Definitions containing the research օրինակ : 1537 Results

Այսպէս

See full entry →

adv.

thus, in this manner, in the same manner;
so.

NBHL (2)

οὔτω, οὔτως. sic Այսմ կամ սմին հանգոյն. ըստ այսմ. այսու օրինակաւ. ասանկ, ասպէս. պէօյլէ. պու մինվալ իւզրէ.

Այսպէս ասէ, այս ինքն ըստ այսմ օրինակի վարդապետութեան. (Սարգ.։)


Այսպիսի, պիսւոյ, պիսեաց

See full entry →

adj.

such, like, in this manner, of this sort;
such, so great.

NBHL (1)

Այսքան եւ այսպիսի տառապիմք։ Զորօրինակ տուօղ բարեացն անճառելի է, այսպիսի եւ երկնաւոր բարիքն. (Սարգ. ՟ա. պետ.։)


Այտումն, ման

See full entry →

s.

inflammation, tumefaction, swelling, protuberance, enlargement;
cf. Այտոյց.

NBHL (1)

Կամ ուռնուլն այլով օրինակաւ. եւ փքացումն. ուռիլը, տկռիլը. գապարմագ.


Այրեմ, եցի

See full entry →

va.

to burn, to enflame, to fire;
to torrefy, to scorch, to parch, to dry.

NBHL (1)

Ոսկերս մարդկան այրեսցէ ի վերայ քո։ Հուր բորբոքեալ այրեսցէ մինչեւ ի դժոխս ներքինս։ Այրեսցէ ի վերայ նորա քահանայն փայտ։ Հուր այրեսցէ զտունս կաշառառուաց։ Այրեցից ծխով զբազմութիւն քո։ Այրեսցեն զզէնս, զասպարս ի կրակի։ Հանէ՛ք զնա (զյանցաւորն) արտաքս, եւ այրեսցի։ Մորենին վառեալ էր հրով, եւ ոչ այրէր մորենին ... զի՞ է՝ զի ոչ այրի մորենին։ Որ ինչ մնասցէ ի նմանէ յայդ, հրով այրեսջիք։ Այրեսցեն զզուարակն, զորօրինակ այրեցին զառաջին զուարակն. եւ այլն։


Այրեցած, ի, ոյ

See full entry →

s.

burning, deflagration;
burn, mark caused by fire;
soot;
torrid.

NBHL (1)

Որ ունին զօրինակ յայտնութեան զմերկութիւն այրեցածին. (Ագաթ.։)


Անագանեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Անագանիմ.

NBHL (1)

Մասնիկ բաղադրութեան ի սկիզբն բառից՝ հասարակօրէն է նշանակ բացասութեան կամ պակասութեան, որպէս ի մեզ Ապ. յն. ա, ան, աբօ, նի. պրս. նա, պի թ. (ի վերջէ) սըզ. զորօրինակ տեսցի յայսմհետէ յաճախութեամբ։ Սովին մասնկամբ բաղադրեալ գտանին առ յետինս եւ քանի մի այլազգական բառք. զորօրինակ ԱՆԽԱԼԱՏ, կամ ԱՆՂԱԼԱՏ. այս ինքն անսխալ։ ԱՆՆՈՊԱՅ, նէօպէթսիզ. այս ինքն անկարգաւոր, ԱՆՓԱԼԱՆ, փալանսըզ. այս ինքն անհամետ, եւ այլք։


Անաղարտելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

incorruptible, unalterable;
incontestable.

NBHL (1)

Եղեւ մեզ օրինակ, յորժամ եւ անաղարտելին էր մարդկութեանս չափուք վարել նմա. (Պրպմ. ԼԹ։)


Անայլայլակ

See full entry →

adj.

invariable, unalterable, immutable.


Անանջատաբար

See full entry →

adv.

indivisibly.

NBHL (1)

Կամ անմեկնելի օրինակաւ. ἁχωρίστως, inseparabiliter.


