Definitions containing the research րամ : 2963 Results

Երկակշիռ

See full entry →

adj. s. mech.

that measures two opposite things;
beam, lever of an engine;
— դրամահատ, lever for coining;
— փոխարինիչ, compensating balance.


Երկակտուր, տրոյ

See full entry →

s.

diameter.

NBHL (1)

διάμετρος linea dimetiens, per medium secans Որ կտրէ յերկուս մասունս հաւասարս. այն է տրամագիծ.


Երկայնաբազուկ

See full entry →

cf. Երկայնաձեռն.

NBHL (1)

Հրամանաւ պտղոմէոսի երկայնաբազուկի զաստուածեղէն գիրսն թարգմանեցին. (Եպիփ. ծն.։)


Երկայնանիստ

See full entry →

adj.

extended, great.

NBHL (1)

Առ երկայնանստիւ միով լերամբ. (Խոր. ՟Ա. 5։)


Երկայնեմ, եցի, եա՜

See full entry →

va.

to lengthen, to extend, to stretch, to draw, to draw out;
to prolong;
— զոտս or զսրունս, to stride, to straddle.

NBHL (1)

Տէրն մահու եւ կենաց ե՛ւ կարճել իշխէ զհրամանն իւր, եւ երկայնել. (Եզնիկ.։)


Երկայնութիւն, ութեան

See full entry →

s. geog.

length;
court;
longitude;
depth;
— աւուրց՝ կենաց, long days;
length of days, long life, longevity;
խաղալ գնալ յ— գետոյն, to skirt, to run along the river;
յ—, of the length of;
to the... longitude.

NBHL (1)

Ի վերայ բերել հրամայէ զկարգ եւ զդիր աւուրցն եւ կանոնաց՝ ըստ երկայնութեան եւ թակրճութեան. (Յհ. իմ. ատ.։)


Երկավանկ, ից

See full entry →

adj.

dissyllabic.

NBHL (1)

Փոխանակ երկավանգի (աբրամ՝) լիցի եռավանգ (աբրաամ)։ Երկավանգ անուն աբրամ՝ մեկնեալ է, հայր վերամբարձ. (Փիլ. լին.։)


Երկատեսակ

See full entry →

adj.

of two kinds.

NBHL (1)

Երկատեսակ իմն սոցայն կարծեսցի գոլ տրամադրութիւն։ Երկատեսակ բնութիւնս է մարդկային. (Յհ. իմ. երեւ. եւ Յհ. իմ. պաւլ.։)


Երկաւոր, ի, աց

See full entry →

cf. Երկուորեակ;
cf. Երկուորի.

NBHL (1)

Զզեւս (այսինքն զարամազգ) խոստովանին՝ զհայրն իւր կապել (զկռոնոս), զի զուստերսն կլանէր ոչ իրաւամբք. զնա իսկ՝ զհօրն իւր զերկաւորիսն հատուցանել (այսինքն հատանել). (Պղատ. եւթիփռոն.։)


Երկաւորեակ, ակք

See full entry →

cf. Երկուորեակ;
cf. Երկուորի.

NBHL (1)

Զզեւս (այսինքն զարամազգ) խոստովանին՝ զհայրն իւր կապել (զկռոնոս), զի զուստերսն կլանէր ոչ իրաւամբք. զնա իսկ՝ զհօրն իւր զերկաւորիսն հատուցանել (այսինքն հատանել). (Պղատ. եւթիփռոն.։)


Երկաւորիք, րեաց

See full entry →

cf. Երկուորեակ;
cf. Երկուորի.

NBHL (1)

Զզեւս (այսինքն զարամազգ) խոստովանին՝ զհայրն իւր կապել (զկռոնոս), զի զուստերսն կլանէր ոչ իրաւամբք. զնա իսկ՝ զհօրն իւր զերկաւորիսն հատուցանել (այսինքն հատանել). (Պղատ. եւթիփռոն.։)


Երկգնդիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to assemble in two troops or regiments.

NBHL (1)

Երկգնդեցան ... իբրեւ երկու երամակք այծից. (՟Գ. Թագ. ՟Ի. 27։)


Երկդիմի

See full entry →

cf. Երկդիմեան.

