Definitions containing the research ուն : 10000 Results

Այլազգաբար

See full entry →

adv.

in a different manner, otherwise, differently;
as an infidel, as a pagan, as a heathen.

NBHL (2)

Այլազգաբար վասն մեր զկարծիս ունողի։ Այլազգաբար արդեօք ո՞չ կարէր ապրեցուցանել. (Բրս. հց. եւ Բրս. ապող.։)

Ո՛չ հրով, այլ՝ ջրով զպահսն ողջակիզեաց (Եղիա). զի այլազգաբար՝ հրոյ բնութիւն ընդ ջրոյ կռուի։ Այլազգաբար՝ ունել զխաղաղութիւն ուրացեալ է ի Տեառնէ, ասելով, զխաղաղութիւն զիմ տամ ձեզ, ո՛չ որպէս աշխարհս տայ՝ ես տամ ձեզ. (Բրս. մկրտ. եւ Բրս. հց.։)


Այլազգի, ազգւոյ, գեաց

See full entry →

s. adj.

foreigner, stranger;
pagan, gentile, heathen;
foreign;
different, unlike.

NBHL (3)

Իբր այլազգ. այլագունակ. այլափոխեալ. եւ տարբեր. ἑξηλλαγμένος. immutatus, diversus

Այլազգի համարձակութիւն ունիմ առ տէր իմ. (Ճ. ՟Բ.։)

Եւ այլաբուն. այլագոյ. կամ այլացեղ. ἕκφυλος.


Այլալեզու, աց

See full entry →

adj.

who speaks another language;
foreign.

NBHL (1)

ἁλλόγλωσσος, ἁλλόφωνος. aliena lingua, vel alia voe utens Որոյ ա՛յլ է լեզուն կամ բարբառն, եւ ազգն գլխովին. այլաբարբառ. լեզուն տարբեր.


Այլակարծիք, ծեաց

See full entry →

adj.

of a different opinion.


Այլակերպ, ից, աց

See full entry →

adj.

transformed, transfigured;
changed, metamorphosed;
different, unlike;
disguised, masked;
յայլակերպս, incognito, in disguise;
յայլակերպս լինել, to be masked, to be in disguise, to disguise ones self;
to be transfigured;
to be metamorphosed, to be transformed;
— յորջորջումն, allegory, metaphor.

NBHL (3)

եւս եւ գ. յոքն. ἐτερόμορφος, ἔτερος , διαφέρων, διάφορος, παρηλλαγμένος, ἑξηλλαγμένος. qui formae diversae est, alienus, diversus, differens Ունօղ զայլ կերպ եւ զկերպարան. այլազան. այլափոխեալ. օտար. տարբեր. աննման. այլագունակ. պաշգա դարզ. մէւթէշէքքիլ.

Թէպէտ եւ այլակերպք իցեն (Հին եւ Նոր կտակարանք), սակայն միտքն միաբանին։ Եթէ ամենեցուն այլակերպս եւ նորս ի միմեանց էր գրեալ. (Ոսկ. ես. եւ Մտթ.։)

Յունարէն թարգմանութեանս տուչութիւն ի հրէականէն իւիք իւիք կարի իսկ այլակերպ է։ Պէսպէս երէս այլակերպս ի միմեանց. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Այլակերպեմ, եցի

See full entry →

va.

to transform;
to disguise, to mask, to change;
to transfigure;
to metamorphose.

NBHL (1)

ἁλλοιόω, μεταβάλλω, ἑξαλλάττω. muto, vario, permuto, transmuto Այլակերպ առնել. այլայլել. այլագունել. այլազգ եւ նորօրինակ գործել. փոխել. թէպտիլ էթմէք. թէշքիլ էթմէք.


Այլակերպութիւն, ութեան

See full entry →

s.

transfiguration;
metamorphosis;
transformation, disguise.

