Definitions containing the research այսպէս : 1112 Results

Վայրավատին

See full entry →

adj.

scattered about, dispersed, sporadical.

NBHL (1)

Ի վայրավատին անդամոց՝ որ աստ անդ դնիցին։ Ցիր եւ վայրավատին կայ ամենայն։ Զոմանս՝ կիսամահս ի միջոցին վայրավատինս կացուցանէր։ Կապեսցուք զնա ընդ անիւն, եւ արձակեսցուք վերուստ ի վայր, եւ այսպէս վայրավատին արասցուք զմարմինս նորա. (Վեցօր. ՟Գ։ Սեբեր. ՟Գ։ Պիտ.։ Ճ. ՟Գ.։)


Վանգեմ

See full entry →

va.

to syllable.

NBHL (1)

Զյաւիտեանն եւ զառաւօտն այսպէս պարտ է վանգել. (Նչ. քեր.։)


Վատթարագոյն

See full entry →

adj.

worse, more wicked.

NBHL (1)

Եթէ այսպէս դիպեցաւ, ոչինչ գոյ վատթարագոյն քան զսա. (Արիստ. առինչ.։)


Վար

See full entry →

s. prep. adj.

tillage, ploughing, tilth, husbandry;
ploughed land;
culture;
use, employment;
down, below;
common;
—ս վարել, հարկանել, ցելուլ, կակղել, to plough, to furrow, to dig, to cultivate land;
ի — առնուլ, արկանել, to use, to make use of, to practise, to exercise;
ի — երկոց մտանել, to apply oneself to work, to labour;
ի — տալ, to lend, to loan.

NBHL (1)

Ի վար երկոց մարմնոց մտէր, զաննիւթն ի նիւթ պարունակէր. այսպէս գրէր. (Լմբ. ի շ.։)


Վարդավառ, ի

See full entry →

s.

Transfiguration of our Lord.

NBHL (1)

Իսկ (Մովս. քերթ.) ի ճառն վարդավառի ստուգաբանէ նաեւ կրկնակի խորհրդով այսպէս.


Վարժ, ից

See full entry →

adj. s.

exercised, practised, versed, erudite, skilful, accustomed, inured, trained;
exercise, instruction, study, science;
— երիվար, a broken or trained horse;
—ք չափականք, study of mathematics;
— լինել, to be practised or well versed in;
լինել ի —ս ուսման, to be studying, learning;
to be at school or at college;
ի — կացուցանեմ, cf. Վարժեմ;
անցուցանէր —իւք զբազում գիտնովք, his erudition surpassed that of very many learned men;
կատարեցի զ—ս իմաստասիրականին, I have passed in philosophy.

NBHL (1)

(Ի ծնողաց) ունիս՝ որպէս զբնութիւնդ, այսպէս եւ զվարժդ (յուսմունս). (Երզն. մտթ.։)


Վարկպարազի

See full entry →

adv. adj.

additionally, over and above, by the way, by accident, incidentally;
negligently, carelessly, unheedingly, for form's sake;
unessential, accessory, secondary, supplementary, extra, useless, frivolous, vain.


Վարձանք, նաց

See full entry →

s.

portion, dowry;
hire of an harlot;
cf. Կապէնք.

NBHL (1)

Զամենայն վարձանս նորա այրեսցեն հրով ... զի ի կապինաց պոռնկութեան ժողովեաց. (Միք. ՟Ա. 7. (այսպէս է ի յն. եւ յեբր. վասն որոյ սխալ է գրեալն ի սովորական օրինակս մեր, զամենայն արձանս նորա)։)


Ցուլ, ցլուց

See full entry →

s. ast.

bull;
— վայրի, ure-ox, urus;
միս, մորթ ցլու, bull-beef;
bull's-hide;
բառաչ, պոչիւն or պոռոչիւն ցլու, bellowing, lowing;
— բառաչէ, the bull bellows;
զոհ ցլուց, taurobolium;
Taurus, the Bull;

NBHL (1)

Իսկ յաղագս ցլուն է այսպէս. ցուլ ոմն յոյժ վնասէր գաւառին. ի վերայ սորա եկեալ թեսեւս՝ սպանանէ զնա ... Եւ հաստատեցին զցուլ յերկինս. (Նոննոս.։)


Ցուցակ, աց

See full entry →

adj. s. math.

showing, indicating;
indicator, sign, mark, token;
catalogue, index, table, list;
repertory;
Ritual;
hand, index;
coefficient;
— վաճառուց, inventory;
— մեռելոց, table of mortality;
— կերակրոց, bill of fare;
— արգելեալ գրոց, index ex-purgatorius, list of prohibited books.


