Definitions containing the research օղ : 5283 results

Փորձ, ոյ, ի

s. adj. adv.

trial, test, proof, attempt;
specimen, sample;
experience, proof;
endeavour, undertaking, enterprise, expedient;
trial, adversity, misfortune;
temptation;
probation;
experienced, expert, practised;
approved, tried, pure;
ի —ոյ, by or from experience;
խիստ — ,a hard trial;
բազմամեայ —, experience;
բնագիտական —, physical experiment;
—ով ուսեալ, taught by experience;
լինել —, to be experienced, versed, exercised;
զ— առնու րձել, ի — մտանել, to experience, to make an experiment of, to attempt, to make attempts, to try, to assay, to prove, to experiment;
ի — արկանել, to put to the trial or test, to torture;
— փորձել վերստին, to renew an attempt, to make a new effort;
ի վերջին — մատուցանել զիմն, to put to the final proof;
ի մահու — գալ, to prove death, voluntarily to encounter death;
հայաստան նախ զ— առ զօրութեան նորա, Armenia was the first to feel his strength;
ընդ նոր — հանդ իսի էանց նա, he was put to a new trial;
մատեաւ եւ յարդարսն — մահու, even the righteous were in mortal danger;
գիտելով զ— առն, well knowing what a man he is;
զգանից զ— առ, he was beaten;
— է, he is experienced, he has much practice;
— արծաթոյ եւ ոսկւոյ ի բովս, gold and silver are tried in the furnace;
cf. Զէն.

· Calfa

NBHL (1)

Յառաքինեաց եւ ի փորձից։ Այսու փորձ գտան (այսինքն նեղութեամբ ) ընտրեալք ամենայն։ Եկեսցէ ի մէջ փորձն պօղոս.. . Որ ոչ է փորձ պատերազմի։ Էին եւ Աստուածայնոց գրոց փորձք եւ հմուտք։ Փորձ գտեալ։ Ամենայնիւ փորձք գտեալք։ Որում ամենեքին փորձ էք, Որոյ ճշմարտութեան փորձ էք դուք։ Լսել բարւոյ եւ փորձ վարդապետին՝ հօրն ամոնայ. (Փիլ.։ Պրպմ.։ Իգն.։ Սարգ.։ Սարկ.։ Բրսղ. մրկ.։ Վրք. հց. ՟Բ։)


Փորձական, ի, աց

adj.

experimental;
empiric;
tried, proved.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր իցէ փորձ կամ փորձութիւն, որպէս փորձօղ, փորձողական. փորձանաւոր. փորձիւ հաստատեալ.


Փորձանաւոր

adj.

tried, tempted.

· Calfa

NBHL (1)

Զի որով ինքն չարչարեցաւ՝ զփորձ առեալ, կարօղ է եւ փորձանաւորացն օգնական լինել. (Եբր. ՟Բ. 18։)


Փորձանք, նաց

s.

temptation;
evil, tribulation, misfortune, disaster, mischance;
cf. Փորձան.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ծածկէր յառաջնորգէն զսատանայական փորձանսն։ Փրկեա ըղմեզ ի փորձանաց, ի խաւարի շրջօղ դիւաց։ Ի յոբայ փորձանացն է ուսանել. նաեւ իտէրունական իսկ ի փորձանացն իմանալի է, թէ չէ (սատանայ) կանխագէտ. (Ճ. ՟Ա.։ Ժմ.։ Եզնիկ.։)


Փորոտամ

vn.

cf. Փորոտեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Գազանս անծանոթս, կամ հրաշունչս՝ փորոտօղս (կամ փորատողս, կամ փորատօղս ) գոռութեան. (Իմ. ՟Ժ՟Ա. 19։)


Փորոտեմ

vn.

to roar, to bellow.

· Calfa

NBHL (1)

Գազանս անծանոթս, կամ հրաշունչս՝ փորոտօղս (կամ փորատողս, կամ փորատօղս ) գոռութեան. (Իմ. ՟Ժ՟Ա. 19։)


Փութաբան

adj.

speedy in speech, quick speaking.

· Calfa

NBHL (1)

Փոյթ եւ արագ ի բանս. շուտ շուտ խօսօղ, լփըրտացող.


Տապալիչ, չի, չաց

adj.

beating down, overthrowing, ruining.

· Calfa

NBHL (1)

Որ տապալէ. տապալօղ.


