Definitions containing the research բան : 7153 Results

Ճարտարասանեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Ճարտարաբանել. եւ Պաճուճել բանիւ. վայելչազարդել.


Ճշմարտախօսեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Ճշմարտախօսել ի վերայ իւրաքանչիւր իրիք ուսեալ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Ճշմարտախօսութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (2)

Խօսելն զճշմարտութիւն. բան ճշմարիտ, կամ ուղիղ, անխառն ի ստութենէ կամ ի թիւրութենէ ըստ քերականաց.

Որք զբանն ճշմարտախօսութեամբ պայծառացուցին. (Երզն. մտթ.։)


Մաղկատեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Ոչ կսկծեալ մաղկատեցոյց զնա դսրովական բանիւք. (Զքր. կթ.։)


Մաշարայ

See full entry →
NBHL (1)

ռմկ. մըշարայ, մարկ. պ. մէշարէ. թ. մաշալա, էվլէք, էառչա, օճագ. Ածու բանջարոյ. որոշեալ հատուած պարտիզի.


Մարդակոյտ՞՞՞բազմութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

ՄԱՐԴԱԿՈՅՏ ԲԱԶՄՈՒԹԻՒՆ. Բազմութիւն մարդկան կամ սպասաւորաց. արբանեակք իշխանաց.


Միտեմ, եցի

See full entry →
NBHL (2)

Ի պետրոս միտէ զբանն։ Ապականացու մարմին միտէ զանձն (զհոգի)։ Գողանայ զմիտս մեր՝ յիւրն միտելով կամս։ Ի մանկածուն կողմն միտեալ կարկառէր զանիրաւ ստահակութեանցն տուգանս. (Ոսկ. մտթ.։ Մաքս. եկեղ.։ Յհ. իմ. եկեղ.։ Պիտ.։)

Թերեւս եւ առ այս ազգ միտէր բանն մարգարէական. այսինքն հայէր. (Բուզ. ՟Գ. 13։)


Յայտնական

See full entry →
NBHL (2)

Արեգական նման յայտնական, պայծառ բանիւ՝ վարդապետական. (Գանձ.։)

Սահման է բան կարճառօտ՝ յայտնական բնութեան ենթակայ իրաց. (Դամասկ.։)


Յղարկեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Ի բաց յղարկել. (Փիլ. ՟ժ. բան.։ Բրս. հց.։)


Յորսայսեալ կալ

See full entry →
NBHL (1)

Եւ մի՛ յաղթահարեալք յորսայս լիցուք։ Մի՛ յորսայս լինելով. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Յուռութուլունք

See full entry →
NBHL (1)

տե՛ս եւ ի ՅՈՒՌՈՒԹ, զբանս (Խոր. ՟Ա. 17։)


Նա

See full entry →
NBHL (1)

Նա՛ ես տեսի։ Նա երանի ժողովրդեան։ Նա երանի այնոցիկ է՝ որ լսեն զբանն աստուծոյ, եւ առնեն։ Նա՛ նոցա՛ ճանապարհն չէ ուղիղ. (Յոբ. ՟Ե. 3։ Սղ. ճխե. 15։ Ղկ. ՟Ժ՟Ա. 28։ Եզեկ. ՟Լ՟Գ. 17։)


Նախամեծարեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Նախամեծար առնելով զբանս վրիպական թշնամւոյն պատրողի՝ քան զքո աստուածադիր օրինադրութիւնդ. (Ճշ.։ Մաշտ.։)


Նախապետութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Ի ծննդաբանութենէ նախապետութեան նեբրովթայ (արծրունիք յասորեստանեայց). (Նար. խչ.։)


Նգաբեկեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Եթէ ունիցի իշխան այր, բանիւք իւրովք զնա մղեալ նգաբեկէ, եւ առ նենգութիւն սպանման սրէ. (Ոսկ. հերոդ. (գրեալ էր, ընգաբեկէ)։)


Ներքսադրեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Որպէս ի հօրէ ըստ բնութեան գոլով, կամ ինքն գոլով ներքսադրեալ բանն. (Կիւրղ. գանձ.) այսինքն որպէս ներտրամադրեալ. ἑνδιάθετος.


