Your research : 1 result for օրիորդ

Օրիորդ, աց exact entry

s.

girl, maid, virgin, maiden, damsel;
young lady.

· Calfa

Etymologies (2) · Adjarian

(ի-ա հլ. յետնաբար) «կոյս աղ-ջիկ» Վիպաս. (Խոր. բ. 47), ՍԳր. որից օրի-որդութիւն Եփր. ծն. քս. 23. Լմբ. սղ. ճառ-ընտ. գրուած նաև օրւորդ, որիորդ, նաև ուրւորդ՝ ըստ Ալիշ. Հին հաւ. 199։-Իմաստի համար հմմտ. Խոր. բ. ծ. «Տալ զտիկին ո-րիորդն Ալանաց զՍաթենիկ ի կնութիւն Արտաշիսի. Առնու զտիկին օրիորդն Սաթե-նիկ»։

ՆՀԲ թրք. (իմա՛ արաբ.) հիւրի «կոյս պարիկ»։ Տէրվ. Երկրագունտ 1883, 170 «գուցէ թէ օրի-որդ», Եազրճեան, Պատ-կեր 1890, 198-209 սանս. vira «մարդ» ձևից դնում է որ-եար, իգականը ի մասնիկով՝ ուրհի կամ որի, աւրի, ո-րից օրիորդ։ Մէնէվիշեան, Արևելք 1890 հոկտ. 18 մերժելով այս՝ դնում է օր բառից՝ իբր «օր ունեցող, չափա-հաս աոջիկ»։ Հիւնք. արբանեակ բառից կամ յն. αβρα «աղախին», տճկ. ավրէթ «կին», Ալիշան, Հին հաւ. 199 ուրու, հուրի բառերի հետ։ Pedersen, Հլ. դր. լեզ. 46 -որդ մասնիկով։ Karst Յու-ռառձան 402 սումեր. aru «էգ»։ Մառ ИАН 1917, 314 և 1920, 123, ՀԱ 1921 81 օրի=ուրհի+որդի=բասկ. -til «որ-դի»։ Ղափանցեան, Նոր ուղի 1929, յնվ. էջ 339 խալդ. awri «տէր»+uru-dani (=վրաց. օրեթ) «սերունդ»։ (Սա-կայն խալդ. «տէր» բառն է ըստ Sayce 477 euri (և ո՛չ թէ awri), որ [other alphabet] գա-ղափարանշանի ընթերցուածն է. գոտ-նըվում է Մհերի դռան արձանագրու-թեան մէջ)։

NBHL (4)

Ամենայն օրիորդ մերձաւոր ժառանգութեան։ Օրիորդք՝ որոց ոչ գոյ թիւ։ Օրիորդ դուստր բաբելացւոց։ Օրիորդք իմ եւ երիտասարդք իմ վարեցան ի գերութիւն. (եւ այլ։)

Առնուլ զօրիորդն ալանաց իւր կնութեան։ Կոյս օրիորդիս. (Խոր. ՟Բ 47։)

Օրիորդացըն հետեւեալ, փեսաւէրին թիկունս հասեալ։ Հարսունք երկնաւորք, եւ օրիորդք ըղձաւորք. (Շ. վիպ. եւ Շ. գանձ.։)

Դասք հրեշտակաց եւ հողեղինաց՝ անհարսնացեալ օրիորդ՝ օրհնեն զքեզ անդադար. (Ժմ. յն.։)


Entries' title containing օրիորդ : 1 result

Օրիորդութիւն, ութեան

s.

maidenhood, virginity.

· Calfa

NBHL (2)

Վիճակ օրիորդաց կուսութիւն.

Հաստատուն է առ իս պսակն օրիորդութեան իմոյ։ Որք ի հասակ օրիորդութեան կանայք. եր. ի ծն քրիստոսի. կամ Ճ. ՟Գ.։ (Լմբ. սղ.։)


Definitions containing the research օրիորդ : 36 results

Աղանդ, ոց, աց

s.

sect, false doctrine;
school, doctrine;
magic, charm, enchantment, sorcery.

