Definitions containing the research պարսաւ : 138 Results

Եպերեմ, եցի

See full entry →

va.

to blame, to despise.

NBHL (1)

ἑπιλαμβάνω corripio, reprehendo Այպանել, ընդ վայր հարկանել. պարսաւել. անգոսնել. ըստգտանել.


Գերագոյն, գունի

See full entry →

adj.

supreme, sublime, excellent, superior, eminent.

NBHL (1)

Գերագոյն վնասակարութիւն, պարսաւանք, տռփանք. (Պիտ.։ Մագ. ՟Ժ՟Գ։)


Անմասն

See full entry →

adj.

without share or portion, that does not participate;
bereft, destitute;
— լինել, to be destitute, to be bereft;
— առնել, to deprive.

NBHL (1)

Ի պարսաւանաց ոչ ամենեւին անմասն. (Պրպմ. լ.։)


Անմեղադրելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

excusable, pardonable

NBHL (1)

ἁνυπαίτιος. inculpatus, inculpabilis. Որ չէ արժանի մեղադրութեան. անստգտանելի. անպարտ. անանգոսնելի. անպարսաւ. մազուր օլաճագ.


Անողորմ, ից

See full entry →

adj. adv.

unpitying, imcompassionate, inhuman, barbarous, cruel, brutal. cf. Անողորմաբար.

NBHL (1)

Զտունս անողորմ (ա՛յլ ձ. անողորմաց. Ճ. անողորմածաց) պարսաւել. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)


Անողոք

See full entry →

adj.

implacable, severe, inflexible, inexorable.

NBHL (1)

Կերչացն կոյաք անողոքելիք։ Անողոքելի պարսաւիչ. (Նար. ՟Կ՟Թ. ՟Ձ՟Ը։)


Անողոքելի

See full entry →

cf. Անողոք.

NBHL (1)

Կերչացն կոյաք անողոքելիք։ Անողոքելի պարսաւիչ. (Նար. ՟Կ՟Թ. ՟Ձ՟Ը։)


Անպախարակելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

irreproachable.

NBHL (1)

Ոչ իւիք պախարակելի. անպարսաւ. անստգտանելի.


Անպիտան

See full entry →

cf. Անպէտ.

NBHL (1)

Անպիտան գրեցին զդէմս բանին, եւ պարսաւելի. (Նար. մծբ.։)


Անխառն

See full entry →

adj.

unmixed, simple, pure.

NBHL (1)

Անխառն խնդութեան տրտմութեամբ։ Անխառն գովութեան տանի զպարսաւանս։ Ունայնացեալն եւ անխառն ի բարւոյն. (Պիտ.։)


Անկածութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fallen state, humiliation.

NBHL (1)

Զանկածութիւն ազգին կամէին ի բաց քերել յանձանց։ Ո՛չ զվարդապետութիւնն պարսաւէին, այլ զազգին անկածութիւնն արհամարհէին։ Անկած հարս եւ հաւս ունէին։ Որք առ անկածութիւն հարցն հպարտանայցեն. (Ոսկ. մտթ.։)


Անկշիռ

See full entry →

adj.

that cannot be weighed;
inestimable, incomparable.

NBHL (1)

Անչափ ջերմութեամբ զանկշիռ անզուգութեանցն տանին պարսաւանս. (Պիտ.։)


Այն, այնր, այնորիկ, այնու, այնուիկ

See full entry →

pron.

that, it, the.

NBHL (1)

Թէ պարսաւէ ոք եւ դատի յայն ինչ, որ ի մտացս խղճէ ոչ դատիմ, ո՛չ փոյթ ինչ առնեմ. (Շ. թղթ.։)


Այպանեմ, եցի

See full entry →

va.

to jeer, to make a jest of, to ridicule, to mock, to deride, to hold in contempt, to despise, to scoff at, to scorn, to banter, to rally, to rail at, to revile, to abuse;
to treat with contempt, with abuse or ridicule.

NBHL (1)

Մի՛ զմեզ այպանեալ պարսաւիցես. (Խոր.։)


Անաղարտելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

incorruptible, unalterable;
incontestable.

NBHL (1)

ἁνιβδήλευτος, non adulteratus, ἁνεπίπληκτος, irreprehensibilis Որ ոչն աղարտի. անեղծանելի. անայլայլելի. անխարդախ. անըստգիւտ եւ անպարսաւ. սէօզ եօգ, խիլաֆ եօգ.


Անանգոսնելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

irreproachable, irreprehensible.

NBHL (1)

ἁδιάβλητος, ἁνεπίπληκτος, irreprehensibilis. Որ չէ անգոսնելի. անպախարակելի. անպարսաւ. անմեղադրելի. այըփլանմազ, զայրի մու աթէպ.


Անարգասաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

barrenness, poorness, sterility.

NBHL (1)

Զանարգասաւորութեան մարմնոյն պարսաւանս՝ ըստ նկնաձեւ հասակին, եւ այլոց մասանցն տգեղութեան. (Պիտ.։)


Անբաղդատ

See full entry →

adj.

incomparable, matchless;
incongruous, disproportionate.

NBHL (1)

Եւ ի պարսաւանաց մասին, անյարմար.


Անբամբաս

See full entry →

adj.

that does not calumniate, that does not detract;
irreproachable, irreprehensible.

NBHL (1)

ἁκατηγόρητος, ἁνεπίληπτος. accusationi non obnoxius, irreprehensus. Որ ոչն բամբասի. ազատ ի բամբասելի իրաց. անպարսաւ. անմեղադրելի. անստգիւտ. այպ օլունմազ, այըպսըզ, զայրի մու աթէպ.


Անբասիր

See full entry →

adj.

innocent, irreproachable;
— առնել, to exculpate.

NBHL (1)

Ազատ ի բասրանաց. անպարսաւ. անստգիւտ. անբաղայ. անարատ. անմեղադրելի. մահանասըզ. այըպսըզ.


Անգոսնեմ, եցի

See full entry →

va.

to despise, to slight, to reprove, to blame;
to jeer, to ridicule, to mock.

NBHL (1)

ԱՆԳՈՍՆԵՄ գրի եւ ԱՆԿՈՍՆԵԼ, ԱՆԳՈՒՇՆԵԼ, ԱՆԿՈՒՇԵԼ. μυστηρίζω , ἑκμυκτηρίζω, ἑξουδενέω, ἁθετέω, φαυλίζω, περιφρονέω. contemno, vilipendo, praevaricor Անարգել. արհամարհել. ունչս առնել. կամ կշտով գրթցել. ստունգանել ( ի պրս. կիւլ ունկն) առ ոչինչ համարել. ընդ վայր կամ առ ոտն հարկանել. պախարակել. պարսաւել. նշկահել. ապախտ առնել. թօթվել, չսեպել. թօթվել, չսէպել. չէլմէք. թահգիր եթմէք. րէտտ էթմէք.


Անդատապարտ

See full entry →

adj.

not deserving condemnation, blameless.

NBHL (1)

ἁκατάκριτος. indemnis, irreprehensibilis Զոր չէ օրէն դատապարտել. անպարտ. անմեղ. եւ անստգիւտ. անպարսաւ. անարատ. հիւքմ օլունմազ, թազիր օլունմազ, սուչսուզ.


Անեպեր

See full entry →

adj.

unblamable.

NBHL (1)

Որ չունի ինչ արժանի եպերանաց. անպարսաւ. անբամբաս. ուստի եւ անարատ. ամբողջ. պակասութիւն մը չունեցօղ, անվնաս. լէքէսիզ. զարարսըզ.


Աներկբայաբար

See full entry →

adv.

cf. Աներկբայ.

NBHL (1)

Այսպէս աներկբայ ունի առ պարսաւելիսն յանկութիւն բանի. (Պիտ.։)


Անըստգիւտ

See full entry →

cf. Անստգիւտ.

NBHL (1)

ԱՆԸՍՏԳԻՒՏ ԱՆՍՏԳԻՒՏ Ըստ յն. անըստգիտելի. ἁκατάγνωστος. irreprehensibilis, qui damnari nequit. Ուր չիցէ ստգիւտ կամ ինչ մի ըստգտանելի. անպարսաւ. անարատ. անթերի. կատարեալ. ստոյգ. անկասկած.


Անթագաւոր, աց

See full entry →

adj.

kingless.

NBHL (1)

Զանթագաւորքս պարսաւեալ. (Շ. վիպ.։)


Անհոգ, աց

See full entry →

adj. adv.

negligent, heedless, indifferent, inattentive;
confident, sure;
Անհոգ, Յանհոգս, negligently, carelessly;
confidently;
indifferently;
յ—ս կալ՝ լինել, to be negligent or indifferent.

NBHL (1)

Անհոգ արար ի պարսաւանաց. (Սարգ. յկ. ՟Բ։) Գիշերային անհոգ հանգիստ. (Պիտ.։)


Կորով

See full entry →

adj. s.

cf. Կորովի;
vigour, force, strength, might, power;
dexterity, skill, proficiency, address, ability, ingenuity;
— մտաց, strength of mind;
— մարմնոյ, bodily strength, vigor.