Տապանակ, աց

s.

chest, box, coffer, small trunk;
poor's box;
tabernacle;
cf. Ուխտ;
— պրտուեայ, ark of bulrushes.

· Calfa

NBHL (1)

Կարօղ էր եւ առանց տապանակի ապրեցուցանել զնոյեանսն։ Տապանակ ապրեցուցիչ. (Շ. թղթ. Շար.։)


Տապանակակիր

s.

Tabernacle-bearer.

· Calfa

NBHL (1)

Կրօղ այսինքն բարձօղ յուսս զտապանակ ուխտին.


Տապանաձեւ

adj.

coffer-shaped.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զձեւ տապանի կամ տապանակի.


Տապարաւոր, աց

adj. s.

axe-bearing;
sapper.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ եւ վարօղ զտապար. սակրաւոր.


Տապացուցիչ, չի, չաց

adj.

cf. Տապեան.

· Calfa

NBHL (1)

Որ տապացուցանէ. տապացուցանօղ.


Տառապեցուցիչ, չի, չաց

adj.

afflicting, afflictive, grievous, vexing, tormenting.

· Calfa

NBHL (1)

Որ տառապեցուցանէ. չարչրկօղ.


Տառատիպ

adj. s.

written;
copyist.

· Calfa

NBHL (1)

Տառիւք տպեալ՝ դրոշմեալ. եւ Դրոշմօղ. գրիչ.


Տառեղն, ղան

s.

stork;
heron.

· Calfa

NBHL (1)

Բնաբար ի բարսն զծերացեալ ծնօղն կերակրեն. (Սանահն.։)


Տասնամատնեայ

adj.

ten-fingered.

· Calfa

NBHL (1)

ՏԱՍՆԱՄԱՏՆԵԱՅ կամ ՏԱՍՆՄԱՏՆԵԱՅ. Ունօղ զտասն մատունս. որպիսի են կրկին ձեռք, եւ կրկին ոտք.


Տասնայարկ

adj.

ten-storied.

· Calfa

NBHL (1)

δεκάστεγος . Ունօղ տասն յարկս ի վերայ իրերաց. տասը խաթով.


Տասնկանգնեայ, էի, ից

adj.

of ten cubits.

· Calfa

NBHL (1)

δεκάπηχυς decem cubitorum. որ եւ ՏԱՍՆԿԱՆԳՆԵԱՆ. Ունօղ զչափ տասն կանգնոց.


Տարագիր

adj.

proscribed, removed, driven away, expatriated, banished, exiled;
— առնել, լինել, cf. Տարագրեմ, cf. Տարագրիմ;
— ելանել ի կենաց, to pass from this world;
ի հայրենի ընչից — գտանիլ, to be disinherited.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հայրենի ընչից տարագիր գտանի։ Զիւրեանց որդիսն տարագիրս առնեն։ Պօղոս եւ զբամբասօղս տարագիր առնէ յարքայութենէ. (Ոսկ. մտթ.։)


Տարագրեմ, եցի

va.

to proscribe, to banish, to exile, to drive away, to remove, to exclude.

· Calfa

NBHL (1)

Տարագրէ զսուտ մարգարէսն։ Զբամբասօղն տարագրէ յարքայութենէն։ Տարագրեալք ի խնամոց նորա։ Տեսեր զտարագելն եւ զկործանումն յաջողելոցն աստ. (Նախ. եզեկ.։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Է։ Երզն. մտթ.։ Լմբ. սղ.։)


Տարազ, ուց

s. alg.

form, fashion, manner, way;
furniture;
formula;
—, գործ —ու, clever work, artistic production;
գրահաշուական —, algebraic formula;
— խօսից, style;
cf. Վրացի;
ի — քաղաքացի, in plain, in private clothes;
ի — եկեղեցական, in clerical attire, dressed like a clergyman;
զգեցաւ աշխարհական —, he dressed like a layman.

· Calfa

NBHL (1)

Ահս պակուցանօղս տարազուք յարձակմանցն զմիմեամբք արկանէին. (Խոր. ՟Ա. 10։)


Տարազագործ, աց

s.

clever manufacturer, master.

· Calfa

NBHL (2)

Գործօղ տարազու. որ առնէ զգործ ինչ ճարտարաց. բանօղ, վարպետ.

