cap, bonnet;
calix, flower-cup;
inventor, author;
— լինել, to invent;
—աւ, exactly, surely, precisely.
· Calfa
office of a copier.
· Calfa
Յառաջն աղքատ էի, եւ վասն գրագրութեանս մեծ փառաց հասայ. (Ոսկիփոր.։)
earnest money, assurance, security, pledge, engagement;
mort-gage;
wager, bet;
detention;
— դնել, to wager, to lay a bet;
to hire, to give wages or salary;
— առնել ընդ ումեք, to lay a wager.
· Calfa
Խնդրէր ի նմանէ եպիսկոպոսն գրաւ հաւատոյն՝ զգիրս կախարդութեան նորա առաջի ժողովրդեան այրել. (Ճ. ՟Բ.։)
writer, scribe, author;
pen;
— երկաթի, style;
graver;
steel-pen;
փետուր —, goose-quill;
— նկարչի, pencil.
· Calfa
Քննեալ արդարացուցին զգրիչս, եւ եդին յառաջ քան զնկարիչս. (Կաղանկտ.։)
writing, manner of writing.
· Calfa
Զպատիւ գրչութեան աւետարանին տայր նմա։ Զպատճառս գրչութեան դնէ առաջի, թէ վասն էր եկն ի գրել. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ՟Բ։ եւ ՟Բ. պ. ՟Ե։)
girdle;
twist;
belt;
zone;
— ածել, — ընդ մէջ ածել, to gird, to tie or to draw close round the body;
to be prompt;
այրեցած՝ բարեխառն՝ սառուցեալ —, torrid, temperate, glacial zone;
— լերանց, chain of mountains.
· Calfa
Վասն տէրունեան գօտւոյ։ Աղեղն՝ որ ի յերկինս երեւի, ծիածան կոչի. զոր առաջին իմաստասէրքն աստուածակամար կոչեն. յոյժ անմիտքն՝ գօտի աստուածական. (Տօմար.։)
that, this.
· Calfa
ԴԱ գրի եւ ԴԱՅ. cf. Դոյն. Դերանուն ցուցական՝ որ յայտ առնէ զմիջինն եւ զառաջիկայն ի յոլովից երրորդ դիմաց, զորոց բանն է. ատ, ատի, տըվի, տվինակ չու. որոյ նմանն չիք ի յն. եւ լտ. այլ անխտիր է առ նոսա ասել, սա, կամ դա, յայլեւայլ սեռս. οὔτος, αὔτη, τοῦτο hic, haec, hoc;
is, iste եւ այլն.
to cease, to stop, to calm, to interrupt;
to extinguish, to stanch, to quench;
to drain.
· Calfa
Դադարեցուսցուք զառաջիկայ տեսութիւնս. (Սահմ. ՟Ա։)
to become green, verdant, to sprout.
· Calfa
Դալարացան դաշտք յառաջին պտղաբերութիւնն եւ ի զարդ. (Արշ.։)
green, verdure.
· Calfa
Զդալարութիւն իւր յառաջագոյն արձակեսցէ. յն. զնորութիւն. (Եզեկ. ՟Խ՟Է. 12։)
chief of hangmen;
officer.
· Calfa
Մատուցին եւ նոքա զպարանոցս առաջի սրոյ դահճապետին։ Եկն դահճապետ մի արքունի. (Եղիշ. ՟Ե. ՟Ը։)
to loiter, to trifle, to slumber, to dally, to waver.
· Calfa
Եւ մինչ ես դանդաղիմ, այլ ոք քան զիս յառաջագոյն իջանէ. յն. եկաւորեմ, այսինքն սկսանիմ շարժիլ. (Յհ. ՟Ե. 7։)
to become a plain, to be flat.
· Calfa
Ի ձեռն առաջին կնոջն դաշտացաւ բնութիւնս մեր, եւ կոխան եղեւ ոտից թշնամւոյն. (Ոսկիփոր.։)
to plain, to lovel.
