continuation, continuity, succession.
ՇԱՐՈՒՆԱԿՈՒԹԻՒՆ. συνέχεια continuatio, continuitas, adsiduitas. Անընդհատութիւն. միայարութիւն. հանապազորդութիւն.
cf. Շափիւղայ.
Եւ յականցըն շափիւղայից (կամ շափիւղից, կամ շափեղից) ցուցեալ ըզնա զարմանազան. (Շ. ոտ. բարձր.։)
Կայծկարկեհան ընդ շափիւղին, կարմիր յակունդ սարդիոնի. (Ուռպ. ողբ.։)
sugar;
մաքուր, սպիտակ, refined or lump -;
խակ —, moist, brown or raw -;
— վանի —, candy;
գործատուն —ի, sugar-mill;
զտարան —ի, rugar-refinery;
համեմել —աւ, to —, to sweeten, to strew or sprinkle with -.
cf. Շաքլիմ.
ՇԱՔԼԵԼ. Շառաւիղիլ, ընձիւղիլ. բողբոջիլ. փթթիլ. ծլիլ, բացուիլ.
indirectly.
to bend, to bow;
to cause to deviate or to swerve.
Յարենէ (կամ յընտանեաց) զաւակի քո զակն մի՛ արկանիցես, շեղեսցես, կամ դարձուսցես. (Գէ. ես.։)
to slant, to slope, to incline;
to go astray, to turn aside or away, to deviate, to swerve, to go out of one's way;
շեղեալ անկիւն, oblique angle;
շեղեալ քառանկիւն, rhomboid.
Նման գոլ եղեգան, զոր յորժամ հարկանիցէ հողմ, ընդ նմին շեղեսցի. (Կիւրղ. գանձ.։)
Շեղեալ էր աներասանակաբար յապստամբութիւն։ Եթէ ի մարմինն կոյս շեղեսցի, զանասնոցն առընկալցի վարս յինքն։ Բանականն շեղելով ի նիւթ չարանայ. (Պրպմ.։ Նիւս. բն.։ Մաքս. ի դիոն.։)
cf. Շեղումն.
Իւրեանցն շեղութեամբ անկեալք յաստուածային ուղիղ համբարձմանէն։ Իւրոց ընտանիլ շեղութեանցն մատնեաց. (Դիոն.։)
heap, mass, pile, stock, hoard, accumulation;
— ցորենոյ, stack, rick;
— խոտոյ, hay-cock, mow;
— — or —ս —ս, cf. Շեղջաշեղջ;
— կուտել, կուտել —ս —ս, to heap up, to pile up.
Մէն մի բռնաքար առ այր հրամայէին, զի բերցեն ընկեսցեն՝ շեղջ կուտել. (Բուզ. ՟Գ. 7։)
cf. Շեղջ ;
pile upon pile, towering heaps.
Որ շինէ զտուն իւր ընչիւք օտարաց, այնպէս է, որպէս առնէ ոք քարինս շեղջակոյտ. (Սիր. ՟Ի՟Ա. 9։)
Բերին այր իւրաքանչիւր գինդ մի, եւ ընկենուին ի շեղջակոյտ անդր. եւ եղեւ շեղջակոյտ գնտացն՝ լտերս իբրեւ ռ եւ ութհարիւր. (Եղիշ. դտ.։)
cf. Շեղջակուտեմ.
cf. ՇԵՂՋԱԿՈՒՏԵՄ. դիզել, ժողվել, շատցընել.
Շեղջեցի զչարիս, եւ ձգեցի ընդ իս։ Որ անձամբ անձին շեղջիցէ զցանկութիւն։ Եւ այսուիկ շեղջէ զշեղջս նախանձու. (Սեբեր. ՟Թ։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 17։ Եւագր. ՟Ժ։)
enervated, effeminated.
Զլոյծ եւ զջախջախ եւ զշեղտամեղտ ագանելիս եւ զգնացս չընդունիմք. (Կանոն. (ի մի ձ. զջաղճ, եւ զշեղտամեղտ)։)
Մինչ զի գոլ շեղտամեղտս եւ խենէշս. (Իրեն. ՟Ա. առ Լեհ. (որ ըստ մտի կամի ընթեռնուլ՝ շեղտամեղ, որպէս հակեալ ի մեղս։))
shrill voice;
accent, acute accent;
an Armenian note;
cf. Շեշտակի;
— ոլորիլ, to end in a point.