Անառակ, աց

See full entry →

adj.

dissolute, debauched, libertine, licentious, wanton, lewd;
prodigal, profuse.

NBHL (1)

Զայս մի ըստ միոջէ թուել զանառակն կորուստ (պատուոյ, իշխանութեան, եւ ընտանեաց) ոչ է հարկաւոր. մարթ է իմանալ որպէս անօրինակ, մեծ յոյժ։


Անասնասնոյց

See full entry →

adj.

cf. Անասնաբոյծ.

NBHL (1)

Երկիր անասնասնոյց է. (Թուոց. ԼԲ. 4. (յօրինակս ինչ վրիպակաւ, անասնոց է։))


Անբաժանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

indivisibility.

NBHL (1)

ἁμερεία, τὸ ἁχώριστον. indivisibilitas, inseparabilitas. Անբաժանելի գոլն՝ պէսպէս օրինակաւ. թագսիմ օլունմազլըգ.


Անբարբառ

See full entry →

adj.

dumb, speechless, mute, silent.

NBHL (1)

ἅφθογγος, ἅφθεγκτος. voe carens, mutus. Որոյ, կամ ուր չիք բարբառ կամ ձայն յօդական, ի բնէ կամ իւիք օրինակաւ. լեզու չունեցօղ, մունջ. տիլսիզ, սէսսիզ.


Անբաւ, ից

See full entry →

adj.

infinite, unbounded, unlimited, innumerable, immense.

NBHL (1)

Ի նախագրեալ կրկին առմունս յունականս անխտիր բերին եւ հայկաբան վկայութիւնք. զոր օրինակ զԱստուծոյ ասի.


Անգթութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cruelty, inhumanity.

NBHL (1)

Եղեւ ողորմած քահանայապետ, ոչ եւս օրինականացն անգթութեանց իշխել հրամայեալ. (Պրպմ. Լ։)


Անգիտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be ignorant;
to forget one's self.

NBHL (1)

Անգիտանաս, ո՛վ դու, իմոց բիւրաւոր եւ զանազան ախտից։ Անգիտանալոյ վասն տնօրինական մարդասիրին խորհրդոյ. (Շ. թղթ. եւ Շ. հրեշտ.։)


Անգղ, գեղ, գեղց, եղաց

See full entry →

s.

vulture.

NBHL (1)

ԱՆԳՂ. գրի եւ ԱՆԿՂ. γῦψς. Vultur. ագպապա. Թռչուն մեծ՝ գազանային՝ կորակտուց՝ շաղղակեր, որոյ այլ եւ այլ են տեսակք, բազմադիմի օրինակաւ նշանակեալ առ մատենագիրս. կայ եւ նմանն արծուոյ, որպէս եւ ոսկրկուլի.


Անդամալոյծ, լուծի, ծաց, ծից

See full entry →

adj. s.

paralytic, palsical.

NBHL (1)

Ածէին օրինակ անդամալուծաց.


Անդեայ, էոց, էից, եայց

See full entry →

s.

flock, herd, cattle;
fields, country.

NBHL (1)

Զուարակ մի յանդւոյ։ Դասակք անդւոց կամ անդիոց. եւ այլն. ի սուրբ գիրս, եւ առ այլ մատենագիրս։ Գրիչք եւ զհոլովս ԱՆԴ բառիդ շփոթեն ընդ ԱՆԴԵԱՅՆ. զոր օրինակ


Անդէպ

See full entry →

adj.

indecent, unbecoming, unseasonable;
absurd, clumsy, extravagant, ridiculous;
յանդէպս, indecently, unbecomingly;
awkwardly, unseasonably.

NBHL (1)

ԱՆԴԷՊ. ՅԱՆԴԷՊՍ. մ. Ո՛չ ի դէպ. տարադէպ օրինակաւ. արտաքոյ կարգի. ըստ յն. ասի, արտաքոյ նպատակի կամ բանի կամ օրինի. տարաժամ, եւ այլն.