· Calfa

NBHL (1)

Դէպ եղեւ ինձ տեսանել յաղանդոյ ուսման նոցա օրիորդ մի կոյս. (Ագաթ.։)


Աղջիկ, ջկան, ջկունք, կանց

s.

maid, girl, virgin;
chamber-maid, female servant;
nursery-maid, child's maid.

· Calfa


Ամուսնաւորեմ, եցի

va.

cf. Ամուսնացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ամուսնաւորեալ (զօրիորդն) ընդ ինքեան վասն չքնաղագեղ կերպարանին. (Խոր. ՟Բ. 75։)


Դշխոյ, ից

s.

queen, empress, princess.

· Calfa

NBHL (1)

Դշխոյն, եւ օրիորդք իւր։ Այս դշխոյ պաշտելի անշնչական եկեղեցի։ Ի դշխոյն պահեալ սուրբ թագաւորիդ. (Նար.։)


Գեղեցիկ, ցկի, ցկաց

adj. adv.

handsome, pretty, genteel, gallant, agreeable, smiling, graceful, cheerful;
polite, becoming, proper, decent, light, elegant, happy, good;
—, —ս, — իմն, well, very well, prettily, politely, decently;
bravely, excellently, gallantly;
— դպրութիւնք, fine letters.

· Calfa


Երիտասարդուհի, հւոյ, հեաց

s.

Young woman, girl, maiden, lass

· Calfa


Ըղձաւոր

adj.

eager, greedy;
lovely, affectionate.

· Calfa

NBHL (1)

Հարսունք երկնաւորք, եւ օրիորդք ըղձաւորք. (Գանձ.։)


Կոյս, կուսից

s. ast. adj.

virgin, maiden;
the Holy Virgin;
Virgo;
virgin, virginal, maiden, maidenly;
pure, chaste;
uncontaminated, untouched, unmingled, inviolate;
mysterious, secret, hidden;
— գեռահասակ, young virgin, girl, maid;
— ճանապարհ, untrodden path;
— գերեզման, empty tomb;
cf. Ելանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ա.գ. ԿՈՅՍ παρθένος virgo, pusa. որ եւ ԿՈՒՍԱՆ, ի, աց. (որպէս թէ ի մի կողմն մեկուսացեալ. Լծ. ռմկ. գոց. եւ թ. գըզ.) Աղջիկ անփորձ յառնէ. օրիորդ մաքուր եւ անշաղախ. կուս, կուսանք.


Կոյս, կուսաց

s. prep.

side;
party;
cf. Կողմն;
towards, in the direction of;
ընդ ո՞ր կոյս, which way ? where ? ի կուսէ անտի, on that side or part;
յամենայն կուսաց, on all sides;
յոր եւ — կամիցի, wherever he pleases;
յայս — յայն —, from one side to another, on one side the other, here & there;
զգնալ յայս — եւ յայն —, to take a walk & thither, to & fro;
յայս —՝ յայն — զետոյն, on this side & on that of the river, here & there;
յայն — ծովուն, beyond the sea;
ի թիկունս —, յետ —, behind one's back, behind, from behind;
յարեւելից կուսէ, from the East;
յարեւմուտս —, towards the West;
ի մէնջ կուսէ, for us, for our part, as for us;
ի մեր — է, he is on our side, he is favourable to us;
ի կատարածն — թղթիս, towards the end of my letter;
ելանել ի բացեայ —, to retire aside;
ի չորս — վիմաց, of hewn stone.

· Calfa

NBHL (1)

ա.գ. ԿՈՅՍ παρθένος virgo, pusa. որ եւ ԿՈՒՍԱՆ, ի, աց. (որպէս թէ ի մի կողմն մեկուսացեալ. Լծ. ռմկ. գոց. եւ թ. գըզ.) Աղջիկ անփորձ յառնէ. օրիորդ մաքուր եւ անշաղախ. կուս, կուսանք.