Շեշտ ընդ մէջ թիկանցն թափանցիկ լեալ՝ յերկիր անկանէր սլաքն. (Խոր. ՟Ա. 10։)
(Սուսերաւ) շեշտ ընդ մէջ ճեղքէր զամուր գլխանոցն. (Յհ. կթ.։)
acutely, pointedly, piercingly, sharply, keenly;
instantly.
Եհար նիզակաւն ի վերայ միջոյն, եւ շեշտակի հանէր ընդ թանձրութիւն զրահիցն եւ մարմնոյն ի միւս կողմն. (Պտմ. վր.։)
Շեշտհակի իսկ անդրէն ընդ հուպ վայելչանայր. (Անան. եկեղ։)
steep, abrupt;
declivity, slope;
անկանել ի —, to fall in one's back, to fall supine.
Արձագանգք. ձայն ընդ շեպն դիպի, եւ յետ դառնայ. (Գէ. ես. ի լուսանցս։)
storax;
գաւազան —, stick of -.
Եւ առ յակոբ գաւազան շեր՝ դալար, եւ ընգուզի, եւ սօսւոյ. (Ծն. ՟Չ. 36։)
cf. Շեփորայ.
Ի շեփոր բարբառոյ տալ նմա պատգամս։ առաքեաքն իբր շիփորք անուանեցան։ Որոտընդոստ ահագնագոչ շիփորայիւք. (Ագաթ.։)
of fawn colour, reddish, leonine, light, tawny.
ՇԷԿ կամ ՇԵԿ. πυρρός, -ον rubrus, -um;
flavus, -um. Գոյն ընդ դեղինն եւ ընդ կարմիր, խարտեաշ. ծիրանեգոյն. հրագոյն. բոցագոյն. սարը.
cantilena, song, ditty.
small drop, tear;
առ —, —ք —ք, drop by drop;
— ի բերանոյ, saliva, drivel, slaver, slabber, cf. Լորձն;
—ք բանից, few words.
σταγών stilla, gutta. (որ են լծ. ընդ հյ) σίελον saliva ἱκμάς humor ψεκάς guttula եւ այլն. գրի եւ ՇԻՏ. Կաթ. կաթիլ. կայլակ. դոյզն ինչ հիւթ. եւ Ոլոռնաձեւ կաթուած հիւթոց՝ որ եւ է օրինակաւ. պուտ
roe-buck.
cf. Շիկնիմ.
Յուդա ոչ շիկնեաց՝ ի լուացումն ոտից ընդ մետասանիցն գալ. (Շ. ՟ա. պետ. ՟Ծ՟Է։)
Դու ընդ քրիստոսի խաչեալդ ո՞չ շիկնիս բացական ի նմանէ լինել. (Լմբ. պտրգ.։)
cf. Շինուած.
the middle or centre of a village or town.
Անցեալ ընդ շինամէջ քաղաքին՝ նստաւ առ աղբիւր մի. (Ճ. ՟Բ.)
(որ ի Ճ. ՟Ա. գրի, անցանէր ընդ շինամէջ փողոցսն քաղաքին։)
to found, to build, to erect, to construct, to make;
վերստին —, to rebuild, to build up again or anew;
to renew, to restore;
to edify, to instruct, to set a good example.
οἱκοδομέω, ἑποικοδομέω, κτίζω եւ այլն aedifico, fabrico, condo եւ այլն. Շէն եւ տուն՝ տաղաւար եւ բնակարան կառուցանել. հիւսնել. կերեալ՝ կազմել զո՛ր եւ է իրս. հաստել. յօրինել. յարդարել. յարմարել. շէ՛ն եւ կանգուն պահել նորոգութեամբ զիրս, կամ բարի օրինակաւ զմարդիկ. բարեկարգել. բարեզարդարել. օգտել. օգնել. շինել, ընել, շտկել.
construction, building;
edification, moral profit;
abundance, ease, prosperity;
peace, tranquillity;
good regulations.
construction.
glass bottle, bottle, phial;
alabaster vase;
խցել զ—, to cork;
to put the stopper on;
բանալ զ—, to draw the cork, to uncork;
to take the stopper out of.
to extinguish, to put out, to quench;
to dim, to cloud, to obscure;
to quench, to cool, to allay, to cool down;
to stifle, to smother;
to exterminate, to kill.
