պատահման եւ մակագոյեղտին. (Անյաղթ պորփ.։)


Դժուարադէպ

See full entry →

adj.

rare, extraordinary, that happens with difficulty.

NBHL (1)

Որ դժուարաւ, կամ չարաչար դիպի։ cf. Դժուարապատահ.


Դիպանեմ

See full entry →

cf. Դիպան պատահեմ.


Դիպիմ, եցայ, այ

See full entry →

vn.

to happen, to arrive by chance;
to match, to suit.

NBHL (1)

ἁναβαίνω, συμβαίνω, ἁκμάζω evenio, accido, contingo Դէպ լինել. ի դէպ գալ. դիպուածով ընդ առաջ ելանել. հանդիպել. պատահել. անցանել անցից. յաջողել. վիճակիլ. հասանել. գտանիլ. լինել. հանդըպիլ.


Դիպուած, ոց

See full entry →

s.

chance, accession, accident, adventure, event, incident, luck, hazard, lot;
contingency.

NBHL (2)

συνάντημα, τύχη casus, eventus Դէպք. անցք. պատահումն. պատահար.

Մի դիպուած է յամենեսեան ի նոսա։ Որպէս դիպուած (կամ պատահար) է անմտին, եւ ինձ դիպեսցի. (Ժող. ՟Բ. 14. 15։)


Դիպումն, ման

See full entry →

s.

accident, occurrence, chance;
meeting, rencounter;
collision.

NBHL (1)

Ի պատահիցն եւ ի դիպմանց. (Փիլ. իմաստն.։)


Դիւթ, ից

See full entry →

s.

charmer, enchanter, sorcerer, magician.

NBHL (1)

Ո՛րպէս պատահեսցի, անյայտ է ամենայնի՝ բաց ի դիւթիցս ի ձէնջ. (Պղատ. եւթիփռոն.։)


Դիւրահաւան, ից

See full entry →

adj.

easy, condescending;
credulous;
credible, that can be easily believed.

NBHL (1)

Դիւրահաւանիցն պատահիցէք. (Բրս. ՟խ. մկ.։)


Բուք, բքոյ

See full entry →

s.

snow-storm;
tribulation


Գերանդազէն

See full entry →

adj.

armed with scythes.

NBHL (1)

որ եւ ըստ յն. Գերանդաբեր կամ գերանդակիր. δρεπανηφόρος falcifer, falcatus Զինեալ գերանդեօք կամ մանգաղօք ի հնձել զդիմապատահեալս.


Գերփեմ, եցի

See full entry →

va.

to ravage, to ruin, to pillage, to sack.

NBHL (1)

Զընչիցն պատահեցելոցն աւարեալ գերփէր փարթամութիւնսն. (Պիտ.։)


Դիւրայարմար

See full entry →

adj.

very suitable, proper, becoming, convenient.

NBHL (1)

Որպէս երկաթ՝ հրատեսակ լինելով՝ կակղագոյն լինել, իբրու դիւրայարմարք պատահել կարողին եւ մակացողին խրատել զստ. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)


Ակամայ

See full entry →

adv.

involuntarily;
by force, with regret, reluctantly;
եթէ կամաւ, եթէ ակամայ, willing or unwilling.

NBHL (1)

ἁκούσιος, ἁβουλήτος involuntarius Ոչ կամեցեալն. անկամաւոր. բռնական. պատահական. չուզելով եղած, կամք չեղած. իրատէթսիզ, պիիխթիյար.


Ակամայ, ից, այց

See full entry →

adj.

involuntary;
forced, constrained.

NBHL (1)

ἁκούσιος, ἁβουλήτος involuntarius Ոչ կամեցեալն. անկամաւոր. բռնական. պատահական. չուզելով եղած, կամք չեղած. իրատէթսիզ, պիիխթիյար.