NBHL (2)

Փայլուն ճաճանչիւք ճառագայթեալ ի մեզ, որպէս յաշակերտսն յայնմ աստուածային աւուր այլակերպութեանն. (Դիոն. ածայ. ՟Ա։)

Ահաւասիկ կարի մեծ այլակերպութիւն. զի նոքա արարածք են, եւ սա Արարիչ։ Յորժամ տեսանիցես բարւոք զերկոցունցն այլակերպութիւն. (Ոսկ. եբր. եւ Մտթ.։)


Այլաձեւ

See full entry →

adj.

of a different form or figure.

NBHL (1)

Սկսանել նորոգագունի եւ այլաձեւի իրաց. (Փիլ. իմաստն.։)


Այլաղանդ, ոյ, աց

See full entry →

adj. s.

of another sect, of a different faith;
sectary.

NBHL (1)

Իմաստունն ոչ միայն զհամազգիս մարդիկ եւ զբարս, այլ եւ զայլազգիս եւ զայլաղանդս ապրեցուցանէ. (Փիլ. լին. ՟Գ։)


Այլամիտ

See full entry →

adj.

of a different sentiment or opinion;
whose ideas wander, flighty, lightheaded.

NBHL (1)

Ցուցանէր այլամիտ խորհուրդս ունել (յն. օտարս խորհել) նմա ընդ օրէնսն արքունի. (՟Բ. Մակ. ԺԴ. 26։)


Այլայլակ

See full entry →

adj.

changeable, variable;
various, different.

NBHL (1)

Այլայլակ գունովք երանգոց. (Նար. խչ.։)


Այլայլեմ, եցի

See full entry →

va.

to alter, to change;
to vary, to diversify;
to corrupt;
to disaffect, to alienate;
to discountenance;
to falsify, to counterfeit;
to distemper, to disorder.

NBHL (2)

Փոխել. փոփոխել. այլագունել. եւ խանգարել. պղտորել. վեր ի վայր առնել. իբր ἁλλοιόω, ἐτερόω. muto, altero. թէպտիլ՝ ալթիւսթ էթմէք.

Առ այն տանջանսն անգամ չգունատեալ այլայլեաց. (ՃՃ.։)


Անզգայ, ից

See full entry →

adj.

insensible, inanimate, dull, stupid;
besotted, infatuated, stupefied.

NBHL (5)

ἁναίσθητος. sensu carens, insensatus. Որ չզգայ. անբաժ ի զգայութենէ. եւ անշունչ. անկենդան. չզգացօղ. տույմազ. պիլա հըսս. ճանսըզ.

Անզգայիւքն կղզւովք զզգայուն բնակիչսն զարթուցանէ. (Գէ. ես.։)

Շուն՝ անզգայ առեալ զհացն՝ վաղվաղակի փախեալ հեռանայ. (Կլիմաք.։)

Յանզգայ ելանիցեն շունչքն ի մարմնոց. (Եզնիկ.։)

Որոյ յուտելն յանզգայս՝ ոչինչ շնորհ ունի պաշտօնէիցն։ Եւ ինքն յանզգայս զմեզ գտանելով՝ նենգեալ. (Փարպ.։)


Անզգայ

See full entry →

adv.

insensibly, imperceptibly;
stupidly;
cf. Անզգայաբար.

NBHL (5)

ἁναίσθητος. sensu carens, insensatus. Որ չզգայ. անբաժ ի զգայութենէ. եւ անշունչ. անկենդան. չզգացօղ. տույմազ. պիլա հըսս. ճանսըզ.

Անզգայիւքն կղզւովք զզգայուն բնակիչսն զարթուցանէ. (Գէ. ես.։)

Շուն՝ անզգայ առեալ զհացն՝ վաղվաղակի փախեալ հեռանայ. (Կլիմաք.։)

Յանզգայ ելանիցեն շունչքն ի մարմնոց. (Եզնիկ.։)

Որոյ յուտելն յանզգայս՝ ոչինչ շնորհ ունի պաշտօնէիցն։ Եւ ինքն յանզգայս զմեզ գտանելով՝ նենգեալ. (Փարպ.։)


Անզգայացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to infatuate, to stupefy, to hebetate;
to deprive of reason.

