Definitions containing the research ամ : 10000 Results

Եռաժանի

See full entry →

cf. Երեքժանի.

NBHL (1)

cf. երեքժանի, եւ երեքարձէն։ Նմանութեամբ ասի ի գծագրութեան տարեկան բոլորակի.


Եռալուսեան

See full entry →

adj.

having three lights.

NBHL (1)

Համապատիւն կցորդութեանց ... եռալուսեանն զուգակցութեանց. (Նար. ՟Հ՟Ե։)


Եռականգուն

See full entry →

adj.

of three cubits or fathoms.

NBHL (1)

Եռակ հաւատոց (որ յերրորդութիւնն) հետեւմամբ. (Սիսիան.։)


Եռակըմպանոց

See full entry →

adj.

furnished with three couches or seats.

NBHL (1)

Ուր իցեն երրեակ ըմպանոցք կամ նստարանք ուտելոյ եւ ըմպելոյ. ըստ յն. եռընկողմանոց. τρίκλινος, -ον tribus lectis instructus, triclinium


Եռակի

See full entry →

adv.

trebly.

NBHL (1)

Եռակի տրամատի ամանակացն զանազանութիւն, ի ներկայս, յանցեալն, յապառնին. (Խոսրովիկ.։)


Եռահիւսակ

See full entry →

adj.

that consists of three things or words;
— նուագ, trisagion.

NBHL (3)

Եռահիւսակ սրբասացութիւն, կամ սրբասացութիւնք. (Անյաղթ բարձր.։ Անան. եկեղ.։ Յհ. իմ. եկեղ.։)

Եռահիւսակ պսակ». իբր յերից նիւթոց կամ գունոց հիւսեալ. (Նանայ.։)

ԵՌԱՀԻՒՍԱԿ մ. Իբր Եռահիւսակ սրբասացութեամբ.


Եռահրաշ

See full entry →

adj.

wonderful, astonishing, surprising.

NBHL (1)

Ըստ երից գլխոց հրաշալի. երից հրաշալի կամ փառացի.


Եռաճեղ

See full entry →

adj.

having three branches.

NBHL (2)

Որոյ են երեք ճեղք կամ ճիղք. իրեք ճղով.

Երկճղի կամ եռաճեղ. (Ոսկիփոր.։)


Եռանդեան

See full entry →

adj.

of yesterday.

NBHL (1)

Զորմէ յիշատակեալ մեր յեռանդեան տրամաբանութեան. (Մագ. ՟Լ՟Զ։)


Եռանդն, անդեան

See full entry →

s.

ardour, heat;
warmth, bubbling, ebullition, overheating, effervescence;
fervour, fire, fury, rapture, zeal, devotion;
activity, vivacity, vigour;
abundance;
— մտաց, enthusiasm;
— ածել ումեք, to inspire one with ardour;
— մարտի, ardour for battle.

NBHL (4)

ζέσις, βρασμός , πύρωσις եւ այլն. fervor, succensio, aestus եւ այլն. որ եւ ԵՌ ԵՌԱՑՈՒՄՆ, ԵՌԱՆԴՈՒՄՆ. Եռալն՝ ըստ ամենայն առման. որպէս եփումն, բորբոքումն, վառումն, գրգիռ, փոյթ. եփ, եւ վառուիլը.

Մի՛ օտարոտի համարել զեռանդն ինչ՝ որ ի փորձութիւն ձեզ լինիցի. (՟Ա. Պետ. ՟Դ. 19. յն. հրացումն։)

Կաթսայն որ յերեմիայի յեռանդն ցուցաւ, որ ի հիւսիսոյ ի հարաւ ձգէր յայնժամ զցնցուղս եռանդեան, այժմ ի հարաւոյ ի հիւսիսի ահագին եռանդեամբ. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)

Զհոգեւոր սիրոյն եռանդն ածէր առ ամենեսին. (Բուզ. ՟Դ. 4։)


Եռանդնալից

See full entry →

adj.

fervid, ardent, zeal-ous, eager

NBHL (1)

θερμότατος fervidissimus Եռանդեամբ լի. ջերմագին.


Եռանդնակայծակ

See full entry →

adj.

sparkling;
fiery.

NBHL (1)

Որ եռացմամբ կայծակունս արձակէ, կամ շանթս հրեղէնս.