· Calfa
Որ յառաջ դաշտացեալ եւ կոխան լեալ էաք թշնամւոյն, այժմ ի վայր տափացեալ դաշտացոյց զնոյն իւրովքն հանդերձ, եւ զմեզ լեռնացուցեալ բարձրացոյց ի վերայ նորա. (Լաստ. ընթերց.։)
trepidation;
start;
shudder, horrour;
convulsive motion;
whim;
shiver, shivering;
ի դողման լինել, կալ, զդողման հարկանիլ, to tremble;
ահիւ եւ դողութեամբ, with fear and trembling;
եմուտ — յոսկերս իմ, (the shudder penetrated to my bones), I trembled with fright, I shuddered with fear;
— կալցի ի քէն զլերինս, at thy presence the mountains will tremble;
— երկրի, earth-quake.
· Calfa
Ցնծացէ՛ք առաջի նորա դողութեամբ։ Ահիւ եւ դողութեամբ։ Դողումն եւ սոսկումն պատահեցին ինձ։ Դողումն կալցի զամպարիշտս.եւ այլն։
cf. Դողութիւն.
· Calfa
Ցնծացէ՛ք առաջի նորա դողութեամբ։ Ահիւ եւ դողութեամբ։ Դողումն եւ սոսկումն պատահեցին ինձ։ Դողումն կալցի զամպարիշտս.եւ այլն։
little, very little, moderate, small, light, thin.
· Calfa
Զբազումսն դուզնաքեօք (այսինքն սակաւուք) առաջի դիցուք. (Դիոն. ածայ.։)
door, entrance;
sluice;
— մեծ, portal;
— or — արքունի, the Ottoman or Sublime Port;
the Court;
դրան մարդիկ, the courtiers;
դրան երէց, almoner, chaplain;
արտաքին դրունք, porch, portico;
դրանց ի դուրս, դրանէ ի —, from door to door;
գրօք փակելովք, with closed doors;
դուրք դրանն, the street door, the gate, portal;
ի դուրս, out;
ի դուրս մերձեալ, եկեալ, հասեալ, impending, very near;
առ դուրս մահու, at death's door;
դրունք դժոխոց, the gates of Hell.
· Calfa
Դրացն (կամ դրանցն) փակելոց՝ եմուտ։ Դրօքն փակելովք. (Ոսկ. ՟Բ. 40. (ուր առաջինն է ոճ յն. եւ երկրորդն՝ լտ։))
cf. Դուռն.
· Calfa
Ի ԴՈՒՐՍ. մ. ἕξω extra, foras Արտաքոյ քան զդուրս, այսինքն քան զդրունս. դռնէ դուրս. եւ պարզապէս՝ Արտաքոյ. արտաքս. ի բաց. անդր. յետս. յառաջ. դո՛ւրս, դէպ ի դուրսը.
office of notary;
literature, letters;
book, register;
lecture, study;
order of lecturers;
այր առանց դպրութեան, an idiot, ignorant, unlettered, illiterate person;
գեղեցիկ —ք, the belles lettres, or polite literature.
· Calfa
Ի հինգ գլուխ դպրութեան։ Որ առաջնորդ եղեւ այնց դպրութեանց. (՟Բ. Մակ. ՟Բ. 24. 31։)
Որպէս եւ պատմութիւն նորին Եւսեբի բաժանի ի դպրութիւն առաջին, երկրորդ, եւ այլն։
jamb, threshold;
door-posts;
portal, entry.
· Calfa
Կացին առաջի դրանդեաց դրան տանն տեառն. (Եզեկ. ՟Ժ. 19։)
festoon
· Calfa
Փարթամքն ի ձեռն դրասանգացն ձգելոց զառաջին դրանցն պսակեն զմուտս առ ի պայծառութիւն աշխարհապէս տօնիցն. (Լծ. ածաբ.։)
to print, to mark, to stamp, to decipher, to register;
to seal;
to confirm;
— խարանաւ, to mark with a hot iron.
