Definitions containing the research որս : 2903 Results

Անհնազանդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

disobedience, transgression.

NBHL (1)

Զիմ անհնազանդութիւնն՝ ի՛ւր առնէ իբրեւ գլուխ ամենայն մարմնոյ. (Առ որս. ՟Ե։)


Անհնար, ից

See full entry →

adj.

impossible;
յանհնարս մտանել, to get embarrassed, to be entangled, to want resources, to be reduced to extremities, not to know what to do;
յանհնարիցն է, it is impossible.

NBHL (1)

Անհնար համարեցաւ կամ համարեցան օգուտ մատուցանել, կամ առնել գիր։ Անհնար է խաղաղութիւն առնուլ։ Զորս անհնար է ինձ իմանալ։ Անհնար է միանգամ մկրտելոցն։ Անհնար իցէ ստել Աստուծոյ։ Առանց հաւատոց անհնար է հաճոյ լինել Աստուծոյ. եւ այլն։


Անհնարաւոր

See full entry →

adj.

impossible imaginary;
excessive, violent.

NBHL (1)

Զանհնարաւորսն ինձ համարեալս՝ ցուցանել զդոյն ինձ դիւրինս։ Որ եւ մտաց է անհնարաւոր։ Հարուածք անհնարաւորք։ Անհնարաւոր ախտիցն։ Անհնարաւոր դառնութիւն մաղձի. (Նար.։)


Այլայլութիւն, ութեան

See full entry →

s.

alteration, changement, variation, mutation;
emotion, perturbation;
corruption, degeneration;
falsification;
distemper, disorder, indisposition.

NBHL (1)

Զորս ինչ ըստ աշխարհի զանազանութիւնք էին եւ այլայլութիւնք, զամենայն ի մի միաբանութիւն ածին. (Կամրջ.։)


Այլափոխիմ, եցայ

See full entry →

vp.

to change;
to grow worse, to degenerate.

NBHL (1)

Հանգիստ ննջման քո այլափոխեալ առատութեամբ պարգեւաց։ Որոյ զանազանեալ է ըստ մարմնոյ ծնունդն եւ այլափոխեալ. (այս ինքն անհայր ի կուսէ). (Առ որս. ՟Գ։)


Այծէք

See full entry →

s. pl.

goats hair.

NBHL (1)

Հանդերձ նորա այծէս խոշորս, եւ վերարկուս այծէս. (Ճ. ՟Բ.։)


Այսահար, ի, աց, ից

See full entry →

adj.

possessed with a devil, demoniac.

NBHL (1)

Տե՛ս, զի ընդ այսահարիցն դասէ՝ զորս ի մարմնաւոր հեշտութիւնս են քարշեալք. (Մաքս. ի) (Դիոն.։)


Այրասիրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

love of the wife for her husband, conjugal affection.

NBHL (1)

Զեղբայրսիրութիւն, զայրասիրութիւն, զկուսութիւն. (Առ որս. ՟Ա։)


Անագանիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to delay, to linger, to loiter, to tarry, to stay;
to arrive late, to be late.

NBHL (1)

Որսորդք անագանեալք, որք զխորս գետոցն ոչ ժամանեն որսալ. (Արշ.։)


Անախտաբար

See full entry →

adv.

without vices or passions, honestly, innocently.

NBHL (1)

Մինն ծնօղ եւ յառաջառաքօղ, ասեմ՝ անախտաբար եւ անժամանակ եւ անմարմնապէս. (Առ որս. ՟Գ։)


Անամուսնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

celibacy.

NBHL (1)

Ի տկարութեան՝ զօրութիւն. յանամուսնութեան՝ գեղեցկորդութիւն. (Առ որս. ԺԳ։)


Անայլայլութիւն, ութեան

See full entry →

s.

invariability, immutability.

NBHL (1)

Անմահութիւնն եւ անայլայլութիւնն. (Առ որս. ՟Գ։)


Անաշխատ

See full entry →

adj. adv.

unfatigued, fresh;
easy, not difficult;
easily, without fatigue or trouble.