Կուսանոց

s.

maiden's apartment;
gynecasum;
girls boarding-school;
nunnery, convent.

· Calfa

NBHL (1)

παρθενῶν conclave virginum γυναικαῖον gynaecaeum, conclave mulierum. Կուսաստան. վանք կուսանաց. եւ Բնակարան օրիորդաց. եւ Կանանոց.


Նորատունկ, տնկոց

adj. s. fig.

newly planted;
young, small plant;
neophyte.

· Calfa

NBHL (1)

ՆՈՐԱՏՈՒՆԿ. որպէս Ծաղկահասակ երիտասարդ կամ օրիորդ. առոյգ հասակաւ.


Հասուն

adj.

ripe, mature, grown up;
wise, prudent, judicious;
— հասակ, ripe or advanced age;
— այր, man of mature age, a discreet sober-minded man;
— օրիորդ, marriageable young lady;
— խորհուրդ, միտք, mature judgment;
— խաղաւարտ, ripe imposthume;
— գործել, to ripen, to make ripe, to mature, to bring to maturity.

· Calfa


Հարսն, սին, սունք

s.

a newly married, bride, spouse;
betrothed, affianced bride;
daughter-in-law;
nymph;
larvae;
յաւերժ —, nymph;
—սունք լեռնայինք, oreads, mountain nymphs;
խօսիլ —, to betroth, to affiance.

· Calfa


Հարսնացու

s.

marriageable girl.

· Calfa


Հարսնեակ, եկաց

s.

cf. Հարսանեակ ;
chrysalis, aurelia.

· Calfa

NBHL (1)

Յօրիորդաց ի հարսնեկաց. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)


Խաչազգեաց

adj.

bearing the cross, enduring patiently, patient.

· Calfa


Հիւրութիւն, ութեան

s.

quality of a guest or stranger;
pilgrimage.

· Calfa

NBHL (1)

Որք քրիստոսի եղաք դաշնակիցք հիւրութեան նորա, հարսնազգեստեալ զմիտս մեր պահեսցուք. կա՛մ է մարդասիրութիւն հրաւիրելոյ նորա զմեզ ի հարսանիս, եւ կամ անարատութիւն հրաւիրելոցս իբրեւ օրիորդաց. (զի լծորդ է օրիորդ ընդ հիւրի, իբր յաւերժահարսն։)


Հաւատաւոր, աց

s.

nun.

· Calfa

NBHL (1)

μοναχή, μονάστρια monacha. Կուսան. օրիորդ կամ կին հաւատով եւ հաւատարմութեամբ ուխտադիր աստուծոյ. միանձնուհի. հաւատւոր, հաւտաւոր, մարապետ.


Յղենամ, եցայ

vn.

cf. Յղանամ.

· Calfa


Խոստովանադուստր, դստեր

s.

penitent.

· Calfa

NBHL (1)

Կին մարդ կամ օրիորդ խոստովանօղզմեղս իւր մասնաւոր քահանայի. Մի՛ ստանար քեզ խոստովանադուստր, եւ այլն. (Ոսկիփոր.։)


Թմբկահար, աց

s.

drummer.

· Calfa

NBHL (1)

Կանխեցին իշխանք ի մէջ օրիորդաց թմբկահարաց. (Ոսկիփոր.։)


Սրբուհի, հւոյ, հեաց

adj. s.

f. holy;
saint;
Holy Virgin.

· Calfa

NBHL (1)

ἀγία sancta. Սուրբ կին կամ օրիորդ. եւ ἀγιοτάτη, παναγία sanctissima. Ամենասուրբ կոյս.


Տալիթայ

s.

talitha;
— կումի, cumi ! damsel, arise !
— սարկաւագ, deaconess.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ եբր. Աղջիկն. օրիորդ. կոյս. (ուստի եւ յատուկ անուն գնի յանուն տիրամօր կուսի)


Վարձանք, նաց

s.

portion, dowry;
hire of an harlot;
cf. Կապէնք.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում ոսկի տուեալ ի վարձանս՝ առնու զտիկին օրիորդն) սաթինիկ. (Խոր. ՟Բ. 47։)


Տամոջէլ տամուժէլ

s.

damsel, girl, young lady.