· Calfa
Ի քրիստոսագունդն դրոշմել զամենայն ազգս։ Դրոշմել մի ժողովուրդ։ Շինեաց զյառաջագոյն դրոշմեալն իւր (զնշանակեալն ի գիրս). (Ագաթ.։)
incrustation;
sculp-ture;
ceiling, wainscoting;
thin plate of metal;
emblem;
well finished work.
· Calfa
Դարձեալք անդրէն յառաջին դրուակն. (Փարպ.։)
Յառաջին դրուագին գոհացաւ, կամ այսպէս դնէ զսկիզբն. (Խոսր. ժմ.։)
act of putting or laying down;
place, position, posture, situation;
system;
theme, thesis.
· Calfa
Նուիրաց մերոց առաջի աստուծոյ աստ լինի դրութիւն. (Խոսր.։)
Տե՛ս դարձեալ զառաջին ձեռաց դրութիւնն ի վերայ ժողովրդոցն ի ձեռն ահարոնի. (Մեկն. ղեւտ. այսինքն զձեռնադրութիւնն։)
ԴՐՈՒԹԻՒՆ. πρόθεσις propositum Խնդիր առաջի եդեալ. առաջարկութիւն.
cf. Դրժող.
· Calfa
Երկագլուխ դրուժանս այս՝ չար ցանկութիւն, եւ ագահութիւն. զայս գազան առաջինքն մամոնայ անուանեցին. (Անյաղթ հց. իմ.։)
ensign, standard-bearer;
gonfalon-bearer;
banneret.
· Calfa
Գունդ զօրացն յառաջանան դրօշակիրքն եւ նշանաւորքն. (Ոսկ. ի խաչել.։)
one, sole, only;
unity.
· Calfa
Առնելով եզակ՝ առաջին եւ իշխան երեւելով. (Փիլ. լին.։)
of one voice only;
unanimous.
· Calfa
Երկու ձայնորդքն, որոց երկրորդն նա՛յ է, իսկ առաջնորդն ըստ եզաձայն», պարտի գրիլ ըստ յն.
border, extremity, end;
limit;
term;
shore;
edge;
— ունել, յ— ելանել, to end, to terminate.
· Calfa
Յորժամ սկիզբն (շղթային) ձգիցի ... միւսոյ եւս եզեր օղքն յառաջ խաղան. (Նիւս. կուս.։)
Եզր է այն, յոր լուծանի առաջարկութիւնն. որպէս ենթակայն եւ ստորոգեալն. եւ եզերքն լուծանին ի վանկս եւ ի գիրս. (Մխ. ապար.։)
conclusion;
result;
epilogue.
· Calfa
Կարծիք հանդերձ պատճառաւ եզրակացութիւն է առաջարկութեանց. (Սահմ. ՟Ժ՟Գ։)
Կարեւորապէս հետեւի առաջակացութեանն եզրակացութիւնն. (Անյաղթ պորփ.։)
conclusive.
· Calfa
Տրամախոհութիւն՝ գտօղ առաջարկութեանց ... եւ հիւսօղ, եւ եզրացուցիչ. (Սահմ. ՟Ժ՟Ե։)
act of coming, arrival.
· Calfa
Եկդ վահանայ երագ։ Ազդ եղեւ եկք հայոց։ Զեկս սուրբ կուսանացն ի հռոմայեցւոց քաղաքէ։ Ըստ յառաջ եկիցն ողջամբ. (Փարպ.։)
s. adj. alien, foreigner;
external;
—ք, income;
ի վերայ —ք, accident, misfortune.
· Calfa
Եկդ վահանայ երագ։ Ազդ եղեւ եկք հայոց։ Զեկս սուրբ կուսանացն ի հռոմայեցւոց քաղաքէ։ Ըստ յառաջ եկիցն ողջամբ. (Փարպ.։)
come on!come now!
