Definitions containing the research ալի : 3180 Results

Անազդ

See full entry →

adj.

unexpected, sudden.

NBHL (1)

ἁκήρυκτος, non denunciatus Որ ինչ լինի առանց ազդելոյ. յեղակարծ. նակեահ, նամալիւմ.


Անազդելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

insensible.

NBHL (1)

Անզգալի. անըմբռնելի ազդման կամ զգայութեանց. տույուլմազ, զայրի մահսուս.


Անախտաբար

See full entry →

adv.

without vices or passions, honestly, innocently.

NBHL (1)

Ասի եւ բան, քանզի անախտաբար է ծնունդն։ Անախտաբար բերումն եւ իմանալի. (Շ. թղթ. եւ Շ. հրեշտ.։)


Անակնկալ

See full entry →

adj.

hopeless, despondent, desperate;
unexpected, unforeseen, unlooked-for, sudden.

NBHL (1)

ԱՆԱԿՆԿԱԼ որ եւ ԱՆԱԿՆՈՒՆԵԼԻ. ἁπορδόκητος. inexpectatus Անյուսալի, անկարծելի. ի վեր քան զյոյս եւ զկարծիս՝ ի բարւոյ եւ ի չարի մասին. նամիւթեվագգը.


Անանձուկ

See full entry →

adj.

unconfined, wide, large;
disagreeable.

NBHL (1)

իբր ոչ անձկալի. կամ յորում ոչ լինի անձկալ իմիք.


Անանուն

See full entry →

adj.

anonymous;
ignoble.

NBHL (1)

Կամ որ ինչ է անպատմելի. իմանալի.


Անանց

See full entry →

adj.

that passes not away, eternal;
impassable.

NBHL (1)

ἅβατος, ἁνέκβατος, invius Ընդ որ ոչ լինի անցանել. անգնալի. անհուն. անկոխ. չանցնելու. կէլիլմէզ.


Անաշխատ

See full entry →

adj. adv.

unfatigued, fresh;
easy, not difficult;
easily, without fatigue or trouble.

NBHL (1)

ԱՆԱՇԽԱՏ. Անմասն յաշխատութեանց. կամ ի տառապանաց. անվիշտ. հեշտալի. հանգիստ. զահմէթսիզ.


Անաչեայ

See full entry →

adj.

blind;
without eyes;
blinded.

NBHL (1)

Անաչեայ մաքրութիւն մտաց։ Գերալիր արարեալ զանաչեայսն իմացութիւնս. (Մաքս. ի Դիոն.։)


Անապական, ի, աց

See full entry →

adj.

incorruptible;
pure, chaste, inviolate.

NBHL (1)

ἅφθαρτος, ἁδιάφθαρτος, incorruptibilis, incorruptus, integer, inviolatus. Որ ոչն ապականի. անեղծ. անվթար. անարատ. անմահ. անփուտ. մաքուր. անվնաս. պօզուլմազ. եօրսելենմէմիշ. խալիս. սազ, լա՛ եէզալ.


Անապականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

incorruption;
purity, chastity.

NBHL (1)

Ընկալայ ընդ հրաշալի անապականութեանն՝ այսրէն ի հող զլուծումն. (Պիտ.։)


Անապատ, աց, ից

See full entry →

s. adj.

desert, hermitage, solitude;
solitary, uninhabited lonely, unfrequented.

NBHL (1)

(պրսչ նասպատ այս ինքն անշէն. յն. ա՛վադօս, այսինքն անկոխ, անգնալի). ἅβατος, invius. իսսիզ, վիրան.


Անապատանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become a desert, to be deserted;
to fall, to decay.

NBHL (1)

Զրկիլ. որբանալ. հեռի գտանիլ. ամայանալ. օտարանալ. ազատանալ. մահրում գալմագ, թէրք օլունմագ, խալի գալմագ. ἑρημόομαι, deseror, orbor.


Անասուն, սնոյ, սնոց

See full entry →

adj. s.

irrational;
animal, brute.

NBHL (1)

Ի բանաւորականէն եւ յանասուն մասնէն ի մի գոյացեալք։ Որպէս խոտդ անասնոյ կերակուր է, այսպէս զգալին՝ անասուն մասին հոգւոյն վիճակ հասեալ է։ Կին՝ զոր ոչ յաղագս անասուն ցանկութեան ածես, այլ զօրէն բնութեան լնլով հարկաւոր. (Փիլ.։)


Անարգել

See full entry →

adj. adv.

free, unembarrassed;
without obstacle, freely.

NBHL (1)

Չունօղ արգելս. զոր չէ մարթ արգելուլ. անխափան. ազատ. համարձակ. արձակ. ἁκώλυτος, ἅσχετος, impedimenti expers, expeditus, պերի, խալի, մու աֆ.