NBHL (1)

Թունաւոր ճճիք, եւ դաժանութիւնք արմատոց եւ բուսոց կարեն զմեզ անզգայացուցանել. (Յճխ. ՟Ժ՟Դ։)


Անզգայիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Անզգայանամ.

NBHL (1)

Յերկոցունցն անզգայէր փոքր մի. (ՃՃ.։)


Անզգոյշ, գուշի, ից

See full entry →

adj.

incautious, uncircumspect, inconsiderate, imprudent, unwary, heedless.

NBHL (2)

Շատ ինչ բարի առնէ հողմով. ահ եւ երկեղ անզգուշից, եւ սնունդ բուսոց եւ տնկոց. (Վրդն. սղ.։)

Յանզգոյշ ժամուն տունկն պտղակորոյս եկն ընդ անիծիւք. (Նար. ՟Թ։)


Անզգոյշ

See full entry →

adv.

without precaution, inadvertently, imprudently.

NBHL (2)

Շատ ինչ բարի առնէ հողմով. ահ եւ երկեղ անզգուշից, եւ սնունդ բուսոց եւ տնկոց. (Վրդն. սղ.։)

Յանզգոյշ ժամուն տունկն պտղակորոյս եկն ընդ անիծիւք. (Նար. ՟Թ։)


Անզեղջ, ից

See full entry →

adj.

impenitent, irreclaimable;
irrevocable.

NBHL (3)

գրի եւ ԱՆԶԻՂՋ. ἁμετανόητος. Որ չունի զեղջ. որ ոչն զղջանայ. անապաշաւ. անդարձ. չիզըղջացօղ. փիւշման օլմայան. թէօպեսիզ.

Մերթ այն ինչ՝ յորոյ վերայ չէ եղեալ զղջումն եւ ցաւ. չիզղջացած. փիւշման օլունմազ.

Անստրջանալի. ընդ որ ոչ լինի զղջալ. անփոփոխ՝ բարի կամ անբրի. որ ետ չիդառնար. փիւշման օլունմազ. ἁμεταμέλητος.


Անզէն

See full entry →

adj.

unarmed.

NBHL (1)

ἅοπλος inermis Որոյ չիք զէն կամ սպառազինութիւն. եւ առանց զինուց. զէնք չունեցօղ. սիլահսըզ փուսատսըզ, եարագսըզ.


Անզղջանալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

not to be repented of, not to be regretted.

NBHL (1)

Իբր անընդունակ զղջման եւ ստրջանաց.


Անզնին

See full entry →

adj.

inconsiderable, imperceptible.

NBHL (1)

Ունիմք դարձեալ զխօսուն եւ զիմաստուն զոգին անզնին եւ անկերպարան. (Վեցօր. ՟Է։)


Անզոյգ

See full entry →

adj.

odd, not a pair;
different, dissimilar;
— գործել, to spoil the pair, to render dissimilar.

NBHL (1)

Որ չէ զոյգ, կամ չունի իւր զոյգ. անհաւասար ըստ քանակի, կամ ըստ այլոյ բանի. անհանգէտ. անհամեմատ. անմիաբան. եւ կոճատ. ἅνισος. impar, inaequalis. ջուխտ չեղօղ, աննման, անյարմար. էշսիզ, ույզունսուզ, մէնէնտի օլմայան, թեք, տէնգսիզ.


Անզուգական, ի, աց

See full entry →

adj.

matchless, incomparable, unparalleled, unequalled.

NBHL (1)

Զանզուգական անուն դնես նմա. (ՃՃ.։)


Անզուգականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

matchlessness, incomparableness, excellence.

NBHL (1)

Որ եւ այնքան ունի զանզուգականութիւն, որ եւ ոչ զխրացս կօշկաց նորա եմ արժանաւոր լուծանել. (Կիւրղ. ղկ.։)


Անզօր, աց

See full entry →

adj.

without power, weak, impotent, feeble;
unmanly, fainthearted;
inefficacious, insufficient;
invalid.

NBHL (2)

ἅνισχυς, ἁδρανής. infirmus. Որ ոչ զօրէ. յետնեալ ի զօրութենէ. տկար. տզօր, անկարող. անոյժ. չատիկօղ, ուժ չունեցօղ. գուվվէթսիզ. գուտրէթսիզ. զայիֆ.