Նմանական

See full entry →
NBHL (1)

Որով ըզքեզ մարզէ իմ բան, լինել նոցա նըմանական. (Շ. առ ապիրատ.։)


Նօթճեմ, եցի

See full entry →
NBHL (2)

Երգով երգոցս զխորհրդոցն խորհուրդս ուսուցանել մեզ բարձր բանս նօթճէ (յն. արտաճառէ, կամ խոստանայ)։ Զհեռացեալ վատութիւնն յայտնապէս նօթճէ (յն. աւետարանէ), եւ զպտուղ առաքինութեանն չեւ եւս կատարելապէս ցուցանէ. (Նիւս. երգ.։)

Նօթճելով պատմեն (արարածք) զհոյակապ նազաբանութիւն պանծանաց (գարնան). (Պիտ.։)


Շթքոց

See full entry →
NBHL (1)

Որ զայնպիսի սուրբ եւ զյստակ վտակս բղխէ, եւ ի սակաւ ինչ շթքոց բանից մերոց չգարշի. (Սեբեր. ՟Թ։)


Ունայնացուցիչ

See full entry →
NBHL (1)

Ոչ ճարտարութիւն բանից՝ ունայնացուցիչ խաչին քրիստոսի. (Շ. թղթ.։)


Պարշարեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

cf. Պաշարել. որ տիրապէս ստուգաբանի՝ Պար շարել, -յա շուրջ փակել.


Պերճանք, նաց

See full entry →
NBHL (1)

ՊԵՐՃԱՆՔ. σεμνολόγημα gravis oratio. Նազաբանութիւն. պանածաբանութիւն.


Պուետական

See full entry →
NBHL (1)

որ եւ ՊՈՒԵՏԻԿՈՍԱԿԱՆ. ποιητικός peticus. Պուետիկոսաց պատշաճեալ. քերթողական. բանաստեղծական.


Ջահաւորական, ի, աց

See full entry →
NBHL (1)

Այս նիւթ ջահաւորական (այլ ձ. (ճահաւորական) բանիդ անջրպետեցաւ. Նար. ՟Ղ՟Գ. եւ Նար. մծբ.։)


Սաքթաքեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Սակաւ սաքթաքել՝ ճշմարտասոյզ բանիւք խօսել. (Եփր. թագ.։)


Սերմանական

See full entry →
NBHL (1)

Էին բան , սերմանական, էիցն արդարեւ էութիւն. (Փիլ. ել. ՟Բ. 68։)


Սկեսրեայ, էի, ից

See full entry →
NBHL (1)

Առ իւր սկսերայրն չունի բան խնդրոյ. (Մխ. դտ.։)


Սողնակ, ի

See full entry →
NBHL (2)

ՍՈՂՆԱԿ, ի, աց. գ. Պարզունակ. նիդ շարժական ի ներքսակողմն դրան. լեզու աղխի՝ որ բանալեօք վարեալ՝ փակէ եւ բանայ զդուռն.

ՕՁԱՃԱՇԱԿ ՍՈՂՆԱԿ. Եւայ, օրինակ զգայութեան իբր սողնակի, ճաշակօղ ի պտղոյն պատրանօք բանսարկու օձին.


Ստեղծած

See full entry →
NBHL (1)

Ի քէն արարած, յոչնչէ ստեղծած, բանիւ գոյացած. (Գանձ.։)


Ստորագրական

See full entry →
NBHL (1)

Ստորագրական սահման է՝ բան համառօտ յայտնիչ գոյացութեան եւ պատահմանց. (Անյաղթ առածք.։)


Ստորոգելի

See full entry →
NBHL (1)

ՍՏՈՐՈԳԵԱԼ ՍՏՈՐՈԳԵԼԻ. κατηγόρημα praedicatum προσνενεμουμένον attributum. Բառ՝ որ ըստ տրամաբանից ասի զենթակայէ. պատշաճեալ ինչ ումեք կամ իմիք իրաւամբք, եւ ստուգութեամբ ասելի զնմանէ.


Սրատես

See full entry →
NBHL (1)

Ոգւոցս աչօք ընդ աղօտ տեսանելով. քանզի զսրատեսն սոցա այլս նդակ իրացն շամանդաղ ստուերացուցեալ ծմակեցոյց. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Սրատեսութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Ի սրատեսութի՞ւն (հպարտանաս). արծուի եւ անգղ յաղթեն քեզ։ Տուեալ է աստուծոյ անկեղն առաւել զսրատեսութիւն։ Այծեամն իւրով սրատեսութեամբն։ Այծեամն անուանէ յաղագս սրատեսութեանն զբանն աստուած. (Ոսկ. փիլիպ.։ Ոսկիփոր.։ Բրս. հայեաց.։ Նիւս. երգ.։)


Սրբասացութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (2)

ἀγιολογία, τρισάγιον, ἀγιασμός hagiologia, trisagium, cantus ter sancti, sanctificatio. Սրբաբանութիւն. սրբերգենութիւն. երեքսրբեան երգ սրովբէից, ըստ տեսլեանն եսայեայ եւ յովհաննու.