Եռանդնաշարժ

See full entry →

cf. Եռանդնոտ.

NBHL (2)

Եռանդեամբ շարժեալ. եռանդնոտ.

Եռանդնաշարժ սէր, կամ գնացք. (Տօնակ.։ Վրդն. ծն.։)


Եռանդնասէր

See full entry →

adj.

devout, spiritual.

NBHL (2)

Եռանդնասէր սրտի ջերմութեամբ. (Յհ. կթ.։)

Եռանդնասէր կամօք զյիշատակս նոցա կատարեն. (Ճ. ՟Ժ.։)


Եռանդնոտ, աց

See full entry →

adj.

boiling, hot;
fervent, ardent;
fiery, spiritual;
devout.

NBHL (1)

Եռանդնոտ միտք, կամ ապաշխարութիւն, սէր, արիւն, բնութիւն. (Կոչ. ՟Բ. 15։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Թ։ Վրդն. սղ.։ Մագ. ՟Զ։)


Եռանդումն, ման

See full entry →

s.

cf. Եռանդն.

NBHL (9)

Շառագնեցան երեսք նորա եռանգմամբ սրտի. (Եփր. դատ.։)

Ի բովս վարդապետութեան՝ հոգեւոր սիրով եռանդմամբ. (Ագաթ.։ եւ Կորիւն.։)

Հրոյն եռանդմամբ. (Եղիշ. ՟Բ։)

Զանշէջ գեհենին պատրաստել հրահոսան եռանդմունսն։ Եռանդմամբ արեանն. (Ճ. ՟Ա.։)

Խրոխտացաւ հաւատոցն եռանդմամբ. (Եւս. պտմ. ՟Ը. 5։)

Գթածութեամբ եռանդմամբ զքաւութիւն անջնջելի նոցա մեղացն ի գթածէն իւրմէ հայցէր տեառնէն. (Բրս. ի ստեփ.։)

Ողջախոհութեամբ զբոց եռանդման (կամ եռանդմանց) ցանկութեան զովացուցանեմք. (Նիւս. երգ.։)

Որպէս խորտակեալ անօթ եռանդմամբ ձուլեալ վերստին նորոգէ. (Լծ. կոչ.։)

Որով (կամ որում) դաւիթ հոգւոյն եռանդմամբ ցանկայ. (Թէոդոր. կուս.։)


Եռանկիւն, կեան

See full entry →

s.

triangle.

NBHL (3)

ԵՌԱՆԿԻՒՆ ԵՌԱՆԿԻՒՆԻ τρίγωνον, -ος triangulum, -lus, -laris գրի ստէպ եւ ԵՌԱՆԳԻՒՆ, Ի. Ձեւ կամ թիւ որ ունի զերիս անկիւնս ըստ երից կողմանց.

Պատկանին՝ որպէս եռանկիւնքն ի քառանկիւնսն։ Յեռանկիւնացն (կամ յեռանկիւնիցն) ծնանի քառանկիւնին. եւ քառանկիւնին ծնանի յեռանկիւնիսն, միակի եռանկիւնւոյ բաղկացութեան. (Մագ. ՟Ը. եւ ՟Հ՟Զ։)

Եռանգիւնի եւ քառանգիւնի ոչ թուի զյաւէտն եւ զնուազն ընդունել. քանզի որք միանգամ ընդունին զեռանգիւնւոյն զբան եւ զբոլորակին, ամենեքեան նմանապէս եռանգիւնիք կամ բոլորակք են. (Արիստ. որակ.։)


Եռանկիւնի

See full entry →

adj.

triangular.

NBHL (3)

ԵՌԱՆԿԻՒՆ ԵՌԱՆԿԻՒՆԻ τρίγωνον, -ος triangulum, -lus, -laris գրի ստէպ եւ ԵՌԱՆԳԻՒՆ, Ի. Ձեւ կամ թիւ որ ունի զերիս անկիւնս ըստ երից կողմանց.