Անդր

See full entry →

adv. prep.

there;
beyond, on the other side;
yonder;
ի քաղաք —, to the city;
— քան, beyond, further than, on the other side of, over;
— քան զծով, beyond the sea.

NBHL (1)

Անդր քան զնմանութիւն, զօրինակն, զորքանութիւն, զթիւ, եւ այլն։ (Նար.։)


Անդրագոյն

See full entry →

adj.

further.

NBHL (2)

Որպէս անդն ասաց, թէ արասցուք մարդ, նոյնօրինակ եւ աստ. (Ագաթ.։)

Ոչ ըստ այնմ օրինակի՝ որ անդն գործեցան. (Կորիւն.։)


Անդրադարձութիւն, ութեան

See full entry →

s.

retrogression;
reverberation, repercussion;
reflection;
rebound.

NBHL (2)

Գրեաց նոցա անդրադարձութիւն՝ օրինակ զայս. (Պտմ. աղեքս.։)

Գտցէ դարձեալ ի վերայ հօր զհաւասար անդրադարձութիւն. (զորօրինակ՝ լոյս է հայր. որպէս եւ որդին ասէ, ես եմ լոյս աշխարհի). (Կիւրղ. գանձ.։)


Անզարդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

state of any thing without ornament, disfiguration, despoliation.

NBHL (1)

Եսաւ՝ օրինակ անառակութեան եւ անզարդութեան. (Փիլ. լին.։)


Այգ, գոյ, գու, ուէ, գուց

See full entry →

s.

daybreak, dawn, aurora;
day-light, morning;
ընդ այգն, ընդ այգս այգուն, այգուցն, at day-break, at the dawn of day, in the morning;
— լինել cf. Այգանամ;
յայգուէ մինչեւ յերեկոյ, from morning till night.

NBHL (1)

Այգն առակ օրինակի է զգալի լուսոյ։ Առաքինութիւն ծագեալ յոգւոջ (արեգակնաբար՝) զայգն իւր ծագէ, եւ զլոյս առաքէ։ Այգ դեռեւս խորին է, զայլս ոչ կարի քաջ տեսանել կարացեալ։ Արեգակն յորժամ եղիցի առ այգն (այս ինքն մօտ ի ծագել յարեւելից ընդ այգն) եւ կամ առ միջօրեայն (հարաւակողման), ցրտացուցանելով երկայն հեռաւորութեամբն զհիւսիսային կողմն ապականեաց. (Փիլ. ել. եւ այլաբ. եւ նխ. ՟Բ։)


Այգաւէտ

See full entry →

adj.

wine-growing, planted with vines, full of vines.

NBHL (1)

Երկիր ցորենոյ եւ գինւոյ, հացաւէտ եւ այգաւէտ. (Ես. ԼԶ. 17։ (յօրինակս ինչ՝ վրիպակաւ գրի, գինաւէտ։))


Այդպէս

See full entry →

adv.

so, thus, in this manner.

NBHL (2)

Ա՛ՅԴՊԷՍ. Այդու օրինակաւ. ըստ այդմ օրինակի. ատանկ. շէօյլէ. պեօյլէ. եօյլէ. շէօյլէճէ. οὔτως ita, sic

Ա՛ՅԴՊԷՍ Է. Որպէս ի մեզ՝ նոյնպէս եւ յայլ լեզուս, բացատրի երբեմն իբրու այո՛, եւ երբեմն իբրու՝ այդպիսի. յա՛յտ է յեդելոց օրինակացդ։


Այլ, Այլ արդ

See full entry →

conj.

but, yet, still, however;
only, but;
now, then.