· Calfa
Եկդ վահանայ երագ։ Ազդ եղեւ եկք հայոց։ Զեկս սուրբ կուսանացն ի հռոմայեցւոց քաղաքէ։ Ըստ յառաջ եկիցն ողջամբ. (Փարպ.։)
coming, arrival.
· Calfa
Որթն եւ գնդակն ի միոյ արմատոյ բղխեալ են յառաջ եկաւորութեամբ. (Զքր. կթ.։)
creation;
being, creature.
· Calfa
Մտաց եւ զգայութեանց զեղանութիւն ասելով յառաջ. (Փիլ. այլաբ.։)
cf. Եղերամայր.
· Calfa
Զեղարամարս զառաջնորդս կոծոյն։ Եղարամարքն եւ ձայնարկուք. (Ոսկ. եբր. եւ Ոսկ. փիլիպ.։)
reed, cane;
pen;
stem, stalk of corn;
rush;
straw, stubble;
percb, pole;
sweet calamus;
walking-stick, stick, cane;
— ապակադործաց, glass-blower's pipe, blowing-iron, bunting-iron;
— շաքարի, sugar cane;
— հնդկային, bamboo;
— (glass or brass) blow-pipe.
· Calfa
Որպէս զեղէգն առաջին հողմոյ. (Սղ. ՟Ձ՟Բ. 14։)
to corrupt, to spoil;
to vitiate, to destroy, to ruin, to undo, to efface;
to erase, to scratch out;
to disfigure;
to abolish, to abrogate, to annul, to cancel;
to disconcert, to put out of tune, to disorder;
to overthrow;
to waste;
to notch, to mar, to choke, to bruise;
to cross out;
— զկեանս ի ճշմարտութենէ, to deprive one's self of, to shut one's ears to the truth.
· Calfa
Եղծանելի՛ է ո՛չ զյոյժ հաւաստին, եւ ո՛չ զյաւէտ կարելին, այլ որ զմիջին բնութիւնն ունի։ Եւ եղծանելով՝ պարտ է նախ առաջին սուղ ինչ բամբասանս ասել իրացն ասողին. (Պիտ.։)
cf. Եղծուած.
· Calfa
Յաղագս եղծման։ Եղծումն է ի բաց բարձումն առաջիկայ իրի ... Ամենայն արուեստիս զօրութիւն եղծմամբք եւ ստեղծմամբք դատեալ լինի. (Պիտ.։)
to implore, to beseech, to conjure.
· Calfa
ἑντυγχάνω (յորմէ ἑντευξόμενος ). postulo, adiens precor Իղձ եւ աղերս առաջի արկանել.
subject.
· Calfa
ὐποκείμενος, -ον subjectus, -um Որ ինչ ի ներքոյ կամ առաջի կայ. ստորակայ. առարկայ.
to subsist;
to exist.
· Calfa
Զառաջին դասն ընկալեալ տեսականին, որոյ ենթակայանայ բոլոր մարդկային հոգիք. (Մագ. ՟Ծ՟Բ։)
archbishop.
· Calfa
Սուրբ եւ առաջին ամենայն եպիսկոպոսապետաց՝ հայրապետն հռովմայ. (Շ. թղթ. առ կայսր.։)
bishop's see, bishop's palace.
· Calfa
Ուխտ եպիսկոպասարանին։ Բիւզանդիոն, որ յառաջն եպիսկոպոսարան էր, եղեւ պատրիարգարան (որպէս աթոռ). (Ճ. ՟Ա.։ Հ=Յ. յունիս. ՟Դ.։)
that consists of three parts;
tripartite.
· Calfa
Զեռամասնեայս ունի զօրութիւնս։ Յառաջ գայ յեռամասնեայ հոգւոյն. (Լմբ. պտրգ.։)
cf. Եռամասն.
· Calfa
Զեռամասնեայս ունի զօրութիւնս։ Յառաջ գայ յեռամասնեայ հոգւոյն. (Լմբ. պտրգ.։)