NBHL (1)

Անմեղութեամբ ոչ գիտացեալ զերկդիմի միտս թագաւորին։ Գելոյր եւ տապալէր երկդիմի մտօք։ Զիա՞րդ լուիցուք երկդիմի հրամանացդ քոց. (Եղիշ. ՟Ա. ՟Բ. ՟Ը։)


Երկերիւր, ոց

See full entry →

adj.

two hundred.

NBHL (1)

Եւ առ մայր նորա երկերիւր արծաթոյ. (Դտ. ՟Է. 4.) իմա՛ զօրութեամբ, կշիռ, դրամ. եւ այլն։


Երկիւղալից

See full entry →

cf. Երկիւղալիր.

NBHL (1)

Զի մի՛ զերկիւղալիցն լուիցուք հրաման, ընկեր զիա՞րդ մտէր այսր. (Սկեւռ. յար.։)


Երկնաթռիչ

See full entry →

adj.

that flies, rushes to heaven.

NBHL (1)

Միտս երկնաթռիչ ի ստոր իջեալ։ Ա՛րկ զիս ի գաւիթս երկնաթռիչ երամիցդ. (Բենիկ.։)


Երկնահանգէտ

See full entry →

adj.

resembling heaven, celestial, divine.

NBHL (1)

Գլուխք էք վերամբարձ եւ երկնահանգէտ. (Երզն. լուս.։)


Երկնահանգոյն

See full entry →

adj.

cf. Երկնահանգէտ.

NBHL (1)

Գլուխք էք վերամբարձ եւ երկնահանգէտ. (Երզն. լուս.։)


Երկնային

See full entry →

adj.

celestial;
ethereal;
— մարմինք, celestial bodies, planets, etc.;
— բարկութիւն, the wrath of heaven.

NBHL (1)

Հրաման տուեալ երկնային ծովուն հեղուլ ի վերայ ցամաքի». իմա՛ ամպոց, կամ ջուրց վերնոց։


Երկնաքաղաքացի, ցւոյ, ցեաց

See full entry →

adj. s.

inhabitant of heaven.

NBHL (1)

Երկնաքաղաքացի արամբն պօղոսիւ. (Փարպ.։)


Երկրագործութիւն, ութեան

See full entry →

s.

agriculture, tillage, culture.

NBHL (1)

Զգործիս երկրագործութեանն հրամայէ պատերազմական գործիս առնել. (Կամրջ.։)


Երկրպագութիւն, ութեան

See full entry →

s.

adoration, worship;
prostration;
— կռոց, idolatry;
— մատուցանել, to worship.

NBHL (1)

Ի վայր խոնարհեալ ծնրադրական երկրպագութեամբ։ Որում կրկին ծունր երկրպագութեան ամենայն եղելոց։ Քեզ երկրպագութեամբ ունել շնորհ տիրամայր. (Նար.։)


Երրակի

See full entry →

adj.

ad. triple;
trebly.

NBHL (1)

Երրակի յօրինմամբ տաղաւարացն խորհրդոյ։ Վերամբարձեալ ի յերրակի խորանս երկնից։ Երրակի թիւ կատարեալ՝ յերիս անձինըս բաժանեալ. (Շար.։)


Եօթն, թին, թան, թանք, թանց

See full entry →

adj.

seven;
— անգամ, — times, many times.

NBHL (1)

Երեք, եւ եօթեանքն (կամ եօթանքն) առ ոչ մի ինչ հասարակ սահման շարամօտին. (Արիստ. քանակ.։)


Եօթնանկիւն, կեան

See full entry →

adj. s.

heptagon.

NBHL (1)

Եօթնանկիւնքն յեռանկեանցն բաղկացեալք։ Յարամանեալ յեօթնանկիւնսն պատկանին. (Մագ. ՟Խ՟Բ. եւ ՟Ը։)


Զազրաթորմի

See full entry →

adj.

nasty, ugly, impure.

NBHL (1)

Անիծք անկերպաւորք, եւ երամակք ոմանք քրտնածինք զազրաթորմիք. (Նար. ՟Կ՟Թ։)


Զազրանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to loathe, to nauseate;
cf. Աղտեղանամ.


Զայրագին

See full entry →

adj. adv.

passionate, desperate, furious, turbulent;
grievous;
—, — գնաբար, abruptly, turbulently, angrily.