Կտաւագործքն բարեկամանք, որ եւ գործեն զբեհեզն ... ճարտարքն ... եւ ամենայն տարազագորք նոցա. (Ես. ՟Ժ՟Թ. 10. այլք իմանան շահարար, եւ կէսք՝ կազմօղ զդարօղի. զի եբր. է որպէս կամ (ցքի)։)


Տարալուծական

gr.

disjunctive.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բաց լուծանօղ. տրոհական.


Տարալսեմ, եցի

vn.

cf. Ստունգանեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Զտարալսօղն պատժել. (Փիլ. այլաբ.։)

ՏԱՐԱԼՍԵԼ. παρακούω audire nolo, non obtempero. Չանսալ. ոչ լսել. անլսօղ լինել. ստունգանել.


Տարամերժեմ, եցի

va.

to cast out, to reject, to reprobate;
to expel, to drive away;
to disown, to disapprove.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի՛ տարամերժեսցի ի ճշմարիտ կենացն։ Տարամերժեալս քան գծայգան ... զտարամերժեալ գերիս ազատեալ։ Տարամերժօղ հերձուածողաց. (Անան. ի պետր.։ Նար.։ Շ. եդես.։)


Տարապարտարօտ

adj. fig.

feeding on illusions;
feeding negligently.

· Calfa

NBHL (1)

Արածօղ զսնոտիս, որպէս դնի ի յն. ποιμαίνων τὰ μάταια.


Տարափեմ, եալ

vn.

to rain or to snow heavily.

· Calfa

NBHL (2)

ՏԱՐԱՓԵԼ. Տեղալ. անձրեւել. ձիւնել. ցօղել.

Բան քո ցօղալի՝ տարափեալ յերկրի. (Գանձ.։)


Տարբերեմ, եցի

va. vn.

to difference, to diversify, to distinguish, to vary, to change;
cf. Տարբերիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Շրջօղ միայնակեաց՝ խռիւ անապատի. սակաւ ինչ զտեղի ունի, եւ դարձեալ տարբերի։ Միշտ ի յուզմանիէ մեղացն ալեաց տարբերիմք։ Սահեալք նշդեհութեամբ, եւ ի մէջ այլալեզու ազանց տարբերեալք. (Նեղոս.։ Լմբ. պտրգ. Շ. ընդհանր.։)


Տարերգող

adj.

dissonant, discordant.

· Calfa

NBHL (1)

διᾷδων dissonans. Տարբեր յայլոց երգօղ. օտար օրինակաւ հնչօղ.


Տարեւոր

cf. Տարեւորական.

· Calfa

NBHL (1)

ἑνιαύσιος, ἑνιαυσιαῖος anniculus. Տարեկան. տարեւորական. միըոյ տարւոյ. ունօղ զտթարիլ մի. եւ Որ ինչ լինի ի միջոցի ամի միոյ, կամ ամըստամէ. տարւան.


Տարիչ

adj.

carrying away, leading into captivity.

· Calfa

NBHL (1)

Տարող. վարօղ յերկիր օտար.


Տարմ, ից

s.

cf. Տարմահաւ;
—, — թռչնոց, flock, flight of birds;
— — or տարմաբար, cf. Տարմաբար.

· Calfa

NBHL (1)

ψήρ sturnus. իտ. storno. Տարմահաւ. սարեակ. երամովին թռչօղ, ծախիչ մարախոյ.


Տարմաբանք

s.

a multitude of talkers.

· Calfa

NBHL (1)

Միաբան խօսօղք բազմութեամբ.


Տարմահաւ, ուց

s.

starling.

· Calfa

NBHL (1)

Զտարմահաւ թռչունն ի բարեգործութիւն մարդկան գոլ ստացօղն բոլորեցուն հնարեցաւ. (Բրս. ընչեղ.։)


Տարող

adj.

leading, bringing, conducting.

· Calfa

NBHL (2)

Տանօղ. կրօղ. բարձօղ. ընդունակ.

Երրորդութեան փառացն տարօղ. (Նար. կուս.։)


Տարորոշեմ, եցի

va.

to distinguish, to separate, to divide.

· Calfa

NBHL (1)

Գաւազան տարորոշօղ՝ աւազանին ջրով զանմեղ գառինս եկեղեցւոյ. (Տօնակ.։)


Տարտամ, աց

s.

unsteady, irresolute, perplexed, wavering, indeterminate, uncertain, cowardly, slothful, sluggish, idle;
— տագնապի տարակուսանաց, painful thoughts, mental anguish.