NBHL (2)

Անաշխատ եւ կենսաբեր բնութիւն. (Առ որս. ՟Է։)

Աշխատութիւն անաշխատ ունի, որ եւ զարտասուս հոգեւորս ստացեալ ունի. (Կլիմաք.։)


Անաշխարհիկ

See full entry →

adj.

banished or driven from his country;
captive, enslaved;
strange, foreign.

NBHL (1)

Զորս եւ կապեալս եւս ածին բազում լլկութեամբ եւ չարչարանօք իբրեւ զանաշխարհիկս. (՟Գ. Մակ. ՟Է. 3։)


Անապատացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to be deserted, to lay waste, to unpeople.

NBHL (1)

Ասէ Սոփոնիաս. անապատացուցից զճանապարհս նոցա՝ ամենեւին ոչ գնալ. (Առ որս. ՟Ժ՟Ա. (Իսկ Սոփ. ՟գ. 6, աւերեցից)։)


Անապատաւոր, աց

See full entry →

cf. Անապատական.

NBHL (1)

Յաշխարհի գոլով՝ եւ իբրեւ զանապատաւորս ընդ կարգս աշխարհի անցանէր. (Յհ. կթ.։)


Անառաջնորդ

See full entry →

adj.

without a guide or chief, indirected.

NBHL (1)

Վասն անհովուութեան եւ անառաջնորդի. (Առ որս. ՟Թ։)


Անաստուածութիւն, ութեան

See full entry →

s.

atheism;
ungodliness, irreligion.

NBHL (1)

Մի՛ դարձեալ զբարեմտութիւնս մեր՝ անաստուածութեանդ առնիցես սկիզբն. (Առ որս. ՟Է։)


Անարգ, աց

See full entry →

adj.

worthless, contemptible, vile, abject, despicable, ignoble.

NBHL (1)

Ընդհարցի մանուկն ընդ ծերոյն, եւ անարգն ընդ պատուականին։ Տեսիլ նորա անարգ՝ նուազեալ քան զամենայն որդւոց մարդկան։ Աստուածս համարեալ զորս եւ յանասունս թշնամեացն (կամ թշնամանացն) անարգք էին։ Չիք մարգարէ անարգ, եթէ ոչ յիւրում գաւառի եւ յիւրում տան։ Դուք փառաւորեալք, եւ մեք անարգք. եւ այլն։


Անարգել

See full entry →

adj. adv.

free, unembarrassed;
without obstacle, freely.

NBHL (1)

Ետ (գետոց) զընթացսն անարգելս. (Առ որս. ՟Է։)


Անարգելութիւն, ութեան

See full entry →

s.

freedom, state of any thing free from obstacle or hinderance.

NBHL (1)

Ժպտումն հանդարտագոյն, զանարգելութիւն ծաղու ողջախոհացուցանելով. (Առ որս. ԺԳ։)


Անարժան, ի, ից, աց

See full entry →

adj.

unworthy, unfit, improper;
condemnable, blamable, illegal, dishonest;
— համարել, to disdain.

NBHL (2)

Յարժանաւորս եւ յանարժանս տարածանի. (Լմբ.։)

Անարժան վարկանիմ. (Առ որս. ՟Ա։)


Անարժանաւոր

See full entry →

adj.

unworthy.

NBHL (1)

Սովոր եի միշտ բարութիւնքն ծուլացուցանել զմեզ, եւ անարժանաւորս առնել ի պարգեւացն. (Ոսկ. ես.։)


Անարժանի

See full entry →

adv.

cf. Անարժան;
յ—, unworthily.

NBHL (1)

Անարժանիք եղեալ գրոց եւ յիշատակական պատուոց։ Եթէ ոք յանարժանեացն իցէ բարձրութեանս այսորիկ, ամենեւին մի՛ հպեսցի. (Առ որս. ՟Է։)


Անարժանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

unworthiness.