Ցուցական, ի, աց

See full entry →

adj. gr.

demonstrative, indicative;
— առնել, to demonstrate, to evince, to evidence, to prove, to show;
cf. Մատն;
— դերանուն, demonstrative pronoun

NBHL (1)

Ցուցական ձեւովն դնեն զասելն. այս Յիսուս այնչափ սքանչիցն հրաշագործօղ, այսպէս եկեսցէ դարձեալ. (Ոսկ. գծ.։)


Ցրտին

See full entry →

adj.

cold.

NBHL (1)

Աղքատս այս, եւս առաւել թէ Քրիստոս՝ այսպէս մերկ եւ ցրտին շրջի. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)


Ցցեմ, եցի

See full entry →

va.

to thrust down, to drive in, to fix, to plant, to set up, to erect, to raise.

NBHL (1)

Հմուտ մշակք այգւոյ ձողս մերձ ցցեն, եւ զորթն ի վեր կապեն, զի անվնաս պահեսցի պտուղն. այսպէս Աստուած օրինօքն ձողաբարձ արար զիմանալի այգին. (Գէ. ես.։)


Ւ (ioune)

See full entry →

s.

the thirty fourth letter of the alphabet and the seventh of the vowels;
seven thousand;
seven thousandth;
It is used both as a vowel & as a consonant. As a vowel for example in the words իւրաքանչիւր, ուխտ, etc., and as a consonant in the words հաւատ, սեաւ, հիւանդ, etc.;
It is only used as a medial final letter, sometimes serves for the consonant վ, for instance : օթեւան — օթեվան, երիւար — երիվար, վաւաշ — վավաշ, etc, or for the diphthong u, as, հւսւտ instead of հիւսիւս;
There is no proper word beginning with this letter, but on account of its affinity with the letter հ, it is sometimes substituted for it;
Joined with ի (իւ), it is generally pronounced like the French u as : դիւր, հիւր, դիւթ, & preceding the ո (ու) is pronounced like the English ou. Preceded also by ա (աւ), was anciently pronounced o as : աւրհնեմ — օրհնեմ, աւր — օր;
It is sometimes used instead of the suffixes ի & յ as : ւայդմանէ — յայդմանէ, ւիւրաքանչիւր — յիւրաքանչիւր;
In poetry, it is sometimes used instead of the conjunction եւ or ու.

NBHL (1)

իսկ ի հին քերականութեան յն. եւ հյ. ի բաց ձգի մերս տառ բաղաձայն վ, եւ դնի միայն բ. զի β տառն յն. փոխադրի ի բ. զոր օրինակ վասիլիոս՝ է ըստ մեզ բասիլիոս կամ բարսեղ. եւ ի կարգի ձայնաւորաց միայն դնի υ , ւ, որպէս սուղ, եւ ստորադաս. ուր առաջադիր անուանին ա, ե, է, ը, ի, ո. պատճառն ի վերայ բերի ըստ համեմատութեան յունին՝ այսպէս.


Փախատուած

See full entry →

cf. Փախստեայ.

NBHL (1)

մ. δραπενόμενος fugiens, aufugiens. Որ փախուստ ից տուեալ. փախստեայ՝ հատուած եղեալ. թէ չիցէ այսպէս գրելի. )


Փախչելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

avoidable;
fleeting, transitory.

NBHL (1)

Ոչ այսպէս ինչ բնութեանս փախչելի, որպէս ի սովորութեանն լինելով, եւ այլն։ Են ինչ՝ որ հաճելիք են գործողին, եւ են ինչ՝ որ փախչելիք։ Ի հաճելեացն եւ ի փախչելեացն. (Նիւս. կուս. եւ Նիւս. բն.։)


Փակ, ոյ, ի

See full entry →

s. adj.

fastening, lock, padlock;
stick;
shut;
— արկանել, to lock, to padlock, to latch, to bolt, to shut.


Փայլակնաբորբոք

See full entry →

adj.

ardent, vivid as a flash of lightning;
flashing, dazzling.

