Definitions containing the research մարդ : 3624 results

Բունիմ, եցայ

vn.

cf. Բունեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ մարդկան ի հիման յաւիտենից բունեաց. (Սիր. ՟Ա. 16։)


Բռնամահ

adj. s.

died by a violent death, killed, murdered;
self-murderer.

· Calfa

NBHL (2)

Զնշխարս բազում բռնամահ մարդկան (սպանելոց ի ցլագլուխ ձիոյ՝) տեսեալ՝ ողորմէր. (Պտմ. աղեքս.։)

Վաստակեցաւ ի բռնամահ վկայիցն համբերութեանց։ Մոլորին ի մարդ բռնամահ։ Զոր ասենն, թէ Քրիստոս մարդ էր, եւ դադարեաց (ի կելոյ) իբրեւ զռնամահ, ասասցե՛ն, որո՞յ մարդոյ բռնամահի աշակերտօք ամենայն երկիր լցաւ. որո՞յ մարդոյ բռնամահի անուամբ դեւք ելանեն։ Չգիտեն, թէ բռնամահ է՝ որ իւրովք կամօք զինքն հանէ ի կենացս. (ՃՃ.։)


Բռնանամ, ացայ

vn.

to encroach, to invade, to subject, to tyrannize, to rule, to reign.

· Calfa

NBHL (1)

Բռնանային ի վերայ՝ ունելով զթագաւորական տեղիսն։ Ինքն իսկ դեռ բռնացեալ ունէր զթագաւորական տեղիսն։ Անդէն մարդիկդ այդպէս բռնացան. (Եղիշ.։)


Բռնաքար, աց

s.

stone thrown with the hand.

· Calfa

NBHL (1)

Քար ձգելի բռամբ մարդոյ.


Բռնութիւն, ութեան

s.

violence, force, concussion, constraint;
usurpation, tyranny;
push, assault, vehemence, vivacity, transport;
fury, phrensy, impetuosity.

· Calfa

NBHL (1)

Առ վշտի բռնութեան ծառայէին մարդիկ։ Հանից զձեզ ի բռնութենէ եգիպտացւոցդ։ Քաղաք ամենեւին սուտ, բռնութիւն ի մէջ նորա։ Յաղթահարել կամ վարել բռնութեամբ։ Ածին զնոսա ոչ բռնութեամբ։ Մեծաւ բռնութեամբ ի ձեռաց մերոց եհան.եւ այլն։


Բրաւոր, աց

s.

that carries a stick.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում մարդկօք բրաւորօք. (Ճ. ՟Ա.։)


Բրդեմ, եցի

va.

to crumble;
— ի բարկութիւն, — ի սրտմտութիւն բարկութեան, to be on a passion, to be angry, mad.

· Calfa

NBHL (1)

Սովեցելում ոգւոյդ ոչ բրդեցեր զմարդասիրութեան հացն. (Մաշկ.։)


Բրիչ, ըչի, ըչաւ

s.

hoe, pickaxe, spade, mattock.

· Calfa

NBHL (1)

Վերակացուք մարդկան ունին բանիւն կակղել զխստութիւն մտաց իբրեւ բրչաւ. (Իգն.։)


Բրտանամ, ացայ

vn.

to become rude, rough, gross or uncivil;
to thicken.

· Calfa

NBHL (1)

Բրտացեալ էին ձեռք եւ ոտք մարդադէմ գազանացն. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)


Գաբ, ի

s. bot. rhubarb (the root);
muzzle, snout;
hook.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԱԲ 2 ասի ռմկ. եւ Բերան գազանի, կամ գազանամիտ մարդոյ. իբրու յափշտակիչ։


Գագաթն, աթան, աթանց

s.

top of the head, skull, head;
height, summit, top, ridge, pinnacle, extremity, ond, brow.

· Calfa

NBHL (1)

κορυφή vertex Վերին ծագ գլխոյ մարդոյն, եւ այլոց կենդանեաց. գագաթ. դէքէ, չէքեատ.


Գազաղ, ի, աց

s.

embers;
ashes.

· Calfa

NBHL (1)

Զինչ է մարդ, գազաղ եւ փոշի։ Զայս՝ զոր տեսանէք՝ զդազախս. (Մաշկ.։)


Գազանաբար

adv.

brutally, fiercely, cruelly.

· Calfa

NBHL (1)

Խօսէր մարդկօրէն, այլ կեղեքէր գազանաբար. (Մանդ. ՟Ժ՟Ա։)


Գազանաբարոյ, ից

adj.

brutal, beastly, fierce, inhuman, savage, wild, rude.