Պատկանին՝ որպէս եռանկիւնքն ի քառանկիւնսն։ Յեռանկիւնացն (կամ յեռանկիւնիցն) ծնանի քառանկիւնին. եւ քառանկիւնին ծնանի յեռանկիւնիսն, միակի եռանկիւնւոյ բաղկացութեան. (Մագ. ՟Ը. եւ ՟Հ՟Զ։)

Եռանգիւնի եւ քառանգիւնի ոչ թուի զյաւէտն եւ զնուազն ընդունել. քանզի որք միանգամ ընդունին զեռանգիւնւոյն զբան եւ զբոլորակին, ամենեքեան նմանապէս եռանգիւնիք կամ բոլորակք են. (Արիստ. որակ.։)


Եռանձնեայ

See full entry →

adj.

of three persons.

NBHL (2)

Եռանձնեայ կամ եռանձնեան աստուածութիւն. (Վրդն. ծն.։ եւ Նանայ.։)

Կամաւոր պատարագին իսահակայ նախանձաւոր գոլով եզականին՝ եռանձնեայք ի վերայ կայծականաց հրոյն ողջակիզեալ զմարմինս. (Հարցնափառ.։)


Եռանուն

See full entry →

adj.

of three names.

NBHL (1)

Ունօղ զերիս անուանս ի միում անձին իւրում. այսպէս համարեցան ժխտօղք զսուրբ երրորդութիւնն.


Եռավանկ

See full entry →

adj.

trisyllabical;
triphthong.

NBHL (1)

Փոխանակ երկավանգի եռավանգ լիցի (աբրամն՝ աբրաամ)։ Եռավանգ աբրաամ թարգմանեալ է հայր ընտրեալ հնչման. (Փիլ. լին.։)


Եռացումն, ման

See full entry →

s. chem.

boiling, ebullition;
cf. Եռանդն.

NBHL (5)

ζέσις ebullitio Եռանդն, եւ եռալն ըստ ամենայն նշանակութեանց.

Եռացմամբ սիրոյն առլցեալ ի քրիստոս։ Հուր եւ եռացումն հոգւոյ պիտոյանան. (Յճխ. ՟Ժ՟Ը. եւ ՟Ժ՟Թ։)

Քրայս հալոցաց սաստիկ եռացմամբ անշիջանելի։ Իբր ցնցուղս հրոյ եռացման. (Նար. ՟Ի՟Զ. եւ ՟Կ՟Ը։)

Եւ կամ մկամբ՝ զազրագունին, ի յեռացումն անդաստանին. (Շ. եդես.։)

Երիտասարդական համարձակութիւն, եւ եռացումն սրտի. (Ոսկիփոր.։)


Եռացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make to boil;
to warm, to give heat;
to make to swarm or crawl.

NBHL (2)

ζέω, ἁναζέω ebullio ἑκβράζω ebullire sive fervere facio Տալ եռալ. յուզել ջերմութեամբ, բորբոքել, ջեռուցանել. ջերմ բղխել. եփ հանել, խիստ տաքցնել, տաք տաք վազցնել.

Կամ ἑκζέω, ἁναφύω expullulo. որպէս Ի վեր բղխել. վխտացնել.


Եռոտանի, նւոյ

See full entry →

s.

tripod, trivet.

NBHL (1)

Յորժամ քերթողն առ եռոտանովն երաժշտիցն նստիցի. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)


Եռօրեայ, էի

See full entry →

adj.

triduan, of three days.

NBHL (2)

Եռօրեայ թաղմամբն. (Նար. ՟Լ՟Դ։)

Ի ստորինս իջեալ, եռօրեայ յամեալ. (Գանձ.։)


Ես, իմ, ինձ

See full entry →

pron.

I;
ես ինքն, myself;
յինէն կողմանէ, as for me, for my part;
ըստ իս, in my opinion;
ահաւասիկ ես, here I am, here am I;
ես եմ, it is I;
ոչ եմ ինձ եւ յիս, I am beside myself, distracted, I am not master of my self-possession, I am driven mad.

NBHL (2)

Դերանուն առաջին դիմին ἑγώ (սեռ) ἑμοῦ կամ μοῦ, ἠμείς, ἠμῶν ego (սեռ) mei, nos, nostri Դերանուն առաջին դիմին , յորմէ է բանն. ես.

Յինէն անսամ ձեզ, եւ ո՛չ է հրամանաւ թագաւորին։ Մեր մեզէն իսկ հասեալ է ի վերայ ստուգութեան դոցա. (Եղիշ. ՟Ը։)


Ետեղակալ, աց

See full entry →

s. adj.

lieutenant, vicegerent;
successor;
stationary, firm, stable.