Ակն, կան, կամբ

See full entry →

s.

eye;
sight, look;
bud, germ;
hope, expectation;
opinion, suspicion;
յականէ անուանէ, by name, specially, expressly;
յական թոթափել, in the twinkling of an eye, instantaneously;
— առնուլ, to show a respect of persons, to be partial, cf. Աչառեմ;
զակն արկանել, to cast eyes upon, cf. Անտեսեմ;
յակն արկանել, to show;
to review, to read;
ընդ ակամբ ակնարկել, to scowl;
— ունել, to hope, to expect, cf. Ակնկալեմ, cf. Յուսամ;
— յայտնի, — յանդիման, in presence of, visibly, openly;
— յանդիման առնել, to represent, to lay before;
առ ական դիպել to see by accident;
առ ականէ, ostentatiously;
յ— առնուլ, to have an eye to, to watch, to take care of;
—ի խոնարհ, quite confused, cf. Ակնկոր;
կորովաբիբ —, Argus-eyed, piercing eye;
— կառուցեալ հայել, to look fixedly;
տալ ակն, cf. Նայիմ, cf. Նկատեմ;
ակն դնել, cf. Ցանկամ;
ակն ածել, cf. Պատկառեմ, cf. Ակնառեմ, cf. Ամաչեմ, cf. Խնամեմ;


Ակն, ական, կանք

See full entry →

s.

precious stone, jewel, gem;
pearl;
cameo;
— բազմագունի, cf. Բազմագունի;
— վանի, cf. Վանի.


Ակն, ական, կունք

See full entry →

s.

source, origin;
water-spout, spring;
hole, stitch;
ring, link;
— արեւու՝ լուսոյ՝ տունջեան, day-star, the sun, cf. Արեգակն;
— գերեզմանի, grave, tomb;
— տապարի, the orifice of the hatchet, axe;
ակունք լուսարձակք, glass.


Ակնարկեմ, եցի

See full entry →

vn.

to make signs with the eyes;
to indicate, to show, to mark, to denote, to signify;
to regard, to see, to revise;
to concern, to belong to;
to permit;
— ընդ ակամբ, to scowl.

NBHL (1)

Առակս վերջին՝ առ իս ակնարկէ զդիպուածոյն չար պատահմունս։ Ի բամբասանաց՝ որ ի վէսս ոմանս ակնարկի։ Ըստ մարգարէին ձայնի՝ որ ի քեզ Յիսուս ակնարկի. (Նար. կ. ՟Ծ. ՟Հ՟Ե։)


Ահարկու, ի, աց

See full entry →

adj.

frightful, horrible, awful, terrible.

NBHL (1)

Ահարկու դիւաց եւ ամենայն չար պատահարաց։ Ահարկու ախոյեանք, կամ դէմք, հրաման, վկայ։ Ահարկու նուիրեալ փայտիւս։ Ահարկու սրտաբեկութիւնք. (Նար.։)


Անճար

See full entry →

adj.

unskilful, incapable;
irreparable, irremediable.

NBHL (1)

Հանճար ստուգաբանի՝ անճարիցն ճար. եւ զի՞նչ անճար եւ անյոյս ընթացք քան զմարդկան։ Հանճար ստուգաբանի անճար. այս ինքն թէ առանց խափանածոյ իմիք կատարի։ Անճար պատահմանն զգաստացուցանօղ բանին ոչ հաւանին։ Լսես ի խրատողէն զանճարիցն բանս. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. առակ.։)


Աննիւթութիւն, ութեան

See full entry →

s.

immateriality.

NBHL (1)

Ոչ որպէս պատահումն ենթակայի վասն աննիւթութեան. (Մաքս. ի դիոն.։)


Աննման, ից

See full entry →

adj.

unlike, dissimilar, different;
not uniform;
incomparable.


Անորակ

See full entry →

adj.

without quality or accident.

NBHL (1)

Որպէս առ անորակ մարմին՝ պատահումն. (Անյաղթ պորփ.։)