· Calfa


Փառազարդեմ, եցի

va.

to cover with glory, to load with honours, to render glorious.

· Calfa

NBHL (1)

Միշտ օրիորդ պանծալի՝ սովաւ փառազարդէր։ Փառազարդողին զգեցուցիչ։ Ընտրեալն եւ փառազարդեալն կեփաս. (Նար. ՟Ղ՟Բ. եւ Նար. կուս. եւ Նար. առաք.։)


Փրփրածին

adj.

born of sea-foam (Aphrodite).

· Calfa

NBHL (1)

Ուստի եւ անուանեցաւ ափրոդիտէ, որ փրփրածին։ Փրփրածին հիքամորթ օրիորդաւն. (Նոննոս.։ Մագ. ՟Կ՟Ա։)


Փափուկ, փկի

adj. adv.

delicate, soft, dainty, voluptuous;
delicious, tender, nice, exquisite;
charming, gentle, graceful;
holy, sacred;
—ս, delicately, tenderly, gently;
— ախորժակ, fine taste;
— խիղճ, tender or scrupulous conscience.

· Calfa

NBHL (1)

Փափուկ օրիորդ։ Եւ իմ տեսեալ զնոսա փափուկս. (Խոր. ՟Բ. 47։ Վրք. հց. ՟Ժ։)


Փեսաւէր, ւիրաց

s.

bride's man, paranymph.

· Calfa

NBHL (1)

Մաքուր օրիորդօք, եւ ընտրեալ փեսաւերօք. (Սկեւռ. ես.։)


Տարփ, ոյ

s.

ardent desire;
love.

· Calfa

NBHL (1)

Չեւ հասեալ ի տարփ՝ խնկաբերից բուրման պայման։ Տարիփ եղբօրորդւոյն՝ կանայք օրիորդք սիրեցեալք. (Նար. տաղ.։)


Տղայանամ, ացայ

vn. fig.

to be or become a child;
to behave as a child;
to act the child;
to grow or become young again.

· Calfa


Խոստովանաքոյր, քեռ

NBHL (1)

ԽՈՍՏՈՎԱՆԱՔՈՅՐ որ եւ ԽՈՍՏՈՎԱՆԱԴՈՒՍՏՐ. Քոյր խոստովանութեան. այսինքն կին կամ օրիորդ, որ խոստովանի զմեղս իւր. որ եւ կոչի հոգեւոր քոյրկամ դուստր քահանային.


Քաջազգի, զգւոյ, զգեաց

NBHL (1)

Ընդ քաջազգւոյ (կամ քաջազգոյ) կոյս օրիորդիս ալանաց. (Խոր. ՟Բ. 50։)


Բոզ, ից, աց

s.

whore, prostitute, strumpet, street-walker.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

-Վրաց. ბოზი բոզի «բոզ», ბოზება բոզեբա «բոզութիւն», թուշ. բոզոբ «բոզու-թիւն, շնութիւն», լազ. bozo «աղջիկ, կուս-դուստր», bozoba «աղջիկնութիւն, կուսու-թիւն», bozomót'a «սիրուն, քաղցրիկ աղ-ջիկ»։ Որովհետև բառի հիմնական նշանա-կութիւնը՝ «աղջիկ, դուստր» պատկանում է լազերէնին, ուստի հայերէնը փոխառեալ է կովկասեաններից։-Ինչպէս պոռնիկ՝ լոյլ-ներից և կաւատ՝ արաբներից, նոյնպէս և բոզ՝ Կովկասից նիւթի հետ միասին մտել է Հայաստան։ Թէ «աղջիկ» նշանակող մի բառ կարող է յետոյ «բոզ» իմաստն ստանալ, հմմտ. հյ. աղիճ և աղջիկ. ֆր. fille «աղջիկ, դուստր», բայց Պարիզի ժողովրդական լե-զուով «բոզ», գերմ. dirne «օրիորդ, աղջիկ, 2. ռմկ. բոզ» ևն։-Աճ.