NBHL (3)

Այլով օրինակաւ խօսել ընդ մանուկն, եւ ա՛յլ ընդ ծերն. ա՛յլ ընդ յանցաւորն, եւ ա՛յլ ընդ բարեգործն. (Լմբ. պտրգ. եւ Սղ. ՁԵ. ՂԲ։ )

Ա՛յլ օրինակաւ բժշկի պոռնիկն, եւ ա՛յլ մահապարտն, եւ ա՛յլ կախարդն. (Վրք. հց. Դ։)

Տե՛ս եւ ի բառն ԱԶԳ՝ ԱՅԼ ԵՒ ԱՅԼ ԱԶԳ, այս ինքն պէսպէս։ մ. Կամ իբր մ. պէսպէս օրինակաւ. զանազանաբար. եւ կրկին կամ խառն.


Այլ

See full entry →

adv.

besides, moreover, more.

NBHL (3)

Այլով օրինակաւ խօսել ընդ մանուկն, եւ ա՛յլ ընդ ծերն. ա՛յլ ընդ յանցաւորն, եւ ա՛յլ ընդ բարեգործն. (Լմբ. պտրգ. եւ Սղ. ՁԵ. ՂԲ։ )

Ա՛յլ օրինակաւ բժշկի պոռնիկն, եւ ա՛յլ մահապարտն, եւ ա՛յլ կախարդն. (Վրք. հց. Դ։)

Տե՛ս եւ ի բառն ԱԶԳ՝ ԱՅԼ ԵՒ ԱՅԼ ԱԶԳ, այս ինքն պէսպէս։ մ. Կամ իբր մ. պէսպէս օրինակաւ. զանազանաբար. եւ կրկին կամ խառն.


Այլաբուն

See full entry →

adj.

of a different nature or kind, heterogeneous.

NBHL (1)

Այլասերիցն եւ այլաբունիցն զնոյն ներգործութիւն ունել ոչ ոք ներեսցէ յողջախոհիցն. քանզի եւ ոչ ջուր եւ հուր զնոյն ներգործեսցեն։ Ո՞ր բան ունի այլաբուն եւ արարած կարծել զառ ի հօրէ յայտնեալն (յն. բնաւորեալն) Աստուածն բան ... Որ ծնողին էութեան պտուղ ճշմարիտ, զի՞նչ օրինակաւ գտցի այլաբուն։ Այլաբուն է մարմինն առ հոգին, սակայն մի յերկոցունցն մարդն կատարի։ Օտարատեսակ, այս ինքն այլաբուն քան զնոսա. (Կիւրղ. գանձ. եւ Կիւրղ. պրպմ.։ )Սորին հակառակն ասի ՀԱՄԱԲՈՒՆ։


Այլագոյն

See full entry →

adj.

of a different colour;
unlike, different.

NBHL (1)

ԱՅԼԱԳՈՅՆ. Այլով օրինակաւ. այլազգաբար.


Այլակերպեմ, եցի

See full entry →

va.

to transform;
to disguise, to mask, to change;
to transfigure;
to metamorphose.

NBHL (1)

ἁλλοιόω, μεταβάλλω, ἑξαλλάττω. muto, vario, permuto, transmuto Այլակերպ առնել. այլայլել. այլագունել. այլազգ եւ նորօրինակ գործել. փոխել. թէպտիլ էթմէք. թէշքիլ էթմէք.


Այլայլակ

See full entry →

adj.

changeable, variable;
various, different.

NBHL (1)

Պէսպէս. որպէս զանազան, եւ ո՛չ միօրինակ.


Այլայլիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to vary, to be altered, to change;
to degenerate, to become corrupt;
to be disaffected, to be alienated;
to be indisposed.


Անզգայ, ից

See full entry →

adj.

insensible, inanimate, dull, stupid;
besotted, infatuated, stupefied.