Արուն զօրաւոր ասի, եւ էգն անզօր. (Լծ. ածաբ.։)


Անզօրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

weakness, feebleness;
invalidity.

NBHL (1)

Զձեր աղօթսդ օգնական ունել իմում անզօրութեանս։ Կարծելով զայս իւրեանց անզօրութեանն. (Սիսիան.։)


Անէ, էից

See full entry →

adj. s.

that does not exist, null, none;
nothing, non-entity.

NBHL (1)

Յանէսն ունի (այս ինքն յոչինչ գրէ) զբնականն պատիւ. (Պիտ.։)


Անէծք, նիծից

See full entry →

s. pl.

imprecation, malediction;
execration, horror, detestation.

NBHL (1)

Ընդ աղքատացն անիծից՝ եւ Աստուծոյ անէծք մտանեն ի տունս զրկողացն. (Շ. ընդհ.։)


Անըմբեր

See full entry →

adj.

impatient;
intolerable, insupportable.

NBHL (1)

Եւ իբր անըմբերելի. անտանելի. սապր օլունմազ. չեքիլմէզ. յն. անամոքելի. ἅσπονδος.


Անըմբերելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

cf. Անըմբեր.

NBHL (1)

Ի զօրուն անըմբերելի էր. (Փիլ. լիւս.։)


Անըմբռնելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

that cannot be taken;
incomprehensible, inconceivable.

NBHL (1)

Ամենեցունց պարունական. իսկ ինքն յամենեցունց բոլորվիմբ անըմբռնելի է. (Դիոն. ածայ.։)


Անընդել, ի, ից

See full entry →

adj.

cf. Անընտել.

NBHL (1)

Սննդակից մարդկան կենդանին շուն, յորժամ յումեքէ յանընդել երեսաց բաղխեսցի, մոլի եւ կատաղի. (Փիլ. լիւս.։)


Անընդհատ

See full entry →

adj. adv.

uninterrupted, continual, successive;
uninterruptedly, successively.

NBHL (6)

ἁδιάστατος. non interruptus, continuus. Ոչ ընդհատեալ. շարունակ. անդուլ անդադար. չմիջահատած. արասըզ. վէթիրէսիզ.

Աստուծոյ շնորհքն յաւէտախաղաց են, եւ անպակաս, եւ անընդհատ։ Ի խաղաղութեան անընդհատ պատերազմ։ Աչացն ներգործութիւնք՝ շարունակք եւ անընդհատք են. (Փիլ.։)

Ընդ շատ յամելոյն իւրեանց՝ անընդհատ ամենեցուն առին զհատուցումն. (Բրսղ. մրկ.։)

Առանց ընդհատելոյ. անդադար. միշտ եւ հանապազ. յաւէժ. շարունակաբար. արտը արասը օլմայարագ, պիր տիւզիւյէ, տայիմ.

Անընդհատ ի քուն կալ. (Մամբր.։)

Անընդհատ տիրէր ի վերայ նորա արդար իրաւունքն. (Լմբ. պտրգ.։)


Անընդմիջաբար

See full entry →

adv.

immediately.

NBHL (4)

Անընդսիջաբար եղեն առ մոանս երեւմունք։ Նախ քան զայլսն անընդմիջաբար միաւորիլ։ Առ Աստուած անընդմիջաբար հաստատեալ. (Փիլ.։)

Անընդմիջաբար առնուն յԱստուծոյ զհեղումն շնորհաց. (Խոսր.։)

Մեծ քաղաքն Հռովմ անընդմիջաբար ունի զսուրբ պահսն յելս պահոց Զատկին. (Խոսրովիկ.։)

Անընդմիջաբար սիրելութեամբ ի բաց տանել զմախանս թունաւորս. (Նանայ. յառաջաբ։)


Անընթեռնլի

See full entry →

adj.

illegible, unreadable.

NBHL (1)

Զոր չէ մարթ ընթեռնուլ. անվերծանելի. անկարդալի, գաղտնի. օգունմազ.