σβέννυμι, σβεννύω, ἁποσβέννυμι , κατασβεννύω extinguo, exstinguo. Տալ շիջանիլ. անցուցանել զճրագն. հեղձուցանել զհուր. դադարեցուցանել. բառնալ. մեռուցանել. մարել, անցընել.
husks or grapes, grounds or dregs of pressed grapes.
Որպէս թ. սէօյէ, շէօյէ. Փայտ կամ ձող գործարանի ոստայնանկաց հուպ ի ստորի եւ ի սանդրն. կամ բարակ գաւազան անցուցեալ ընդ ծակ ստորւոյն եւ այլն.
warp-staff.
Որպէս թ. սէօյէ, շէօյէ. Փայտ կամ ձող գործարանի ոստայնանկաց հուպ ի ստորի եւ ի սանդրն. կամ բարակ գաւազան անցուցեալ ընդ ծակ ստորւոյն եւ այլն.
acute cry, shriek, scream.
Կէսքըն շիւան մեծ քաղէին, կէսքն ըզվարսիցըն փետէին. (Ուռպ. ողբ.։)
dim-sightedness, squinting, blindness;
dazzling, hallucination;
հարկանել շլացութեամբ, to strike blind;
հարկանել շլացութեամբ զմիտս, to beguile, dazzle, seduce or fascinate the imagination.
Մերթ երեւի շփոթիլ ընդ Սլացութիւն, սլացումն, ի գիրս. (Պիտ. եւ Յհ. կթ.։)
to blind;
to blunt;
to dim, to dull, to deaden;
— զաչս, to dazzle the eyes;
բարեբաղդութիւն —նէ զմեծատունս, prosperity spoils the rich.
Եթէ ոչ երեւի քեզ զօրութիւն գրոց, ընդէ՞ր շլացուցանես դու զաչս քո աշխատութեամբ ընթերցուածոց. (Եփր. համաբ.։)
Եւ Բթել զսո՛ւր իրս. բթացուցանել. գուլցընել.
to leave in doubt, to create suspicion, to make suspicious, to embarrass, to perplex.
Առանձին իմն բարբառդ այդ (յատկութիւն լեզուի) հեբրայեցւոց կարի իսկ յոյժ շլմորեցուցանէ զընթերցօղսն։ Բայց ոչ շլմորեցոյց զմիտսն յայլեւայլ բանիցն. (Կիւրղ. ծն.։)
to suspect, to doubt, to be uneasy, embarrassed, perplexed.
Որ յունաւն առանձին բանիւքն (յատկութեամբ լեզուի) վարըանիցն, ընթերցեալ զթարգմանեալսն ըստ հհեբրայեցւոց բանիցն բարբառոյ, շլմորին. (Կիւրղ. ծն.)
to banish, to exile, to drive away.
Ըշկօթակ առնել, խորասոյզ առնել. շփոթելով արդեօք ընդ յն. խաւար։
smaller than a mote.
Զանձին գերանացեալ մեղս ոչ տայ տեսանել. իսկ զընկերին՝ թէեւ շղագոյն իցէ, հոգաբարձութեամբ որոնել տայ. (Խոսր. պտրգ.։)
chain;
chain, concatenation, continuity, series;
— ոսկի, gold chain;
—ք գերութեան, the bonds of slavery;
արկանել ի —ս, to chain, to enchain, to put in chains, irons or fetters;
խորտակել զ—ս, to break one's chains.
ἄλυσις catena. Օղ ընդ օղ աղխաղխեալ՝ մանեկաձեւ շարք երկաթի՝ պղնձի՝ կամ ոսկի. կապանք. ոտնակապ. ձեռնակապ. զնճիլ, զինճիլ, զինճիր.
Կամ նմանութեամբ. σειρά series, linea. Շարք. կարգ շարունակեալ. դասաւորութիւն. Դաւթի, այլեւ ընդ զաւակի նորա. ուստի կարգեցաւ շղթայն արդարոց. (Եփր. թագ.։)
cf. Շղթայատող.
Վակաս չորեքկարգեան ակամբքն՝ խառնեալ ոսկւով՝ շղթայաձեւիւք ընդ միմեանս. (Յհ. իմ. եկեղ.։)
cf. Շղթայագործ.
Վակաս չորեքկարգեան ակամբքն՝ խառնեալ ոսկւով՝ շղթայաձեւիւք ընդ միմեանս. (Յհ. իմ. եկեղ.։)
tumult, trouble, discord;
tumultuous, turbulent, agitated.