NBHL (1)

յուսացան ի նիզակս եւ ի սպառազինութիւնս եւ ի կորովս աղեղնաւորացն եւ պարսաւորացն. յաղեղն եւ ի պարս. (Յուդթ. ՟Թ. 6։)


Կացրդական, ի, աց

See full entry →

adj.

concerning to general assemblies, or to solemn festivals, solemn, festive, pompous;
demonstrative (style).

NBHL (1)

ԿԱՑՐԴԱԿԱՆ. ἑπιδεικτικός demonstrativus. Ըստ ճարտասանից՝ ճառ ներբողական կամ պարսաւական ի հանդիսի, ճարտար փաստիւք. անտենախօսութիւն. վասն որոյ ըստ յն. ասի Ցուցական կամ Ապացուցական.


Կշտամբեմ, եցի

See full entry →

va.

to reproach, to reprove, to scold, to reprimand, to admonish, to chide, to reprehend, to rebuke, to censure;
to correct, to punish;
to raise an outcry against, to cry out, to inveigh against;
to adjure, to exorcise.

NBHL (1)

Մի՛ կշտամբեր զհարթուցեալս։ Եթէ գովեստ յումեքէ լսէ, պարսաւանօք զինքն կշտամբէ. (Նար.։)


Հողածնեալ

See full entry →

adj.

earth-born.

NBHL (1)

Ի տեսողէդ պարսաւիմ, եւ ի հողածնելոցս երանիմ. (Նար. ՟Հ՟Ա։)


Հետաքնին

See full entry →

adj.

inquisitive, curious;
— լինել, to be -;
to examine, to investigate, to search into.

NBHL (1)

Որք կամիցին զանձինս ցուցանել հետաքննինք ... եւ պարսաւագէտք. (Մխ. դտ.։)


Համայն, ից

See full entry →

adj. adv.

whole, entire, total, complete;
all, entirely;
together, all together, together with;
even, yet, still;
—, —իւ, totally, completely, wholly, thoroughly;
— եւ այնպէս, even though, even if, however, nevertheless;
— եւ այնպէս ոչ յագեցա՞ր, what, and you are not yet satiated?
— ասել, ասացեալ, in short, in a word.

NBHL (1)

Եւ համայն թէեւ յիշին ոմանք, այլ պարսաւանօք. (Պիտ.։)


Կակաջ, ի, ից, աց

See full entry →

cf. Կակաչ.

NBHL (1)

(Լեռնական ծաղիկք) ոչ տանէին պարսաւանացն դաշտականաց արքայածաղկին, կակաջին, եւ այլոց նմանեաց. (Մխ. առակ.։)


Ճայեակ, եկի

See full entry →

s.

jackdaw, rook;
— կռնչէ, the — kaws.

NBHL (1)

Ճայեկ առ սագ աղերսէր, եթէ գիշերադէմ գոլով ես՝ ի բնաւից պարսաւիմ. եւ այլն. (Մխ. առակ. ՟Ճ՟Լ՟Է։)


Միապէս

See full entry →

adv.

in the like manner, likewise, equally, evenly;
indiscriminately;
uniformly.

NBHL (1)

Որպէս աղեղնաւորն եւ պարսաւորն միապէս ասի ի յոյն լեզու (ձգօղ), եւ թարգմանել նոյնպէս յասորի լեզու չէ՛ մարթ. (Կիւրղ. ծն.։)


Պարունակեմ, եցի

See full entry →

va.

to surround, to encompass, to encircle;
to comprehend, to contain, to enclose, to embrace.

NBHL (1)

Եթէ սուզ իցէ (բանն), իբրու ոչ պարունակօղ զիմաստս ... պարսաւեալ լինին. (Իգն.։)


Պարտեմ, եցի

See full entry →

va.

to worst, to overcome, to vanquish, to conquer, to subjugate, to subdue;
— զչարչարանս, to suffer with fortitude, to bear up against pain or torments.

NBHL (1)

Պարտիս յողորմութենէ, եւ ոչ պարսաւիս. (Նար. ՟Ծ՟Ը։ Մինչեւ պարտեսցաւ ձեռն նորա սրովն) (այլ ձձ. մատզեցաւ). ՟Բ. Թագ. ՟Ի՟Գ. 10։


Պերճաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

eloquence.

NBHL (1)

Պերճաբանելն. եւ Բան պերճ եւ պայծառ. Ճոխաբանութիւն գովելի կամ պարսաւելի.


Պիտանի, նւոյ, նեաց

See full entry →

adj.

useful, profitable, advantageous, necessary;
good, excellent.

NBHL (1)

Իբր ոչ թէ ինքն զոմն յորովայնէ անպիտան ստեղծանիցէ, եւ զոմն պիտանի. եւ թէ այնպէս ինչ էր, զի՞ պիտոյ էր զպիտանին գովել, եւ զանպիտանն պարսաւել. (Եզնիկ.։)


Պիտանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

utility, profit, advantage;
use, employ.