NBHL (1)

Ըստ նմանութեան արեգական փայլեալ։ (Շնորհալին պարզէ այսպէս.)


Փաստբանական, ի, աց

See full entry →

adj. gr.

blamable;
causal.

NBHL (1)

Փաստբանականք, այսինքն պատճառաբանականք։ Եւ վարժեսցուք զփաստբանականդ այսպէս։ Իսկ զկնի փաստբանականին՝ է տարակուսեալ, որ է ընդդէմ փաստբանականին. (Երզն. քեր.։)


Օթեվանիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to take up ones lodgings, to stay, to sojourn.


Օծանեմ, օծի, օծ

See full entry →

va.

to anoint;
to consecrate;
— ոսկւով, to gild;
— արծաթով, to silver;
— զանձն իւղով անուշիւ, to pomatum, to perfume one's person.

NBHL (1)

Փրկիչ, որ է օծեալ տէր. եւ արդ է ըստ (այլոց) լեզուաց այսպէս. Ծնաւ ձեզ այսօր յիսուս, որ է տէր քրիստոս. (Իգն.։)


Օճան, ի

See full entry →

s.

assistance, favour, protection, goodness, grace;
առնուլ —, to gain one's cause.


Օրէն, րինի

See full entry →

s. adv.

law;
precepts;
faith, religion;
constitution;
rule, regulation;
right;
principle, maxim;
usage, uses, custom;
institution;
condition, fashion, mode;
district, canton, province;
— աւետեաց, guerdon or gift to a bringer of good news;
—ք քահանայապետականք, decretals;
հմուտ քահանայապետական օրինաց, decretalist, canonist;
—ք կանանց, menses, menstrua, catamenia;
—ք, or Գիրք Բ. օրինաց, or Երկրորդումն օրինաց, Deuteronomy;
—ք ազգաց, the law of nations;
—ք մտաց, principles;
— պատուոյ, decoration, insignia, badge;
—ք անօրէնք, corrupt practice, abuses;
—ք հզօրադունին, the law of might, the good old rule;
հակառակ or ընդդէմ օրինաց, against all rule, illegally;
աստուածային՝ յաւիտենական՝ բնական՝ քաղաքական՝ զինուորական՝ հին՝ նոր՝ աւետարանական՝ գրաւոր օրէնք, divine, eternal, natural, ancient, new, evangelical, written, civil, military law;
according to law, legally, legitimately, lawfully;
duly, suitably, regularly, properly;
խնդրել —ս, to come to Communion;
տալ —ս, to administer the Sacraments, to communicate;
արժանի լինել օրինաց, to be worthy of receving the Sacrament;
—ս դնել, հաստատել cf. Օրինադրեմ;
—ս դնել, to dictate or lay down laws;
to give laws to, to prescribe laws;
—ս տալ, to give laws;
պահել զ—ս, to keep, to obey the laws;
ընդ օրէնս համարել, to lay down or state as a principle;
խոտորել յօրինաց, to swerve, to depart or deviate from the laws;
զանցանել օրինօք, to transgress, to violate the law;
բառնալ՝ ջնջել զօրէնս, to abolish, to repeal, to abrogate a law;
բազում օրինօք հակառակիլ, to resist or oppose in many ways;
լինել ի կանանց օրինի or ի կանանց —ս, to have the menses;
ի կանաց օրինաց պակասել, to cease to be after the manner of women;
եթէ — իցէ ասել, if it may be said;
— է, it may be, it is allowed, one may;
— էր նմա, he was allowed to;
— էր քեզ, you might;
օրէ՞ն իցէ, իցէ՞ —, is it allowed to ? չէ —, it is not permitted to;
յետ օրինացն կցորդութեան, after the Holy Communion;
—ս իւր կալեալ էր, he holded as a maxim or principle;
—ս կարծեցին անձանց, they believed themselves permitted to.

NBHL (1)

Ոչ երբէք զանազանի ոսկի յոսկոյ, այսպէս եւ ոչ օրէն յօրէնի։ Զի՞նչ օրէն արդեօք իցէ, եթէ ոչ՝ օրինեալքն ... օրինիւն եւ այլն. (Պղատ. մինովս.։)


Քաջուսումն, ման

See full entry →

s.

well instructed, learned;
fond of science.