Նուրբ, նրբից

adj. gr. fig. adv.

subtile, fine, slender, tenuous, lank, thin, slim;
narrow;
subtile;
finespun, subtile, difficult, abstruse, obscure, profound;
subtilely;
— ձայն, shrill voice;
— մտօք, subtle, acute, shrewd, perspicacious.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

= Բնիկ հայ բառ՝ հնխ. snōbhri ձևից, որ կազմուած է -ri մասնիկով՝ պարզական snē̄bh արմատի միջին ձայնդարձից. հմմտ. դան. snoever «նեղ (ճանապարհ, դուռ, զգեստ), նուրբ, բարակ (օրիորդ)», snoever sti «նրբափողոց», հշվէդ. snoevr «նեղ», նշվէդ. snāf «նեղ, սեղմ», նորվեգ. snoeyr գնեղ, նրբին, ճկուն, սեղմ, ճղճիմ», հիսլ. snoefr «նեղ (զգեստ)». այս բոլորը ղալիս են հնխ. snē̄bhri, snōbhri ձևերից և կատարե-լապէս համաձայն են մեր բառի հետ. կան և սրանց առանց s-ի ձևերը. ինչ. հշվէդ. noēver, հիսլ. nγfr, որոնց հետ միացնում են նաև գերմ. nuofer, nuober «առոյգ, թարմ» (Pokorny 2, 698)։ Ձևի համար հմմտ. հյ. սուրբ =սանս. çubhra-։


Կին, կնոջ, կնաւ, կանամբ

s.

woman;
wife, spouse;
ազգ կանանց, womankind, women, the fair sex;
թշնամի կանանց, woman-hater;
cf. Կնատեաց;
— առնակին, married woman, wife;
մանկահասակ — գեղեցիկ, a young beauty;
— այրասիրտ, heroine, courageous woman, championess;
գեղեցիկ՝ նազելի՝ առաքինի՝ բարեպաշտ՝ ամօթխած՝ ողչջախոհ՝ հաւատարիմ —, pretty, charming, virtuous, pious, modest or bashful, chaste, faithful -;
տգեղ՝ սոսկալի՝ զարդասէր՝ թեթեւամիտ՝ կամագնաց՝ փոփոխամիտ՝ անհաւատարիմ՝ լկտի՝ տռփոտ —, ugly, frightful, coquette, giddy or volatile, capricious, fickle, faithless, immodest, lewd -;
հարկանիլ ի սէր կնոջ, to be enamoured, smitten, in love with a -;
— առնել՝ առնուլ, to take a, wife, to wed, to marry, to take in marriage;
— լինել ումեք, to get married, to be spouse of;
— ածել զդուստր ուրուք, to marry the daughter of;
կեալ ընդ կնոջ, to live with a —;
պատրել՝ մոլորեցուցանել զկին, to deceive or seduce a -;
բռնադատել, ապականել զ—, to force, to dishonour a -;
ծանր նստել կնոջ, to be with child, pregnant, in the family way;
եւ առ նմա մայր նորա — յերկրէն եգիպտացւոց, & her mother gave him an Egyptian wife;
եւ եղեւ ինձ —, & I took her to wife;
կամաց տուն cf. Կանանոց.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

ՓՈԽ (borrowing) Պհլ. თ »︎ knīk, մանիք. պհլ. [hebrew word] qnig «օրիորդ, աղջիկ» (Salemann, Manich. Stud. ЗAH 8, 90) ունենալով նա-խաձայն k (փոխանակ g) թւում են հայերէ-նից փոխառեալ, բայց աւելի լաւ է կցել սանս. [other alphabet] kanyakā «աղջիկ, կոյս, դուստր» բառին, որ ծազում է [other alphabet] ka-nyā հոմանիշից։