NBHL (1)

Զի՞ պիտոյ էր զպիտանին գովել եւ զանպիտանն պարսաւել, թէ ինքն արարիչ է պիտանութեան եւ անպիտանութեան. (Եզնիկ.։)


Հայհոյեմ, եցի

See full entry →

va.

to curse and swear, to blaspheme;
to talk scandal;
to revile, to abuse, to slander, to traduce, to defame, to speak ill of.

NBHL (1)

ՀԱՅՀՈՅԵԼ δυσφημέω, κακολογέω, λοιδορέω maledico, convitior. Չարախօսել. բամբասել. վատահամբաւել. լուտալ. պարսաւել. ընդ վայր հարկանել. գէշ խօսիլ, ետեւէն խօսիլ, երեսին տալ, մուր տալ, փայ տալ, վար զարնել.


Հանելուկ

See full entry →

cf. Առեղծուած.

NBHL (1)

Բառ ռմկ. իբր Առեղծուած. առակ. ... Ի գովելի մասին են յօրինեալքն ի Շնորհալւոյն՝ ոչ սակաւ թուով։ Իսկ ի պարսաւելի մասին ասի.


Ստգիւտ

See full entry →

cf. Ըստգիւտ.

NBHL (1)

Վասն որոյ մարգարէն անկելոցն ըստգիւտ լինէր (այսինքն մեղադիր) պարսաւանօք. (Աթ. անտ.։ 1)


Ստորոգեմ, եցի

See full entry →

va.

to specify, to express;
to ascribe, to attribute.

NBHL (1)

ՍՏՈՐՈԳԵԼ. ըստ հոմաձայնութեան յն. κατηγορέω . Չարախօսել. ամբաստանել. պարսաւել. բամբասել.


Պախարականք

See full entry →

s.

blame, contempt, reproach, reproof, reprehension.

NBHL (3)

Պախարակելն. պարսաւանք. քամահրանք.

Կամի ո՛չ ումեք պարսաւանս պախարականաց ի վերայ դնել. (Փիլ. լին. ՟Գ. 22։)

Յոլով պախարականօք (կամ պախարանօք)։ Բազում պախարականօք հայհոյեալ։ Ո՛վ ոք թողլով զպախարականացն անկ՝ յանհամբոյր նմին ձեռնարկեսցէ զվայրապար ինչ զգովութեանցն առնել զհետեւումն։ Անխառն գովութեան տանի զպարսաւանս գերազանցեալ ամենայնի. զորոյ պախարականս. եւ այլն։ (Պիտ.։)


Պախարակեմ, եցի

See full entry →

va.

to blame, to reprove, to rebuke, to reproach, to find fault with, to reprobate, to disapprove, to condemn, to censure.

NBHL (1)

ἑξουδενόω nihili facio, contemno, sperno ἑπιτιμάω, καταγινώσκω reprehendo, objurgo μέμφω, καταμέμφομαι incuso, vitupero, vitio verto λαμβάνω, -ομαι deprehendo, corripio. Ընդվայր հարկանել (իբր ընդ վախս). անգոսնել. աղարտել. պարսաւել. թշնամանել. ստգտանել. բամբասել. քամահրել, վար զարնել (լծ. պ. բուխտան. եւ հյ. պախել, բախել, առակել) cf. ՊԱՀԱՐԿԵՄ.


Չարանախանձ

See full entry →

adj.

extremely envious;
vying in evil.

NBHL (1)

Դժնեայ եւ չարանախանձ եւ պարսաւելի՝ միանգամայն եւ կոյր իսկ վատթարն. (Փիլ. լին.։)


Չարաստեղծ

See full entry →

adj.

ill-made, deformed, disfigured, very ugly.

NBHL (1)

Տեսանէր մայրն՝ թէ հանդերձեալ է բազում պարսաւ հասուցանել նմա ծնեալ մանուկն՝ չարաստեղծ գոլով. (Նոննոս.։)


Սերմանաքաղ, աց

See full entry →

s. fig.

gleaning, gathering or picking up seeds;
babbler, tale-bearer, telltale;
— լինել, to criticize, to find fault with, to censure.

NBHL (1)

σπερμολόγος frugilegus, semina colligens եւ garrulus, nugator եւ disseminans verba. Որ քաղէ յանդաստանաց զարկեալ սերմանիս, կամ ի ճանապարհաց զանկեալ հատս. որպէս ազգ ագռաւու, կամ թռչուն, կամ աղքատ ոք։ Նմանութեամբ՝ կրկտօղ բանից, շաղակրատ. ունայնաբան. բանորսակ. պարսաւագէտ. բանսարկու.