Definitions containing the research ոգի : 1490 Results

Անչարչար

See full entry →

adj.

impassible.

NBHL (1)

Անչարչար մնայ հոգին ի խռովութենէ խորհրդոց. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Զ։)


Անչարչարելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

cf. Անչարչար.

NBHL (1)

Անչարչարելի եւ անեղծ ոգի. (Փիլ. քհ. ՟Ժ։)


Անպտղաբեր

See full entry →

cf. Անպտուղ.

NBHL (1)

(Աստուած) անպտղաբեր եւ ոչ մի հոգի ոչ արար բարւոյ. (Փիլ. այլաբ.։)


Անջատեմ, եցի

See full entry →

va.

to separate, to detach, to disjoin, to disunite;
to uncouple.

NBHL (2)

Ոչ բանն անջատանի կամ անջատաւ երբէք յիւրմէ մարմնոյն։ Հոգին սուրբ անջատանի յանօրէն խորհրդոց. (Սարկ. հանգ.։) (գրի անդ եւ Անջատանայք՝ իբր Անջատանէք։)

Անջատել զհոգի ի մարմնոյ։ Զաղտ եւ զժանգ ի բաց անջատեալ. (Սահմ. ՟Ը։ Կորիւն.։)


Անջինջ

See full entry →

adj.

indelible;
slovenly.

NBHL (1)

Մեղաւոր հոգի է միտք անջինջ, որ վասն ծուլութեան անկեալ է ի սուրբ միաւորութենէ. (Եւագր. լ։)


Անջրպետ, աց, ից

See full entry →

s.

intermedium, space, interval, interstice;
partition, boundary.

NBHL (1)

Հայր եւ հոգի առընթերակաց, եւ ոչ անջրպետք. (Քեր. քերթ.։)


Անսեր

See full entry →

adj.

steril.

NBHL (1)

(Սարրա) անպտուղ եւ անսեր եւ ամուլ ելով։ Անսեր եւ անծնունդ ի բարի թեւակոխութեանց։ Անսերք եւ անսերմանք յիմաստասիրութենէ։ Անբանիցն ոգիք աղբիւր մտաց ոչ ունելով՝ ի խորհրդոյ են անսերք. (Փիլ.։)


Անսկիզբն, կզբան, անց

See full entry →

adj.

without beginning, eternal;
baseless.

NBHL (1)

Հայր սկիզբն անսկզբանցն. յորմէ որդի ցուցանէ, եւ հոգի սուրբ ի նոցունց յէութենէ. (Վրք. սեղբ.։)


Անխռովութիւն, ութեան

See full entry →

s.

calmness, tranquillity.

NBHL (1)

Յորում ի խաղաղութենէ անխռովութեան հոգին ամբոխի. (Լմբ. սղ.։)


Անխօս, ից

See full entry →

adj.

dumb;
irrational.

NBHL (1)

Ընդէ՞ր առնիցես ծառայ զխօսուն ոգիդ անխօս նիւթոյն՝ հօրն ամենայն չարեաց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 9։)


Անծախ

See full entry →

adj.

inconsumable;
incombustible.

NBHL (1)

Առաքեսցե՛ս զառատ հոգին, որ է անծախ ի պարգեւին. (Յիսուս որդի.։)


Անծննդական, ի, աց

See full entry →

adj.

barren, steril.

NBHL (1)

Զանծննդական զամուլ հոգիս. (Յիսուս որդի.։)


Անհանճար, ից, աց

See full entry →

adj.

foolish, imprudent, ill-advised.

NBHL (1)

Անհանճար հոգիք ոչ ախորժեն առնուլ դեղ. (Շ. մտթ.։)


Անհաստատ

See full entry →

adj.

inconstant, changeable, variable, alterable;
fragile.

NBHL (1)

Անհաստատիցն ոգիք. (Փիլ. լին.։)


Անհաւան, ից

See full entry →

adj.

incredulous, who makes difficulties;
obstinate, subborn, headstrong.

NBHL (1)

Ամանս բարկութեան զանհաւանիցն ոգիսն կոչէ. (Սեբեր. ՟Գ։)


Անհիւթ

See full entry →

adj.

sapless, marrowless;
incorporeal, immaterial, spiritual.

NBHL (1)

Անհիւթ հոգի. (ՃՃ.։)


Այլափառեմ, եցի

See full entry →

vn.

to apostatise, to be heterodox, heretical;
to teach heresy;
to err in the catholic faith.