NBHL (1)

Հրամայէ գրել ... բանս զայրագինս (ըսպառնալիս)։ Ցածո՛ զքեզ սակաւիկ մի ի զայրագին սրտմտութենէդ. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Ը։)


Զայրումն, ման

See full entry →

s.

cf. Զայրոյթ.

NBHL (1)

Առ զայրուկս սրտին թագաւորն հրաման ետ կոտորել. (Վրդն. դան.։)


Զանգանեմ, գի

See full entry →

va.

to knead, to bake;
to adhere;
to mix mortar;
to mix;
— իւղով, to butter.

NBHL (1)

Զմանրամազ փոշիացեալ հողս ջրոյն խոնաւութեամբ զանգանէ. (Եղիշ. ՟Բ։)


Զանգեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Զանգանեմ.

NBHL (1)

Զմանրամազ փոշիացեալ հողս ջրոյն խոնաւութեամբ զանգանէ. (Եղիշ. ՟Բ։)


Զանխուլ

See full entry →

adj. adv. s.

hidden, secret;
secretly, clandestinely, by stealth, incognito, without being known;
hiding-place, lurking-place;
— ի ներքս սպրդել, to creep, to slip, to steal stealthily.

NBHL (1)

ԶԱՆԽՈՒԼ. մ. κρυφῶς, λάθρα occulte, clam Զանխլաբար. ի ծածուկ. լռելեայն. անյայտաբար. լռիկ մնջիկ. յարամրի. գողտուկ, սուսիկ փուսիկ.


Զառամ, աց

See full entry →

adj.

decrepit, broken down, crazy.

NBHL (1)

Թէ ի զառամաց ոք իցէ, հանդերձ գոռոզութեամբ հրամայէ. իսկ եթէ մանուկ, ընդդէմ կայ. (Ճ. ՟Ժ.։ Վրք. հց. ձ։)


Զառաջեաւ

See full entry →

adv.

before, in presence of;
cf. Առաջեւ.

NBHL (1)

Զառաջեաւ իւրով զսա էր սնուցեալ։ Հրաման տայր կոչել զառաջեաւ իւրով։ Զառաջեօք անկանէր։ Զբազում զախոյանից զգլուխսն բերէր զառաջեաւ. (Բուզ. ՟Դ. 12. 20. 39։ ՟Ե. 7։)


Զառաջեօք

See full entry →

cf. Զառաջեաւ.

NBHL (1)

Զառաջեաւ իւրով զսա էր սնուցեալ։ Հրաման տայր կոչել զառաջեաւ իւրով։ Զառաջեօք անկանէր։ Զբազում զախոյանից զգլուխսն բերէր զառաջեաւ. (Բուզ. ՟Դ. 12. 20. 39։ ՟Ե. 7։)


Զարդասէր

See full entry →

adj.

that loves ornaments, that decks him or herself;
dandy, eoxcomb, coqnettish.

NBHL (1)

Սիրամարգ զարդասէր է եւ պայծառաթեւ. (Վեցօր. ՟Ը։)


Զարդարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to adorn or bedeck one's self;
յարեաւզարդարեցաւ զարդու իւրով ըստ զարդու կանանց, she arose and arrayed herself in all her woman's attire;
— փետրովք սիրամարգի, to deck one's self in borrowed feathers.


Զարհուրելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

hideous, dreadful, formidable;
horrible, execrable.

NBHL (1)

Զզարհուրելին մարդկան՝ տենչալի հրամայէ լինել. (Շ. մտթ.։)


Զբօսուցիկ

See full entry →

cf. Զբօսեցուցիչ.

NBHL (1)

ԶԲՕՍՈՒՑԻԿ որ եւ գրի ԶԲՈՒՍՈՒՑԻԿ. Որպէս Վերացեալ եւ վերամբարձ ինչ, յոր զբօսանին աչք եւ միտք. μετέωρος sublimis


Զգալապէս

See full entry →

adv.

sensibly;
sensually;
materially;
openly.

NBHL (1)

Ցուցցէ զնշանակ իրացն զգալապէս։ Հրամայեաց զգալապէս զնմանութիւն տեսլեանն ձեւակերպել։ Քննել պիտի, թէ զգալապէս եւ ճշմարիտ ի շուրջ էա՞ծ սատանայ զՏէրն յԵրուսաղէմ եւ ի լեառն բարձր. (Վրդն. ծն.։ Վրդն. ել. եւ Վրդն. աւետար.։)


Երաստ, ից

See full entry →

s.

assembly, company.