Անբախտ

See full entry →

adj.

unfortunate, unhappy.

NBHL (1)

ԱՆԲԱԽՏ կամ ԱՆԲԱԽՏԵԼԻ. Իբր դժբախտ. հէգ. պահթսըզ, թալիհսիզ.


Անբախտելի

See full entry →

cf. Անբախտ.

NBHL (1)

ԱՆԲԱԽՏ կամ ԱՆԲԱԽՏԵԼԻ. Իբր դժբախտ. հէգ. պահթսըզ, թալիհսիզ.


Անբաց

See full entry →

adj.

shut, closed, covered.

NBHL (1)

Ոչ բացեալ. անբանալի. չբացուած, գոց.


Անբովանդակելի, լւոյ

See full entry →

adj.

cf. Անբովանդակ.

NBHL (2)

որ գրի եւ ԱՆԲԱՒԱՆԴԱԿԵԼԻ. ἅπειρος, ἅπλετος, infinitus, immensus. Զոր ոչ լինի բովանդակել՝ պարագրել կամ լնուլ. անբաւ. անեզրական. անչափ. անսահման. անհուն, եւ անհաս. անճառ. անիմանալի. որ չամփոփուիր տեղով կամ խելքով. հիչ պիր եէրէ՝ ագըլա սըզմազ, ֆէհմ օլունմազ.

Ո՛վ անբովանդակելի տրտմութեանս, Աստուած զղջանայ անզղջանալի բնութիւնն. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Ե։)


Անգէտ

See full entry →

adj.

ignorant, unlearned, stupid, awkward;
յանգէտս, ignorantly, inadvertently;
at all events, at all hazards;
յանգէտս լինել, to connive, to dissemble.

NBHL (1)

ԱՆԳԷՏ. Ոչ գիտելի. անյայտ. անծանօթ. չգիտցուած. պիլինմէզ. մէճհում. նամալիւմ. ἅγνωστος. ignotus.


Անգթաբար

See full entry →

adv.

cruelly, unmercifully.

NBHL (1)

Առանց գթութեան. առանց խղճալու. զալիմանէ.


Անգիծ

See full entry →

adj.

not described, not marked, not written;
that cannot be marked, hard.

NBHL (1)

Հուր ծախիչ է եղեգան, եւ անգիծ արտասուք՝ ամենայն երեւելի եւ իմանալի մեղաց եւ աղտոյ. (Կլիմաք.։)


Անգիտելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

not to be understood, incomprehensible.

NBHL (1)

ἅγνωστος, ἁγνοούμενος. ignotus, quod ignoramis. Որ չէ գիտելի. անծանօթ. ոչ ծանուցեալ. անյայտ. անիմանալի. անհաս. չգիտցուած, խելք չհասնելու. պիլինմէզ. ագըլ էրմէզ. ֆէհմ օլունմազ.. Յաստուածայինս ասի.


Անգոյ, ից

See full entry →

adj. s.

not existing, having no being;
non-existence, non-entity;
nothing;
արար Աստուած զաշխարհս յանգոյից, God created the world from nothing;
յանգոյս, vainly.

NBHL (1)

իբր անյայտ. եւ անյուսալի. պելլիւսիզ. օլմայաճագ.


Անգրիճեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Հանգրիճեմ.

NBHL (1)

Ամպքն առաջի բանին Եղիայի անգրիճէին զխոնաւալից ստորոտս իւրեանց. (Եփր. թագ.։)


Անդադար

See full entry →

adj. adv.

incessant, continual;
restless, agitated;
incessantly, continually.

NBHL (1)

Անդադար զինքն վարժէր։ Անդադար բերի ի վշտալիսն. (Պիտ.։)


Անդանօր

See full entry →

adv.

there, yonder.

NBHL (1)

Անդանօր է բժշկութիւն աստուածային քոյ ձեռինդ, յորժամ բնաւ անդամոցն տեղի ետ կենդանութիւնն։ Թագաւորութիւն ոչ էր պանծալի անդանօր (ի հնումն), եթէ ոչ եղջերբ իւղոյն օծութեան ձեռնադրեալ. (Նար. ՀԴ. ՂԳ։)


Անդորրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

tranquillity, calm, repose;
ease, comfort.

NBHL (1)

Ետ նոցա ընդ հոգեւոր խաղաղութեանն եւ զմարմնոց անդորրութիւն։ Այս անդորրութիւնս արար վկայիցն զհուրն եւ զսուրն խաղալիկ. (Լմբ. ատ. եւ) (Լմբ. սղ.։)


Անդրագոյն

See full entry →

adj.

further.