NBHL (1)

Այլափառեաց՝ թողլով զուղղափառ դաւանութիւն ... Այլափառեաց ընդ Սիմոնի մոգի. (ՃՃ.։)


Այրի, րւոյ, րեաց

See full entry →

s. adj.

widow;
widower.

NBHL (1)

Այլ անմահ սուրբ փեսայիդ այրի հոգի իմ պաղատի։ Զայրի եղեալ ի քէն հոգիս մեղօք. (Շար.։)


Այցելութիւն, ութեան

See full entry →

s.

visit;
visitation;
search;
inspection;
examine.

NBHL (1)

Այցելութիւն քո պահեաց զոգի իմ։ Ոչ ծանեար զժամանակ այցելութեան քո։ Այցելութեամբ այց արասցէ ձեզ Աստուած. եւ այլն։


Անազատ, աց

See full entry →

adj.

not free, dependant;
mean, ignoble, niggardly.

NBHL (1)

Անազատն մտօք եւ փոքրահոգին ... Փոքրահոգին եւ անազատ միտքն։ Անազատ ռշդութիւն. (Լմբ. առակ. եւ Լմբ. տնտես.։)


Անախտակիր

See full entry →

adj.

not subject to diseases or passions.

NBHL (1)

Որ զմեղս ամենից ինքեան ոչ համարեսցի ... որպէս անախտակիր գոլ բնութեանս. (որ հայի եւ ի նախընթաց նշ)։ Բաշխօղ ժլատ, ոգի անախտակիր, բարք ատեցօղ. (Նար. Ծ. ԾԶ։)


Անախտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

apathy, dispassion;
integrity, purity;
good constitution, health.

NBHL (1)

Զանախտութիւնն զգեղեցիկ համբարեալ ընկալցի. քանզի եթէ անախտութիւն ըմբռնեսցէ զանձն, կատարելապէս բարեբախտիկ լիցի։ Որ առաքինութեանն է ցանկացեալ, ոգիքն նորա միշտ յանախտութեան կան մնան. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. նխ. ՟ա.։)


Անանձն

See full entry →

adj.

inanimate, lifeless;
impersonal.

NBHL (1)

ἅψυχος, inanimis, inanimatus, ( ի բառէս անձն, ո՛չ ըստ որում դէմք, այլ ըստ որում հոգի կամ շունչ բանական. որպէս եւ անձնաւոր ասի հոգիաւորն, շնչաւորն. տե՛ս ի կարգին). անհոգի. անշունչ. մարդկային հոգի չունեցօղ. ճանսըզ, պիճան, նարեվան.


Անանջատ

See full entry →

adj.

inseparable, indivisible.

NBHL (1)

Բազումս փոխանակ միոյ տեարս եւ տիկնայս ստասցիս ի ներքս ի քեզ որջացեալս, որ զքո զոգիդ անանջատ եւ անմեկնելի ջնջեն. (Փիլ. լին.։)


Անապատանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become a desert, to be deserted;
to fall, to decay.

NBHL (1)

Անապատանայ հոգին. (Վրք. հց.։)


Անբաժանելի, լւոյ

See full entry →

adj.

cf. Անբաժան.

NBHL (1)

Յաղագս անբաժանելի եւ Սուրբ Երրորդութեանն։ Բնութիւնն մշտնջենաւոր եւ անբաժանելի։ Բաժանելով զանբաժանելին՝ ուրացան, եթէ Բանն մարմին եղեւ։ Անբաժանելի է մարմինն ի Բանէն։ Հոգի է Աստուած, նոյն ինքն անբաժանելի, ոչ ունելով տեղի՝ ուր ոչ է. (Աթ.։)


Անբաժին

See full entry →

cf. Անբաժ.

NBHL (1)

Աստուածային բնութիւնն՝ անբաժին մնացեալ առ մարմինն եւ առ հոգին. (Զքր. թղմ.։)


Անբժշկական, ի, աց

See full entry →

adj.

cf. Անբժշկելի.

NBHL (1)

Անբժշկական վէրս յոգիս եւ ի մարմինս տեսանէր. (Եղիշ. ՟Բ։)


Անգայտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

rarefaction;
liquefaction.

NBHL (1)

Ունել հրոյ՝ սրութիւն, անգայտութիւն, շարժութիւն. երկրի՝ բթութիւն, խտութիւն, կայս։ Արտաշնչութիւն, ըստ որում շոգիք իմն բազում ի ձեռն անգայտութեան մորթոյն թափանցիկ լինին. (Նիւս. բն.։)


Անդատ

See full entry →

adj.

not sentenced, not condemned.