NBHL (1)

Ազատերամն երաստից. (Պիտ.։)


Երբէք

See full entry →

adv.

sometimes, from time to time;
never, at no time;
—, ոչ —, մի —, never, no, not, for ever;
ոչ — իկեսցէ, — ոչ եկեսցէ, he will never come;
մի —, — մի զլանար, do not refuse him;
է՝ էր —, երբէք երբեք, from time to time, now and then, ever and annon;
— ուրեք, sometimes.

NBHL (1)

Եթէ երբէք ուրեք խորհէի արդեօք զհրամանացն խորտակել զլուծ. (Յհ. իմ. ատ.։)


Երդ, ոց

See full entry →

s.

dormer window, sky-light;
roof, house, family.

NBHL (1)

Ընդ լուսանցոյց երդոց ի շողսն խաղայցէ մանրամաղ փոշին. (Ագաթ.։)


Երդնում, երդուայ

See full entry →

vn.

to swear, to take an oath;
to curse, to detest;
սուտ —, to swear falsely, to perjure one's self, to take a false oath;
— յանձն իւր, to swear to one's self.

NBHL (1)

Թագաւորութիւն լութանի, երդնլով յարամազդ եւ եթէ այլ ոմն երբէք իշխանութիւն լուծեալ է, ո՛չ ի ձեռն այլոյ ուրուք, այլ ի ձեռն ինքեանց նոցունց. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)


Երեամ

See full entry →

s. adj. adv.

three years;
of three years;
—, զ—, յ—, in or during three years, every three years.

NBHL (1)

Եղիցին նշանք եւ արուեստք զերեամ։ Զերեամ հրամայեաց սքանչելի եւ նորագործ իրացն լինել. (Ոսկ. ես.։)


Երեւակ, ի

See full entry →

s.

Saturn (planet);
cf. Երեւոյթ;
cf. Տեսիլ.

NBHL (1)

Ոչ եւս կարօտանայ ծածկեալ հրամանացն յառակացն երեւակացն». յն. մի բառ, է՛նիղմա. (Նիւս. երգ.։)


Երեւակայեմ, եցի

See full entry →

va.

to imagine, to fancy, to dream.

NBHL (1)

Երեւակայէ ոք զձեւս ի տրամախոհութեան։ Տրամախոհութիւն երեւակայելով (կամ երեւակելով) յինքեան ձեւս։ Զնոյն ինքն զձեւս երեւակայէ, եւ տրամատպաւորէ յինքեան. (Սահմ. ՟Ժ՟Զ։)


Երեւիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to appear, to show one's self, to offer one's self;
to dawn;
to bud;
երեւի, it appears;
I think.

NBHL (1)

Երեւեցաւ ցամաքն։ Երեւեցան գլուխք լերանց։ Երեւեսցի աղեղն իմ յամպս։ Երեւեցաւ տէր աբրամու։ Երեւեսցին ի ձեզ փառքն տեառն։ Երեւեցաւ նմա հրեշտակն տեառն։ Երեւեցաւ շնորհն աստուծոյ փրկչի ամենայն մարդկան։ Յարեաւ տէր, եւ երեւեցաւ սիմովնի.եւ այլն։


Երեքկուղ

See full entry →

adj.

triple, tripled.

NBHL (1)

Առասան երեքկին ... Զայսպիսի շարամանեալ երեքկուղս ոչ կարէ վաղվաղակի խզել որոգայթքն սատանայի»։


Երեքհարիւր, ոց

See full entry →

adj. s.

three hundred.

NBHL (1)

Յերեքհարիւր կանգնոյ։ Ետ երեքհարիւր դահեկան։ Երեքհարիւր այր, կամ արամբքդ։ Կանգնեաց զնիզակ իւր ի վերայ երեքարիւրոց վիրաւորացն, կամ ի վերայ երեքհարիւր վիրաւորացն. (Ծն. ՟Զ. 15։ ՟Խ՟Ե. 22։ Դտ. ՟Է. 6. եւ 7։ ՟Բ. Թագ. ՟Ի՟Գ. 18։ ՟Ա. Մնաց. ՟Ժ՟Ա. 11։)