· Calfa

NBHL (1)

Գազանաբարոյ մարդիկ, ազգք, գրոհք. (Եղիշ.։ Եզնիկ.։ Մխ. երեմ.։ Յհ. կթ.։)


Գազանաբարոյութիւն, ութեան

s.

bestiality;
cruelty.

· Calfa

NBHL (1)

Ի գազանաբարոյութիւն նախանձեալք, եւ ի համազգիսն հումք եւ մարդատեացք. (Մեկն. ղեւտ.։)


Գազանակեաց կեանք

adj.

brutal, beastly, that lives like a beast.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԱԶԱՆԱԿԵԱՑ ԿԵԱՆՔ. Կեալն ըստ օրինակի գազանաց՝ հեռի ի բնակութենէ մարդկան.


Գազանամարտիկ

adj.

cf. Գազանամարտ.

· Calfa

NBHL (1)

Բազումք ի մարդկանէ ի պահս իբրեւ ի գազանամարտիկ ինչ կազմեալ են. (Ոսկ. ապաշխ.։)


Գազանամիտ, մտաց

adj.

brutal, beastly, fierce, savage, inhuman, cruel.

· Calfa

NBHL (2)

Եթե չարաբարոյ իցէ, առիւծ գազանամիտ է. եթէ յափշտակօղ իցէ, գայլ է։ Զգազանամիտ բարս մարդկան կոչէ գայլս, եւ զգօնամիտս կոչէ գառինս. (Ոսկ. ղկ. եւ Ոսկ. ես.։)

Զանասնացեալ եւ զգազանամիտ ազգ մարդկան շնորհօք արար որդիս այ. (Տօնակ.։)


Գազանամտութիւն, ութեան

s.

cf. Գազանաբարոյութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Յորպիսի գազանամտութիւն գրգռեցաւ ազգ մարդկան։ Առիւծ աստ զներոն կոչէ վասն գազանամտութեան. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 8։ եւ Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)


Գազանացուցանեմ, ուցի

va.

to render fierce or cruel.

· Calfa

NBHL (1)

Գազանացուցանեմ զսիրտս մարդկան (ասէր դեւն). (Ճ. ՟Ա.։)


Դժուարահաճ

adj.

discontented, disgusted, weary;
disgusting, unpleasant, disagreeable, tiresome.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղցր է ամենայն մարդկան արեւելք. իսկ տրտմօղ անձին եւ այն դժուարահաճ է. (Նեղոս. տրտ.։)


Դժուարին

adj.

difficult, hard, impracticable, painful, laborious, fatiguing, grievous, unpleasant, vexatious, thorny, delicate, imposing;
heavy, weighty, onerous, rough, rugged.

· Calfa

NBHL (1)

Դժուարին կենդանի է մարդս առ ի սովորելն սննդեամբ ըստ հարկաւոր սահմանին. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Դժուարուտելի, լւոյ, լեաց

adj.

hard, raw, harsh.

· Calfa

NBHL (1)

Սերկեւլի դժուարուտելի մարդկան. (Մխ. առակ.։)


Դի, ոց

s.

dead body, corpse;
carcass.

· Calfa

NBHL (1)

Գօսացելոց դիոց մարդկան. (Փարպ.։)


Դիագող

adj.

who lifts or plunders dead bodies;
who steals idols

· Calfa

NBHL (1)

Նա՛ ումեք ի մարդկանէ չէ՛ օրէն դիագող շրջել. այսինքն ի գողանալ զդի. (Եղիշ. յար.։)


Դիակն, կանց

s.

corpse, dead body;
պաճուճել գեղովք զ—, to embalm;
առնել — անթուելի, to make great carnage;
դիակունք կռոց, destruction of idols.

· Calfa

NBHL (1)

νεκρός, τεθνικῶς mortuus, κώλα corpora Դի. շաղիղ. մեռեալ. մարմին մարդոյ վախճանելոյ. արձան կործանեալ կամ փշրեալ. մեռել. լեշ. Տե՛ս (՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Ե. 46։ ՟Լ՟Ա. 8։ ՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Դ. 11։ Տոբ. ՟Ա. 21։)


Դիմաբանեմ, եցի

va.

cf. Ընդդիմաբանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Խրատեսցէ առաջնորդն զայնոսիկ, որք առաջի մարդկան դիմաբանեն կամ վիճին ընդ նմա. (Կլիմաք.։)


Դիմակաց

cf. Դիմադարձ.

· Calfa

NBHL (1)

Սատակեսցի ամենայն մարդ դիմակացք (կամ դիմադարձք) թագաւորի. (Յուդթ. ՟Բ. 4։)


Դիտաւորութիւն, ութեան

s.

intention, design, counsel;
destination, end, regard, look.