NBHL (1)

Զանդատ ատելութիւնսն։ Զանդատ քո ոգի մեծացուցանես, թէ փորձեա՛ զիս տէր. (Նար. ԽԵ. ԿԱ։)


Անդրէն

See full entry →

adv.

again, anew, afresh;
from or to the same place, in the same situation;
— դառնալ, to return;
— սկսանել, to recommence;
— ասել, to repeat or say over again;
cf. Անդէն.

NBHL (1)

Ել, եւ անդրէն ոչ դարձաւ։ Եւ այր Իսրայէլի դարձաւ անդրէն։ Դարձի՛ր անդրէն, եւ ննջեա՛. եւ դարձաւ անդրէն, եւ ննջեաց։ Ե՛րթ, դարձի՛ր անդրէն։ Դառնայցէ անդրէն ի մեղս իւր։ Ելեալ ոգին՝ անդրէն ոչ դառնայ. եւ այլն։


Անեղ, ից

See full entry →

adj.

uncreated, uncreate.

NBHL (1)

Անեղ, եւ էիցս էակ։ Անեղն՝ ի հօրէ ծնեալ որդի։ Հոգիդ անեղ եւ համագոյ. (Շար.։)


Անեղծ, ից

See full entry →

adj.

incorruptible, indissoluble;
indelible, not to be effaced;
inviolable.

NBHL (1)

Անեղծ հոգիդ քո է յամենեսին։ Զփառս անեղծին Աստուծոյ։ Թագաւորն յաւիտենից՝ անեղծի։ Անեղծ ժառանգութիւն. (Իմ. ՟Ժ՟Բ. 1։ Հռ. ՟Ա. 27։ ՟Ա. Տիմ. ՟Ա. 17։ ՟Ա. Պետ. ՟Ա. 4։)


Անեղծութիւն, ութեան

See full entry →

s.

incorruption, indissolubleness.

NBHL (1)

Հոգին, եւ անեղծութիւն իւր. (Նար. ԼԸ։)


Ամրապահ, աց

See full entry →

adj.

that guards well;
strongly guarded.

NBHL (1)

Յանձնէ զանուշահոտ հոգին իւր յամրապահ ձեռն Տեառն. (Տօնակ.։)


Այլ, այլոյ, այլում, յայլմէ

See full entry →

adj.

another, other;
different, unlike;
some;
—ով ճանապարհաւ, by another way;
—ով օրինակաւ, in another manner;
—ոք, another;
եւ ոչ — ոք, even another;
յայլմէ կողմանէ, another side, the other side;
— է ասել եւ — գործել, it is one thing to say, another to do;
եւ այլն, —ովքն հանդերձ, and so on;
— ընդ այլոյ, one for another, pellmell;
— յայլմէ լինել, to lose one's presence of mind, to be overcome by joy or fear;
ոչ — իւիք, in no other way;
— ընդ —ոյ ասել, to say equivocally, ambiguously.

NBHL (2)

Նախ հոգին իջանէր, եւ ապա ձայնն հօր գայր ի վերուստ, զի մի՛ ա՛յլ ընդ այլոյ կարծիցեն. (Շ. մտթ.։)

Հոգի եւ մարմին մարդոյ են այլ եւ այլ բնութիւնք։ Ըստ այլ եւ այլ ժամանակի. (Շ. թղթ.։)


Այլ, Այլ արդ

See full entry →

conj.

but, yet, still, however;
only, but;
now, then.

NBHL (2)

Նախ հոգին իջանէր, եւ ապա ձայնն հօր գայր ի վերուստ, զի մի՛ ա՛յլ ընդ այլոյ կարծիցեն. (Շ. մտթ.։)

Հոգի եւ մարմին մարդոյ են այլ եւ այլ բնութիւնք։ Ըստ այլ եւ այլ ժամանակի. (Շ. թղթ.։)


Այլ

See full entry →

adv.

besides, moreover, more.

NBHL (2)

Նախ հոգին իջանէր, եւ ապա ձայնն հօր գայր ի վերուստ, զի մի՛ ա՛յլ ընդ այլոյ կարծիցեն. (Շ. մտթ.։)

Հոգի եւ մարմին մարդոյ են այլ եւ այլ բնութիւնք։ Ըստ այլ եւ այլ ժամանակի. (Շ. թղթ.։)


Այլաբանական, ի, աց

See full entry →

adj.

allegorical, enigmatical, mystical;
typical, symbolical;
emblematic;
figurative, metaphorical.