· Calfa

NBHL (1)

(լծ. լտ. դարտում ). νωθρός tardus, -a, -um, segnis, lentus, hebes. Յամրաշարժ. դանդաղ. պղերդ. յոյլ՝ մարմնով կամ մտօք. ծանտր շարժօղ, ծոյլ.


Տարր, րեր, րերաց

s.

element, elementary substance or matter;
տարերք, elements;
rudiments;
տարերք կենաց, the elements of life;
ըստ տարերց աշխարհի, according to the worldly maxims.

· Calfa

NBHL (1)

Կրօղ զտարրաստուածեղէն (այսինքն խաչն զմարմին աստուածորդւոյն), զայն որ մեռաւ մեզ փոխարէն. (Շ. ոտ. բարձր.։)


Տարրեղէն, ղինի, նաց

adj.

cf. Տարրաւոր.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ձեւանայ ի տեսիլ տարրեղէն։ Տարրեղէն փայտակերտն սուրբ քառաթեւն։ Էութիւնք իմանալեաց եւ տարրեղինաց։ Հրեղինաց եւ տարրեղինաց ստեղծօղ. (Եղիշ. ՟Բ։ Շար.։ Շ. գանձ.։)


Տարփական, ի, աց

adj.

relating to love, erotic.

· Calfa

NBHL (1)

Յայտարարօղ տարփման. տենչողական.


Տարփատենչ

adj.

ardently longing for, sighing after, very desirous.

· Calfa

NBHL (1)

Տարփմամբ տենչացօղ. եւ Տարփմամբ տենչալի.


Տարփաւոր

cf. Տարփող.

· Calfa

NBHL (1)

Տարփածու. տարփացօղ, եւ տարփալի.


Տարփող

adj.

amorous, loving, fond;
desirous, covetous.

· Calfa

NBHL (2)

ἑραστής amator, amasius. Տարփացօղ. ցանկացօղ. սիրով վառեալ. փափաքօղ.

Որ լաւաբարութեանն էր տարփօղ։ Հրավառէ զտարփողս անթիւրելի հաւատոյն։ Սէրն՝ տարփողին օտարանայր յաչաց. (Փիլ. իմաստն.։ Խոր. վրդվռ.։ Շ. տաղ յար.։ Որպէս եւ Նեղոս. ձ։ Մխ. առակ. ՟Ճ՟Գ. ՟Ճ՟Ի։)


Տարփողեմ, եցի

va.

to announce loudly, with shouts and cries, to cry aloud, to shout;
to celebrate, to publish.

· Calfa

NBHL (1)

ներգործական բայ չէզոքական բայ Իբր յն. διασαλπίζω divulgo, pervulgo (velut tuba). Ի տար փողել. քաջահնչօղ ձայնիւ ազդել. քարոզել. աւետարանել. հռչակել իբրու փողով.


Տգեղ, ի, աց, ից

adj.

ill-favoured, ill-featured, unsightly, ugly, deformed, hideous, squalid;
foul, villainous, bad.

· Calfa

NBHL (1)

Այր բարկացօղ տգեղ է կերպարանօք։ Եօթն երինջք տգեղք եւ վտիտք. (Առակ. ՟Ժ՟Ա. 25։ Ծն. ՟Խ՟Ա. 27։)


Տրամախոհ

adj.

judicious, reasonable.

· Calfa

NBHL (1)

διανοέων, φρόνιμος ratiocinans, ingeniosus, prudens.. Քաջ կշռութեամբ իբր շրջահայեաց խորհօղ. հանճարեղ, իմաստուն. խոհական. խոհեմ. զգօն. ուշիմ.


Տրոհ, ից

s. mus. division.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞վ է տրոհիցն առ երգս բարի բաշխօղն, զարժանիսն բաշխելով. եւ որո՞յ են (այն) օրէնք ուղիղք. պխ. փողահարին, եւ փանտեռնահարին. (Պղատ. մինովս.։)


Տրոհութիւն, ութեան

s.

cf. Տրոհումն.

· Calfa

NBHL (1)

Գոյից տիրօղ՝ տրոհմամբ տիրապէս՝ իւրաստեղծն հօտից տածօղ. (Նար. խչ.։)


Տրոհումն, ման

s. gr. chem.

division;
abduction;
diaeresis;
sorting, choice.

· Calfa

NBHL (1)

Գոյից տիրօղ՝ տրոհմամբ տիրապէս՝ իւրաստեղծն հօտից տածօղ. (Նար. խչ.։)