NBHL (1)

Անարժանութիւն ասեն զիրն գոլ։ Չմերձենալ Ի մեղաւորս անարժան է մարդասիրութեան նորա. (Երզն. մտթ.։)


Անարիւն, րեան, րեանց

See full entry →

adj.

that has no blood, bloodless;
that does not bleed.

NBHL (1)

Անմարմնոց եւ անարեանց. (Առ որս. ՟Ը։ եւ Երզն. լս.։)


Անարուեստ, ից

See full entry →

adj.

of no trade, or profession;
artless;
guileless;
immaterial, simple, natural;
rough, rude.

NBHL (1)

Յանկարծակի երեւեցուցանել (զգաղտնիս հաւատոյ՝) անարուեստ է. (Առ որս. ՟Զ։)


Անարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անարիութիւն.

NBHL (1)

Գաւառք քանդեալք ոչ յաղագս անարութեան նախամարտկաց, այլ վասն մերոյ չարութեան. (Առ որս. ԺԵ։)


Անբան, ից

See full entry →

adj. s.

irrational;
dumb;
animal;
blockhead.

NBHL (1)

Անբանիւն զմտաւորս զգաստացուցանես։ Անբանից գազանաց դասուք. (Նար. ԿԳ. ՀԴ։)


Անբանաւոր, աց

See full entry →

adj.

irrational;
unreasonable, unjust.

NBHL (1)

Զբանաւորս եւ զանբանաւորս։ Անբանաւորացն անասնոցն. (Եզնիկ.։)


Անբաւ, ից

See full entry →

adj.

infinite, unbounded, unlimited, innumerable, immense.

NBHL (2)

Չարն անբաւ եւ անտանելի. (Առ որս. ՟Ա։)

Անբաւ յարմարութիւն (առ արուեստս). (Առ որս. ՟Է։)


Անբովանդակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

infinity, immensity.

NBHL (1)

Յամենեսեան ընկալեալ լինի ... յորմէ յայտ է անբովանդակութիւնն. (Առ որս. ՟Զ։)


Անգայտ, ից

See full entry →

adj.

thin, incompact, porous;
rare, subtile;
soft, liquid.

NBHL (1)

Զանգայտ ամպոց զճնշումն. (Առ որս. ՟Է։)


Անգարշ

See full entry →

adj.

that does not disgust;
— լինել, not to disgust.

NBHL (1)

Առատ, անգարշ։ Զյանցաւորս անգարշ կամօք ընկալեալ Քրիստոսի. (Լմբ. սղ.։)


Անգիտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be ignorant;
to forget one's self.

NBHL (1)

Մի՛ յաճախագոյն անգիտասցուք զանձինս. (Առ որս. ՟Ա։)


Անգիտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ignorance, inexperience;
անգիտութեամբ, ignorantly.

NBHL (1)

Ածէիր ի վերայ մեր անգիտութիւն։ Քաւեսցէ վասն անգիտութեանն՝ զոր անգիտացաւ։ Զմեղս մանկութեան իմոյ եւ զանգիտութեան իմոյ մի՛ յիշեր։ Զվասն մեղացն եւ զվասն անգիտութեանն։ Յորս էր Աստուծոյ անգիտութիւն։ Ծանրացուցանէ անգիտութեամբ զբանս։ Պապանձեցուցանել զանզգամ մարդոց զանգիտութիւն։ Գիտեմ զի անգիտութեամբ արարէք. եւ այլն։


Անգիր

See full entry →

adj. adv.

without letters, — print;
unwritten, verbal, oral;
ignorant, uninstructed;
verbally, by word of mouth.

NBHL (2)

Գրով եւ անգիր՝ աստ եւ հեռաւորագոյն հաւատս մեր քարոզի. (Առ որս. ՟Թ։)

Նորին անգիր եւ ձկնորս եւ յիմար աշակերտացն հետեւեսցուք. (Վրք. հց. ՟Ա։)


Անգիւտ

See full entry →

adj.

unfindable, rare, precious, dear.