NBHL (1)

Եթէ ոք ի վատթարաց այսպէս քաջուսումն եղեալ յանկարծօրէն ... Որպէս եւ յաջողակ քաջուսմունքն. (Փիլ. լին. ՟Դ. 207. 209։)


Քաջուսումնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

great learning, vast erudition, well grounded knowledge;
fondness for science, learning well.

NBHL (1)

Առ ի քաջուսումնութիւն ոչինչ այլ այսպէս օգնական լինել երեւի, որպէս հաստատունն գիտել զայնս՝ զոր ազդեցուցանէ ուսուցօղն ... Քաջուսումնութեամբ դիւրաւ զճշմարիտն կամեցեալ քննել. (Փիլ. լիւս.։)


Քարանամ, ացայ

See full entry →

vn. fig.

to turn to or become stone, to be changed into stone, to be petrified;
to be stoned, hardened, obdurate.

NBHL (1)

Որպես ի պակասել իւղոյն՝ շրջանին լապտերք, այսպէս ի պակասել զղջման շնորհին՝ միտքն քարանան. (Անան. զղջ.։)


Քարշումն, ման

See full entry →

s.

attraction, act of drawing to, dragging or drawing along.

NBHL (1)

Ամբովան է այսպէս, իբր վայր քաշումն եւ լափումն ջրոյն եղեալ. քանզի ջուրն քարշեալ լինի առ ծակս ոմանս դատարկս վիմացն. (Նոննոս.։)


Քարուկիր

See full entry →

s. adj.

(wall of) cemented stones;
cf. Տուն.


Քաւ

See full entry →

conj. int. prep.

not, no, never, not at all;
away with! go along ! fye! for shame! without, besides, except;
— յինէն, far be it from me, God save me!
— լիցի ինձ ի տեառնէ, God preserve me!
— քեզ, — լիցի, — մի լիցի, no! God forbid !
— լիցի քեզ, tar be such thoughts from thee;
— լիցի մեզ, we will not, we don't like;
— ի մէնջ, God preserve us, God save us;
օն անդր, — լիցի, oh! never fye! fye upon it!.

NBHL (1)

Մեզ քա՛ւ եղիցի ասել այսպէս. (Եփր. համաբ.։)


Քերծէ, ոյ

See full entry →

s.

grey hound.

NBHL (1)

Յաղագս քերծէոյ։ Զքրծէին այսպէս ընտրէ՛. զվերջքն բարձր քան զյառաջքն, ճվերոյն երկայն, եւ ի վիդացն ի վայր հաստ եւ կարճ. (Վստկ. ՟Յ՟Լ՟Դ։)


Քնքշիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Քնքշեմ.

NBHL (1)

Բազում կանայք այսպէս քնքշին մեզ, մինչեւ զմի անդաստակ չանցանել եւ չտեսնել զնա ի հոգեւոր մսուրս, եթէ ոչ ջորեօք բարձեալ բերիցին. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 7։)


Քսուկ

See full entry →

s. bot.

oxyacantha.

NBHL (1)

Ուր ի Լծ. փիլ. այսպէս մեկնի.


Քրմանոյշ, նուշայ

See full entry →

s.

daughter or wife of a heathen priest, priestess.

NBHL (1)

այսպէս քրմանուշայ ասացեալ։ Ասաց քրմանոյշն. (Պտմ. աղեքս.։)


Քրտիկար

See full entry →

adj.

worship among the ancient Persians;
good and faithful minister.

NBHL (1)

Եւ նախկին բանն եղիշէի մեկնի անդ ըստ կամի այսպէս.


Օդաձեւութիւն, ութեան

See full entry →

s.

shoe-maker's calling.

NBHL (1)

այսպէս եւ յօդաձեւութեանն՝ արուեստիւն սպասաւորեսցուք. (Բրս. հց.։)


Քաղաքավարեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Քաղաքավարիմ.


Քաջաբարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

probity, integrity, honesty;
fortune, good fortune.

NBHL (1)

Ի ծայրն հասեալ քաջաբարութեան։ Իրագործութիւն (նաւարկութեան) որ այսպէս բոլոր բոլորովին ունի զքաջաբարութիւն. (Փիլ. տեսական.։ Պիտ.)