NBHL (4)

Նուազագոյն յառաջնումն ցուցեալ, ետ զետէ գործոյն կատարելութեամբն ընդ նմա պայծառութեամբ ծագեալ. (Նիւս. կազմ. ՟Լ՟Բ։)

Զամենայն նախարարս եւ զզօրագլուխս եւ զտեղեկալս (կամ զտեղակաս). (՟Ա. Եզր. ՟Գ. 2։)

Բարձեալ շրջեցուցանել, կամ ետեղակալ ունել ի ներքս (ի տան՝ զարձանս) զոսկեղէնս եւ զարծաթեղէնս. (Սարկ. հանգ.։)

Ետեղակալ կայանք կամ կայք։ Մեծութիւն ետեղակալ տարերց ի բացուստ իբրեւ շարժունք երեւին. (Վեցօր. ՟Գ. ՟Զ։)


Ետեղապահութիւն, ութեան

See full entry →

s.

lieutenancy.

NBHL (1)

Զաթոռ եպիսկոպոսապետութեան ետեղապահութեամբ յաջորդեաց յովսէփ. (Խոր. ՟Գ. 67։)


Ետղ, ետեղ

See full entry →

s. adv.

place, spot, stead;
առ ետեղ, there, in that very place, in the same place;
immediately, directly, forthwith;
զետղ առնուլ, to stop, to cease to go.

NBHL (2)

Յիւրում ետեղ։ Յորում ետեղ ինքն կամեսցի։ (Խոր.՟Գ. 65։)

Զբազումս առ ետեղ սատակէին։ Համարէր՝ թէ առ ետեղ իցեն. (՟Ա. Մակ. ՟Դ. 15. ՟Ժ՟Բ. 29։)


Երագ, ունք

See full entry →

adj. adv.

quick, nimble, prompt, rapid, swift, current;
— երագ or երագս, quickly, currently;
very soon.

NBHL (4)

Երագ երիվար, կամ ոտք, ընթացք, սլացումն, եւ հրեշտակք, կամ թեւք, կամ Ի թռիչս երագունք. (Ես. ՟Ժ՟Ը. 2. ՟Լ. 16։ Եզեկ. ՟Ա. 7։ Հռ. ՟Գ. 15։ Նար. եւ այլն։)

Արասցէ ելս երագունս փորձութեանս ձերոյ, զի համբերել կարասջիք. (Եփր. ՟ա. կոր.։)

Մտօք երագունք». իբր արագամիտք, սրամիտք. (Կիւրղ. գանձ.։)

Զպատմութիւնն երկրորդեաց երագ երագ ի վերայ վեցօրեայ ժամանակին. (Եփր. ծն.։)


Երագագիր

See full entry →

cf. Արագագիր.

NBHL (1)

Երագագիր դպրի գրչութեամբ. (Յհ. կթ.։)


Երագալուր

See full entry →

cf. Արագալուր.

NBHL (3)

Արագալուր. երագ լսօղ. սուր լսելեօք, որ արտաքին, կամ որ ներքին.

Թեթեւամիտ ազգն անհամեստիցն կանանց՝ երագալուր եւ դիւրահաւան. (Ճ. ՟Դ.։)

Զի մի՛ բազմաբանութեամբ զերագալուր ձեր միտս ձանձրացուցից. (Փարպ.։)


Երագահալ

See full entry →

adj.

soon thawed or lique-fled.

NBHL (1)

Որ փութով հալէ կամ մարսէ.


Երագահաս

See full entry →

cf. Արագահաս.

NBHL (3)

Արագահաս. որ փութով հասանէ. իսկոյն ժամանօղ.

Երագահաս կորուստ (կամ արագահաս). (՟Բ. Պետ. ՟Բ. 2։)

Երագահաս սպեղանիք, կամ վախճան կենցաղոյս. (Փարպ.։)


Երագանցուկ

See full entry →

cf. Վաղտանցուկ.

NBHL (1)

Մի՛ երագանցուկ համարիցիս զհրդեհսն. (Ոսկ. ես.։)


Երագապէս

See full entry →

adv.

quickly, rapidly.

NBHL (1)

Արագ. երագ երագ. փութապէս. եւ Ի սուղ կամ յետ սուղ ժամանակի.


Երագափոփոխ

See full entry →

cf. Երագայեղ.