NBHL (2)

Անդ եռալ հոգւով, անդ աղօթք աղերսալիք. (Կորիւն.։)

Լալիւն վայից ե՛ւ աստ ե՛ւ անդ։ Յուսովն աստ, եւ պարգեւօքն անդ զուարճանաս. (Խոսր.։)


Անդրանամ

See full entry →

vn.

to go beyond, to go further, to pass, to go before.

NBHL (1)

Յորմէ անդրանալի՛, եւ ամենեւին սրացման արժանի. (Պիտ.։)


Անդրդուելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

immoveable, firm, constant;
inflexible.

NBHL (1)

Լեառն իմանալի է Քրիստոս յաղագս անդրդուելի զօրութեանն. (Շ. մտթ.։)


Անդրոյթք

See full entry →

s.

eructation.

NBHL (1)

Անդրանալն, կամ անդր ի վեր բերումն ստամոքաց. զգայռումն. ործ. անմարսութիւն. սրտի վեր տալն. որ եւ ԱՆԴՐՈՅԹՔ ԳԱՐՇՈՒԹԵԱՆ. իբր տաղտկալի նողկանք. ἁηδία.


Անեզր

See full entry →

adj.

interminable, boundless.

NBHL (1)

Իմանալին անեզր է եւ անսահման. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ա։)


Անեզրական, ի, աց

See full entry →

cf. Անեզր.

NBHL (1)

Ընկալան զանեզրական նորա զպատկեր. իսկ ա՛յլ յն. այս ինքն տարփալի։


Անել

See full entry →

adj.

much embarrassed, much perplexed, inextricable, without escape;
— եւ անմուտ առնել, to hem in en all sides, to cut off all means of escape from;
— փողոց, blind alley;
street or court with only one entrance.

NBHL (1)

Անունդ Սինա՝ ասի անմատոյց. արդ անել եւ անմերձենալի արդարեւ է աստուածային վայրն։ Յանել եւ յանմատոյց եւ սուրբ անդ սերմնն անկցի. (Փիլ. ել. եւ քհ։)


Անեղծ, ից

See full entry →

adj.

incorruptible, indissoluble;
indelible, not to be effaced;
inviolable.

NBHL (1)

ἅφθαρτος (լծ. անվթար). incorruptus, incorruptibilis. Որ ոչն եղծանի. անեղծանելի. անեղծական. անապական. եւ մշտնջենաւոր. անջինջ. անմահ. անփոփոխ. որ չաւրիր. պօզուլմազ. խալիս, սաղ. իֆսատ օլունմազ.


Անզաւակեմ, եցի

See full entry →

va.

to deprive of childring, to kill children.

NBHL (1)

Արտաքուստ անզաւակեսցէ զնոսա սուր։ Անզաւակեցից զցանկալիս որովայնից նոցա. (Օրին. ՟Լ՟Բ. 25։ Ովս. ՟Թ. 16։)


Ամրանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to establish one's self, to fortify one's self, to be intrenched, strongly posted.

NBHL (1)

Ամրանալի դղեակ. (Ոսկ. լս. (տպ. անմատոյց)։)


Ամօթ, ոյ, ով

See full entry →

s.

shame, confusion, abashment;
bashfulness;
ignominy, turpitude;
baseness;
յ— առնել, to put to shame, to confound;
յ— լինել՝ զամօթի հարկանել, to be ashamed, to be confounded, to blush;
—ք, privy parts.

NBHL (3)

Որպէս գործ ամօթոյ եւ խայտառակութեան. ամօթալի եւ զզուելի ինչ. գարշութիւն. րուսվայլըգ. αἱσχημοσύνη turpitudo

ԱՄՕԹ, ԱՄՕԹՔ, ոց. որ եւ ԱՄՕԹՈՅՔ. αἱδοίον, αἱδοία pudenda Ամօթալի անդամք. առականք, եւ երաստան. առջեւը, ետեւը. այըպ. ենդամ.

ԱՄՕԹ ՀԱՄԱՐԵԼ. Իբրեւ ամօթալի ինչ անձին՝ կամ անարգ համարել. ամօթ սեպել, խպնելու՝ ցած բան սեպել.


Ամօթանք, նաց

See full entry →

s. pl.

shame, confusion, abashment;
bashfulness;
parts of shame.

NBHL (1)

Ամօթ, եւ իրք ամօթոյ. ամօթալիք. գարշելիք. ծանականք. առականք. անվայելչութիւն. խայտառակութիւն. խպնելիք. այըպ. րէզալէթ. րուսվայլըգ. ἁσχημοσύνη turpitudo, αἱσχύνη pudor, ignomina, dedecus, τὸ αἱσχρόν turpe probrosum


Այգի, գւոյ, գեաց

See full entry →

s.

vineyard, land planted with slips of the vine;
անկել զայգիս, to plant the vineyard;
կթող այգւոյ, cf. Այգեկութ;
տէր այգւոյ, cf. Այգետէր;
պահապան այգւոյ, keeper or guard of the vineyard.