· Calfa

NBHL (2)

Իմաստասիրութիւն դիտաւորութիւն ունի զհոգիս մարդկան զարդարել. (Սահմ. ՟Ժ՟Ե։)

Կամացն աստուծոյ մի է դիտաւորութիւն՝ փրկութիւն մարդկան։ Ըստ դիտաւորութեան բարձրութեան որմոցն՝ այնպէս ի հիմն զմեծամեծ քարինսն թաւալեցուցանեն. (Սարգ.։)


Դիւաբախ

cf. Դիւահար.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն մարդիկ դիւաբախ (կամ դիւաբախք) մոլեգնէին. (Ագաթ.։)


Դիւակամ

adj.

that has a devilish will;
that is desired by the devil, diabolic.

· Calfa

NBHL (1)

Անօրէն դիւակամ մարդիկ. (Ագաթ.։)


Դիւահարութիւն, ութեան

s.

being possessed by the devil, possession.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւահարութիւնք վասն հպարտութեան մարդկան լինին. (Եզնիկ.։)


Դիւամոլոր

cf. Դիւամոլ.

· Calfa

NBHL (1)

Յողդողդ խորհուրդ դիւամոլոր անմիտ մարդոց. (Կաղանկտ.։)


Դիւթ, ից

s.

charmer, enchanter, sorcerer, magician.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ մխիթարութիւն ի դիւթացն գտանիցես ո՛վ մարդ. (Ոսկ. ես.։)


Դիւթութիւն, ութեան

s.

charm, incantation, enchantment, witchcraft, sorcery, magic, theurgy.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւթութեամբ սքանչացուցին զմարդիկ. (Լմբ. իմ.։)


Դիւրագայթ

adj.

decayed, fragile, weak, slippery.

· Calfa


Դիւրագայթոտ

cf. Դիւրագայթ.

· Calfa


Դիւրագթելի

cf. Դիւրագայթ.

· Calfa


Դիւրադաւ

adj.

that is easily deceived.

· Calfa


Դիւրաթառամ

adj.

that fades easily.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ դիւրաթառամ քան զմարդ ... նա ե՛ւս վատթարագոյն քան զխոտ. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)


Դիւրախաբ

adj.

easily deceived, that can be taken, dupe.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրախաբ աչք, կամ տեսութիւն, բնութիւն մարդոյս. (Իգն.։ Սարգ. յկ. ՟Դ. եւ ՟Է։)


Դիւրակործան

adj.

decayed, ruinous, that falls easily.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրակործանք մանաւանդ առ մեղսն եմք մարդիկ։ Դիւրակործան է ոգին առ ի մեղսն. (Բրս. հց.։)


Դիւրահաւան, ից

adj.

easy, condescending;
credulous;
credible, that can be easily believed.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրահաւան է ազգ մարդկան ի հեշտասիրութիւն. (Լմբ. սղ.։)


Դիւրահնար

adj.

very easy, or possible.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրահնար կենդանի մարդ։ Այնպիսի տեսի ես երբեմն զկախարդութիւն հաւու դիւրահնար. (Բրս. վաշխ.։)


Դիւրահուպ

adj.

easy of access, affable

· Calfa

NBHL (1)

Տնկեցաւ յաշխարհի դիւրահուպ, եւ ի մէջ մարդկան. (Հ. կիլիկ.։)


Դիւրամէտ

adj.

inclined.

· Calfa


Դիւրաշարժ

adj.

nimble, moveable, light, lithe, active, free.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրաշարժ է ի նախանձ ազգ մարդկան ի բարին եւ ի չարն. (Լմբ. զքր.։)


Դիւրապատիր

adj.

that deceives himself easily;
easily deceived.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրապատիր մարմին, կամք, բնութիւն, եւայ, կանայք, մարդիկ. (Նար. ՟Խ՟Ը։ Լմբ. պտրգ.։ Վրդն. ծն.։ Սանահն.։ Ոսկ. ՟բ. կոր.։)


Դիւրափոփոխ

adj.

that changes easily, changeable, mutable, variable, versatile.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրափոխ բնութիւն, ազգ մարդկան, աշխարհ, եւ այլն. (Հց. աթ. կիւրղ.։ Ոսկ. ղկ.։ Արծր. ՟Գ. 5։ Իսիւք. յոբ.։ Նիւս. բն. ՟Է։)


Դիւրափոխ

cf. Դիւրափոփոխ.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրափոխ բնութիւն, ազգ մարդկան, աշխարհ, եւ այլն. (Հց. աթ. կիւրղ.։ Ոսկ. ղկ.։ Արծր. ՟Գ. 5։ Իսիւք. յոբ.։ Նիւս. բն. ՟Է։)