Փոքր, քու, քունք, քունց

See full entry →

adj.

little, small;
few;
inconsiderable, trifling;
minor;
— ինչ, — մի, somewhat, a little;
փոքու իմն, in few;
almost;
յետ փոքու, զկնի փոքու ինչ, յետ — ինչ, shortly after, in a short time, shortly;
ի փոքուստ, from small matters;
ի փոքուն, in small things;
ի փոքուստ or փոքրուստ, in infancy, yet young;
— —, առ — —, ըստ փոքու փոքու, առ ի — —, by little and little, little by little, by degrees, insensibly;
— մի յառաջ, shortly before;
— մի եւս՝ եւ, — միւս եւս, — ինչ՝ եւ, little was wanting, there was little wanting to, almost, nearly;
— միւս եւս եւ անկանէի, I was very near falling in;
— մի եւս սասանեալ էին ոտք իմ, my feet were near sliding;
— ինչ համարել, վարկանիլ, — իմն թուիլ յաչս, to hold as trifles, to consider as insignificant;
ի փոքունս յարեալ հայիլ, to stand upon trifles, to lay much stress upon things of no importance.

NBHL (1)

Զկնի փոքու միոյ ասէ դարձեալ այսպէս. (Սարկ. հանգ.։)


Փչեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to blow, to breathe;
to swell, to inflate;
to expire;
to die;
cf. Հոգի, cf. Ոգի;
հողմն փչէ, the wind blows.

NBHL (1)

Եւ այսպէս Ճոխացեալն տիտանեան փչէ զոգին։ Ելցէ հոգի ի նոցանէ. վաղիւն զհոգիսն ի բաց փչեն, եւ ի հող դառնան. (Խոր. ՟Ա. 10։ Լմբ. սղ.։)


Փրծանիմ, փրծայ, ծեալ, ծուցեալ

See full entry →

vn.

to be detached, taken away, to escape, to break away, to shake off, to get rid of;
cf. Յիշատակ.

NBHL (1)

Եւ այսպէս եղեւ ամենեցուն փրծանել յերկիր։ փրծանիցին որդիք նոցա։ Արդարն յորսողաց փրծանի. (Գծ. ՟Ի՟Է. 44։ Յոբ. ՟Լ՟Թ. 4։ Առակ. ՟Ժ՟Ա. 8։)


Բթութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Հրոյ՝ սրութիւն. երկրի՝ բթութիւն. օդ ունելով բթութիւն. եւ լինի ջուր՝ տեսակացեալ եւ նա բթութեամբ։ Արդ՝ է որպէս սրութիւնն առ բթութիւնն, այսպէս հուր առ օդ. (Նիւս. բն.։)


Քերքեմ, եցի

See full entry →

va.

to drive away, to repulse.

NBHL (1)

Եւ այսպէս չարազրաւ մահուամբք քերքեցաքի կենցաղոյս. (Կաղանկտ.։)


Խեղճ, խղճի

See full entry →
NBHL (1)

Այսպէսէ ողորմածութիւն, եւ այսպէս պարտ է առնել աղքատացելոց խղճաց. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)


Խրոխտական, ի, աց

See full entry →
NBHL (1)

Գոգցես խրոխտական իմն կարծեօքն եւ ձեւով մարմնոյն այսպէս ցուցանէր զինքն ամբարտաւանութեամբ լի փքացեալ. (Պիտ.։)


Կայ, Կայք, ից

See full entry →
NBHL (1)

Որպէս շարժութիւնն առ կայսն, այսպէս ջուր առ երկիր. (Նիւս. բն.։)


Նհանջեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Միւս եւս այլ ամիս յաւելումք ի վերայ երկոտասան ամսոյն, որ կոչի նհանջեալ. զի յայն ամս քանզի պակաս գտանի թիւք ընթացից լուսնի քան զթիւս արեգական, այս այսպէս կազմեցաւ, զի նհանջեալ ամօք լիցի ... Նհանջեալ ամիսքն ձգեսցեն ածցեն զմեզ. (Շիր. զատիկ.։)


Վեցիջեանք

See full entry →
NBHL (1)

Ի վեցիջեանսն այսպէս է գրեալ. (Լմբ. պտրգ.։)


Քառասներեակ, րեկի, կաց

See full entry →
NBHL (1)

Զփրկչին երիցս քառասներկօք յանդիման առնել զմեզ Աստուածոյ նշանակէր ... Եւ այսպէս երիւք քառասներեկօք յերիս ծնունդս մեր, եւ այլն. (Արշ.։)