Անընկեր

See full entry →

adj.

without companion, alone.

NBHL (1)

ԱՆԸՆԿԵՐ (գրի եւ ԱՆԸՆԳԵՐ). Չունօղ զընկեր, կամ զհաւասար. անօգնական. միակ. առանձին. եալընըզ.


Անընկերասէր

See full entry →

adj.

that loves not his companions.

NBHL (1)

Անքաղաք, անտուն, անինչ, անընկերասէր. (Բրս. թղթ.։)


Անընչութիւն, ութեան

See full entry →

s.

want of fortune, poverty.

NBHL (1)

Զի՛նչ օգուտ է ինձ անընչութիւնն, յորժամ սէր խեղկատակութեանն ծառայ զիս ունի գրաւեալ. (Լմբ. սղ.։)


Անընտրող

See full entry →

adj.

indiscreet, imprudent.

NBHL (1)

Անընտրող մտօք ունելով զծառայս, չընտրել զլաւն ի վատթարէն. (Փարպ.։)


Անըստգիւտ

See full entry →

cf. Անստգիւտ.

NBHL (1)

Զմեղացն մահ որպէս զկեանս սիրով եւ անըստգիւտ մտօք ողջունեն։ Անստգիւտ մտօք բերին ընդ նոյնն (ընդ մեղս). (Լմբ.։)


Անըստերիւր

See full entry →

cf. Անստերիւր.

NBHL (2)

Միայն մոլորումն մտաց հեռանայ ի նմանէ. իսկ որ անըստերիւր ունէր զսա, տե՛ս թէ զի՛նչ աղաղակէր. (Լմբ. պտրգ.։)

Անստերիւր ունել զմիտս։ Յետ մահու անըստերիւր զթիւսն ունել աղերսէ. (Լմբ. պտրգ.։)


Անթաղ

See full entry →

adj.

unburied.

NBHL (1)

Զդիակունս նոցա քարշել ընկենուլ անթաղ. (Խոր. ՟Գ. 32։)


Անթառամ

See full entry →

adj. s.

unfading;
incorruptible;
amaranth.

NBHL (2)

Լուսաւոր եւ անթառամ է իմաստութիւն։ Անթառամ նահատակութեանցն պատերազմի յաղթեալ։ Յանթառամ ժառանգութիւնն։ Ընդունիջիք զանթառամ փառացն պսակ. (Իմ. ՟Զ. 13։ ՟Ա. Պետ. ՟Ա. 4։ ՟Ե. 4։)

Անթառամ ասելովն՝ զմիշտ պայծառութիւնն նշանակէ, եւ զնոյնպէս ունելն։ Անթառամն ասելով՝ զնոյնօրինակ ունելն առակէ. (Սարգ.։)


Անթարգման

See full entry →

adj.

without interpreter;
that cannot be translated;
inexplicable.

NBHL (1)

Զալէլուն՝ անթարգման եթող. (Վրդն. սղ.։) իբր ἁνερμήνευτον.


Անթարգմանելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

cf. Անթարգման.

NBHL (1)

ἁνερμήνευτος. inexplicabilis, inscrutabilis. Զոր անմարթ է թարգմանել կամ մեկնել. անճառելի. մեկնութեան տակ չինկնօղ. թապիր օլունմազ, վասֆէ կեչմեզ.


Անթարթափ

See full entry →

cf. Անթարթ.

NBHL (1)

Չունօղ զթարթափումն՝ կամ զթօթափումն. անքթիթ. անթարթելի. անշարժ. առանց թարթելու. ասլա օյնամազ, պիք պիք.


Անթարշամ

See full entry →

adj.

cf. Անթառամ.

NBHL (1)

Հանդիպել մատաղագունի եւ անթարշամ ի մեղաց եղելոյ հասակին. (Յհ. իմ. ատ.։)


Անթաց

See full entry →

adj.

dry.

NBHL (1)

Ամենեւին ցամաքեցոյց, զի էր առաւօտուն ծովն չոր եւ անթաց. (Նիւս. սքանչ.։)


Անթաքչելի

See full entry →

cf. Անթաքուն.