NBHL (1)

Զձեր անձինսդ անգիւտ արարեալ էիք ի կորստեանն. (Բուզ. ՟Գ. 14։)


Անգործ

See full entry →

adj.

idle, inactive, indolent, lazy;
ineffectual, inefficacious, ineffective;
unexecuted, incomplete;
uncultivated;
երկիր —, waste land.

NBHL (1)

Իբր զմանկունս՝ յորս անգործ է ամբարտաւանութիւն. (Տօնակ.։)


Անգտական, ի, աց

See full entry →

cf. Անգիւտ.

NBHL (1)

Ընկենուն զբազումս, մանաւանդ եթէ զանձինս ի կորստեան անգտանելի գուբ. (Սարկ. քհ.։)


Անդամ, ոյ, ոց

See full entry →

s.

limb, member;
— — յօշել, to dissect, to dismember, to anatomize, to carve.

NBHL (1)

ԱՆԴԱՄՔ. իբր բոլոր մարմինն անդամօք, կամ մասունք՝ զորս պատէ զգեստն. կեօվտէ.


Անդամախեղ

See full entry →

adj.

laimed, crippled.

NBHL (1)

Խեղ անդամօք, թոյլ եւ ցաւագար. անդամալոյծ. չորս դին բռնըւիլը, թուլնալը.


Անդամախեղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

lameness.

NBHL (1)

βλακεία. mollities. Խեղութիւն անդամոց, թուլութիւն, անպիտանութիւն. չորս դին բռնըւիլը, թուլնալը.


Անդաստիարակ

See full entry →

adj.

without education, uneducated, ungoverned.

NBHL (1)

Զի մի՛ բարեգործելն անդաստիարակ իցէ։ Ջերմութիւն անդաստիարակ. (Առ որս. ՟Ժ՟Ա. ՟Ժ՟Բ։)


Անդարձ, ից

See full entry →

adj. adv.

irrevocable, irreclaimable;
impenitent;
held in mortmain;
Անդարձաբար.

NBHL (1)

Օտարութիւն է՝ թողուլն անդարձ զորս ի հայրենիսն. (Կլիմաք.։)


Անդէպ

See full entry →

adj.

indecent, unbecoming, unseasonable;
absurd, clumsy, extravagant, ridiculous;
յանդէպս, indecently, unbecomingly;
awkwardly, unseasonably.

NBHL (1)

Դու ես պատճառ նորա կորստեանն ի ձեռն անարժան եւ անդէպ առատութեան ... Յորժամ անդէպ, եւ յորժամ զդէպն ինչ խնդրիցեն ... Ո՛չ եթէ բարկանալն ինչ անօրէնութիւն իցէ, այլ յանդէպն ժամանակի։ Զանդէպ մտածութիւնն ի բաց կացոյց. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. յհ.։)


Անդնդաբնակ

See full entry →

adj.

dwelling in the abyss;
infernal;
spread over the abyss.

NBHL (1)

Բնակեալ յանդունդս կամ ի խորս աներեւոյթս.


Անդնդալիր

See full entry →

adv. adj.

swallowed up in an abyss, sunk deeply;
to a great depth.

NBHL (1)

Լիր արկեալ մինչեւ յանդունդս. ի խորս յոյժ արկանելով. խիստ խորունկ դնելով.


Անդնդահերձ

See full entry →

adj.

dividing the abyss.

NBHL (1)

Որ հերձանէ զանդունդս, կամ պատառէ զխորս, եւ լնու իւրեւ.


Անդնդային, այնոյ, ոց

See full entry →

adj.

very deep;
infernal, hellish.

NBHL (3)

Անդնդական. որ է ի խորս ջուրց. ծովային. խորին. եւ դժոխային. βύθιος.

Զանդնդային խորսն պատառեցեր. (Ճշ.։)

Ի խորս մեղաց անդնդային։ Զանկեալս ի մեղս անդնդային. (Յիսուս որդի.։)