NBHL (1)

Որ արագ արագ փոփոխի կամ շարժի.


Երագաքայլ

See full entry →

cf. Արագաքայլ.

NBHL (1)

Որք յառաջ քան զնա երագաքայլք էին։ Երագաքայլ թեւօք ամբարձեալ զմիտս. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. պտրգ.։)


Երագեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to make haste, to hasten;
to double the pace, to go quicker, to run, to trot;
to accelerate, to hasten, to press.

NBHL (1)

ԵՐԱԳԵՄ ն. ἑπισπεύδω accelero Փութացուցանել. ճեպել, կամ շտապաւ գործել. կանխել.


Երագընթաց

See full entry →

adj.

quick, that runs quick, nimble, swift.

NBHL (2)

ταχυδρόμος, ταχύς τῷ δρομῷ velox celer cf. արագընթաց. Արագ ընթացօղ՝ իրօք կամ նմանութեամբ. շուտ վազօղ, քալուկ, չուստ, արտորացօղ.

Երագընթացն փառաբանչօք՝ վերնաթռիչ պատգամաւորօք։ Ի թեւս թեթեւս յերագընթացս ամպաչու թռչնոյ. (Նար. կուս. եւ Նար. խչ.։)


Երագութիւն, ութեան

See full entry →

s. phys.

quickness, celerity, velocity, swiftness;
expedition;
acceleration;
frequency;
velocity, speed;
— անկիւնային, angular, circular velocity.

NBHL (2)

Արագութիւն. արագաշարժ կամ երագընթացն գոլ. եւ Աջողակութիւն.

Երագութեամբ անբաւ։ Ոչ կարեմ ասել զերագութիւն ձեռինն. (Խոր. ՟Բ. 59. եւ 82։ Տե՛ս զերագութիւնն եւ զանարգելութիւնն. Լմբ. իմ.։)


Երագումն, ման

See full entry →

s.

velocity, swiftness;
haste, hurry;
acceleration.

NBHL (1)

Անհաս երագմամբ։ Ի դիմումն երագման ընթացից։ Ձիընթաց երագմամբ։ Առ մտացն երագումն. (Նար.։)


Երազահան, աց

See full entry →

cf. Երազահմայ;
— երազոց, dreamer, visionary.

NBHL (1)

Կոչեաց զամենայն երազահանսն եգիպտոսի։ Պատմեցի երազահանացն, եւ ոչ ոք էր որ մեկնէր. (Ծն. ՟Խ՟Ա. 8. եւ 24։)


Երազահանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

explanation of dreams

NBHL (2)

Մեկնելն զերազս՝ կա՛մ ըղձութեամբ առ աստուծոյ.

Իղձն բաղտամայ՝ բաբելոնացւոցն ապրեցուցիչ երազահանութեամբ, եւ յովսէփ երազատես եւ երազահան փարաւոնի .. . այն հեթանոսացէ, եւ ոչ քրիստոնէից. (Եղիշ. հոգ.։)


Երազայոյզ

See full entry →

adj.

fanatical, visionary.

NBHL (1)

ԵՐԱԶԱՅՈՅԶ կամ ԵՐԱԶԱՅՈՅՍ. Որ յուզի զհետ երազոց, կամ յուսայ յերազս. իբր պատիր, սնոտի, սուտ.


Երազատես

See full entry →

s.

dreamer;
visionary, enthusiast, fanatic.


Երազացոյց

See full entry →

adj. s.

that shows, that explains dreams.

NBHL (1)

Եւ որ երազմոյն տեղին ... երազացոյց երազընդհան պաշտաման. (Ագաթ.։)


Երազափորձ

See full entry →

adj.

subject to pollution during sleep.

NBHL (1)

Փորձեալն յերազի գիջութեամբ. կամ Երազափորձութիւն.


Երազափորձութիւն, ութեան

See full entry →

s.

pollution which happens during sleep.

NBHL (1)

Եւ եւս՝ ὁνειροπολία interpretatio somniorum Փորձ եւ քննութիւն երազահանաց՝ ի մեկնել զերազս, կամ ի պատճառել.


Երազընդհան

See full entry →

cf. Երազահան.

NBHL (1)

Երազմոյն տեղին ... երազացոյց երազընդհան պաշտաման. (Ագաթ.։)