NBHL (1)

Զիա՞րդ ծակոտեալ դրոշմեալ են զարմանալի տերեւովքն այգիք. (Վեցօր. ՟Ե։)


Այդրէն

See full entry →

adv.

cf. Այդր.

NBHL (1)

Այդրէն ի քեզ (յն. ի քեզ ինքն) խորտակեսցին ալիք քո։ Այդրէն ի դոյն աթաթաւել։ Այդրէն ի ձեզ մեծանալոյ. (Յոբ. ԼԸ. 11։ ՟Բ. Մակ. ՟Բ. 26։ ՟Բ. Կոր. ՟Ժ. 15։)


Այլաբանեմ, եցի

See full entry →

va.

to use allegories in speech;
to use the figures of rhetoric;
to allegorise.

NBHL (1)

Ամենայն իրօք այլաբանելի է զասացեալս։ Այլաբանելի է ամենայն իրօք, եւ ոչ զբանս ըստ պարզ տեսութեանն իմանալի. (Լմբ. սղ.։)


Այլակերպութիւն, ութեան

See full entry →

s.

transfiguration;
metamorphosis;
transformation, disguise.

NBHL (1)

Սոսկալի հիացմամբ զայլակերպութիւն քո Տէր եւ այլն. (Շար.։)


Անզգայ, ից

See full entry →

adj.

insensible, inanimate, dull, stupid;
besotted, infatuated, stupefied.

NBHL (2)

Մեռեալն անզգայ է ի զգալի լուսոյս. (Լմբ. սղ.։)

ՅԱՆԶԳԱՅ, ՅԱՆԶԳԱՅՍ. Իբրեւ անզգայ եւ անմիտ. եւ անզգալի օրինակաւ. առանց զգալոյ՝ իմանալոյ՝ գիտելոյ. անզգայաբար. անզգայութեամբ. յանզգաստից. անբանաբար. չզգալով, առանց իմնալու, անխելքութենով. սէրսէմլիյիլէ. ագըլսըզլըղըլա. տույմատան.


Անզգայ

See full entry →

adv.

insensibly, imperceptibly;
stupidly;
cf. Անզգայաբար.

NBHL (2)

Մեռեալն անզգայ է ի զգալի լուսոյս. (Լմբ. սղ.։)

ՅԱՆԶԳԱՅ, ՅԱՆԶԳԱՅՍ. Իբրեւ անզգայ եւ անմիտ. եւ անզգալի օրինակաւ. առանց զգալոյ՝ իմանալոյ՝ գիտելոյ. անզգայաբար. անզգայութեամբ. յանզգաստից. անբանաբար. չզգալով, առանց իմնալու, անխելքութենով. սէրսէմլիյիլէ. ագըլսըզլըղըլա. տույմատան.


Անզեղջ, ից

See full entry →

adj.

impenitent, irreclaimable;
irrevocable.

NBHL (1)

Անստրջանալի. ընդ որ ոչ լինի զղջալ. անփոփոխ՝ բարի կամ անբրի. որ ետ չիդառնար. փիւշման օլունմազ. ἁμεταμέλητος.


Անզնին

See full entry →

adj.

inconsiderable, imperceptible.

NBHL (1)

Որ վրիպակաւ գրի ստէպ եւ ԱՆԶՆՆԻՆ. արմատն է ԶՆԻՆ, յորմէ ԶՆՆԵԼ. Որ չանկանի ընդ զննութեամբ մտաց, կամ աչաց եւ ձեռաց. անիմանալի. անհաս.


Անըմբռնելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

that cannot be taken;
incomprehensible, inconceivable.

NBHL (2)

Ոչ ըմբռնելի ձեռօք. անորսալի. ազատ. աննուաճելի. անարգել. անշօշափելի. դութուլմազ. ἁνάλωτος, ἅσχετος, ἁκράτητος. qui non capitur, qui teneri non potest.

Իբր ի վեր քան զըմբռնումն մտաց. անիմանալի. անբովանդակելի. անհաս. անպարագիր. ագլա սըղմազ, ագըլ էրմէզ. ἅπλητος. omnem captum superans.


Անընդել, ի, ից

See full entry →

adj.

cf. Անընտել.

NBHL (1)

Անընտել գոլով տեսութեամբ բաղձալի վայրիցդ։ Զանընտել օտարականն. (Նար. խչ.։)