NBHL (1)

ՅԱՆԶԳԱՅ, ՅԱՆԶԳԱՅՍ. Իբրեւ անզգայ եւ անմիտ. եւ անզգալի օրինակաւ. առանց զգալոյ՝ իմանալոյ՝ գիտելոյ. անզգայաբար. անզգայութեամբ. յանզգաստից. անբանաբար. չզգալով, առանց իմնալու, անխելքութենով. սէրսէմլիյիլէ. ագըլսըզլըղըլա. տույմատան.


Անզգայ

See full entry →

adv.

insensibly, imperceptibly;
stupidly;
cf. Անզգայաբար.

NBHL (1)

ՅԱՆԶԳԱՅ, ՅԱՆԶԳԱՅՍ. Իբրեւ անզգայ եւ անմիտ. եւ անզգալի օրինակաւ. առանց զգալոյ՝ իմանալոյ՝ գիտելոյ. անզգայաբար. անզգայութեամբ. յանզգաստից. անբանաբար. չզգալով, առանց իմնալու, անխելքութենով. սէրսէմլիյիլէ. ագըլսըզլըղըլա. տույմատան.


Անզուգական, ի, աց

See full entry →

adj.

matchless, incomparable, unparalleled, unequalled.

NBHL (1)

Թէեւ կարի զանզուգականացն իցէ օրինակս. (Իգն.։)


Անթառամ

See full entry →

adj. s.

unfading;
incorruptible;
amaranth.

NBHL (1)

Անթառամ ասելովն՝ զմիշտ պայծառութիւնն նշանակէ, եւ զնոյնպէս ունելն։ Անթառամն ասելով՝ զնոյնօրինակ ունելն առակէ. (Սարգ.։)


Անթարգմանաբար

See full entry →

adv.

inexplicably.

NBHL (1)

ἁνερμηνεύτως. Անթարգմանելի օրինակաւ. անճառաբար.


Անհոգ, աց

See full entry →

adj. adv.

negligent, heedless, indifferent, inattentive;
confident, sure;
Անհոգ, Յանհոգս, negligently, carelessly;
confidently;
indifferently;
յ—ս կալ՝ լինել, to be negligent or indifferent.

NBHL (1)

Կամիմ զձեզ, զի անհոգս իցէք։ Ի մարդկանէ կարէր տալ օրինակ ի յԵղիայէ եւ ի Մովսիսէ եւ ի Յովհաննէ, եւ յայլոց այնպիսեաց անհոգաց։ Անհոգ եմ յերկեղէ ... Ի թշնամեաց անհոգ լինիցիմք. (Ոսկ. մտթ. եւ Ես.։)


Անձեւ, ի, ից

See full entry →

adj.

unformed.

NBHL (1)

Յանտպաւորական նմանութեան անձեւ օրինակաց. (Նար. ՟Հ՟Դ։)


Անձն, ձին, ձամբ, ձանց

See full entry →

s.

person;
hypostasis, personality;
creature, being;
soul;
mind;
heart;
myself, thyself, himself;
անձամբ, personally;
անձամբ անձին, by one's self, personally;
զանձամբ դառնալ, to turn back;
զանձամբ արկանել, to put on, յանձին բերել, to imitate;
յանձին ունել, to accept, to approve;
չառնուլ յ—, to refuse, to deny;
սիրէ նա զ— իւր, he loves himself;
վասն անձին եւեթ տամ պատասխանի, I only answer for myself;
երգնում յ— իմ, թէ այդ այդպէս է, on my soul, it is so;
զգաստանալ յանձին, to revive, to recover one's senses;
փոյթ ունի նա վասն անձին, he takes care of himself;
անձին առնել, to commit suicide;
եռն յանձին հարկանել, to boast of, to flatter one's self, to prick one's self;
յ— առնել, to recommend, to confide;
յ— լինել, to commend one's self, to have confidence in, to confide in, to be committed.