Սկսկաւ շմորն եւ խռովութիւն ի մէջ թագաւորացն։ Կալաւ շմոր, եւ մաքառեցաւ ընդ պապն։ Յանկ ածեալ զամենայն շմորս եւ զկռիւս իւր. (Մարթին.։)
to be troubled, upset, agitated.
Կտրէր, եւ շմորէր ընդ նմա. (Մարթին.։)
dog-hearted, churlish, evil, biting;
cynic.
Որ ընդ անզգամ եւ ընդ շնաբարոյ կնոջ բնակեսցէ. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Է։)
to commit adultery;
to worship idols, to idolize;
to usurp, to ravish.
μοιχεύω, μοιχάομαι adulteror ὀ μοιχεύων , μοιχός, ἠ μοιχευομένη, μοιχαλίς adulter, -rus, -ra. Որպէս շուն անխտիր իլ խառնակիլ, պղծել եւ պղծիլ կանամբի առն կամ արամբիլ կնոզջ ընդ օտարի։ Նմանութեամբ՝ Թողուլ զաստուած, եւ պաշտել զկուռս, զախտս, զաշխարհ, զինչս.
Այր ոք թէ շնասցի ընդ առնակնոջ, կամ շնայցէ ընդ կնոջ ընկերի իւրոյ, մահու մեռցին շնացօղն (այր), եւ շնացեալն (կին)։ Մի՛ շնար։ Անդէն շնացաւ ընդ նմա ի սրտի իւրում։ Շնային ընդ քարի եւ ընդ փայտի (ընդ կուռս).եւ այլն։
Ոմնզ մի շնաց ընդ առնակին։ Մի՛ եւս այլ շնասցես ո՛վ գերի. (Հ=Յ. յուլ. ՟Ի՟Ա.։)
Շնաց ընդ աղջիկն. (Վրք. հց. ձ։)
"grace, Divine grace;
favour, good offices, auspices, service, benefit;
grace, gracefulness, charm, beauty;
agreeableness, pleasing or graceful manners;
thanks givings, thanks;
forgiveness, pardon, mercy, grace;
gift, concession;
merit, worth;
the Graces;
ի —ս, առ —ս, for, in favour of;
by favour;
ի նորա —ս, —ս նմա առնելով, to please him, to do him the favour, to oblige him;
ի —ս երեսաց քոց, thanks to you;
in your behalf, for you;
—իւ տեառն, թագաւոր..., by the grace of God, king...;
— արա, pray, do me the pleasure;
լի —օք, most graceful;
— or —ս ունել, —ս մատուցանել, to thank, to return thanks, to be thankful to, cf. Շնորհակալ լինել, cf. Գոհանամ;
—ս արկանել, to be grateful, to acknowledge;
—ս գտանել, to be in favour or in the good graces of, to please;
—ս գտանել առաջի or առաջի աչաց ուրուք, to find favour in the sight of any one, to find grace or favour with, to win the good graces of, to please, to be liked;
—ս առնել ումեք, to favour, to gratify, to befriend, to forgive, to excuse, to remit, cf. Շնորհեմ, cf. Ներեմ;
—աց տալ, to give gratuitously;
— ընդ —ս ինչ տալ, to discharge an obligation as if doing a favour;
զրկել ի —աց, to disfavour, to disgrace;
մեռանել ի —ս, to die in a state of grace, in odour of sanctity;
— ունիմ քեզ, thanks, I thank you, much obliged to you;
cf. Զեղումն."
distribution of favours;
gift of grace.
Ի ձեռն շնորհաբաշխութեան հաւաքմունս ընչից առնեն (ոմանք ձեռնադրօղ եպիսկոպոսունք). (Կանոն.։)
endued, adorned with graces, graceful, virtuous.
Շնորհօք զարդարեալ. վայելչազարդ. բարեշուք. առաքինի, հոգեւոր ձրից ընդունակ.
unthankful.
Թէլ ոչ շնորհազեղծ լինիցիմք յետ ընդունելութեան հաւաստի գիտութեան. (Լմբ. հանգ.։)
full of grace, most graceful;
gracious, handsome, fine, beautiful, charming, genteel, fair.
Յերկրի ընդ մարդկան շնորհալից խոնարհութեամբ շրջէր. (Եղիշ. խաչել.։)