NBHL (1)

Ըստ այլաբանական տեսակի (այս ինքն տեսութեան՝) էշ եւ յաւանակ է հոգի եւ մարմին. (Երզն. մտթ.։)


Այլաբուն

See full entry →

adj.

of a different nature or kind, heterogeneous.

NBHL (1)

Այլասերիցն եւ այլաբունիցն զնոյն ներգործութիւն ունել ոչ ոք ներեսցէ յողջախոհիցն. քանզի եւ ոչ ջուր եւ հուր զնոյն ներգործեսցեն։ Ո՞ր բան ունի այլաբուն եւ արարած կարծել զառ ի հօրէ յայտնեալն (յն. բնաւորեալն) Աստուածն բան ... Որ ծնողին էութեան պտուղ ճշմարիտ, զի՞նչ օրինակաւ գտցի այլաբուն։ Այլաբուն է մարմինն առ հոգին, սակայն մի յերկոցունցն մարդն կատարի։ Օտարատեսակ, այս ինքն այլաբուն քան զնոսա. (Կիւրղ. գանձ. եւ Կիւրղ. պրպմ.։ )Սորին հակառակն ասի ՀԱՄԱԲՈՒՆ։


Այլակերպ, ից, աց

See full entry →

adj.

transformed, transfigured;
changed, metamorphosed;
different, unlike;
disguised, masked;
յայլակերպս, incognito, in disguise;
յայլակերպս լինել, to be masked, to be in disguise, to disguise ones self;
to be transfigured;
to be metamorphosed, to be transformed;
— յորջորջումն, allegory, metaphor.

NBHL (1)

Հոգին Սուրբ շարժեաց զքնարս մարգարէիցն, եւ ի բարբառս այլակերպս երգեաց ի նոսա. (Լմբ. ովս.։)


Այլայլեմ, եցի

See full entry →

va.

to alter, to change;
to vary, to diversify;
to corrupt;
to disaffect, to alienate;
to discountenance;
to falsify, to counterfeit;
to distemper, to disorder.

NBHL (1)

Ապականեն զհոգին, եւ այլայլեն զմիտսն. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Անզգայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

insensibility, stupidity, apathy, indolence, lethargy.

NBHL (1)

Հոգի հեզութեան անզգայութեանս իմոյ պարգեւելով. (Ճշ.։)


Անզնին

See full entry →

adj.

inconsiderable, imperceptible.

NBHL (1)

Ունիմք դարձեալ զխօսուն եւ զիմաստուն զոգին անզնին եւ անկերպարան. (Վեցօր. ՟Է։)


Անըմբռնելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

that cannot be taken;
incomprehensible, inconceivable.

NBHL (1)

Հոգին անըմբռնելի եղեալ՝ թողու զմարմինն, եւ գնայ ի տեղի իւր. (Աթ. ՟Ը։)


Անընդունելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

inadmissible.

NBHL (1)

Անընդունելի է ի բարւոյն բնակութենէ՝ չարութեամբ իւիք ըմբռնեալ հոգի. (Նիւս. կուս.։)


Անթիւ, թուոյ, ոց

See full entry →

adj.

innumerable, immense.

NBHL (1)

Աստուած՝ հոգի կենդանի է, հուր կիզելոյ, անթիւ. (Ագաթ.։)


Անթուական, ի, աց

See full entry →

adj.

innumerable.

NBHL (1)

Հոգիք բանական, անհամարական, անհուն եւ անթուական։


Անժամանակաբար

See full entry →

adv.

unsonably;
eternally.

NBHL (1)

Որդի եւ Հոգի ի պատճառէ անժամանակաբար։ Ծնեալն ի Հօրէ անմարմնապէս եւ անժամանակաբար. (Շ. թղթ. եւ Շ. բարձր.։)


Անժուժկալութիւն, ութեան

See full entry →

s.

impatience;
intolerance;
incontinence, intemperance;
immoderation, violence.

NBHL (1)

Եդան պահք խափանիչ անժուժկալութեանն ամենայն վնասուց։ Անժուժկալութեամբն մթերեալ ի հոգի եւ ի մարմին զվնաս. (Յճխ. ՟Թ։)