NBHL (1)

Որ մերձենայցէ ի մեռեալ ամենայն անձին մարդոյ (ըստ բազում ձ. եւ յն. ուր քանի մի օրինակք, ի մեռեալ անձն մարդոյ), անսուրբ լիցի. (Թուոց. ՟Ժ՟Թ. 11։)


Անձնական, ի, աց

See full entry →

adj.

personal;
hypostatical;
own.

NBHL (1)

Անձնական զօրութիւնք. Նիւս. բն. ստէպ. իմա՛ կենդանական, եւ յօժարական. զոր օրինակ երեւակայութիւն, միտք, յիշողութիւն, շարժութիւն, զգայութիւն։


Կամակար

See full entry →

adj. adv.

voluntary, willing, free, spontaneous;
-, — մտօք voluntarily, spontaneously, freely;
willingly, at one's will or pleasure, of one's own accord or free will.

NBHL (1)

ԿԱՄԱԿԱՐ. մ. ԿԱՄԱԿԱՐԱԲԱՐ. ἐκούσιως sponte, voluntarie. Կամակար մտօք. ի կամակար մտաց. ըստ կամս անձին կամ այռոց. կամակ եւ հեշտալի օրինակաւ. աջողակի. ուզելով, սրտանց, ուզածին պէս, աղէկ մը.


Կամայ, ից

See full entry →

adj. adv.

voluntary, spontaneous, free;
— եւ ակամայ, willingly or unwillingly, nolens-volens, willing or unwilling.

NBHL (1)

Զամենայն յանցանս մեր զկամայ եւ զակամայ. (Ժմ.։ (եւ ՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Գ. 29. յօրինակս ինչ։))


Կայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

stability, firmness.

NBHL (1)

Միօրինակ է կայումն մատուցելոցն յաղօթս, եւ բազում բաժանմունս խնդրուածոց ունի. (Կլիմաք.։)


Կայումն, ման

See full entry →

s.

cf. Կայութիւն.

NBHL (1)

Միօրինակ է կայումն մատուցելոցն յաղօթս, եւ բազում բաժանմունս խնդրուածոց ունի. (Կլիմաք.։)


Կանացաբար

See full entry →

adv.

womanlike, womanly;
— զարդարիլ, to adorn or bedeck oneself like a woman.

NBHL (1)

կանացի օրինակաւ. իբրեւ զկին կամ զկանայս. կնկան պես.


Կանգնագեղ

See full entry →

adj.

standing, upright, straight, erect;
— հասակ, beautifully shaped, erect stature.

NBHL (1)

Կանգուն կացեալ վայելուչ օրինակաւ.


Կանգուն, գնոց

See full entry →

s. adj.

cubit;
straight, standing, perpendicular, erect, on foot;
firm, stable;
— կալ, to be up or a foot;
to rise, to get up;
գնալ —, to be haughty, proud, vain;
նստաւ —, he sat upright;
եկաց —, he stopped, stayed, or did not pass beyond.

NBHL (1)

πῆχυς եւս եւ κύβιτον cubitus, -um . Անուն չափոյ, եւ ձող չափողական, ըստ հասարակ առման՝ Չափ միջոցի յարմկանէ ցծայր միջամատին, որչափ է եւ յուսոց ցարմուկն. այսինքն երկու թզաչափ. բայց սրբազան կանգունն էր կրկինն հասարակ կանգնոյ, այսինքն որչափ է ամբողջ բազուկն. ա՛յլ է եւ հսկայից կանգունն, եւ արքունին, եւ երկրաչափականն, եւ ազգայինն, եւ գաւառականն. զոր օրինակ Գ. Թագ. Է. 15. բարձրութիւն պղնձի սեան ասի լինել ԺԸ. կանգուն. որ ԼԵ դնի ի Բ. Մնաց. Գ. 15. եւ Երեմ. ԾԲ. 21. իսկ Փիլ. ել. Բ. 1. վեց թզաչափ դնէ զկանգունն, որպէս եւ զթիզն քիլ կոչէ. կանկուն .... եբր. ամմա.