Միով պսակաւ սրբասացութեան անսկզբնաբար աստուածաբանեալ։ Զսրբասացութեան զձայնս երեքկին աղաղակելով։ Նաշհով հանդերձ խորհրդական նկանօք երից չափոց՝ սրբասացութեամբ երրորդութեանն։ Զեռահիւսակ սրբասացութիւնս աստուծոյ. (Նար. ՟Ժ՟Գ. եւ յովէդ։ Արշ.։ Շ. հրեշտ.։)


Վարձկանագրիչ, չի, չաց

See full entry →
NBHL (1)

Ի բանս ճշմարտութեան քննութեան վարձկանագրչաւդ յաղթեցեր. (Բուզ. ՟Դ. 8։)


Վերբերական

See full entry →
NBHL (1)

Վերբերականաւ բանիւս ծանօթացուսցուք (կամ ծանօթասցուք). (Պիտ.։)


Վիպասանական

See full entry →
NBHL (2)

Սեպհական վիպասանից եւ վիպասանութեան, եւ քերթողական. բանաստեղծական.

Մի նիւթ բանաւորական վարժիցն զվիպասանական պատմութիւնս ունէին։ Դրուատիք վիպասանականք. (Երզն. քեր.։ Ճ. ՟Ժ.։)


Տակաւին, Տակաւին եւս

See full entry →
NBHL (1)

Թեպէտեւ գիտէր զնոսա, զի ոչ էին ընդունելոց զբանս նորա, սակայն տակաւին գայ առ նոսա։ Եւ ոչ օգնէին տակաւին ներել։ Ի՞ւ տակաւին նուազ իցեմ։ Արքայութիւն խոստացաւ. եւ մեք տակաւին թշնամանեմք զնա եւ անպատուեմք. (Իգն. Գե. ես։ Աթ. ՟Ա. Սարգ. յկ. ՟Դ։)


Տիտանացիք, ցւոց

See full entry →
NBHL (1)

Կարկատել կեղծաւորելով բան զօրէն կուրիբանգականին տիտանեան դայեկաց. (Մագ. ՟Ի՟Զ։)


Տիտանեան, եանք

See full entry →
NBHL (1)

Կարկատել կեղծաւորելով բան զօրէն կուրիբանգականին տիտանեան դայեկաց. (Մագ. ՟Ի՟Զ։)


Քաջախօսնակ

See full entry →
NBHL (1)

Զարէս վասն արին գոլոյ, զհերմէս վասն քաջախօսնակ ճոռոմաբանութեանն ... Աստուածս անուանեցին. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Քաջախօսութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Քաջախօսն լինել. պերճախօսութիւն. ճոռոմաբանութիւն.


Քաջուշեղութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Արդ զայս միայն խննդրեսցես ի քումդ քաջուշեղութեան վարժումն. նախ՝ յորմէ՛ բանն, երկիր՝ առ որ բանն, երկր՝ յաղագս ո՛յր բանն. (Մագ. ՟Կ՟Թ։)


Քիմիարար, աց

See full entry →
NBHL (1)

Վենետիկ՝ աթոռ է ի մէջ ծովին. ուր քիմիարարն բանի, եւ զարծաթն ոսկի ներկեն. (Վրդն. աշխարհ.) (որ է սուտ համբաւ, փոխանակ ասելոյ՝ թէ զոսկին եւ եթ քաջ գտեն)։


Քսանամեակ

See full entry →
NBHL (1)

Յաղթօղն կոստանդիանոս զքսանեմեակն ի նիկոմիդացւոց քաղաքին կատարեաց։ Ճշմարտ թուօղն ժամանակաց եւսեբի պամփիլեայ աւարտաբանէ ի քսանեմեակն ոստանդիանոսի. (Խոր. ՟Բ. 85։ Ասող. ՟Ա. 1։)